Skip to main content

Full text of "Scriptorvm rei rvsticae vetervm latinorvm tomvs primvs-[qvartvs].."

See other formats


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use ofthefiles We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 




( y^ I 



St.cvcK. 



N 
ii 



R8S 



SCRIPTORVM 

REI RVSTICAE 

VEXERVM LATINORVM 
TOMVS qVARTVS 

< » 

VEGETII RENATI 
ARTIS VETERINARIAE 

jSIVE 

MVLOMEDICINAE 

LIBROS SEX (vvjLCO QVATVOR) 
C V M 

C O M M'E N T A R I I S, 

IVLIl PONTEDERAE CVRAS POSTV- 

3V1AS, NOTITIAM LITERARIAM EDITIO- 

2VVM, ET INDICES SCRIPTORVM, NOMI- 

2^VM PROPRIORVM, RERVM ET VOCA- 

BVLORVJVt GESNERIANOS AVCTOS 

ET GORRECTOS 



COLLEGIT ET EDIDIT 

lO. GOTTLOB SCHNEIDER, saxo 



••"^rjyMA/^^^^m ^ » ■-• 



L I P S I A E 

5VMTIBVS CASP. FRITSCH 

MDCCXCVIt 



\. 



VIRO DOCTISSIMO 

CAR. AVG. GVIL. BERENDS 

MBDICIKAB BT PHILOS OPHI AE DOCTORI, 

IN YNlVKIiSITATE LITERARVM VIADRINA 

MEDICINAE PAOFESSOni P. O. etc. 

COLLEGAE, AMICO ET MEDICO SVO 

HVNC RENATI VEGETII DE MVLQ. 
MEDIGINA LIBRVM 

A SE PASSIM CORRECTVM ATQVE 
EXPLICATVM 

C E V 

REVBRENTIAE, A^M O R I S GRATIQVK 
AN IMI SIGNVM 

D. D. D. 

E D I T O R. 



S\<xcK, 



N 

* • 

II 







yi 

erga me variis modis vel impedirent vel re- 
primerent. Feci interim, quae potui: nec 
polTum iterum iterumque nunc etiam fauo- 
rem adiutoriumque Heynii non laudare et 
praedicare animo gratiflimo. 

Sequuntur hic additamenta aliquot, ^uae 
.lector diligens vel Indiclbus vel commentariis 
fuis quaeque loois inferat velim* Quos ^di^ 
liominibus ^aeds et latinis pkutarum ab oe* 
conomis vtriusque nationis cultarum • ab. hu^ 
mauiinmo Moldenhauero iam accepi, vedi ad^ 
huc expecto obferuatidnes, eas lectores ii^ qui 
g€Zinaxiice fciunt, et dues mei vel in Leidico 
manuali graeco, cuius priorem partemhoc 
ipfo tempore abfolui, vel in animadueriioni^ 
bus additis aA Eclogas phyfica^, quas ex 
graeds fcrlptoribus collectas breui publicabo^ 
politas reparieiiti 

Snb areae vocabulo adde locum. jStraboni^ de Britan^ 
nis 5. p. 30S. rov is ^Trw^ iirmi^ roiQ ifkiov^ ov% 



Vll 

mi itvovretf iuc rd Mjlh^v noil r^vQ ififi^v^. Quae 
qaidem obferufttio noflxiB cUiiwtibus pUae j:on« 

veolt. » 

■ *•• i ' 
Sub bifurcus adde: An intelllgitur r© ^/xpouy ; t^c 

yhSmi^, bifarcum linguae, quod Hippocrates in 

Coacis Praenot. et in , libro de diebus criticis q. u^ 

* . « ' ♦ ■ 

roemorat? Certe ^j^«#rn<m illud, per quod fudqr vo^ 
lare dicitar in loco Petrpnii a Cangio Uudato^ huc 
non conuenit. 

Fulae naturam et vrnm* medicum defcripfi aufiiore Dio- 
' iboridef PUnio et Vegetio. Oeconomicum, ad vetu- 
ftatem vino conciliandamy tradunt Geoponica 7. c. 24« 
▼bi ampborae, quae vetus vinum cohttnuit, frufta 
fiimere iubent* triiv r^ TtoiXcuZ rpuyl rt>v oTvov » jcarc* 
Jt$a^ rs iteil a^aotc ifipoiXB eic tytctvrov ufi(pop£ct ^fitfio* 
itov uoif ivuripkSov rov oTvov holj vepixpl(Teco eecijov ij» 
fiipuQ iixaitiprs; ^ri' Att^oLQ xP^j .^^ iet^etQ Svcff 
riy otyfxv irSv iixot. ivoiku9ivrog Sk rS oTva , rrjv rpi» 
y* fixki e^ %Jrf«v' uouvifv xai^ Tipixpkeig xoif OTry- 
ca^ n xaif tr^decQ irihv ra otvrlS rpoica xp^' «J^ri yip 
wi»rooy iptafiiroov rwv vpoeipTjfiivoov ' ^ rototvrTj XP^^^ 
ipniffet. vbi vitium haefit, quod vfum faecis plane 
pernertit Nempe ea nifi vfta vfum ad vinum na> 
vum mUtandum in vetus habere pofle non videtur: 
vfta enim acorem vini noui exfugit; itaque puft pri- 
mom vfum vretldo ad alterum praeparatur. Ampho- 
rae fandum, labra et aures reici reliquas partes afTu. 
mi Vttlt fcriptor ro ii. uXXo iZv 'iS (rvy rij vxkca^ 
rftrfi rS o&», uotrsiSotg rs uoif oi^trotQ ifjL^otXi. vbi te- 

4 fta 



VIII 



fta ipik eam fiiece cQnfiringi et oribrtta vfaib noad 
%ddt videtur. Ventm teftae vfiis buUos eft ad veta- 
ftatem yino. cOiiciiiandam:.neo eias vila mentio fit; 
vbi fae2( vila iteram ad euadem vfam adhibetur. 
Qao pertinet igttair n^entio tei^e confraftae cum 
ipfa faece? Ad vilionem faecis folam adliibetar. Ita 
enim Diofcorides 5» 132. rsykg, ih ix i^Tpduwv Koti* 

f» fioi^pQ, Faecls vini geperofae recentis addendae 
meminit Colametla XQ. c. ag- f<^ 4- Geoponica 7, 
37. et c* la. feO^. 7. fec ipfa verba: e/ rfsrifuvu 
%Kficr^ivrsQ ari rijc iavrSv (fctvk^Q rpuyi^ «o^ w 
pl^H xtfc^! Tpvyfav irtfik^&ivTMQ: declarant, de faecis 
genere diaerfo agi: quod ipfum locum babet ia loco 
Palladii Xlt 14» 5« vbi faeqes vini dolcia adnufceiitur^ 
Haec ambigaitas vocabaii impediit, quo miaus accu- 
ratlus locum Geoponicoram compararem cum gemi- 
no Colnmellae XII» 30, Si qm$ inquit, vina frunt 
duripra aut mmis bona, . q!^4 agri vitio ai^ Umpe- 
Jlate fit faSum, Jumito faecm vipi boui, it panes 
facito et in fole arefacito et coquito in i^ne: poftea 
tfrito et pondo quadrantem amphoris fingulis infrica» 
to et oblinito: bonum vinum fiet^ Hic igitur locoe 
plane conieduram meaqi confirmat de Iocq Geopo- 
nicorum manco, cuius fententiam ita redintegrabis: 
rS pYvh Hoif oimjorotQ xoirsoi^oig ra ^t reli(}^at 

Sub Medutta addo: Ofiiciam medullae Ibccl nutritii yU 
tra citraque ferendi veluti fiftulae, fiphoni> infundi- 
bulo, diabeti» afCgnabat Columella 3, lo^ 9, 3, ig, 
J et 6. Eadetp fuit opinio Plinii 17, fe^ 35. cuins 

Ibcum 



IX' 

loeDOi pofoi io Commettfair. p. 153. dltferfitatem phi« 
lorophiae argnens, tbi leftionis vitiofitas erat ar- 
gaenda, In Theophrafto nibil de oiBcio medollae 
reperi. dpinionem auftori^» quem Columella oum 
Plinio exfcripfit, fi refte interpreteris, veratn Qften- 
dit coraparatio theoriae, quath nuper proporuit Ano- 
oyniQfl in' AUgemeine Litteratiir - Zeitun^ 1796. 
no. 084« 

Sob Tocabolo Merges addo locum Heiychiij Mp^afAcl- 
Ttfi, iv oi ^spt^9$ rig ^fHg rrJxv^' vhi mer^ 
gitif vfom refpici fafpicabart ^ 

Pkrjfgiae loto vel calthae CoIumeUae anftoritatem 
alionde addere noindott pdfOt. Amaraoum Phrygium 
babent Plioius ai. 0. ii. et Theophr. h. pl. 6, 7. 
Attamen Artemidorua Onirocr. i, 79. inter florea 
memorat ^ivvftfiffw ra/ dfutpdntnf iMt/ kttwd^ev /PfiV" 
jtw ju^ iXavtw ue^ dvefitlvTiQ xeil ^«/t^^ev ara(ptl' 
VW41 vbi praeterea lapatbum inter coronadas phm* 
tas admiror. 

Sob praetorio adde locum Strabonls 5. p. 341, vbi 
fiofftKw wBfciMei Af T€uc twewU^i memorat 

Jh bdice Scriptorum fiib Menecraiis nomioe adde 
mentionem libri priml ifyoey cum verfu inde lauda^ 
tD bftam in EtymoL M. fiib vocabulo ^^fu^. 

De EeUimeri poetoi nomine, in Columellae libro 9, 
2i 3* an refte pofitqm legatur, dubitaui; nunc vi-r 
deo idem iam olim faftum a Gallo feuina in Hifioire 
4Sr fAcadm* royale etes Infir. 7* %. Jmfterd. 1731. 

P«& 



pflg; 3t& qai Entnelum faccedefre • fioliemero tnft- 

Deniqae cum tnulta ad Catpnem de. Fratrum Araalium 
ceremoniis difputata fueridpt» addo nunc mentionem 
libri, qui monumenta recens ejEToila antiquis iunxit: 
Gli Atti e Monumentf di FrateU$ Aruali: Roma 
1795- 



u*:y:x.r- • j j. i t 



V.L i. ....• 



VEGEXn 



VEGETII RENATI 
ARTIS VETERINARIAE 

S I VB 

MVLOMEDICINAE 

LIBRI SEX. (VVLGO QVA.TVOR0 



r.m p'i- 



» t 



ii^^mwf^metifia^Bammmm^ 



VEOETIi RBNATl 

ARTIS VETERINARIAE : 

SIVE 

MVLOMEDICINAE 



PRAfeFAtfa 

Muiodaedicinaf apiid Onecqy LariiX>s(}Qitf itidoM 
non fbit cura ponneima. Sictxt enim anifnaliK 
poft ftominem, itk ars Veterinaria^ po!t medidiiam ie* 
cudda eft. In eqQisenim ac mulis et adiamente belli 
tt pacis oraamenta conliftunt Sed quoniam ^ minuf * 
dignifatia videbatur habere piofeffiD, qtme pecudum 
promittebat medeiifti; fdeo^ minus fplendidrs e)rercita« 
ta', minusque*eloquentfbusco!lata docetuf fid libros^. 
Licet pFOxima iaetate et PelagOnto noa defuerlt^ et Co* 
kmellae abundauerit dicendi facuhas. venihi alter'| 
conim cum ruOicae praecepfa conicnbeket^ curasanf- 
malium leui admonfHone perflrinxir^ alter omiina 
fSgnis caufisque morborum tam kkiagnae rei fbndamenm 
oegiexit Chircm vero et AbQrrtus^ diligentfus cundhi 
jrimati, eloquentiae inOpia ac (ermonis ipdus vilitate. 
Ibideiamt Praeterea iiidjgefla et confufit £mt omnia) 4 

A a vt 



VAIktSTAS tKCTtOllSa Wt «OTVLAB. 
t. Ita pro v€ttfin4 C« m. S. t Ifhf^fiiHea C. 

c M mf. 5. f ..*-,*.. ^ 

4. txerdt^ C fc. Aflirfht^ l Af fj i m C Viflf 

«. lu pro »i«ai C. ^tM. 



4 PRAEFATIO* 

vt paitem aliquam curationis quaerenti necefle (it errare 
per tiiuWJ^^^auifliie^eisdcm paffionfbus alia rcmtdia in 

5 capite alia inueniantur in fine. Additur ^ etiam quod 
Audio lucri quaedam ita fuut compoficae potiones , vt 
pretium enprp^ cootine^nt,^ f t cutiie taxatio animalis 
aeftimationem prope videatur aequare: vt^ plerumque 
aut «pafci^ hdminea aut ceitewpnic]ente& aaiiualia lua 
caflbus'' dedant, aut^ dsnvipiap curationem diflimu- 

6lent. His et talibus rationibiis^inuitatus^^ cum ab ini- 
^^ a9bitis;alendoniki dquocum tftudfo iiagrarem, hanc 
operam non inuitus arripui, vt condu<flis in vnum 
Latinis duntaxat au<fionbus vniuerfis, adhibitis etiam 
mulomedicis, et medicis non omiflis (nam muIomedi<« 
cinae dodrina ab arte mediciiiae ndn adeo ^ muitis dii^ 
crepat fed.i^^pleri^ue conientit) in quantum. medio> 
crltas ingenii patjtur, plene ac breuiter omnia epitoitiae 
digererem^ et iigpa. tnorborum omnium declararem '« 

7Nam fi laus prima medicorum efi genus aegrirudinis iit 

..bomine reperire, qui pafConem fuam et manu poteA 
et voce fignare.S quanto magis in mulomedicina nece& 
tmum credetui^ genus aegritudinis noife, cum mu« 
tum^animal proprium noir polfu indicare languorem 
et ab imperiUs.ad opu^ aliquod laboremque cogaturi 
geminumque ? fubeat ex morbo et fatigatio^e difcri* 
meni aut certe negledum inueterata aegritudine nc'» 

84}ueat f?ro*.cuari. Sic Mantuanus poeta diuinO orc 
tefiatur: Morboirum*^ quoque te catifas et Jigna doceli^i 
•.-: • ■ Abs. 

t i-^jiJ^^C. ^ ^ s. Ica C» nifi quod 4vf*^ -* 

^ K. Addttwt C. iklarhu liftbct.' Vulgo 'tfii§md 

* 1. «c C. . /. ewnieretem omiflis reliquis. 

tn.paMCtC t. /igwfican S, 

o. Ita pro canthMt C. „ ," ' ^ ^mJitM^ r 

damnrfam cmathnem, fffr^H Corb. 

p. ifinr. C. y- Sicgtmnmmfik. P. 

q. VulgoAddimm in on. C *• fi^ om. C. 

r. fic pro in mnitit fimmif' a. MvrtontmfMe «f l^. vt nos « 

^ne C. Corb. ica Virg. Ge. 3, 44a 



PJlifcEFATM^ S 

Abtc(|ue dubio autem vmnis. cura nutabitr •%.,;£ ^genus 
jttiTionis iguoreturf. £x iuani perfuafioae ilW gene«9 
r^tur iu4:onimodum,,.vt.|loae(biluxutf.quisque erube- 
iccudum ac vile credat iumentorum nofle m(^dicinanv 
PriixiuiQ noiiius rei fcieuria.vilis ed. ,Naai ci^m in ® ^ 
hunianae vitae conuerfatione aliud fugiendum ^ aliud * 
vcro iequendum.fit^; non efi perfedla £(pientia^, nifi 
quae' ytm)ue cognouerit. JPeinde, quis aeflimet eru-io 
belcendum tai^n peritiain, .quae damoa fubmoueati 
Nam ficut incolumitas iumentorum habet lucrum, ita 
eorum intcritus afferre videiur incQmmpdum^^praeier^ 
tim cuiD ini^hcipia, qupiruui^plebeia curatiq npn puta-? 
tur, iaepe vilioribus pretiis quam equi yendantur aut 
moli, Poflremo'^ fiue ad yehendos locupletes apto^|ii 
fioe in cnrci contentione vi(^ires, fiue in pr^eliis jCyt ita 
dixerira) probatiillmos bellatores, acerrimqm fiudium 
amoremque confiat habere ^ dominorum. ^fec imme- 
rito voluptati namna «nioial aut°' fabti gratiam meretur 
ab homine. Quis autem noffe curas iumentorum em- 1 2 
befcendum putet, cum optima iumenta babere glorio- 
fum fit? Quis vituperatio^i det id pofie curare, quod 
laudi dacitur poiFidere ? * rorlan ipia opera mulQmedi* 1 3 
conim videtur abiedior, hotitia autem curationis non 
iblum bonefiiifimis, fed etiam diiertiflimis conuenit, vt 
prcmtfione et ordinatione follerti curatis animaiibus, et 
damnis careant^ et voluptatibus perfruantun Sed aliii4 
morbi fimt, qui ea tantum aniraalia, quae occupaue- 
nmt, v^zaat: ^i etiam° ab vno vel paucioribus, quae 

A 3 P^i- 



b. Iti pro MMMrC qul tKmea voce deficlt vfque ad i , I3, i. 
mmit. vfrfM C9gniu S. 

• c yi C k. [drca equosj inf. S. 

6. igimi C. f>rte fuic (gnmh 1. «/« S. 
G. iD. Itfl F. Tn mflrgine ex MS. 

c. M «nf. S. et C. amW (falMtis) F. S. 

1 fit inf. C. n. licet ak vtia S. et in margine, 

f. >i inf. S. lictt ab vna cwtfttit^ in plHTttt qui 

n. Ita pro peritia C. foritn in todtm fiahnla «Mn- 

l fd i/tnuMim C qui ab hac utr ct. 



6 fRAEFATIO. 

pereant, in plura, quae paritcr ftabulantor vel ahintur^ 
(et)^ in totos fitepius greges fii^uifntna contagiohe trana* 
migrant, vt tjuamuia fanum animal intra breue tempus» 
alienae aegritudinis afilante vicinia, repente depcreat; 

1 5 RedHus efl ergo eorum prius piorborqni et iigna et cau- 
fas praediccre^ ^rasque inonftrar^^ qui quodam tranf* 
itu pluribuf nocent. qam aduerfus maipra difpendia^ 

ifimaiorem fbUicitudinem oportet impendi. ftitM igt^ 
tur iumentortun vtilit$acft domini^ vel procuratoria, 
Vel pafloris ipHus amor atque diligentia. Comes eniax 
iemper eft anecSioais induilria: et incoiumia^ cupimua 
^uaecunque diligtmus. Pomrta animalia aut praefepi«i 
bus aluntur, aut paffu: indomita latiorihus nutriuntur 
in ialtibus. Quotidie ergo vel frequentiflime fpeculari 
^onuenit habitoin i^nieixtOsrum. nam diligentibus xnojr« 
bus ipfe ff ftodiu 



ELEN. 



ELENCH VS 
TITVLORVM CAPITVM 

Ex Ediik»ie principe nqpetitus» cuin iis titulis, qiios finStt* 
Es Ca^itibus appoTuit Sambucos^ 

LIBRI PRIML 



t QoibQs figius aegritudo ani- 

nulium cognuicatur. 
3 QuotfiotgencFamorborum. 

3 Sijna ffiorbi hunnidi* ^ 

4 Sigoa morbi aridi, \ 

s Si^ morbi ii)btercutanei, 

6 Signa morbi articu^laris. 

7 Sigpa fflorbi farciiainafi. 
I Signa morbi fubreoalis. 

9 Sigiia nwHrbi elephantiafis. 

10 Cora morbi Cmaliei S. MO 

iamudi. 
n Ciaa morbi aridi. 
1) Cura morbi fubtercutanei. 
n Ciin morbi articularis. 
M Curamorbi farcimioofi. 
M Cura morbi fubrenalis. 
t6 Cura morbi ekphantiafii. 

(elephantiofis S.) 
17 Caafiie et curae generales 

morbi malei. (^nallei St) 
'I PotioanniucriariaPhyfica. 
19 Compofitiofuflimentorum 

contra morbttm maleum. 

(contra malleum S.) 
^ Alia conapofitiq fiiffiro^ 

torum vehementior» ad 

luilranda animalia, qwip 

et fafcinum toUit 
)« He raHone flebotomi 
*> Qmediligenti^iadhibeatur 

(adbibenda & M.) in fan- 

guinis detraOione. 
M Caflrata animalia noB dc* 

pknda. 



14 Admifliua facientes tm 
deplendos. 

95 In quibus paflionibus et ex 
quibus locis (anguis iit 
auferendus. 

•6 De his quibos fanguis ip 
vn^ulam toUit^r. CAlias. 
Qui vngulam cogunt, vel 
eiecerint] (dciecerint S. 
M.) quomodofanguistol- 
)atur. , I 

a7 De epiflomicis» vuIGs, co- 
licis, (famphofis, et qui 
morbo iiibrenali tenen- 
tur, vnde fanguis tollen- 
dusfitCeftS. DeEpifto- • 
nicis, vulfist firophts fub- 
renalibus, vnde etc. S. MO 

39 Dexatione foci atque c|iu- 
terii. 

%9 De paSione et curis , fe- 
brium. \ 

|0 De laflttudine, quae vide* 
tur febribus fimilis. 

1 1 De febrS>ttS intemis. 

a^ Si m Autumno febrierih 

33 Si (in S.) aeftate febriat. 

34 Si.hieme febriat. 

as Si ab indigeffione febriat 

vel pletura. 
}6 Si ex vubiere oris aut fau- 

. cium febriat. • 
17 De coadionibus, (coadio- 
ne S.) i. e. de nimia lafii- 
tudine. 
A 4 3« 



INDEX CAPITVM 



aa Quae genera aegntucH* 
num cx coadUone na< 
icantor. 

I^ De diuerfis ps^Tionibus 
vmti:is. ' 

40 De aqualiculo, x. e. {^om- 

cho. 

41 De cqIo^ ct coli 4olore^ « 
4a Cura longanonis et ilci. 
4rCau{kc et ctarae ffarophi. 

(De ftrophi cauTa et cura 
S. M.) 

44 De lumbric&y coflis» tineis 

et pedicuiis. 

45 De clyfleriis ad curam 

iumbrioonm (lambico* 
nimS.) ettinearam. 

46 De calculofis iumentis^ 

47 De emphragm^ 

48 Deileo. 

49 De dolorc ventrtf. 
f o De dolore coli. 

51 De dolorc veficae. 

52 Co(E et lumbrici qun cura 

toUanturad manum. (S. 

M.non hibetadmanum.) 

5} De fyncopatiset confixis. 

54 De bis qui languinem per 

nares emittunt. 

55 Dc infcftatione fanguink. 
/ '56 Quae adhibcnda eft (eft 

omit S) diligentia, vt 
animalia lana perdurent. 
57 Potio aeftioa. (P. acfUuo 
tempore danda S.) 
, 5« Potio hiemalis. 

59 Potio in autonmo et vcre 

praebanclaw 

60 Potio onmi tcmpore ne<^ 

cefiaria. 

61 Di dificultate vrinae, 

62 De Stropho. 

6) De dorio curando. 
^4 De potione probatiflima 
Diapente. 



cAPJ?rA LiliRi 11. 

I Dc yaletudinibu4 q^ids... , 
4 nfe A4>piofQ.(6pio|baivi) 
§ De Frcnctico. 

4 DeCardtacb. (cardiaciik S. 
-. MJ 

5 Dc Rabiofo. 

4 0^1 obferuatione curcntur 
cyclo ([alcyclo S.) ani- 
malia^*(at vniim excni- 
plariorupi habebat, cibo.} 

7 De cercbro commoto. 

8 De tapitis dolore. 

j De Diftenfionibns. (diftef»- 
Holiibus S. diflentione c^t- 
pitis ?. M.) • 

10 De Appiolb. (0{>{>ioib S.) 

1 1 De Rabiofo. 

.19 Pe Infimia capitis. (om. 

capitis S.) 
1 5 De Chirurgia. 

14 Dc auribus. (tumere aix- 

rium S. M.) 

15 Dc pilis qui Bafcmturin 

oculis. 

1 6 De Suffufione ocuiortim. 

17 De paracenthcfi ocuU. (in 

ocuiis S.) 

18 Dfe Lunatico oculo. 

19 De Staphylomate oculi. 
»0 Ad album de oct^lo foUcn- 

dum. 
sf De faflfufionc curanda per 

nares. 
92 De diucrfi» paifionibus 

oculorum. 
%$ De ftrumis iumcntorum. 
94 De glandulis. 
as De puUaribus. » 

86 De fiftala maxillae, vel de 

conficicndo collyrio fiftu- 

lari. 
t7 T)t expofitione fiftulae. 

(fiftulari S.) 

28 De 



J 



VEaET.I t 



dg De tumaQB £«0010 .'v^l 

. apids. 
29 5i ex ptetura (pktonL S«) 

fmgiUnis iauces tiin^nt/ 
)0 De mtomklu» ii c. tuberi^ 

bos. (De intouiatis bm; 

S.M.) 
%i De iingua inci&t 
32 De gin^uis et dentibus. 
$3 DeQflj&fnfcdo. 

34 De cartilagine narium .fi 

ianguis flvat > • u 

35 De palato fi vena fe -noo 

cburfnrit (incila daudji 

oon pof&t S. M.) 
)6 De gecere et qualitato 

mucorum qui per nares 

fluunt. 
37 De cuferkio» (c>ferino S. 

cuferino S. M.) i. e. cum 

poft curfum iangois dt 

naribus fiuit* 
as De poljpofi>. (polypa S.)^* 

39 De fiderato. 

40 Deobferuationefl^bobDnik 

[et ceruicumcuratione S.} 

41 De ceruicibtts. 

43 De malan^fri^» (Malandrfi 
S. M.) i* e. de vulneribus 
ceruici&i- 

43 De diftillationecerukis. 

44 De <Sflillationtf fcapub^ 

rum. (diflblutione S.) * 

45 De armis laefis. 

46 Degenucommotovelbafi. 

(emoto S.) 

47 Dc fradura articuli, vd 

cruris, vcl coxae. 
4S De flegmone, (phleg. S.) 
marmore, fiue malloni- 
bus. CDc tumorefuperio* 
ri$ gcnu ct tubere cjt 
phlegmone et marmoreo 
S. M.) 



49 De aquatiHbiis'ot ozoenis, 

(De aquatiiiQ S. M.) 

50 E)cpedibusreumabc}s>fiue 
.:i.O<S.Mi)venfcofis. 

51 De impctiginibus.. 

sa Dcvligine. (ideft^dulce** 

dincS.) - • • 
59 De podagra iamentGarun], 
54' De orttiocoHs (articuiofis 
.... S. M.) fme fitUofis. 
5 5 De pedibus et vnguiis. 

56 Si pulmunculum ad aper« 

turam fcccrit. 

57 Si exunguiauerit iomen- 
' tum> [ct fi fuifij/ioncm 

pedum patiatur. faaec 0- 
. ..mittit S.M.) • . I 

58 De pedibus attritis fiue 

moUibus^ : 

59 De do;rfo coniirmando. 

60 De dorfo curando iamlaefa 
6& Si pulmunculus nafcituria 

dorfo animalis. 
62 Si vulnus fecerit. 
ii.yt pili renaicdntur. 
64 De denigrandis pilis albis. 
IS5. Vt pili nigri atbe{cant« 

CAPITA tiBRi irr. 

t De obfcruanda boui^i fani- 
... tate, Rubricae c. 1, (Vt 

longaeui et lani £nt bo- 

• VCS.S.) > 

» De morbjs boum, et primo 

de maleo. (luaileo S.) 

Rub^ c. a. 
j Decruditate.Rub.c.j. (De 

paiTionihus boum nQa 

contagiofis S. M.) 
4 De febre. Rub. c. 4. 
(Sambucis titulum jid ralriem 

iriferit.) 
s.Si vermes anima} fecerit, 

Lib. h 
A « iD^ 



fo 



INKE3C CAPITVM 



I De cdriir Imjborum. 

4 Quibus figois dolor lenum 

indicetun l ^ 

5 De btemis muTcutis [re« 

nuriL: omittit S.J ' • 
^' Si talus exei^t animali, i ^ 

7 De dolore renum. 
% De tumore teflium.^ 

9 Si na ura reuocari non pdflit; 

10 Si iumentuni fanguinent 

minxerit. 

I I De dyienteria. 

I A Sl ociofum animal iangui- 
nem mingat 

1 1 Si animal fanguinem euo- 

mat. (vomat S.) 
1 4 Si percuiTa vena d^udi nod 

poffit. 
1 1 De indignatione veficae. 
i6 De fluxu ventris. 

I ? De verrucis. 

1 8 De vitiis (viis S.) coxar^OM 

1 9 De laccis gamb^rmp. 
sq D^ gambofb. 

di Defais quae {aeduntur a 

rotis. 
3 2 De {yrmatica id efl qho^ 

coxaoi fiihitQtrahit. 

8 5 De morbo aiienato. (^ 

quo infefia [arefafiiai S. 

M.] animatia moriuntur^ 

addit SO 
«4 Deroboro$s.(robofis'S..M) 
«5 Dc hydropicis. I 

d6 Defarcoftis. 
ay De tympanitjcis. 
38 De lienofis. 
99 De implefiico. (impledi- 

cis S.) 

30 De phragmatico. (em- 

phragmatico S. M.) 

3 1 De eo qui aquam tim^et. 
a^ De fpafino; (Spafmoia S.) 

II De epilepfia. 



U De eo iiuiaquam(aqiia5«> 

reuomit 
lls Defideratttio. - 
)6 . De percuflb a folc. 
37 Decruditatc.. 
%t De bnlimo. . 
99 De anhelitu. 

40 De aeflu. ' 

4 1 De paralytico. 

42 De intriiidecus rupto. 

43 Deinlama. 

44 De pletura ex hordeo. 

45 De paiflione pulmonis. 

46 De eieronica.9 vel ortfaoto* 

nico, velorthoiiftophico. 
(De orthopnoico » id cR^ 
plagis rigido S.) 

47 De opifthotonico , et em- 

pifthotoaico. (De Epifto- 
^ tono S. Opiflonico S.M.) 
41 De lethargica 
49. De niorbo regio^ 
•54 De bili id eft coleribns, 
(colera S. M.) 
it DebHiarida. 

5 3 De ooli paffione. 
5J De vomloa. ' 

54 De coriagine. (cardiaca S« 

M.) t- 

55 De ftoiwacbico. Xfinthefi 
' S.M.) 

5^ Deiairico.(buginofoS.M.) 
57 De ftropho. (Qd eft Tor^ 

tionibos} S.) 
jfg De dolore iecoris. 

59 Dc inflationcventris, 

60 De inteftini vexatione. 

61 De tuffi. 

6« De tiiffi quac vcnit fi quid 

faucibus haeferit. 
6i De tuffi ex pcrfriaione. 
64 De tuffi a colibus. (fpiri- 

tualibus & MO 

6 5 De tuffi ab intcrioribus. 

66 D« 



VEaKTIl 



( 



II 



67 De taffi quae n kumo- 
mm (humoris S.) ac^rbi- 
iate gefierahir. 

i| (Potio addk &M) Ad hiP 
fini ikcaxn, vel [ad oniit< 
tit S.3 rurpiriuin, [et arte- 
ram fKai^iatsuu» omt^- 
tie S:) • 

49 Ad vomicM (vomicam &). 
et tuflim« (Potio ad vo* 

iiitum ct-t S. M.) * 
7^ Dediuerfispotionibus^Di* 
verfie potiones S.) vuUb^ 
nmi et tuflicntium. 
T« Dercabic. 

73 Si aoimal foeno malo be* 

datur. 
75 Si bordeo malo laedatun 

74 Ad fafcinum. (De faicina- 

io animali. S. M.) 

75 Rcmedium contra pxnn^s 

morbos. 

76 Si animal laedatur dum 

(cum S.) accipit pqtum. 
(potionem SO 

77 S animal a venenatis bcr 

fiiolis mordettur. 

78 Si buftrepem (buprefl^ni, 

S. M.) coniedcrit animal' 
in focna 

79 S vipcra pcrcuflcrit anin 

maL 
10 Si arancum (arenuDd S.) 

comederit. 
ti Si iphalangius (phalangius 

S.1VL) pcrcuflerit animal. 
fs Dc mure aranco. (morfii 

muris aranci S.) 
S3 Ad iAum fcorjnonis. 
t4 De canis rabidi moriii. 
iS Si antmal comcderit fler- 
au galiinarusit (gallinae 
S.) 



OAPITALIBIHIV. - 

I Oe numero et pofitione of. 

3 De numero ' et qoalitate 
'>^ > membroriim. (De mei»» 

furis et numemmcDibro- 
ruin S. M.) 
|k De numero ctcjualitatener- 
voTum. 

4 Pe (iia^iero et S.) qualitate 

vcnarum. 

I De iiuaiciisct actate^(>cta(i^ 

S. M.)equorum.'' 
6'J}€ fignxs quibus agnofcitur 

(coj^nofcitur S.) patria. 
(De pcniiut^dis et diftra- 

hendis equis et ^S^i^ P^* 

triac. S. M.) 
7 De tcmporibus vitie. 
t Potio (Chironis S.) a4 refi^ 

ciendum iumenta, (rcfi- 

eicnda animalia. leliquis 

omiflis 1) 
p AAtuifiinctvulfcs. 
10 Ad cofl&s, vcrmes vel 

tineas. 
\ \ Aducrfbm omnia genera 

morhonim. 
ii ConfOTi6 'fiiffimcntomm 

falutaris. 

II ConfeAio pulueris quadri- 

garii. 
14 Compofitio caufiici. 
is Compofitio malagmae. 

16 Conipofitio coUyrii fiHula- 

ris. 

1 7 Compofitio malagmac cru- 

dac. 
"18 Compofitio lyncrifinae. 
19 C}ompofitio traumaticL. 

(tragmantici S. M.) 
10 Compofitio mabgmae ba-. 

fiiicac. 
fti Aliacompofitiomahgmae. 
saCom- 



I» INDEX CAmrVMi VEGETII. 

sa CcMtf^fitlb^pfima. aEoScol" as Compofitio malaginae ad 

. limatif.:- V.:..' • .'i i .-r. .ioejuost/.,. 

«; Compoi]Ho[aliaomktitS.] ^^* Cpmpofitio traumatici. 
malagmae cnidae. (1 : (tragoiaattci S. M.) 

t4 Compofilao malagmae ad %7> GDmpQliuti^ .qoUyiioriuxv 
vUginec. • • 

SEQVVNTVR k^DlCAMEl^tORVM 
GENERA QVAtDAlff;: AD FINEM 

CLV A R T^ I L I B-R I 

AD^E C T A. 

(AlSa quaedam medicamentorum^enera. S.) ' .. , r 
CepliaUcum [emplallruin ad cl^udeada vulo^ra. omittit S ] 
Medicamentum confuehim. '" > 

Cblora medicamentum %d vulnera limpidanda* * 
Pe. tetrapfaarmaco, ^d yuj^era dsuidenda. ^ / 
Glicium> ad vulnera fordida et cancrofa. . ' 
De Qiroclari', ad omn^a ofllicuk. . 

De liypticb, 2|d vulnerahume^a- 

Mediqame^tuin ad on^a yulnei-^ chudenda* • 
' JmjlC^Swcum,» ad caviafijpplenda. ; 
Ad oculorum rupturas, ct glaucbmata. 

De..fyngrilmiU ?iliu4. , , ^ - . . . , 

De lipparii5i,;.' . * * 

Traumjit^ci comftofitioocj jraruer ad varis^ 

Cauflici compbfitiones aliae aiTdiuerik. "... 

pp malagma^A quibus(}amf 

Empla(fa^um quoddam. 

De ccroto. 

Fomentiim ad tumoro^> Vel quamlibet duritiam. 

Potio hiemalis. ' . * 

Potio acAiualis. 



VEGE. 



' •;:; ' 



ejg^jta^^ ^' ' "' " ■' r''S 



VBtSETlli R^NATl 
ARTIS VETERINARIAE 

MVLO M EbVC 

LIBER PRIMVS. 



CAPVT I. 

eadauo animii,» quod vtli^tddo tentauevit^^ tdnius*^ 
iiuieQitur aut pigriu^, mcconfiteto vtitur foinno^ 
nec felito fe more tranfuoluit-, nee requietnvt aiTuinat^ 
accumbit, nec* deputatum cibum aflumit e3t> integro, 
ct ^ potum aut iatemperaitrus accipit;, aut omnino £iAi* d 
dit, (kpentibusocuiiS) aoribuffikGcidis, ere(3oy^r^ 
pilo: exbaufia^- funt ilias .fitipiia Yigidior^ anhelitu^ 
crebrior aut grauror^, os afperum et folito fitruentius^ 
tuilis aliquando ienis, aut grauior, inceiTus ipfe, quo 
maxime notatur, iegxiis ac nutans. Cuiti huiu&Siodi i 
figna ia iumento vnum vei plura confpCxerisv ftatihi - 
iliud ieparabis a caeteris, vt coalagionem non inferat 
proximis, et faciiius in iblo^ iam 'caufa morbi pofGc 
agnofci. Si diiigenter habitain pioil vnam iecmidaax4 
vei teitiam diemab ilia.mbeibtu^iuerit abibiumnif 
Diiiilque reiederit in cocpore ipilus, quod puteturam- 

biguum 

VARIKTAS LECTIONIS Bt NOTAfi. 



Cap. I. a. mtftiiis rngvtditnr S« inr pih S. 

CmtnMeivMi ^ m§tfiius Goth. e. ftiitt /kHtilia^tigiiifJmt 

b. fim^ Go. eHquis caliditt — m^i Go. 

c. f9tum M€m mit intemp. Appt' '.i.-^os ajptmm — f i-aww om. F. 
tfr S. Mcflpir — faftidit pniictit Go. f. foUtarfo ab nliit Go« mArgo* 

tlLt^ovifm^tnfpiQQ.^vifi» h. p^Se Ga. ■ - . . 



14 VEGETII LIB. I. CAP. 11. m. IV. 

biguum, icito ex leuioribuslcaufis iUaiu V£Qi/Ie triRU 

tiani, et animal confuetudini priftinae^ efle reddendum. 

5 Nec explorandi omittatur inteatio. nam ^ frequentius 

infpici ^ flebet et ccudut^ qifod iemcl cffepit efle fufpe- 

tL MorborUm (luiclenirdiutriae funt (pecies*,' fed 
VnlD gisnerali vQcabulo continentur, quod^ ab antiquis 
maileils nominatum ca^ ip(a appellattone.vim tiadis 
dpericulumque teAante«. Si|nt autein fpe^ies mallei nu- 
merofeptem: bumidus^ aridus, fiibtercutaneus, articu- 
laris, elephantiafis'^ fiibccnaiis, farciminofiM> Signa ^ 
omnium dicamus^ 

IIL' liimiicius Aibrbus eft t cui de naribut p)ht> mlieni 
Urmm defipit mak oienst et %tifii«, eoloie paiiido* 
Huim^ gnao^r capirt^ oculi iachrymaBtur , eC nridet 
pecfbis^ fic/graciiis Iiorrentibus piiis^ ttiAis afpeifhit 
c/uefli proflauiiiro attioim^ veterra vocauerunl.r (^aiH 
docanque^ aotem fangutaoientus humor vel croco ilnii* 
its per nares fluers cocyeiic, iaiii mfenafaiiis eA et vici* 
wsmerti. 

IV. Aridus autem ttiorbuf bis agnQicitut fighis^ 
iNfuilus ei per nares fupia fbiitnm buoior emanat} fufpi» 
rat tamen-grauiter, tt nares babet extenias» iiia curua- 
bit^ intrinlecus, et contradioiiem fpinae duritiamque 
patietur. tefiicuii eiiB ita fubfiringuntur, vt apparera 
vix poilint. cibi parcioCi biliesdi appcttntior vkta nio^ 

kenu 

i. flim^r^ Go. fed asrgo /«- c. tUplmntUfnt — ftrdm, Go. 
'vimkut. d. fipui •w* die, om. S. M. 

b. gtti ^ Mminmi Go-. Cap. 1 Y. «. caticiHt S. Go. 



AKTIS VETERINAK. SIVE MVLOM. 1 5 

mn. pit^)ttir ^qImI pulmone ficqiM % inteniulTi partitut 
ardorem. tcniis ocuii^ 10 ohliquum refpidt, nec^ facile 
cubtt ^ Hoac ^ fufpinum Voctnt, [et] ' inianabilem, : 
oifi ab imtio feftina cur^uione fabueneris. 

V. Subfieffaitaneus mdrbus autem his proditut 
fignis. Vicen* in corpore.eius^biei fimilia naicop* 
tur, ez quibus humor efHuit liquidus et viridts^ qui 
pruriginem mouet, vt fcalpere parietibus vel coiumnis 
animalia iaepe fricare compeiiat^ quo ^ vlcera coiticem . 
ddcentS Huic nec huooor per nares emanat, nec am 
belat, nec cibum recufaty nec reipuit ^otunu propter 
quod diu viuit ^. Et idco fi cura non defit, ez iioc 
^orima iunienta liberantur. Qutdam vero fcabiem fub^ a 
fcrcutuieum morbum dicere tentauerunt^ quod fimitip 
fiipcadidis fignb videatur oftendeie, et contagionem 
transfeiTe per pnoxtmos^ et tardius ianari. Sed quia '^ 
aec necem nec gregi infert facile periculum, a pefti* 
ten iilius mailei ibcietate diioretus eft, et &orium ab 
iila dlcetur» 

VI. Articolaris autem morbus, quem a^^iripf^ 
Gracci vocant, per baec mdnilratur indicia. Interdum 
paocis interdum plurimis diebus ab articulis claudicabiti 
VI aut idtt calds animalis alterius percuflus, aiK negli- 
geotia impaAus ^ aut iaxo vei fufte videatur elifus. Sed 
Inec foiet e(b diilantia, vfc^ iUa quaelibet Jatfio locd 

iigaturi» 

h. h9e faeiU etirikitgr S.JiL . d XtA %, vhtt Go, Anrea^f^. 

o I» pro cmttt Go. €9eaUt F. Goch. ctiam ct^ivim ufpKtt et pvtum, 

ct S. mtrxo. quod probabat Gcf- Idem verba fuod fimilin — tarHht 

ncr, quia all eam tam bpat nixu omittk, dttnde hab«r fimart ^ia 

palflKmfUD. atktk G. i^ccAd hmv^ «rceM nec gresi infift mcfaeiie fu 

80 Fabr. - - HitUmf» pmi§tm « ptftifhrM, 

d. Hiiemr JkfiMwm Httat fij/i* Cap. VI. a aW^ F. Aftieen 

a«Mb Gocft. fmJiiriMm tmfamMem Ibpra fc «nyct Goth. In marg. al 



difiMnBum. Idem deinde chiSictit, 
Gap. V. fl. Ita pro mihtm S. M* b. f iw4 iUa ptiffa fukito ad pedm 
h. fMT S» •tt^m.migrat. S. M qn9d*^ pajfi^^ 

€i 4mat S. If • « gnti tnmea C. 



1 6 .: VEGKTH LlR: 1. CAR Vtt. Vltt 

figatur, haec wtempainO) qDiatern^ticfteft) fubito ad 
pedetn alterum migiat. Fcaeterea oflibus afh-ingitur 
dcutis, et ad^ tadum tradanti dura refiflit. Rigefeit^ 
ipina, corpusaue coattahitur, piltts^.ere^lQS et horri^ 
dus, (ac) detormis afpedus, macie cito corpus a£- 
fcdum» et quamuis non mufet ahmenta, nec curat, 
iiddGnt: indies ^tamea deierior fit et tnitior^^ difficul* 
terque' curatur* - " 

VIL Faramlnofum vocaWlum ex genere pai&onia 
euenit.: . Hatusmodi d^rehenditur argumento.- In la- 
teribus et inxoxis et iti ver^dis *• quoque partibus et 
praecipue in iumfhiris membvormn vel in toto corpore 

' colledioaes^ infiaiitiir : rarfumcjpe his velut fedaris aliae 
ijl^untur; cibum potumque ex more recipiunt, in»* 
orefcunc tamen> quia digeOio eis plen ^on pmuenir» 

a hilares ^afpedu ianisque ilmiles creduntur «b indodii 
artis muiomedicinae , t|uia exterius agitur caula : quibua 
kBperitia artificum iasigttiiiem. feftinat ^ «uferre» Sed 
contraria ifta curatio eft. nam affedis farcimino^, quid* 
quid fupereft virium, tollit. In initio tamen^ ne mor« 
bus increfcatv vd in fine, ciunaam viresredire coepe*- 
nnt, emiffiofanguisusiuuatu. 

VIII. Subrenalis ax>rbus nda minns nomifle^ quatn 
jpfa paflloue monftratur. ' .Nam animal, veiut^ renibue 
laefis, a ppf^eriori pacte deficiens^ prodit mortiferae 
necefntatis indicium. tufliet grauiter^ horrebit afpedu : 
cutis duritia ex fpinae rigoreproditur: parcius potum^ 
^ ^ parctus 

K. uiuHm S^G. U traSMm F. b. omutit Godi. Idcm fur/kfi 

d. (wj inr. $. fne vttdt his fuprafc. t«fii«9tt.^a/. 

e. filii tnBii tt lnmdir S. li\ nfimqM ntlmt. Deinde nafimt^ 
beindc tu. omitr. G. et dt$ poft tmr *^ wmctfamt. 

fMcie inferir. Ifoit&i cmret fi d^imit c txtimat Go, Idem ^niefHid 
i» 4ie /knatmr. tfi vinum «- marhu marcefiat, In 

f. l(Amtfitiat S. M. 5. eft ttffter. 

Cap. VZi. a. Goth. margo if^- Cap. VIU. a. m rmi^ Ui^ 
tatii, Go. . » . 



ARTB VETERINAR. SIVE MVLOM. 17 

pircius «dpetit dbum» Hwc quia tota vis morbl pofn* 
detjombos, a femqribus incipit prima^ curatio. 

IX. Elephantiafjs autem dfcitur n fimilitudinc ele« 
j^bantis, cuius naturaiiter peilis dura et afpera morbo 
nomea ct in hominibus et in animalibus dedit. Cuiua a 
CgM hacc (unt In toto corpore vredo* nafcituf^ praes 
cipae in dorlb iquaitias funiles cortidbus facit K In 
oariixis, in pedibus etiam et in capite papularum fer^ 
tor emergit, vel ozoenae afperiores fi^uenter oriun* 
tnr'. Priufquaro haec oftendantuf indicia ^ ventrcfo^3- 
loto critf et tnarcefcet^, et afpere tuiHet. Cuius ot 
totom cum Ungua afpenim et fimile creditur efle com- 
boAo^: quae paffio pullis a matre depulfis piemmque 
peniicicm confiieuft infeire. Hunc dilrgenter curare 4 
cupientcs, non ^ ante deforis aliquo medtc6mento fo* 
vereco&tendunt) nifi priuspotionibus datispeftrs^ ele- 
Yctnr interior. Nam extrinfecus capta ^ medicamenta . 
inorbum non eximunt^ fed ad interiOra compeilun^ 
ctbc ratione pericuium generant. In animalibus eiuf- 5 
nodi morbo laborantibus generalta ifia f^nt vitia: tuffis 
^pcra'^ e^erebra fiifpiria, fpina contra(fb et rigida, * 
inacicsfemper inctefcens^ cum ftudium ef alimenta non 
Wint*, demiffior ceruix, ftupentes oculi, tardior in* 
ceiriis. Nunc fignis omnibus generaliter fingulariter« 6 
fiedigeflis, finguk>FUi!n morborum fpcciales propriaf^ 
fit Cttrss oportet adiungere« Poft"^ baec de generali 

minu^ 

b. fkifCiir 0iratU Go. K- f^ iHtJlatkr interiiu S. Mi 

Cip. IX. a. nifrtdo Go. . neUatnr mentiorCo. 

b. fuit in ptiiikif^ it in cafiti h. Ita pro cepta coniec Gefn. 
H^^iW /. emigrai vfini •ntnt^ i. admittnnt fid interius^ xene^ 
Gd. m»go : ocienMe» rnnt in animaliins -«• merhe eoiem 

c. «nnndit Go. Go. 

«LVulgo mnrafdL Go^ mar* k. ^rtfr S. M< ifla^fifpirid 

•M om. Go. 

i. tm^mfittmGo. 1. Ita pi;o definant S. M. 

U rm itftfif mntt G^. Oartoi . m. Htoc &<1 fincm otfiictii 

^^f^mmedtfnst^ . S. M. 



,18 YECETII LIB: l CAP. X. 

miautione fingulorttmv etadoflionc docejoS) concludnm 
Itbnun primuni. .. , .^ 

X. .Malieus*. morhus G, liumtdus fuerit,afa vt pec 
•vti^mque narem virtdes defluant muci, inter^.exo^dia 
caput eius adbibita cuiatione purgapdum eft ifa^; Olei 
optimi vncias 3 , liquaminis lloris vnciam f , vini v^te- 
ris cyathos 3 , fereno tranquilloque die pariter cotiuni- 

dices^, et cum tepefeceris, infundes in naribus. caput 
i:eltgabis. ad pedes, fenfimque iumentum impeditum 

'compeiles^ incedere, vt omnis humor emanet (ad 
fiphonem ^ autem paylatim infundes ^., nou iemei a ^ 

3-cornu). Quod fi ianguis poflmodum coeperit fluere» 
nihil timendum, fed potius fciendum eft, animai legi- 

: time fuifie purgatum. Poft miod ieuum caprinum.i^je* 
folutum oleo mifcebis; fic infufis^ naribus exulceratio- 

4 nis illius mitigatur afperitas. Radicem ^ quoque iaferia 
tunfitm, et per fifiulam vento naribus infitam, vt fl^r- 

5 nutum prouocet, adhibere comtqodum efi. Caput et- 
; iam extriniecus auriculasque oieo caiente ^ diiigentcr 

perunges, et iana cerebro indita, ab omni petfridio* 
6;iis neceifitate munies '^. Nailurtir quoque iemen "; bi* 

bendum dabis ex aqua. Pfaeterca potionem dal>is» 

quae^ diapente vocatur, et hac ratione conficitur r Myr« 
« rhae troglodytis^ gentianae, ariiloiochiae'> longae, bac. 

carum' iauri, rafuras eboris bene tritas et cribrataa 
"^ . ^ .-. .. . . , aeq^iis 

Cap. X. «. MaltHt Go. copulam tf. 

b. intrt Go. deinde copffiV cni/. 1. calidpGo, 

c. om. Go. m. friBivi^s «« mmntt mmtHt 

d. cammifitHs S. . Go. Vulgo mmtihis, 

«. coMpelterttrGo. - n. Jkmiids 4d kibmAm ama^ 

f. fcyfbantm S. M. fmmijbes, G(>. 

* 9. infimdtiis S,M. infkndatGo. o. im pro fw Go. deinccpt 
to. ad S. M. vulgo diaiemm. 

• i. infitfimS.M.exufeettts0niGo. ' p. Vu Igo iffwrce folum lesitur 
k. /f««, accife fthifngam et aflh S. M, mfrrbae treglitae. 

n taiictm, ei ftic fmherem, qntm q. Vulgo mifteldgiae. 

iiarihts p& ffhiam infnfia, vt fitr» • r. Weea S. vulgo kaecir. Mecum 

iwfcf. mnltnm predefi S. M. cx V. C. Go. qui deind« tfnt' mifctHt fer^ 

Qo. omittit poft vuigacumioii/Siw ^akifjue. . . / . 



AkTlS VETERINAR. SIVE MVLOM. tg 

tecjiiaiiiifcelits^pQndetibusicniafaisqu^^ Exinde prima 7 
•die' UQum codeariuin cumulatmn cum fextarro vini 
' waii, lecuiida die.vnuin et femtsi» tertia auteiii die 
duo oociearia^ tepefado njero afperia et diligenti agi* 
tatxone permifla dabis ad cornu. Poftea ex ceniice de^ 
matricati vena fanguinem detrahes, .permixtumque acer^ 
lano aceto, omne^ equi corpus perunges^ et comra 
pilum diiigenteriricabia.) vt^ad fimiiitudinem glutinis 
adhaeffeat. iumentum quoque in loco caiido conflitues. 
Si cibum faftidit^ aeftate' duntaxat farinae liordeaceae 8 
ieztarium vnum auinquc fextariis aquae permixtum 
equo dabfs in poti£ Triticeam quoque fatinam fimik 
j&enfura et ratione oiferes ad bibendum. Si autem &• 
iHiiit, non ideo * aliud dabis,* quouique ^ lioc ex ida 
neceflkate faoitatem percipiat. De palato quoque pofK 9 
«a' fanguinem detrabes^ vt omni ^ ex parte, fi qua 
jnorbus piaegrauare coeperit^ reieuetur. Scito, iiifi 
diiigenter occurras, bunc effe periculofiflimum 4inor^ 
buoi. Nam cito in fufpirium, hoo efl, a^helitum 
tEiflfitt et fycm omnem faiutisexdudit 

Xt. Aridus vero motj^us^ qui et iu^iriofus praeci». 
pae dicitur: tt hic negatur a quibufdam poffe curari) 
propierea^ quod phthifi) quae hominibus morti&ra eft^ 
ilmilia inuenitur. Quotidie enim macie crefcente exi» 
lior redditur, penitusque '^ ficcatun In omni autem a 
Miooe meciicinae facilius efl^ quae abundauerint dimt- 
.^^ quam quae videatur deeile fuppierev . Saius 
B 3 tamen 



t. fM Mirir add. Go. ivimm ndittlism fi», n pdn^Me fix*, 

t fa* iam add. Go. deindcii/^^ a. idit om. Go. 

/k JL itfierfi. b. ^tuiiH h6C u.nttt$tatt fitit S» 

v. rc/Go. deinde ftrmixfvm, M. quoufquc foji ftttitnat wctffiuti 

X. hi omni fartc co^m tpdin* pndfcrc Go. 

fittdis Go. fetfundisS^ M« c. foftmtydnmfdO. 

y. vki ^ iiUnrtM Go. d. Hmntm qnm mith Go» 

» si Ica F. ec S. vterque in mar'» Cap. XL < a^ g^ai^»/^ S. M* t^ 

gnie ahnotauerac fiitim receptum nitut Go. 

I GcTnfro. lif «un <2o« %\u fitr* h, ttdhnt-c S. M. Jfr i¥imim Qok 



20 VEGETII LIR L CAP. XI. A 

tatnen iumentis etiam ' in hac pafiione pnieAatur , fi-hi- 

3 ter*^ principia pofTit occurri. Sanguinein Accis dttt^ 
here contrarium eft. Sed vino et oleo fufHcienrer^dd- 
niixto et tepe&do perungendum toto corpore teiitniril 
^^ ita vt caput et iriaxillae et^ extriniecus fauces eiJem 
largius infundantur, et contra pilum vique ad fudokem 

• iiintifnme confricemur. Intrinfecus autem a prima die 

4iiac potione ^ curandum eft. Succum ptiianae, adipenfi 
fuilium remiiTum, et amykm ^ ex mcite paifoqtie de- 
cbdhim per cornu in potione dabis^^ vt canalis gutturia 
eidem maxiliarumque compagp laoptur, quam ficcitaa 
aflrinxerat^ morbi. Quo fado, i0 ioco caiido ftabin 

5 Infufum hordeum herbamque viridem , fi inuenta fue^ 
rit, debetf accipere, vt omni ex parte periculofa aridi» 
tas temperetun Confequenter talis eidem^ potio prae» 

6paretur. Paifioptimi fextarium vnum ^ iridisjilyricae 
vnciam vnam, piperisnigri fciniunciam, croci fcrupu- 
luni, myrrliae troglodytis * femiundam , poliinis thuris 
vnciain vnam, oua cruda quinqUe pariter mixta prima 
die dabis ex integco, ita vt pertriduum ipfam mifceaa 
femper et oflferas, vt tam grauis morbi afperitas, po- 

7 tionis dulccdine mitigetur. Poit haec •" melie , butyro, 
axungia, faiibus et picuia ", ofEs pto aequa omni^ia 
portione confedis, fucco ptiianae ac paifo inuolutis ad^ 
tindnm animal replebis, [et] die prima quinque piiulas, 
iequenti feptem, tertia die nouem daturus ex moi^ 

SExpeniis autem bis, ncc vngerc cum vino et oleo tepci 
fado ddSt indufbia. nam amariCimus.morbus oum £t% 

aiiter 



c. rn prinieipi§ p. ^cntfi ^iifiit I. iragmH S. M. Trnf^iytiAit 

Go. voluit veiocittr tddere. coniic. Gefn. vulgo mirrlfoi mjf 

d-K otti. Go. mW/. 

c, TMtont Oo. Lj^ r* 

f Vulgo nmilum. antea ftdH ""' **V^®- 

margo : aiii jiorcr Qo. n. Ita ex conie^i Gcfner. ^««t 

g. iiMtMw Gn, ' i cffopbit F. cum nota mendi.et 

h. i^niMrr>.i)mi(r«' «Mfii Co. Go. ficulam fttiem S. M.inarsJ&G«. 

i. del^ent GOw • ' dlii pauatia ofpet^, 

.k.4fti»^. % . •c4S/iG94 - " 



k ARTiS VETERI>mR. SIVE MVLOM. 91 

a&tet oon potefi 111(1 aniaris potionibus folui. Cootra- 
I da eaon noa qiii ^ contrariis mediciiiis curantur. Potio-9 
j ixoidiapente*^, ficut Tuperius inoaftratum eft, npn fb- 
ipax per triduiun cum vino fed per dies plurimOs dabis /,. 
I n tantumdiicrimen pdflit euinci. Quod^ fi grauiopio 
toflis et (Irangulans vrgebit, accipe fabae fradliHs fexta-; 
rium vnum, feui caprini vncias tres, allii* capita ma** 
iont tria permixta decoques, et cum pajQb vel fucco 
pdfiuiae hordeaceae tepiduni dabis ad comu. Quod fi.i i 
tardios profecerit ifia curatio, ficus ficcae polider$t^ duo^ 
diljgentiflime tundis^ in pila^, foenigraeci fextariumi^ 
decocpies^ quonfque aqua ad medietatem veniat,'poft, 
cokbis, et toenumgraecum in mortario crum ficu^ con- 
tesea. allii quoque vncias tres contundes funiliter in. 
ffiOftario, et tam rutae quam apii fafciculos ternos: ; 
ooibus onmibufr pariter mixtis, diligenter tritis, addi^ 
dracontii ' vncias duas. Aqua in qua fdenumgraecum 1 2 
codofn fuerit», fuperfundis, potionemque facis^s, quac 
per comu poffit effluere : quam etiam tullientibus vel 
vttlfis aut * ruptis animalibus per triduum dabis. ^13 
queat reinedium ad ^ aridum morbum; Inter'^ nares 
iamenta fcalpeilo.^ fecabis, et aquam frigidam per ^ 
fifliilam *latam eius ori fjppones, n^resque ipfius^ alfi- 
dae diebusplurimismerges, vt fufpirium diflabefcat in 
aquau Potionem quoque ei quotidie dabis huiufmodi. 
Soccam ptifanae cum feuo^ caprinodecodum, fexta-14 

B 3 ^ rium 



^ mrn mifi om. Go. nr» fuperfundtns S. M. Vulgo eilh 

' %, Viilgo diafemtu.Go.i fy $ p n un, fienugratci vt paulo polt /«cim- 

r, dMs om. Go. gratcttm, 

w fimtitn S. M. Me, Go. y. fco Go. 

t» dtMu fontt S. z. dtaganti S. M. et Go. 

V. ttmSs F.' unUt S. «. atit om. Go. 

X. ni mmtawiim» dtindt adda^ b. tn S.. ; 

a9i gatici (augaUici corr. Gefn)]) c. intus S. M. intntnti Go. 

w^eiat III tt tam mat qaam appti d. fiiittUa S. M. 

ftfikaht trmas^ fnibnt parittr m e. fftula latmi S. M. dein3e H 

wmttria mijfit tt diiigtnttr cantritit ori Go. 

aidas dragmai tmtiat Ih et a^tam f. ipfis S. M.' 

in fu fitwtm irsKcam eadHm /mc- g. fite S. M« 



>» VEGETII LIB. I. CAP. XII. 

rium vnum, fulpfaur^ viuum, thus quoque mafculum- 
acquis ponderibus dtttm ttque commifccs: ex eo<:o« 
dcarea finguU dicbus fingulis cum ptifana pcrmixta de^ 
fundis ad cornu. Cmii autem coepcrit eflc validiOT, 
dc ceruice fanguinem dctrahes, additoque accto antmal 
pcrfricabis, 

XII. Subtercutaneus morbus, cum* btimor pcflifer 

imer** corium et vifcera commeat*^, hac ratione curan* 

difs eft. Fiftulam ^ ci facies vcl cauterium, inter armos 

eius ct vcntrem Joco cOnfueto ad • menfuram inciiacute, 

dfc fcreno^ ct fi^ fpatium eft, luna minuente, Indis*' 

vt mos eft, per quam omnis e'* vifccribus humor edcK' 

rftur^ coloris aurei vel crocei, languoris*' tabe 4:or- 

9 ruptus. Quae fi minus ^ traxerjt , radiccitj hcrb&e tithy* 

nfiali in" eodom* vulnere inferes feptcm diebus, quae 

refiduura virus° cducat. Eft ct aliud rcmedium. Ra- 

diculam, quam**quidam confiligincm vocant, quidatn 

puJmonaceam^, qua mulomcdici frcqucnter ct' bubulci 

V vtuntur, in pcdore animaJis hac aegritudinc laborBntia 

S eatenus * pontes, Vt acuto cuprino' circines locum. Pofl^ 

modum ^ pcrforato corio radiculam interferis *, quao 

ibi^ 



• H. fufphir, vimtm F. vhinm, ^ m. tytimali P. tyfhnM hi'C. 

ia/mdif fiv e9rnu S. M. wetiamQp.addit. tithymtdU Qt£n^ 

Vulgo in deerar. 

Cip. XII. a. cni S. M. tfi, cn n. impone S. M. 

"^J" 0. venenuMi Go. 

b. Ita pro intra $. M. ct Go. p. vwim heB^Lori nifri perfirdt^ 
"qui ; inter aiem ei tatuim vel vi- cerio ivfires, ^nke ibidtmfpvme fiM 
/^» fermuneM, qnou/l^ut cutis fignma 

c. meat 5 M. decidat in putredinem vnfa. ex tmm 

d. fitc incifianem S. M. cnim frpme ad iUum hcum Ifumet 

e. et menfttra in cute S. M. gitrabitur et per vuiKus emittiur 
t.^etfit lunaris incifi^ S. M. S. M. 

Jf. fat §d eSa, Qo. n^argo: i/. q. pulmeniciamC, 

'*/''•• r. et M. om.C. 

h. de S. M. ct Go. 8. margo Go. at, ea leniNi, 

l deducitufGo, Averbis colmt t, cyprinoG, 

pergit MS. Corb. y. Ita pro Pefiea C. et Go. 

k. lengtori S. M.' «. ivf^at C* infhrai et infittt 

l. nen keue labnmet S. M. Qo, • 



ART5S VfeTERlNAR. StVfi MVUbM. a3 

ihifkm ^ j(p6iite tiimdia pernianebit^» quoui<|ue cDtis; 
(pjtenus cuprino* fuiefrit (ignata, decidat in putredinem 
tcria, cc a toto corpore ad illum locum faumortraha. 
lar*, ct per vulnu9 emittatin'. Hinc*' potionem*^ dia-4 
peme ibperius dedgniftam cum vino * veteri optinio per 
tridubm, vel fi necelle fiierit^^ per dies plurimosda- 
bia. Apiam quoque viride et baccas lauri, vel^iAae 
les fi non inaenireritur ', lauri et cucumeris filua^ici* 
feita per partes minutifiimas concides, hordeoque mi« 
lcebis,' vt^ animai ianguidum \ ficut e potione diapen* 
(e, ica* ex' dbo fentiat medicinam. Huic ^ tamen $ 
aquam' tepidam cmti fkrina liordeacea^ vei triticea dare 
te cooaenit,- et in * ioco tepido ftabuiare. Nam frigus * 
bomoris ™ augmentum eft, tt^ rheumatis. Cibum 
qoo^jae magis ficcum quam viridem in hac padlone 
defaee accipere, et'' exerceri vehementer, vt^ fudore 
fiobetur homor idfefius. 

Xni. Aiticuiaris morbus his declaratur fignis % 
Claodicabit aitemis^ pedibus, modo prioribus moda 
pofterioribus, et quafi tumor eidem in articulis circa 
conMiaf vei certe in genifaus apparebit. prpptereaquod^ 
pefliietitia morbi corrtiptus fangnis nemos et venas itn-' 
piet et^ iaedit atqiue debiiitat. Huic fanguinem primo 3 

B 4 de 

y, Jkm add. Go- voluit yikfc ' h. et cnumaH Itmgmi^ ff cih 

a. Ita pro ewfnnBfiputtn in p^ Mns^ ficut psdenem Maptm pr9 
fnL/kvnfit^ Cotfa. nifi quod cy p&tn, Hjtii femm S. M. 
inliabcc cipf fmt j&pund G<^ i. /tfifstii<^cxCaddidi. defii' 

fl. mrMm C. poR CMtffAMr. ceps tx pviitneC» diapinfnV. Go, 

b. HbcS. M. k. HrnrGo. 

c yi^. A/SfiL mutt voemr Md^ 1. m ora. C. . 

ptm S.M. et C Vulgo dtMpentmi m. bumofcm angct S. M. 

d. Ita pro miafitBi erit C. mt n. ft rbcnm om. C. 

on. Ga. o. et 001; Go. 

CL ftUm infent S. M fi ifin tn- p. in addit Go, 

veaimmmrfiiim n cncnmerem filntii' Ctp. XIH. si. fWcti/ C. 

M per pmUs C. b. peMlms Aiaerfis C. ped. dhuf' 

t tecM 4d4. S. finsS» M. de ped, primkus dinerfi^ 

r. MfmKf Go. deinde pro /fl/lul medc et quafi i\o, 

S.M. rndicm. * c. «t Uedit om.C 



94 VEGETII LIB. L CAP, XIIL 

deceruice, aoc^ft, de m^tricalt veiu, dettahes: quem 
aceto acerrinio permfxtum per ^ totum antmalis corpua 
induces, ita, vt iUa^ loca, quae vexata funt, diligeu* 

. tius vngas ^. quia creditur fanguis emiiTus e corpore et 
corpori ruifus cum aceto impoficus^ vitia morboia fic* 

3 care^ Quod fi vel^ in genibus vel articuiis fe morbus 
onend.erit, de eisdem locis fanguiaem detrahes, cui 
adiicies cretam^ cimoliam, id eft, albam* vrticae ^ 
libram^ tres fextariosaceti^ cimini triti libram, refinae 
frixae libram, picts liquidae libram, ialis communta 

, pugillum^ ftercus^°*j bubulinum recens, quantum credi- 
tur poffe fufEcere. ex boc vbicunque tumor apparuerit^ 

4diligenter iaepius illinies °. De palato fpecialiter &n* 
guinem detr^hes, ne contagio caput occupet. Ab armia 
ouoquedeplendum^^eft» fiin^ prioribus pedibus clau- 
oicatio^ apparuerit. Vel certe de coxis auferendus eft 

Sfanguis, fi a pofterioribus coeperit claudicare» Dabia 
quoque ei ' potionem aduerfus omnes morbos proba- 
tifliniam'. Centauream^ abfiuthium, peucedanumS 
ferpillum^^ fagapinum, betonicam, faxifragam, ari^ 
ftolochiam rotundam, haec omnia aequis ponderibus 

6tuAde$^ diiigenter et cernes^: fi febrit* aniinal^ cum 
iiqua} fi vero* noo febritS cum vino optimo dabis^s 

vt 

d. t9tMm aninuA C9rfus ftr mm n. inttrKnts C. linits S. M. 

Go. o. defpltndut C. fingnis i«tr$^ 

. fw iMn om. C. ktnilMi S, M. 

f. vntms C. p. dt C. 

z. adpofitns C. er Ga q. titdinm C. 

n. liithtrt addit Gc i^ eidem C. 

i. 4.W om. C. 9. flnrAaMCaddit C 

^ k. id tfi aibam dm9Hsim% «Mf« t. :*tuciiidaninm C. 

ftxt. IIL vfii atris iib. U cyminMm . v. ftrf. feg. ©bi. C ec 4ee/le in 

tritum li$. |. rifinatC ctwf/ami, MS. ootac S. M. contra. GocIk 

MCiti ftxiarii III ^ ittm tih, vnam intcrferit: foimat ^mutis* 

cimint triti , vtl iih. vnam rtfinoi x. ttndts, ttndt S. 

Vtl picis liqnidat tih. L faiis etc. y. «i>rA S. M, 

S. M. vbi verba vfti attit pro vrm c, ftbwnu amimaliaC, 

ticai prohflbfit Gefoer, e. vert om. G. 

1. ^ iik. IIL fext. ecdp ti^inm b. fekrittnt^ in vhm lyCMrf » ita 

Ham , cimiw Go. M C. 

in. fitr. buL onL G. c. (M Go, 



ART» VETEIUNARi mtMmM. 95 

n fii^is did>u5 per itXtafiiuii vini vel .•qt«id tepiibte . 
co^ pcaedidt^ medicMniAif (ii^ttla ® aMiprA eQcjearia 
pUoi ec cumulata comnHiijeat ^ et per &UGef:degerd$ ^i 
\t afnaritudtnefn mor bi jieriMirttm mnaricudo coinpu* 
goans pofHt expelierc«\ 

XIV. Farciminortts aatera *morbua a ^ {unilitudine 
fardnunis appellatua eA: ^ia velut per^ finuIas<|uaP , 
dam iacer cutem et.oameiil eorruptus humor emaaat, 
et per cotum corpus colie<9iones plurimai; £acit, et aliia 
velut ininucntibus aliae rurfum naicuntur. Haec ^ paf- d 
Ho licet contagioia ilt, &cUius tamen inter^ piFineipia> 
curabitur^ quia intema^ eorum adhuc fana funt^ fed 
comiptus humor ex morbo iotor cutem^ et caroefu ver«. 
iator. Huic tamen^ in initio tantuinmodo, autequam 
incipiatinarcefcere, autiniine, cumiam^ bcnefuerit 
lepantum) detrahendus eA ianguis. Nam in media3 
pai&one Ci jBebotomia^ vti voluens^ aegrocnm animal 
ne^piaqttam'^ cnrabis. Sed coUediones quascun({ue fe* 
cent, innri redis cauteriis conuentt; et vt eificacius pro- 
iiiit^ cnprinis cauteriis ed vtendum« quae vulneca pice 
ii(]oida, admixto oleo et melie, curancur. Potiones4 
atliarticas vel nimi& am^ras debet ^ accipere^ id eiU 
diapente" cum vino, iicut fupeiius didum eil, quae^ 
ad omnia genera morborum animalium efficaciter prod^ 

B s eiTo 

6.fmdiSi om.C. cM om.Go. h. um om. C. dctnceps Um^ 

c. wumm tocUttriMm mtdm «i- rmmm Go» 

fim S. M. i. fiehtt^mnm vti circa etm Jl tp«« 

f. 1tacuinC.Ge&Ld^a<F.S. hiens^ atgmtm» ammal tmraHt. 

ap.XIV. %MfimiitMiiimC. ' J ^,^ . . ^^ • . .. . 

cepscvrT«»r»/oin.Ga. jfmvnis 

c. Ita pro 5«i C et S. M. , ^- ^'•i^* 9^- "««- fiudcndum C. 

d. » friwmfm tm^m Go. <!mih ^ ^^^ comgitur vrcndMm, 
m ctiam C »• ^trtet C, 

e. imtritra S. XL n* Ita pro diaptnttn F. S. dedti. 

f. «mcM ememqat C« cn Corb. Gefn«r. Verbt a 
%. ttim oriiM aascfim S. M. om,Go. 

nioai.Go. 0. eMiC. 



aft ^ ' vjrejiETH' lw/l c ap; tv: 

5 eflft^ confiiettit ftsetem nAkks^ cbuli tib. i infun- 
di»*^ per triduum fejemriis^fribDS vini opthni. Poft* 
femiunciamopeimae-aloe^, trentaureae vnciam i, opo* 
panacis^ Vnciam i, diligentifficne teres, ee de ilio vino, 
in quo ebuli radices iafufae fuerinl, iextarium i mittes, 
et tepidum per comu dabis. Quam ipenfuram triduo 
cuftodire te conuentt; vt etianf per ventrcm fauiushiodi 

6 cath^rticts potlonibus digeraCQrhumor infefttts. > Quem 
exerceri^^ in curfu vfque ad pleiittui iudorem conuenit: 
et cur^tuin obferu^one pruedida in paicuaimtti^, vt 
diu^ no<fluque aeftiuo-tempore fub diuo' et liberoaere 
pafcatur, quatinus^ et v^rietato herbarum obIe^atus\ 
et folis calore ficcatus^, rurfusque nodis aura et^ rore^ 
contadhis facilius digerat morbum, 

XV. Subrenalis nK)rbus vt periculis* pienus eft, ita 
ad intelligendum apertiifimus inuenitur \ Nam rencs 
iumenli^ occupat atque diflbluit.*propterquod animal 
in primis partibus alacre*' pofteriora^ trahere confueuit. 
9 Huic hac ratione fuccurratur/. De vtroque iatere ^ vel- 
de femore fnciHs comperenti loco venis copiofus fah- 
guis emittatur ^, qui acri aceto permixtus^ per onme 
corpusy et praedpue fuper^ rcnes aniimlis inducitun» 

Potio^ 

p. radidtC, eMi Go. t. ftuiteimt w, Go. 

q. infundis C. omirc. Go. b. •bltBttnr'C> 

r. Ubrit S.M. in tribnr fixt. Go, e. ficcetnr C. dcindc vjkmfu 

s. iToJt fim, opt. ttiHs oin. C. «iArx Go*. 
cum fim. eptiini Go. Vulgo ctiam d. « rive C 



crat. 

t. rUicis fonactit C. ad fOHMt Cflp. XV. tt. fericnliC, 

S. M. b. Ita pro iniiemetii^ Ga. 

V. exe^erl in cutfitm qn»^ vf- ' c, imnenf C: 

qne C. exercen — vfqne nA fi. fnd. d. n iatere Go. 

emmenit-Qo. veniot omirtit Corb. e. vix addit S. 

Vulgo crat : exereere in curfu^ qna^ f. fkeeurretnr C. 

^fipu — Jkdorem veniat , fiepint -%, iatere vei de om,C ct Codcx 

coniieiift. Sed verba: faep. cwi- Samb. 

i^omittit Go. fi. emittetnr C 

X. mkti C, ^ulgo nUttet, i. mixtut C. 

y. vt om. Go. die C. ct Qo, R. fet Qt». dcin^ vulgo ^- 

Z, di§ C, feuten. 



ARTIS VETERINAIL SLVE MVLOM. at 

Po6oaeni nqtiffimam diapente a<L comu per os debet 
£rec]Qeiit€r acctpeie. Sed et per taum calidiflimi^ fpe« S 
dehs clyflcris iniedione ^ caraiidum eft. Aloes vn« 
cbm I "^, pyretri vnciam r , euphorbii vnciam StttAs^ 
palegti bene triti vndam t, baccamm lauri vnciaui i, 
c&ftorii ftmiunciam, feminis ° finapia vncias,3.^^.falta 
tnci heminam^: haec omnia dtltgentercoutufa'^ in trei* 
dimdes partea, et diebus fingults ouin aqua, in qua ftiN 
iures tririci decodt fuerint, tcpida, ficut curaccxigjt^ , 
ratio^ quafi' fingulos femifextarios% clyfltreper^ in*. 
tcdinum animalis infundis, vt calefadts intrinfecus rc« 
inbos« reiblutas humor poffit per vcntrem com ftercore 
cmitti. Praeterea lumbi ipfiu^ oleo iaurino vino caii»4 
do permixto confricandi funt vefaementer et (aepe^ vt 
deforis^, et intrinfecus acerbiffima^ pafito poffit.euioF. 
d\ Cauteria quoque renibusimpoountur, vt vSs mor- • 
bi ignis ardore (iccetur. Danda quoque efi potio odo^ 
ipederam decoAa, cuius in artieukri morba fetimus 
mentioncm, quia ^ in omnibus efficaciter prodeft ^. 

XVT. EJephantiafis* morbi diicretio^ fuperius eft 
iadfcata, cui talis eft adbibenda medicina^ vt nonex« 
trinftcus vredinem^ vel vulnufcula ipfius curare tente* 
mus. Nam morbus refugiet^ intus, et penetrabit yU 
fcera, ac periculum gignet* Sed primum^ de inatrice 
toQeoduseftfanguis, et ^icri aceto commifcendus , ao 

toto 

L In pro d>Jfcni hg^itnt S. s. muni S. M. 
It Gorb. Go. immmduiC. a. At 9a9/p<Hthnt S. M. 

m. v9dsm 1 bis omtttic Go« K fmif S. M. 

n. Jhmtu C. C. ItiTHm qidtii ftrftmimitr Qt^ 

a « fimM collL C fuprarcritMQ slim v«cM. 
^ l^ C. Op. XVI. a. &ltfk€mitfi Go. 



q. ttmfi Ga b. Ita pro caufi S. M. Vii^ 

r. f»icr C. , 1, 9. r. 

1. ^fi om. C a ^. «ei oc&llfi» vulimJtMh w- 

t. [p€>J inferic S. Hiiio Iftcuat ridU iffiMs Go. detnceps /JMifCff^ 

ia C ad t6, 4. mms Go. 

V. ftr deerat in Stntb. CodicCi d. rtfngiens iminjkm fWtr^ 

X. «i/#rf/ S* M- (tn] pifi. S. M. 



I 

] 

J 



38^ .' yfiOETlt LUB, L C AP. XVI: 

toco JndQcendus eft cbspoii^. FQ{k»:dep9lato et, Q 
iViFes perthi&rint ^, de^oterls lom^ ouae^^ morbus 
infeftat, pro modo. ab^ tempboe nunuenau$ eft fanguis^ . 

3 er cufai ^eeto rurfum imponendtis K : BdUi Mtem a ma- 
(xe depulit oc. ad flabnl^^^. religati praectpQe fokne huuc "* - 
tilorbum.incnccere..qiiSt'^digefiio gbi^ <)ua? iir pafcuis 
vfebantur T (et) primae ekercstarionis ^ '$ureFtMr modus'* 
et nofldum ad refidendam:robuAi ad praefepia' Aare 

4cc^untur. Eiepliantiafi '^ morbo et*. onnibus mallei 
pailiOnibtif non foium idiapente, catus ^xperimeptis ^ 
indubitatae^ funt vireSl,et^iine qua mujotnedieus iputi- 
lus^ eflv, fed haec quoquepotio' pmeparanda atqu^ ier- 

^viuidat Myrrae troglodytis^ libram: i, thuris maiculi 
Ifb. f^ oorii^ maii Ptmici feiibram, piperis vnciaiu i^ 
Cfoci vncias^ 6^ acadaeru&e felibram^ abiintliii ^ Pon'^ 
tici ielibram^ ierpiiii iibratn i^ betoiticae - librani i«. 
dentaureae libram i, fagapeui^ vncias.^, iaxifragae 

6viicias^'6<, peucedani^ vncias ^: haec:omnia.tufa^' et 
bene cribraita cum' mell&optimo deco^iues, et iu^ vafe: 
vitreo vel ftanneo^ recondita"* feruabis. nam pcr** ve- 
toftatem magis valet. £x quo medicimemo. (inguia 
cochleaiia cumuiata ' fiAgulis animalibus t|iorbidi$f 

cuin' 

^f. corpore, Poft Ge. y. inidiJis Go. 

*e. jwifriwtfKr S. M. • a. Ita pro f «fti* Gft. 

:\p. qnae om. Go. a. \m\^^ rr^onitt'/. . S. M. tn^ ^ 

i. et Go. ae tempore otn. vetiis glitae, vnde .no(lrum eruit Mor.> 

Codex S. gagni. 

Jc. eft addit Go. b. corium C, 

1. ftahuium Go. .€. £• C G6. 

m. Ur mofb^f Go. d. abf. fel. om. Corb. 

n. qmd — vtekantmr om. vetas e.Vulgo fagafiMi^ S. M. fhtit* 

CM: S. fini. C fugap. 

o. qnam faprarci*. fKvGo. f. felib. C- ..».. 

p. eieHatiems S. M. tnte jnimM g. pettcedani felibr. C. fmedmi 

tadidi et S. M. teufidoni F, 

q. inoduftx S. flddidi. h. tonfii Go. 

r. E/i^itoiit^Gefri. Ehphmtti^* i. cx C. 

/jr Go. k, in om. C- 

8. iu OM, ffM/eJ Go, l. Ita pro ftagneo S. M. ec C 

r. epeprfmenti S. M. ft»Hgnat9 Gto. 

V. Pcrgit Corb. m. eoiirf/t« C. - 

%. eit'--eft om. Sr^M. et Corb. n. vetHfta^ amflim m/. C. 



ARTIS VETERINAR- SIVE MVtOM. .39 

«im^ fextsno aqeae caltdae tt tribur vncits akr^optinQi 
{Knoiira ^ per arKhiaai dabis. Vbi pix>ficere co^trit ^,7 
cmii' vino optimo et oleo dabis^ ficut didom iain^eA, 
codilearia imgaia continuis diebos. £x qua potiqne %- 
m mmxs qoam ex ^ diapente, quoiibet morbocor* 
Rp(a' animalia liberantur. PuUi ^ tamen bentficio 
tttatis eaadont facilius : iaepe incorati moriuntttn . • 

XVII. Ea qoae ad^.morbi mallei execriibilis cnnH 
doBcm pertinebant, abundanter confiat^ expofita. 
Nucc^depeflilentia videndamrapaciinma, quae prae- 
(iidoram moi:ix>rom figna, fitepe nuila praefert ^, et 
tunen cateniatim quandoque ol^unt fiibito quafi^ dy!^' 
«Bcna vel praedtdis mortibus. Sed tanta :i||| ipfius 
Qoriu efi ^; vt nihii expediat omitti. nam gregom in 
pafcuis fimeflus interitus aniitealiom qooque in^ Aabulis 
tnoctes innumerae \ ex ipfius contagione proueniunt }, 
ttab imperitis vel negligentibus. curam aut diuinae ira; 
condiae imputantur^ aut fiito^ Denique ficut fiipra^a 
<ledaiatttm efi, ab vno animalr incipit ip&^ jpernididSy) 
ttfeftiiianteradcaeterorum tranfitexitium. . -Kroptercpj 
Kmpar^.funl feparaHda, in quibus fuipicio tantaepe^is 
coeperitapparere, vfqiie eo, vt etiam corpora mortuo- 
nimaiiiinaljjuuj, Quae ab° illo morbo intercnxta fuerint, 
t3tportanda^'fint>«d ea loca, per quae aliorum^ anijiria- 

litttTi 

0- ni C. , 4./ Codcx frojfkrt. 

p. mixtim S. M. e. In Codice ^n^* fed«dubia 

% tKftrim S. ' fcripttira- 

r» «X S. M. et C » f. efi om. Qo. . 

*• fMoiii.C, g. in om. C. 

t- fmtwne Go. h. imminire Co.. 

*. tt addidi «x C. i. frouenirt fuprafcr.. jn, Go,. 

». cRTiffa Go. • k. Ica coniec. Gefn. pro impn^ 

T. PiSi — ii>frcfMir otD. vetits utMr, 

ColSffnKetC. 1. inmf// S. M. "' 

Up. XVII. ti. autm •dd.C «t rt. fltfmnt C. ' ^^ 

«ioctps «[ir«tt«fifM omi.ctit. n.efnifeparnndirHHtC.Etfr^ 

b. tMhtndanter,9mfimn Go. fter h§€ fimper iifatndir ntnt ak 

«. Haec: 'Nnnc^mntikns, tx lilii^m S. M: • - ' <" 

^**. addidi, vbi fttprAroriptum o. a morho todan C. * 



30 VEGETII LIB. L CAP. XVn. 

ikim thmiitus non fit, et profimde^ obrGenda fub' ter- 

ra. Nam et viuoruin^ quae cornipta fiierint^ [et] mor- 

. tuorum fbetidilfimo odore fania primo ^ iunieata cor- 

4 rumpuntur^ et pereunt ^« CUius morbi cauias plurimi 
mttlomedicinae audores reddere tentauemnt, aiterentea 
cz nimia laffitudine curfus» vel^ faltus violenter extor* 
ti', aut* ex calore aeftadS) vei frigiditate hieniis, aut 
€i volentes emittere lotium uon finsintur, vel fi hor* 
•deum fudantes acceperint^ et^ fi poft curfum calidi bi« 
berint^^ et**.fi plena vefica, vel poft potum cogantor 
•d curfum, aut foenum comederint hordeumque cor- 
ruptum^: ex his vel huiusmodi neceflitatibus ^ mal- 

5 leum^ morbum Ibiere generari» Vitanda quidem ifia ^ 
funtoiitoia; nam ex his pericuiofae aegritudiiies iumen- 
ds faepe proueniunt Malleus autem morbus ex aeris 
cormptione. praecipoe ^ deicendit. Nam Aufiro et ^ 
Afiicovento Hantibus^ interpofitis annorum ^ fpatiis^ 
Tecurfa"'^ vt aflcrunt, cataflematis'*, ficut ccrto tenv- 
pore homihes pefiiientia cotrumpuntur^, fic animalia 

6 ilie aer ^ corrumpit et perimit Vnde probatifltmae et 
piures neceflariae funt potiones, (juae adueifus^ tantam 
vim praefiare vale^t ialutis auxiiium. Quarum par- 

teixi 

<!. MtM^ S. M. M$m9 C. P. fic dutt C. Gern. xnto amfit. 

fr^frwthM. .Coiif«ntit<Io. .i • 

f, JkUcr pttfM ne et viv. C. g. fic cum C. Gefn. anteai «w/- 

s. flterum ntMUorwH Go. vnde leui viwhut confneuit generttri. Itm 

copuUm incluri, tt aomuiA )poft etiamG. nifi quod «Mi//iif, Vt ini- 

fumnt deliui» tio capitis nuUek ' 

t. frius C. h. ifia om^ Go. 4cioetps imwi 

V. compleantur C, ^^^* 

IL. jfereant C, • , i. fr/i«fi>« Otn. C. 

y. vel filtns ont C. S. M. i w rn 

». exintis. in. rtfiiwadditCetGo» 

tt. axt bumu om. U ^^ emifiegtmds t fi deamm deormm 

b« autC, ficm in ifin tenuim homines Go. et 

c. vei bordeum tcirruptm aceapt-' liipra verba /^— deMim adfcri- 

,nitfadditS. ptum habefa aUas nacau S. M% 

^ 4*.^ "^ viSJ^onif C «(V. C habec.4rr «vrrwnr^tlwv 

• te(ieS;M. igitur induferat Gcjlr -o. cotr.onL.C*. 

fcer. ^ p. <^..om» C* 

c. /calui/9fm S» R .. j 9« adutrfioM Go. . . 



ARJK VET£RJtNAR. ^VjEi MVJiOM. s i 



ttm fiipenori ' iam pagina coinprebe&dimus^j partem 
eioauubu£audoribu$ colledas' con&queater adionxi^ 
fm Repiediuin proficiensViad omnes generales mor- 7 
hos. Semea cucurbitae AcgTptiacae^, [i. coioq|iinti- . 
(iem] quantum acetabulum c^pit^, fng^^r ^t conteriSt 
addita vini optimi ^ bemina -vna , quod ^ diligenti agita« 
tiooe permixtum linteolo cplabis, et per d.extram iu« 
nKDtioarpm^ infundes, y t peruenire ^ poilit ad yiicera. 
(^e compofldo ad dyfe^teriam plurimum ^ pTodeih 
Alia^ quoque vilior ® ied non minus apta curatip en,8 
lUdiccs' cucumeris {iluatici yirides coutun^es, et ia 
aqaaaocle vnamacer^biSf deinde fublatas contundes et 
colabis, ex auq fucco tria^ cochlearia cum nitro trito 
pennixta in^ vino, fl animal flne febre fuerjt^ tepe« 
fidoy quotidie faucibus ingeres^* ita vt f^ptem diebus : 
cootiouis curare npn deilnas. Nitrum quoque bene ^ 9 ^ 
tnturo et cucumeris ^ filuatici radices minutatim conci^ 
&j>addita hemina vini tepidi, in hordeum bene.pur** 
ptm animali ianguenti ad '^ pabulum infundas ^, vt 
000 foium potio^y verum etiam pabuiuxn medicamen- 
to ^ temperatum proficiat ' ad &iutem. Item aiiud '. 
^icem ebuii et radiccm^ vrticae aequis ponderibus xo 

■ minu- 



r. fiftrkr um f, cmpnUnih C 

s> Ita pro coMeBni eanfiqmilftf^ 
Go. oaullb Mmefi aMSorihut, C' 
tt S. M. €$9eS» €&mp€tthter^ 

^'ffrfc S. quoA vitium cor- 
^ Rhodius tcx, Scrib. |X. 4I8. 
^^atm oouum capuc XVIII. b.u 
^dtnir C. cuius lemma: Rem- 
*"• ei mner mnhet. 

». ^^^ffptiaeQ, <]ui deiRceps in-. 
ouft • Gelhero verba omittit. 1. 

1- In pro cwfiit^ frmifis C 

z/idd. Go* 

t. lunfagimdisC effknduGo* 

fc.««dd.C 

c. ;/tr. om. C ct Go. 

iT«MS.M.CtlGfl(. 



e. fnmids vitm fit^ m« mms 
C , . 

f. mdicmccnigmnivifiiisc^H* 
Hudes Co. 

• g. teriM Co. 

b. remixio in vino C in, vini 
etiam Go. Vulgo cum, 
. i. «j« C 

k. dtgeres C. ii^erex Go. 

1* bpte om. C 
' ni. CHhonerem filuatiinm C 

n. ad pab. om. C 

o. hifundes C 

p. /oti« cum C Gefn. petkm F. 
S. Go. V 

. q. medicamente S. M. de medi» 
canitHtoX^.* medicmtntum F.S.Go^ 

r. Itt pro fieiat S. M.C«cQo« 

t. remediitm add» C 

t, fodiees trutat Q^^ 



S* VfeGfcTlI LIB. I. CAP- XVH- 

Mf^n)^ mcifas et^ infttnis in liquamine oprfmo ma- 

ccrabis^ cfolabisque grer liotenm^ ex quo menfuram* 

'. vhius oui tepefadani per nares animaiis •triduo dege- 

lites^,' confequenter ita ^ fatfiuros, vt iumentum^ quod 
ftloi1>um patitur, hbrdeuiti cum ^ apio et^ cucumerc 
iilu^tico minutatim jncifo^ iemper accipiat, contvfiim'* 
que ipfum agredem cucumerem et aquae f Tufficieuter 

I2admixtum' bibere cogatur. Laudatur* etiam haecpo- 
tio. Herbae Sabinad^libram r, trixaginis ^ vncias tres, 
* centaureae vncias 2, ariflolochiae^ vncias 4, baccarum 
lauri vnctas 4, murrae^ vncias 4, omnia contundes et 
cernes, et in puluerem minvtiflimum rediges, eccum 
heceflc '••fuerit, cochkarium magnum" plenum cum 
fextario i vini tepefado ^ faucibus taediantis ^ infundes. 

1 3 Haec quoque aauerfus omnes morbos medicina fuccur* 
rtt, quod** quatenus vires patiantur% interpofitis dic- 
bus [cum ' praefcriptis minutionis obferuantiis,] primo 
de^ ieruice, pofl de palato et in quibuscunque locis (e 
ittorbus^ oflenderit^, vt fi in facie*, de capiter fi in 
primis^)artibus, deahnis; fiinpoflerioribus, decoxis 

fanguis 

V. nknutaHm C. et Go. deiade o. tepifa9i Go. fupfafcr. te/i^ 

ۤHcifaf C. faQum. 

S(. tt 6fn. C. p. teAinn^t S. M. Go. Hitamig 

y. lintiolttm C. et Go. ' F.%. 

t. Itt pro tfitnfura — tepcfn^nC, q. Tt« ciim C. Gefti pro /kccmr^ 

a. difieres F. 6. Go. immittts S.M. rit fi (jMtiTms confenrtente Go. vbf 

b. etia>H ifin C. etiam haecS^M. tatncn exdat ff^natems. 

c. eKinradiceapiittcu,min.S.Vi. r. Nihit anStr entm ifft natnrai 

d. et cuc. fil. oiT). C. . ren ttgatit mHftx abfqne remedi^ 
c. covcifo C. dcinccps mrt«»« fiocert ptrmifit, Bdlut qnoqMe arme-- 

fnmqne Go. ■ nius pefiiientiat maximt diffiHttriae _ 

f. cifM aqua S. M. er afua C. et Cccmrit tgregie» fed vhes eins ex 

Go. twfie, fi auttm fikrity aqua tttHpt» 

£. Land. potioC. rata detur a corm bike^dmn faepimr 

h. fanivae V. S. Go. addit Go. fuprarcT. oHst vacat» 

X. tr, V. trtt dcfunt Codici te- a. inclufa ott. C et Codcx 

fte S. M. tax-agi. C. trax. Co. S. M. 

k. (Ic cum C. Gefn. pto arifio^ t. Ita cum C. et Go. Gelh. cc 

h^i^:- . ! ■ irtflr-;© F. et S; pro hutHor. 

1. ihirtat Go. v. Ita pro ofienHit S. M. et C. 

m. necefiim C* ufienditur Go. 

n. graTuie C. • ^ x. iti capffe^ de ficii Go. 



mltb veterjnar. SIVE MVLOM^ ii 

fiuig^se<{atiferendu$« ett!Uinaceto miicendus, ex quo 

ai^Pttiperfncetur. Cui haec^ per titduuin potio dabi- 1 4 

tar: faittds* radicuin vncias ^^ eryngii* radicis^ pen» 

dbru tBoti (Eiyngion^ eutem berba melior^ eft, quae 

ii£itore vicina^ marinis fludibus nafcitur, carduo fil* 

vcflripenefimiiis, fiore galbineo^, cuius eruehdae funt 

odices, nam longius penetrare dicuntur) fenicuii quo* 

que &Diinis^ vncias 3, aloes vncia^ vna femis contuia 

etcribrata in tres patticulas diuidentur, et cum fracti 

€t moiiri trittci £irinae ^ iextario calenti * aqua mifceatur, 

tt ad oomu per fauces triduo animaii'' infundatur^. 

Peiagonius aduerfus omnes morbos efHcaciffimum pul* l $ 

verem credit eile"*, ii pulium ciconiae nondum adbuc 

ftanlem, ied iam piumas habentemi» viuum in cacabum'' 

mitfas, et ^ gipies, peruilumque vapore furni ^ in pul* 

verem redigas, et tritum vitceo'^ vafe cuftodias^grande 

CDBiQlatumqud coclilearium cum vini iextario animalis 

ftuQbus iniundas', donec recipiat ianitatem. Chiron ^ < 6 

[vero CentaorusJ praeter alias compofitiones, quae iam 

idaiacfunti aileric^ catulum iadentem^ viuum in aqua^ 

feruenti 



y. W — ftft dsHtMr Go. 

z. lu pro /More/ Go. pawnutt 

t. yrrngii F. S. Go. trtngi al. 
fl9"rn C 

b- IM pro fMdietr cum C. Gefii. 
nSam Go. voluk radicum., 

c ioclura om. S. M. vcrba mc- 
Sir efi fMMt oxn. C 

i- In pro zidno cum C. ct Go. 
Gefii. 

t. eMno fl]. iMw C. 

f. femtn C 

g. vna om. S. M. Go. vndl vnd 
fimi om. <:. 

h. tiHjpmat addit S. 

I. I» pro eandtfti C. eand. — 
mifi. cnk S. M.. deinceps mifct^ ^ 
tarC 

L di gnimali S. M. 

llnproinfHndMnfrQbMiHt C. 



m. eifejfom. C. trndidit fiGo^ 
rcae! 

•n. fiBiltm tx C addidi. fiSilt 
v4r S. M. m eacaho fiSili vinum 
mittas Go. 

o. tgypfii C. et CMM nrgiBa oktH* 
ratnm in fttmnm ntitte tt in pulne^ 
rem retlige , et tritnm in vafe nitre» 
cuftodi. Crande S. M. 

p. foei C. 

q. vitrio F. 

t. txipde add. C, ■ 

s. infHfHrus C. iJi/if/«/ Go. 

t. t»erp CfWt. om. Codcx tcft« 
S. M. Cbiron V. C. Fnieter C* 
Ci^nm Gb. 

V. afferitC* et ruprafcriptum in 
Go. 

X. Itvi pro iacfanttm corr. Mor» 
gagni in. 43. 

y. d^ifffw ftmtnttm $. M, 

c 



34 VEGETIl LIB. I. CAP. XVII. 

&ruenti mUnim ac depilatuni) ita decoqoi^ vto(& &^ 
parentur' a carne: quibus diligenter ablatis, tias*^ caro 
cum aqua in qua decoda fuerit ^ liquamine offtimo, 
vino ^ veteri et oleo ^ , et pipere cum melle condita , vi^ 
que^ ad fextarium debere feruari, ac ilngulis animali- 
bus binas cotylas^ tepefa^flas, donec ad fanitatem.per« 
17 veniant, diebus (ingulis dari debere ^ per fauces. Caput 

3uoque haedinum, omnesque pedes depilatos ad^ cal- 
arium eadem ratione, qua catulum, excoqui ^ abla« 
tisque ofllibus condiri, et binis'^ cotylis per^ diem in 
potione ^ per cornu faepius datis , animal morbidum 
liberari. De gailo quoque galiinaceo" aibo eadeui 

iSquae de catulo obferuanda ^ demonflrat. Radiceai 
quoque herbae tithymali deco<flam cum vino dulci dare 

ipmorbidis animalibus ^ fuadet. £i quoque animali, 
quod profluuio ^ Attico coeperitkjaborare, ita vt viridia 
ei' vd paliidus per ' nares*humor erumpat, ex iotio 
humano vel' arietino duas cotyias cum vino^ et cya* 
tho olei roiacii putat eife mifcendas, et^ per .nar^, 
quaehumoremfunefhimegenint, digerendas^ quaoi^ 
curationem et puimoni fanitatem ^t naribus ficcitatem 
praef^are confirmat. 

XVIIL 

2. fipertntnr Go. p. awm, om. Go. 

a. vtfiera C. q. profino ad te ^ C itn 

b. faerintC. S. M. 

c. vino om. Go. r. ei om. Go. 

- d. OTi» rupralc. Go. s. per naret om. C. 

e. vfjue om. C adfixftxtMrict t. vetefi ve/ C fi veteri omiftis 
S, M. vel ariet. S. M. bumana teteri H 

f. c9tMiat S. M. et C. dnas Go. 

ff. ieUreom.C. HeheatGo. v.mmo cyatbo olei rofiiC. vini 

h. in aqna calida ta rat. S. M. «J Cy. et oteo rofto wifte S. M. vino tt 

calidam eandemqne rationem C. ad ciato vno ofei Go. 

€alidam ea rat. Go. x. narihtt ficcitatem preftare ad- 

i. excoquat Go, diximnt addic C dic Goth. fuprafcnpto vacat, 

k. ^mxV C. . # y. infandendar S. M. 

L o^ S. M. C et Go. . z. ^uae cmratio et pulmonihut fa» 

m. ppf/Micw C. Go. iukrittttem.''^ confirmatur C. f««, 

n. gaiinacio C Go. cutatione — pra^ari S. M. Qnam' 

o. okf dem. am. S. M. fue cxr. Goth. • • 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 3$ 

XVHL Pro phjrfico* autem et aniriutr(ario reme- 

dk) (ndidir vlpicum benetritum ^ vel allrum ^ maius, 

(fitodipdamGallicum vocant, capitella^ nngula^ cum 

ingal^ femiuficiis fagapeni ^y et fingulis cyathis olei 

opdmi diligenter ^ trita , fingulis aquae heminis opoitere 

imfeeri, et bctninas fingulas per oiput animalium dari 

odavo^ Kalendas lulias, (faoc ed^ initio canicula- 

riam dicnmi , ) feprimo ' , et fi^to : quo fado trinis ^ 

potioaibus fbgnata ^, vt dicuntur ™ animalia antien* 

tiua') vei domita imegro anno a^ morly intada 

ieniari» 

XDC. "Adverfiis * morbom malieum^, cuius di- 
fttbt^ fiiQt fpecies^y qaae in porionibus, tam per os 
^oam nares degerendis*, vel clyftere, quaeque^ ia 
taoteriis vel flebotomo facienda funr^, declaratum eft ; 
ied rcAat ^ alif non minus neceflaria efiicaciorqne cu* 
nttio, quae fijtfimentorum^ genere et odore praeflatur» 
Nam cum ipfii tabes ex corrupri aeris foetbre nafcatur,9 
et^ vsque in puknonem et vifirera penetrando defiren- 
i^y non minus aufieritate odoris, quam porionum 
amaritodine confueuit expc^Ui. Pro numero itaque ani<- } 
nttlium cliges locum humilem, ex^ omui parte clau- 

C a fiim 



Cip. XVni. «. fific$ C. n. itmmitU C. vtilgo srww 

b. In pro Maam C S. U, Go. ' 



c Mlmd C. aiium Go. o. a mnh om. S. M. 

d. c^mia C. Cap. XIX. j». adforfftm C 

e. /cN^M S. M. fl^ C Vttl* b. in^lfum C mM Go. 
pfifaghd. €. yntlrae S. M. 

t dHi^tntiffmiC d. fM« in vviH^nitftt inf. C. 

%. Vin KI. M. tt deiactps Vt. e. dmgtndis F. S. Go. om. S. M» 

Corb. /«/ii Go. nobtfcum C. 

h. vulgo «ddinini fii om. C f. y««t C. S. M. Go. 

^unm om« Go. K- fii^t C om. Go. 

i. fip. tt om. C. fiftimm it fix» h. Y-f)?Jvft S. M. 

ttti S. M. T^iM tt fitciu Go. ' i. fumigiwnm nfioft pntflttlnf 

k. tttwf C. ttr ac p9ti9. ftpntU S. M. 

(mdkkm) S. M. /«»«■ Co. k. «t )>iir/M«ffef vfjnt ptn. C. It 

I. fin"^ Go. ' ^ fMmnim vfqnt S. M. 

ou iicfrcnsr C* L « r « tniutrfii ptnUkm Q% 



36 VEGETII LIB. I. CAP. XX. 

. fum, in quein™i induces aniuialia'^ iam aegrotantia, 
quae cucare defideras, veladhuc iana, [et^Teparatini] 
quae non vis morbi contagioue perfundi* Origanum^ 
aliium^, mentam^ afphaltum^ peucedauum^, ^caflo^* 
reum % et opopaoacem' aequis ponderibus permifceas \ 
et exinde quantum tribus digitis leuare^ poteris^ iu*car« 
bones viuos mittas, animah'umque os et caput fuper 
fumum tenebis, vt aufteritas odoris per os et naresin^ 
triufecus iugreffa omnia compleat,. et ad ptumonem 
vfque penetraiuioy perueniat, et pmeAet animalibus^ 
medicinam. 

XX. Eft^et alia compofitio fuffimentorum * ab mor- * 
bos prohibendos, fumtuoHor^ quidem, fed putatur 
vtilior. Sulphuris viui libram i*^, bitumiuis iudaici lib* 
i^. opopanacis vncias 6, acbanti vncias iex, galbani et 
caftorei, aerjs^ crudi ana® vncias 6, iaiis^ armouiaci 
vncias a, ialis cappadocis^ vncias 3, cornu cefuiniy 
.lapidis gagatis mafculi , lapidis gagatis foeminac, aaa^. 
avuciasj, lapidis^ haematitis, iapidis fideritis, lapidis 
argyritis* ana^ vnqiam i, equuleos, id eft caballiones 
marinos numero feptem, caudas marinas, vngues 
marinos aua nuipero feptem, vuae marinae vncias tres, 
medullae ccruinae^^ cedrei, picis liquidae ana pondera 
tria, oifa^ fepiae numero vii, auri iemiunciam, bal- 

lucae 

ni. Ita pro ^o S. M. Cap. XX. «. fumtnfonm Go. 

n. tf/ inf. C. b. aufieiior S. M. 

^' '^r' t^'*^!^ '^'^- .\ ^: c. /i^. I. S. M. Vulgo lihas n. 

V.afiHm R S. flffww S. »J. ii/<ii«« ^ y^j ^0. «triV. 

C. abum, mentnm Go. fuprafc. altat r v 

q. pe«cid. C. ^- fi^'' "^""^' 2- om. C5«. 

r. cafi. om. S. M. 8- capadocet F. cafpaHociae Go. 

s. apop. C. h. galaticitlapidistidtl.Go. VuU 

t, permifcens exinde C. go ematitis. polt quod vocabuium 

V. fjc C. efatare F. S. Go. Go. addit: ait, vw. IL 

X. potueris C qui omiuit c. 80 i. U» pro argtritis fcripfu «r- 

et 21, chifitis Go. 

y. penetratiHo om. S, M. k. cerniuae tedat pini^ picis G», 

z. <miMtf/iS. M. . . \.oS[isQ9, 



ARTIS VETERINAR- SIVE MVLOM. 37 

lucae ifiijDam: haec'" vntueria commixta atque fuc-S 
ceoii, odore fuo morbis tam homrnum quam anima- 
IroiD refUhint, et daemones fugant, grandtnes pro- 
i&re, etaerem defecare dicuntur. Sed fi memoratos 
&pides aut'^ inuenire necjuiueris, aut enormitate pretii 
ib tnitioiie ceflaueris ^ reliqua efficaciter ^ profunt. 

XXI. Medicinaomnis^animalium, yel, fi verum 
^aenmus**, etiam hominum, nifi*^ rationcm cura- 
tioiiis ante cognouerit atque praedixcrit, Janguentis*' 
periciilo errabit^ frequenter. Expofita enim curandi 
mtio, et^ cum genere congruens paflionis, iiidubi- 
tanrer^ praeflat auxiliom. Ideoque piuribus membris 
tcmorbis generale remedium diiigenter^* oportet ex- 
poni, quod praecipue in fanguinis detra<ftione confi- 
flit, ii rationabiiiter pro tempore etviribus animaiium 
etproaetate' perfedi muiomedici adhibeatur indunria. 
Qur''^ ignarus fuerit huius rationis, non folum per de-a 
tncKonem fiinguinis non* curabit, verum etiamperi- 
culom iumentis frequentiflime generabft. Nam cum 
vita virtusqae animantium confifiat™ inianguine,rurfus 
rempefiiue detradus fanguis corpori" praeflare adfoiet 
fimitacem. Cuius rei talis redditur rario. Sanguis^ 
enim ciborum humorumque ^ iudigefiione corruptus 
permembra dilcurrit, et ianguorem doioremque aut 
^^niuerfo corpori, aut certis quibufdam partibus con- 
fueoit inferre. Nam per confiridiouem neruo- 

C 3 rum 

•. ft ftdd Go. f. omiflb et Go. c»w genera c». 

n. ot em. Go. gnouerit. 

o. fi^denttr Go. g. indMkitatmH S. M. 

Cap. XXI. fl. commmir S. M. h. diiigentiHt S. M. 

b. ^ierammt S. M. i. Ira pro aejnitaU cx S. M. ct 

c J? S. M. om. Gc. Go. Gefner. 

d. Itft pro langnentihit S. M. k. ^od Go. 

ftriadum vutguum ex Go. cor- 1. non cnr, om. Qo. vt rcqu^iVS 

Texi , et po(F ftaedixerit comma frequentijjime, 

pofui. Gefner malebat : langHtn" m. eonfiftit Go. 

liht fericnlmm cre.iHt fr, r\. a cotpore pr. folet Co. 

e. crrcHt oro. S. M. o. biimoiHw^iMe om. i. M. 



38 VEGETII LIB. L CAP. XXtt 

rum^) venarumquc tenfionei», inflatio, indigeflioqae^ 
generatur: quae tenfura (vt ita dixerim) corporis alc« 
ter iaxari, nifi per detra<flion^ ianguinis non poteft.^ 
Vnicum entm cotnpendium atque remedium eft', cor- 
ruptionem illam quae nocet, et quafi ii^efta' ube aegri« 
tudinem vel periculum gigoit, cum^ ftoguinis ipfioi 
vitioia^ parte detrahere*. 

XXIL Htnc* pleriquc veris tempore quotannis^ i#» 

ceruice iumentis ianguinem^ demere, et fic in herbara 

jnittere neceftarium putant, ne veteri corruptoque^ 

ianguis nouus admixtus nafura® cakfcens debilitatem 

valetudinis vel^ periculum faciat« Veteres autem pru* 

dentioresque^ audores abfque neceflitate depleri aoi* 

malia vetuerunt^, ne' confuetudo minuendi^ fi tem* 

pore aliquo fada non fuerit, ftatim intra corpua 

amorbum' ac vaietudinem genere^ Redlius ergo* 

eft minoris aetatis animalibus" et bene vaientibus ex 

nuila parte corporis ianguinem detratii abfque palato: 

de quo afliduetam^ minoribus quam maturis detrahen* 

dus efl humor, vt caput ocuii cerebrumque reieuentur.^ 

Maturis vero animaiibus non incommodum eft pul&re 

Svenam^, cum mittuntur in pafcua. liia tamen ia 

omnibus qui' deplendi funt« confuetudo feruanda eft% 

vt 

p. fiuammfHt vtnomm ttnf, Go, f ve/ S. M. mJeOuUmt il^VGo. 

q. tndiinathntf^ itutrMMr Vulgo vaiettulinisqwt. 

Co. • a, qne otii. Go. 

r. ad infertt S. h. vetOMtrHHt C 

t. via quQe morkfm S. M. u fi add C. 

t. Pergit Cori). ,. k. depleudi C. S. M. 

V. vitio/am partttn C 1. morhot ita aiC 

3L definere Go, m. iji>«r S. M. ' 

n. animalia -r- valentrn 60. 

Op.XXII. t. Tlacuit pkrisqm o. tnm maitirifms fimm mintrikut 

S.M. ^ ^ S.M. 

b. qnet om. Xlo, p. reieitttar Go. 

^ fiH* 0tSk.Q. dtinctvs tralstrt qvtnatSU. MMtrtcfl/cw infa* 

Co. rit C. 

d. e^rupto S. M. r. qnae dti»itnda S. M. 

e. rwt. eai, om. C. natnra om. s. lia pro eofiftrimnda efi €tnfn$* 
ctiam S. R tndo Q. firmda S. M. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. , 39 

\t piidr qiuin viein polietQr^ fQftcntentur leuioribus 
ct puciorihus' cibf5, vt perdiaftema^ compofito cor- 
portiuit, noii turbato per jndigeftioneni. Ihiblo^ 
^afem aequali Aatoes iumentum» ceruicemque iiiius' 
loro cinges'^ quod.ffaidius' fuper fcapuias teneatur* 
tb alt{|uo, vt vena po/Itt darius eminere. Tunc4 
i^ngta^ cum aqua venam ipfam iauabis^ et iaepe de- 
teigei^.» vt alttus emineat^ Poliicem quoque fini/lrae' 
maous iaterius deprimes, vt noii eiudat^, et tumidior 
aKjoe inflatior vena reddatur^ Conicquenter^ iuxta 
piaecqptum artis vcl animaiis ipfius pofitionem, fagit* ' 
tam^ duri cbalybis exiges^ cotibus bene acutaram. 
Obfeniabis"' quoquc ne aitius imprimas manum'* etS . 
gulam atque gurguiionem rumpas, et^ arteriam prae- 
cidas. boc cnim fa^m^ vitae coniueuil iuferre peri- 
culam^. Pcrcuila quoquc \ vena foenum vci farragi- 
nem' adedendum^ apponesauimali, quatenus ^ agita- 
tioQP maxiiiarum melius^ erumpaty ianguinis impetus. 
Cum autem nigcr vel comiptus hmnor egreifus el\^6 
et' cocperit manare rubicundior vci^ purior, iiatim 

C 4 iumea- 



r, fmm^kmt S. M. Q 1. ntus Ge. 

V. iannimn ^tto S« M. in. ftMde S. M. 

X. /«ff S.M. . c # **• '^" ^' ^' ^' ""^ ^^' 

y^finngei fnd tnamrt S. M- ^^ ^ on,, ^;^ gtq^ S, M. 

l^^^j^J^^n P. /«^«w addidi ex S. Go. faa^ 

2. mJtnSbut C. . fJi^ •' 

• •. 1» S. M. C. Go. Vulgo ^^^' ^_ ^^ 

^ Go,amen7c^-«aa- r. «.ofw addidi ex S. 

mre. 8. vtridem addunc S. C. 

k. MxmtgiM S. M. t. td ed. om. Go. detnceps ad- 

c kKaiir et om. C. fttt^' 0. vuIgo^^Wiw. 

d. terget C v. iminHs F. S. 

e. Ad tnC C. x. per venam meiim Go. 

l dextrae Go. y. •dcmidiet id eft er. C quod 

e. fic CE C. Gcfii. ceM et S. M. «w<t««f rcae imerpretanir Gefo. 

h£t,fidwtne elmuUt Go. x. Ita pro «erffMr , w«/ S. M. 

Ii. midMtm Go. crfirt»/ *if , «t C «fitiir eft vei fn- 

i. 0«/ — MtMiiii om. S. M. mr c. w. i?fli»^ Go. 

k. /tfxfrt»/ «r *fiifV CBii^ ttdcM" t. ruHemiditr vel «ddidi ex 5. M. 

«»■ •*/: C. Vul({0 orat ii«TJ «- C r«A. <»iK»irt vf/ #<»r., Jl4«t«i« 

/i>r/, quod corrigi iiiilit Gefn. mm, Corb. 



40 VEGETII LIBL L CAP. XXH. 

lUfnentum toUes a cibo, et impofM filmla^ vesae.pia* 
gam adftringes. Plagae^ vero pittacium^ impoiiea, 
vt diligentius daudat, licet quidam vtantur et creta^ 

TDeinde in tenebrofo^ loco et calido flatues iumentmn 
et farraginem, fi tempus efl, velfoenum moUiiCmum^ 
dabis feptem diebus ac no<flibus. aquam etiam ofTeres^ 
vt fl voluerit bibat. Sed triticea^ farcago hordeaceae 
praefertur; quae' fi defuerit^, hordeaceam dabis. 

SMemento etiam quod ea meiioreft atque vtilior^ quac 
vicinior marinis'" flu<ftibus fuerit, propterea quod ven« 

9trem facilius foiuit^ humoresque" deducit. Puliatm 
etiam^ quocunque ioco vena, omnem^ fanguinem 

. diligenter excipies^^ et aceto oieoque permiftum vel 

aliis medicaminibus' quae ratio depofcit^ animaiis 

ipfiu^ corpus perungeS) praecipueque tiium locum^ 

ex quo detradus eft fangu($, et qui eile putatur in 

locaufa. Conftat enim uaturali quadam ratione atque* 

beneficio, vt quidam aiunt, ipfiim fanguinem, cum 

fuperfufus eft^ ianguentibus membris praeftare medx-* 

cinam, vitiumque ficcare. Quam curationrs foliertiamT 

1 1 non oportet omitti. Praeterea ^ interpofitis diebus pod 

flebotomum animalia producuntur ^ ad foiem, et 

fanguis detrahitur' eis de paiato. Deipumantur^ 

auteni 

b. Tta pro fifinh ex Cor. Ge(h. n. Ira pro btim^rem S. M. dein-' 

fli^am 0111. Go. vnlnttf Corb. ceps edHcit S. M. iMncutC, 
' c. Vulgo In plagam, Corb. ?lnga q, tx S. M. C. 
fitt. p<mts. p, etrt«,„ S. M. 

d. Ira ciim C Gefn. ^fflc anrca. ^ccipiens S. M. aceipiis Go. 
Pcmceps poiits C.ponas Go. Vulgo ^ utedicamenHs C. 

tmpcnaf. e •»# * 

e. cretam C. ^ *' ""^ ^" ^' *'^' — «'««* «»• 

f. tenchicofi C. Qiniflb in. ^' ""^^^: , ^ ., ^ 

g. nolfiL Go. «• /''«"' languefctnttbus C. 

h. triticia F. v. folefmitatem S. M. C. Go. 

* i. qnod^ Go. X. Interea S. M. 

k. triticia <f iUam tneliorem addic V. p^^- S. M, pfdacenttir C. 

Go. z. detrabeturetiamC. etiamzddit 

1. Ita C. pro ea meifor fit , faae. et Go. 

m. mnritimis S. M. deinceps a. Difpirimintiir etiam Go. mar* 

vulgo fuerit. Propter qnod. Corb. go*. alias difpumantmr: iktnceps 

Propterea ^nad. Go. fropttr qitae, vulgatum mam ex C. corrextt 

S. M. f«M« Gefiu 



ARTB VETERINAIL SIVE MVLOM. 41 

aoteiD tettio gndo a ^ denribas caninis ^. Eqoos opM^ 
tet bfycodi altius propter isnguinis ftuxum, ita vt eo^ 
dieiDQlliiGmis® cibariis vfantur et furfure. Sequentibus . 
zatcm diebus noii ex integro hordeAin conftquantur^ 
id a libris' incipiaut, et ad confuetudinem per^ fingu* 
iorum dieVum augmenta perueniant. ConftqiRntetia 
tepido die ducantur ad mare vel fiuuium diligc^nterqVie 
loti ^ tergaiitur. Vino quoque et oleo in loic perun- 
gcndi* funt diligenter ct confricandi , vt corpora eorum 
calefacb aut repellant aut perfcrant perfridicnis^ iniu* 
mm. Quibus perfedtis equi ^ nobiles tum dcmum ad 
laborem curfus itinerisque reuocentur. ^ 

XXIII. Sciendum eH^ praeterea, caflrata animalia 
nQoquam^ oportere depleri. cauCi haec^eft, quia iam 
partem virium cum teAibus amiierunt*^, et G depleta 
fucrint, vehementius eneruantur. Hinq eft* quod 
ailnis non^ detraliendus eft fanguis, quia naturaliter 
minos habent ianguinis, graciiioresque fortiti funt 
venas. 

XXIV. Admiflarios eriara equos flebotomare non 
eft opus: partem enim virium et fanguinis in coitu 
natora* digerit^ Si tamen^ ab adnuflura ceflauerint, 

C 5 nifi 



b. tifimHuf tmndt C Voluit niris C. « laboris curjk Uimfisqwi 
Mks dtmibMs. Go. 

c. Vulgo a. G. erat canims^ ^#. Cap. XXIII. a. eft om. S. M. C, 
Gefn. dcaerac caninit. Qtigs. b. non C. 

d. t$ Go. C. btrlrae, quat V. Go. htrhai tfi 

e. smBihHs C. fUA S. M. hatc c»nfr, qniu C. cum 
C Itt i^ro « vUihns Ctrb. abiti' Gefnero Samb. 

kuGo. dw lihas acdf. S. M. m- d Ica pro umifirint cum S. M. 

cj^Go. C Go.Cefn. 

g. JingMHs Hithu fisigendo S. M. e. tnim add. F. S. otnitc. cum 

L ttca S. M. C. Go. Gefn. 

i. perwngmendi dU. tt cenfr, C. t dt matriet umtiqMm C. 

k. Ita ex C et S. M. ferfiicmip- Gap. XKIV. i. naiitra om. S, 

»t F. Go. M. C. 

]. Sly S. M. b. digenmt G. asniwmt S, M. 

a. Ita pro /«^trcf tmfinqm ftf» c. Mem C 



49 VEGETir LIB, I. CAP, XXV, 

nifi annis omnibus herbaniin tempore depleanrar, iad- 
dunt in^ caecitatem quia id quod coitu* digerececoo- 

fueuerant, redundat^inoculos^ 

• 

XXV. Nunc, ne quid relinquatur ambiguum, in 

Juibus pailionibus, et ex quibus locis, fanguis emitti 
ebeat, indicabiaius. Morbis et quibufcunque totuiii 
corpus io caufa eA, ficut febrientibus , [vnde^, infra 

sdicendum] de matrice dctrahendus^ eft ianguis. Ce- 
pbalargicis autem, appiofis^, infanis, cardiacis, ca- 
oucis, phreneticis^, difteutis*^, Cderaticis, rabiofis^ 
quoquo modo praecipitur de venis auricularum^ iangui- 
nem deriiefe. Verumtamenll melius eft vt de tempori- 
bus, quae in dextra et finifira funt parle, detrahatur^ id 
eft« fub cauatura temporum, tribus digitis ab oculo 
interpofitis, inferius vcna perquiritur*, et ex vtraque 

Semittitur*^ ianguis. Eis vero, quibus fuHufio con-^ 
tingit™ oculorum, vel cetcra vitia, quae oculisnocent", 
Jnferiores venae^ fub oculis pofitae, quae defceudunt 
fub^ angulis oculorum inferioribus ^ quatuor digitis 
inferius quam ocull fimt, inciduntur^. Qnibiis qui- 
dem^ ^fiidium inhaeret', vei arteriarum veifaucium 
tumor, vel praegrauatio capitis, de palato auferendus 

4efi ianguis. Quibqs^ autem piumo efi in cauia vel 

iecur 

d. m om. C. Go. f. MMidt fraeei. it C. 

e. fer coitum C. Go. deinceps e. Ira pro aatricnlit S. M. C 
fgtrtre ctfifmtrtmt C. n. yentm mtHnt tfi vttetnf. fHM 

f. Ira pro declinat S. M. C. if- dtxtra — « flmt dttrah. C. vnde vt 
dinant in acultt Go. «ddidi. 

g. ttfnm addic S. M. .1. ptr^niretnrC. 

k. emittetur C. 

Cap. XXV. fl. vnit L d, om. m. eoiaigit C. 

S. M. C. igicur indufi. n. In S. M. lacuna vfque td It. 

6. ttaendnt S. M. 95. fed videcur hic Corb. librum 

c. arpi»fit F. S. cum nota men- dicere voluiflcGefner. 
di. tt opitfit S. M. Cum Gefnero o. vtnnt pefitat S. M. 
C. ec Go. p. ab S. M. 

d. Ict pro frtnttieit C. q. pbMotofna iiuidit§ S. M, 

e. Vu1'40 hfirnticiii, pctprMdit r. wrtfS. M. 
lcKicur. Dyfefitericit, fideratit S.M.^ s. ineritGo. 

ilifiiittis , fidtrmicit C. bifienmiitt t. Qnikns — mhmadtn tfi em. 
fitardiciit Go. S. M. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. ' 43 

icair, vd^caetera, quaehisvicina funt foembris, de 
pe£lofe fliinuendas efl, ex vents quae polltae funt in 
6cxtnL ac iioiftra, vbi barchiola coniuuguntur, et 
fiaori fit, cuni armus^ plicatur. Quibus vero ^ ^r* 5 
jDos eflin cauia', et cretjcis de barchiolis fanguis mi^ 
ircatur*; quae venae poiitae funtinterius, vbi centu* 
riae^, ideft, mufcuii brachioiares^ funt, fex^ digitia 
iiipcrias quam^ genu, tribus vel duobus digitis inferius 
^oam centoriae. Hae venae fagitta percutiantur , f^d 
caute modefteque^ tangaotur, propter debilitatem ani* 
nalis. quia^ hae commixtae funt neruis. QuibusS 
antem^ articuli in caufa erunt, vel fi articulus infertus^ 
vtl iutortus fiierit^ vel'^ aquatiliahabucrit, vel quiduia^ 
iiiQile in articujis contigerit, defub cirro™ ianguis de« 
fniii° debet: quae venae pofitae funt inferius quam 
aiticuli tribus digitis fuper^ coronam. quae venae cum 
funuoacauteia^ tangendaefunt, quia articulorum con« 
iimdae funt neruis. Creticoautem'^, velfibafimmo- 
verit% decoroniaredius' toUitur fimguis. . 

XXVI, Quibus autem lumentis vel fuflfufionJs vitici 
vei igi voluntatem excruciata^ vngula fuerit, quae'^ 
vulgo vngulam cogere dicuntur, velquibusremorata* 
bafis longo^ tempore claudiginem fecerit^eiusmodi cura- 

tione 

V. « Go. m. dtfitbif S. M. 

1. mmit S. n* Ita ^ro fitUrabi M. S. ct Go. 

y. vt^mdmtmfifimiS, M. o. fta pro fib S. M. vbi eft: 

m etiam Go. Vulgo puAtm. fith cina trUns a^im fitper eTOm 

z. Verbft <r cretieh addidi ex imim. 

& M. vbi eft: « cruieii. p. fi»Uieitudini S. M. 

t. mfertnr S. M. q. Ite pro Oeciiteo vtl > S. M. 

b. onMrMff S. M. hic et p« p. Cfetiac§ Go. 

CMirtiff Go. r. fraecifiQ memuerit S. M. 

c haeif. om* S. M. S. Ita pro reSis S. M. 

i 5U S. Cap. XXVI. a. extruficia S. M. 

c eienihmt S. M« extrifta fuprafcr. ti^ufia addir Go. 

£ ar wff4i«r S. M. b. f «ac ^ diasntmr ex S. addidi. 

e. fuae vem€ S. M. In Go. tantum eft: ftuU vHii§ H^ 

D. ffuwGo. eweucr, 

l emmMt mI t^rttu S. M. q. vemtmorata po. 

L am inC F. 4iif pro vti Go. d. Ita pro l^i^i temftntS> i^W 



44 VEGETII LtBnL CAP. XXVI. 

atione fanantur. Compones pedem acl gnbiam et omnem 
vngulam ad viuum alltdes^ tumentemque hinc® fuf&agi- 
ncm illiu^ alligatam lino vehementer uringes, totumque 
fimul vngulae foium ^ in circuitu fcalpello circumfcribcs ^, 
vt a corona vngulae^ fubleuetur ex parte^ tunc circum* 
ciforium inferes* inter vnguem*^ et folum, et cumbene 
e^impidaueris, fufFraginem^ fbluis, et inuenies de cal* 
caneo venas tiuere, et cum fufficientereffkixerit™ cruor, 
(ale perfricabis, pofhnodum" aceto et oleo inunges^ 

3 et° lintcalis munies diligenter. Spartea ^ calciare cura- 
bis, vt poft egeftionem humorum^ vngula reparctur. 
Huiufmodi autem curam nunquam nifi flngulis pedibus 
ladhibere debebis% vt in tanto dolore animai duret ac* 
flet. Si autem in aiio pede llmilis eft caufa , cum xn 
illo qui prius curarus efl, firmiter animai flare cocperit, 
tunc eum^ eiides, ct vt^ didum eft, flmiii oblcrua-. 

4tione curabis. Si vero in his caufis animai cremare ^ 
voiueris, femiflabis iliud^ hoc modo. Compones vn- 
guiam eius ad viuum, et contra venam addita^ fagitta 
pertundis, vt poflit fanguis acontizare* perfoium quod*^ 
lagitta pertuderit. Simiii autem modo lale fricabis% 
oleoque et aceto, iinteoiisque** munibis, dunta%tfin- 

guios 



IB. Wulgo Coftfponis dmnem vngtu M. fequense» om. Go. 

iam qtinfi ai viuum atilidtsqHt tf- m. emanauerit S. M. Go. 

tanuim. Sanib. M compefnif poAtm n. Ita pro poftta S. M. Go., 

ad guHam €t omntm vngulam ad ti- o. ft cum feq. munits •ni. Go. 

vum aUidir fumtvtumqHt frffragi^ p. V\\\%o Spartiam. S»M./^aiitk 

ntm iUac aUigatam lino «. adftringtt Go. /parcia. 

totumqut folum .ngtt/af in circ.fcai' q. bumofii S. M. 

ptUo circHmfcribit. Go. circnmpoitit r. dthts Go. 

(fupriircr. circuMpofttis) ad %ulbiam s. tt Go. 

ct om. vn. ad aiuum adiidtsque vi^ t, ient Go. 

rantum. hanc fuffr. v. ficnt S. M. Go. 

• e. Isuiut S. X. ftigmort S. M. fttrmtn G*. 

• f. fointH — circumquc om. S. y. om' Go. 

g. viilgo fcalptUetur tt circutB' z. omiifn hoc fagittam Go. 

gyrabit. «. exirt S. M. 

h. Ita pro VTtgula S. b. quoe Go. pertonderit Go. 

i. \u pro inferes S. Go. c confrscains oleoqut aectto Go. 

' k. vnguiam S. Go. d. Hntheoque Go. deinceps enra" 

1. fufragine S. deinceps f^i S« his S. M. Go» 



ARTIS VETERJKAR. SIVE MVLQM. 45 

gulos peder, hsL^ vt portare fc poflit Hoc' riiodo 
plMicyi femtflaotur non isieciuDtur ^. 

XXVII. Opifthotonicis'^, vel qui morbo fubrenaii 
Jbduntur^, vuiiis etiam, coiicis^, et quibus venter 
fie(|ueAter doiet, de cauda. £iuguis einittitur, iicet me» 
iius patecurpropter huiuiinadi^- caufas^ ortas de .vifc&- « 
ribus debere iknguiiien) toiii. Quod fi de cauda toi^a 
iere^ voiueris, fic facies: £rige ct lefupiua caudam ad 
lumbos, quatuor digitis ab ano, vbi piios non babet» 
caede caudasm .cum^ tabuia aiiqua uon pond^ro/a, 
quoufque & vena deinonAret» et^ in caudae naedia^: 
^uiima quatuor digiris «b ano fagitta percuties venam» 
vt^ acontizet ianguis; poA decuHionem faiciola' coi» 
Jigabis. Com. autem de vifceribus emittere voiuoi^?,; 
fob iBgttibDs" de dextra nniiiraque" in flngulis. femo>- 
ribus eminentei venas medias iagitta percuttes , ied '^ 
caute, popter vicinam mixturam nervorum ; poftde» 
cDrfionem ianguinis cretam^ impones. Si laccae in4 
gambis fuerint^ aut aiiquis dolor coxae vei gamb^^ fan* 
gais detrahatur' gambis: funt enim venae a vifceribus 
defcendentes per ganibas inteiius^ quas medias propter 
vicinam mixturam neruorum caute' transuerie* ileboto* 
mo percuties, ietpoft decuiiionemfafciola^ iigabis. . v 

XXVIII. 

e.om.Go. in. ve/i/ S. M. 

1 1« pro beS.U. n. (ingmmkus) int S. vnpiihu 

K* Ita pro aiduntmr S. M. Go. habet Go. ' 

Cjp. XXVII. a. Ita pro Eptfio- o. rt /iniflra S. M. vulgo fim^ 

•idf fcfipg. Efifimds S. Ofk$* firmtt, 

ft^ds Go, p. fed •- ftitmruM huc retrftxi 

b. ttnentvr S. M. monentc Morgagni IV. lo.^ VuU 

c. etcoiicit ^ttiltuf S. go pott fiifpofif; inferta le^untur., 

d. timsdem S. M. . Vulgatum mifinram ex Go. cor-^ 

e. cn^i oin. S. M. Tcxi. 

f. tmgbtre S. M. erraj&rrf Ge.' q. ettera imponat Go. 
fiti&s Qq. r. fnb addit S. M. 

g. <<eS. M. s. caudae S. M. 

h. in tmuU S. M. t. trtmfnnfo vulgatum ex S. M» 

i. HmidittaHm Go» corrcxi. ttanfnerfns Go. 
k,fi noM igrediatMrJktiiuir S.M, v, fafcioiatu Go. deiacepf calli% 

i. fafciolam Go. lubii $. M. 



46 VEGETII LIB. L CAP. XXVHL 

XXVtri. In animnliQni curis ac* medicmfS da- 
plex remedium audores efSs volQenuit^, minufiionein 
^ fanguinis, per quam con(h-i<fla laxantur, et*^ v/llo- 
nem cauterii, per quam^ laxata finnantur. Sed cum 
ilebotomi ratio eutdenter videatur expodta, cauterii 
^oque, licet nouiffima cura iity apenenda® vidttur 
9vtilitas« Nam aduftio^ laxata conilringit, inilata at« 
tenuat, bumedata^ deficcat, coagulata foiuit, carci- 
nomata^praecidit, veteres dolores emendat, alieiiatas* 
corporis partes ex <{ualibee caufa ad fiatom fiium reuocat» 
feper naturam excrefcentia fubtrahit^, et aduila cref- 

3 cerc non patitur^ Nam cum cadente*" ferro ruperii 
cutem, vitium omne concoquitur atque maturatur, et 
beneficio ignis diilblutum per foramina, quae fada 
funt, effluit cum bumote. atque ita fanatur pafCo et 
toUitur dolor. Poft quae'^ cicatricibus claufia coiiftri> 
llltor et robuftior redditur locus, ac^ prope infolubilis 
cutis. Sciendum vero^ cuprina cauteria plus effe* 

4 dlus ad curandum habere quam ferrea. PFaeterea G 
in ci^te .morbus eft, inuritur ceruix: fi fubrenalis ed^ 
lumbis ignis adhibetur* Interdum autem pun<fla in* 
figuntur^, interdum ad fimilitudinem lineae*^ candens 
deducitur ferrum', aliquando veiut paimulae^ fiunt. 
In hoc enim muiomedici cum^ arte iaudatur iugeniuni) 

fi 

Cap. XXVI (I. fl. curif u om. tnraiftr^ n hnufdo ignif difiiuu 

Go. deinccp^ nm tSt «W. mtSwu per fonmma , ^r fiSa fntrmA 

Go. S. M. finit etiam Go. 

b. fcilicvt addic S. M. fdhil Go» m. eatnknti ftno vem rt^. Go. 
minutioiti Go. n. qnnm S. fnod S. M. 

c. «iiam addit S. M. nikU add. o. hoe fro^i^ inf. Go. 
Go. deinde vfti&ne Go. p. fnoqne S. M. Go. 

d. !ta i^rofnod S. M. iaxn S.M. q. aHiiHftntnr vei S. M. impi»* 

e. tiV tamtn eint S. M. gnntnr fuprafcr. in Gd. 

f. iftio S. M. r. /isMc MHiotfff dneitnr ifimm 

g. hnmeSo ficcnt S. M. Go. 

h. Ita pro fntcin. F. S* Go. fiX s. vem S. M. 

M. S. dedit Gefn. t. paimatefit S. M. 

i. aiienas Go. v. mnlomedicinae cnm arte ianda* 

k. Itfl pro fttiftraSa ^ fC S. M. tnr ihgtninm Go. vnde vulgatumx 

1. Jink, nam btneficio cnnterii iatuUitnr mm/. it^. auiti ec cor« 

mmpentis cntem caro cofnimretnu^ rexi. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 47 

i its mtnMd ctotcrio curauerit ne deformet ^ Pro^S 
lodsxiteai , in quibus el\ pailio, et pro pellis aeftima- 
tkot^ caiiteria vdiementius iinpriniuiitur* aut leuius. 
HcBioria autem retinendum eO,. quafTaturas^, emota 
ici extorta ant eieda de locis fuis vri ^ penitus noo de- 
iere. nam perpetua debilitas coniequitur. ied melius$ 
cA"^ com locis fuis repoilta^ fueriut, et ligaturis dili* 
gentius^ cemmunita, atque ita naturae induftriaeque 
benefido corroborata^, chalaflicis^ vndronibus etma* 
lagmia^, poAi^ennim caufticis' eadem per^urare^ ad 
fpem perpetuae ianitatis. Qjiod fpecialiteradmonen-7 
dum eft) ne mulomedici fenfnantes, dum^ foco curare 
copiuiir, animaiia debilitent"^ aot'^ defonnent, cum 
flebotomis, potionibus, vnguentis, fyringis^ medica- 
infnibuique diuerfis ante ^ fit temptanda curatio } et ii 
cihil prcMccerint, ad extremum^ ignis adhibetur. 



X. £i S, M. 

j. tsottmmuw S. M. Gow 
z« npgwHtwT S. M« 
B. fraSwrat F. M. et S. cum 
iMrgiQc Go. qiii rxvrtj babet. 

b. mmen S. M. 

c. «t addir S. Go. 

d. iwiftffiufumt Go. 

e. iiHieHtihm cmnpofita S. M. 
ttmmttBtM Go. 

f. Ul$r9i9ratM Go. r^k&rata S. M. 
deiace|R vt xnferirGo, 

g. tMUfikis S. M« ttkUMfiidt 



Go. Vulgo coltfiidf, 

h. malacmit S. deinceps uA inf. 
S. M. et Go. 

ij calafticit S. M. eafiids ca!3 
tadtm Go. Voluir colacqfiids, 

k. procttrari S.M. procurartGo, 

1. cumfervo Oo. 

m. fotiut vcxaittaddit Go. fupn- 
fcripto- alias vacat, 

n. atqnt Atformamt Go. 

0* omv S. M» 

p. at fit ttMiptataGQ. 

q. vldmMm Go. 



VEGETir 



VEGETII RENATI 
ARTIS VETERINARIAE 

S I VE 

MVLOMEDICINAE 

LIBER SECVNbVS. 
(VVLGO X C XXIX.) 



C A P VT !• 

Quaecunque paflidnes plus iumenfis periculi'^ inferre 
confueuerunt, et dl/Hcilionbus obrcurioribusque^ 
indigent curis, has primq^ ampledimur libro, vt et 
faciiius rcperiantur**, quae in exordiis ipfis* occurrent, 
act legentibus faflidium non pjofTmt adfcrre^ Febrien- 
tibus ttaque animalibus quam^ primum conuenit fub« 
venire. nam^ non amplius quam triduo caloris vini! 
iuflinere poffe creduntur. intra quod ^ fi curata non' 
fuerint, moriuntur. Oportet igitur pirius pafllonis! 
huius figna caufasque praedicere, et^ mox mcdNcinas 
3 exponere, ' Febriens iuiQenti^ deie^dum caput c " terra 

• aiieuarc 

VARIttTAS LECTIONIS ET NOTAE. 

Cnp. T. a. ptiiaUum Go. dcin- quorum «Itcrum infcriptum fiti 

ccps adfmt S. M. dt<nvis ftinium : alrcrum <fe /«i(p- 

b» ft dmimbnf S. M. tudint^ qtmividttHf febrihur fimi' 

C. vno etmpfe&imOr S. M.- Hs: ct inoiptt: febritnttinit tnim» 

d. ivteligantur Go. Oinittit ctiam verba hatc Go. qui 

e. Vulgatum i>yjii/ e< conieftu- Quai fehrientikui habet. 
ra Gcfncri corrcxi. g. fnnm ex S. addidi. 

f. fojjent ofetn Go. Deinceps h.,iuai S. M. voluit quiu, 
vulgo addita lcguntur: Di cnrit i. tnWcGo. 

4juac frimafuvt, quac verba rc£Ve k. quot Go. 

incluferat Gefner, cum Sambu« 1. huiufmodi f. t. fratAici Go. 

€us monuerit, «a in MS. omitti, ro. poftea medicinam ponert S. M. 

ibique duoCflpUa diitinaa adeAe, n. a t^ia Uuart tm Go. 



ARTIS VETERINAR. SlVE MVLOM. 49 

dDbm vnr poitrit^ erit oculk apeitts^ Itbiis dcniiffis» 
Ciididi nupis*" et gnuiitas totius corpbris ]ii(e(]uitur, 
tefljoiii tumidiores Ibxius^ pendent, membra caloribua 
&wnt, venae Tehementi pulfii iaiiufit, anhelituscjue 
creberet calidus>, tuflisailidua, inceiTus ntttans , faAt* 
imm cibi) bibendi cupiditas^ vigiliae iuges. Caufa 4 
•Dtem hoius pailtoiiis ex magno Jabore et fatigatione 
tfi, ii negiigentia confequatur ^ Interdum aeftu 
nimio, aut perfridione ' vehementi^ vel ex cruditate 
cibonm, aut ludoris fubita infrigidatione, vel ex 
&nioit hordei nouellt euetiire * coni(ueuit. Curatio 5 
autem i/la Iblennis^ e(i Continuo^ languinem eis dc 
iade vel de temportkus aut paiato oportet einitti^ ab 
onmi eica prima die penitus abfltneri^) tunc (benf 
optimi aut ^ herbae viddis fubiiide ' pudllum offerri 
oportebit, et quiefcere etiam ab otnnibus rebus, et 
etiam icqueftratum temperato tempore, et inambuia» 
tionibos leuibus anhiial commoueri*: calidis^uocjue 
locb^ coopertum lUbulari. Cutn coeperit m^s eife, 6 
btrbam miiiutatim concifam'^ porrigito. quaefl defue^ 
(it* hordeuin niaccratum, ablatisque futs foUicuiis tu^ 
fam^ in modum ptifauae, paulatim ofieratur et &9^ 
^uenter exiguum. 

n. (I. 30.) Pl*rtimque autem equi vltr» vires ai 
tarfain eoad'f aut ponderibus praeprauati-aut^ fudo^ 
re de£cdi fimiiift febrientibus ^ ugiia demonftranl» 

Quod 

I t.ii»yiS. . • ' y. vtlS.U. 

t ^im S.W. • ^ .& S k 

1./*«^-, Go. vbhiMe. , S "Cc^ 
».«tti«d.1itGo. d.imi/J«ii<5o. 

X. tiftmtnt S. M. atfiinut Qo, ' Cap- tl. ft. Ita pro ac S, M> 

'^inttpi f»»c add. C«. ' b. Ita pto /•♦ricrtfmtf*»/ S. M. 

T.ir.p./. D 



50 VEGETII LIB. fe CAP. m. IV. V. 

Quod*^ fic ioteUtges: OcullfuUadirjntiantes cnint et 
tanquam fabfufi ^nguine, praotttea fpirituoi crebrios 
«gitat, foeuuinque faAidit et de poAerioribua pedibus 
melius (e iuAentabit. nam prioies ^ ^uafi fubtritos tar* 
diusponit. 

III. (I. 31O Quod fi febris iaienia fuerit, non* 
facileanimal domiiet, et quotidie deterior^ fiet^ inteB* 
dum funinculos^ in dorib vel in lateribus habebit: et 
tunc' fcias eum* a morbo, de^ quo fupra difputatum 
eft, malleo detineri^. Cui lotium aliquot diebus^ um 
hominum quam' arietum per nares infundes. £t Gc 
potiones, quae de ifio morbo fupta fcriptae fuot 
dabis. 

IV. (I. 39.) Si autem autumni * tempore coepept 
febrire iumentum, ftatim de ceruice ianguinem de« 
trabest vel gradu teitio de palato; pofi berbaetrixa* 
ginis AKtarimn, traganti, ro&rum'' ana vnciam i in 
pila lignea piftabis, cemesque^ fubtiliter, ex aqua^ 
cum muiia et oieo potionabis, atque ita rcAitues (h 
nitatem. 

V. (I. 33.) Si autem aeftate febrire coeperit, 
totum fudabtt, lataget* faiientibus yenrs^ natu- 
xam^ minduro fimiiis demittet ad terram, tranfiiedf 
ambuiabic De cQxa media quatuor digitis «b ano ver 

nam 

• c. Ita pro Qu^t S. M. i. f . mr» om. Go. 

d. Ita pro ^'m«/ S. M. Cap.IV. a. tmtmnm ^^ fiknui 



Cap. III. a. i^ «^ j^rMJft om. Go. 

S. M. b. rof. om. S. M. dcinceps ciT F. 

b. Ica pro iffcrtiix<xOb • c. ttntfpu S.M. cntinifiuiGo, 

c. fmiicnJos S. An evHttrifqnt? 

d. it tunc addidi ex S. M. d. ix qn^ S. M.et Go. probante 

e. iuvL om- S. M. Gcfnero. dtiticeps cwMulfi Go. 

f. Verba i2e ^ — f^ ex S. M. Cap.' V. a. fatagat Go. 
flddidv, Vulgo fin fufinus ii^* b.Jta pro winBurim a natmsm 
Utus tfi MaOeus, Sed S. M. MiSa#. fiMnl dimmiri S. M. in Go. ell i» 

e. tineri Go. nuvftunm. Vulgo etiam ama a' 

h. Ica pro diirum S. tirram interpungdMCttf . 



ARTIS VETERJNAR. SIVE MVLOM. 5 x 

ttmiiipiris^v el ek ca iaagttkiem detrafaefi. Si &uteixi 
iK» iaaeoera, de cemice toliendus efL Cui hanc 
Ymun pro^ tempore dabis: Herbae* portulacae 
|iloDam maaUm tnildisi,. iuccttmque eius cum draganto^ 
s thuie ct^ fttcco roiae campanae muila addita offensi^ 
potioQCtn non fatis grandem^ ne plus quam oportet in.« 
irigides: qoia^ cnm qaafi ipkne careat fimul et defe^ 
tfont fengiiinia catore priuatun 

VL (L 34w) Hieme veco H febrieiie^ fupra didfts* 
Ipecio aridas contttndito^, diligenterque miiceto, et 
per finifiiam narem dato^ fanitas^ confequitur. Fe- 
hrie&dfaus autem baec potio vtiiis traditur: Mannae»^ 
diurig vBcias a lemis, iridis iilyricae^ vncias.6^ pi^- 
pcrit vnciam i , baccacum lauri^ ieminis apii ana vn^ 
Dam I, cum^pailb potiDnabi& Item pofl detiadlioa 
sem (angttinia de matrice aut de paiato fic^ potio 
ttbit febrientem:. Hyifopi iibram vnam, abrotani vn^ 
c»6, ladis caprini iextarium^ amjii^ cyathom^ olei 
opdiDi^ vndas 3^ herbae vrceolaris* fucci cyathom 
^m^ milce cum caeteris, et per cornu^ faucibus 
^(ie, erit fiJutare irmedium» Item alia potio.3 
Ladis libnm vnam\ olei cyathos a y croci fcrupt»- 
lom"!, m^rrrhae^ 2^ apii feminis cochiearium'* 
picnuni) mifcebis pariter, et dabis ad cornu. Hicme 
^nasDi triticeam cum aqua tepida , aeflete autem fari* 

D a nam 

1 fUrii 6xH ft. Umpfif(f fio. 

d. ptraHi S. *Kt« f. f$t. ^c fih, Go. jfkhiiHt iu* 

}' Iti pro Herknm ptmltUi Go. miHhm ^. M. 
tufi quod ftrnrfaue teoet. g. sm. cy. oAt. S. M; Vulgo umUL 

^ Vulgo dnigmte. h. ifMflff S. M 

tr^tl r^fie am pmi S.M* cmM L 9rci«/. F. S, Go« 
wtftf yi^f rttfit cnai ^«imc Go« k. €$nmm Go. 

n> Hbc ad finem cap. om. S. M. 1. In |>ro fimrimk S. M. 
I«w ^ Go. m» yhniMlmi i. ora. Go. dmtbr 

Cip. Vt. a. ftrifiMs S. M. Gd; mm vnam S. M. deinceps vulgo 

b. om iifxftf Go. mfrrst — Jppir ' 

c /««titeM S. M. n. m/^/cirt S. M. €9ciiathf^ 

«- Yiit|o^s4fy^Mt. . Ga« 



5a VEGETII LIB. IL CAP- VIL 

nam hordeaceam cum aqua frigida^ dabis in potu« 
Si febrienti tenfura^ non defit iiiorum, ioca cauterio 

Ainutenda funt^ et vfla curanda. Item aiia potio. La- 
A\s capriiii beminam, amyii^ cyMtlnim, oua 4, olei 
cyathuro^,* fuccum^ herbae vrceolaris quotidie potum* 

5dabis vfc{ue ad fanitatem. Item.vndio* qua perfricandi 
funt febrientes» / ^ Rofae libram , oiei vtteris libram i, 
aceti heminas 3, olei cyprini^.iibram femis^ portu^ 
lacae feminis et nucis amarae ana vncias 0, meuthae 
vel rutae quantum fufficit*. teres et commifces, et tepe- 
&do vtere, ita vt diutiilime confrices c6ntra pilum, 
et in loco tepido vndum animal coopertumque flatues. 

6ltem* potio aiia fi hieipe febrierit. Gentianae ynciam 
vnam, ariflolocfaiae , hyffopit abfinthii^ abrotant\ 
iinguiorum vnciam vnam, ca;'icaram vnciasO^ femi- 
nts^ apii vncias tres, rutae faicicuium^ i, omnia in 
cacabo cum aqua decoques vfque^ ad tertiam^ et 
Gum nigrefcere videris^ codlum eft. Exinde vnam^ 
heminam mifceto flcut^ fiipra fcriptum efl^ et per cornu 
faucibus infundito ^. 

VIL (L 35O Si quod iumentum ab indigeftione 
vel pletura febricitauerit^ naribus fpiritum ducet*, et 

ilia 

o. fi^ida om. S. M. deinceps e. Im S. M Vulgo mt txfedii 

vulgfltum pottim ex Go. correxi. /. teres. vt>i liieinnv f. ex nota 

p. Ita vulgatum fthrient menfw v^rbi fuffdt ortam efle fufpica- 

tam wn dis , iliwrum mem 10» batur Gefner. Deinceps vtn&um 

correxi ex S. M. et Go. nifi quod pro vnBum Go. fuprafcr. habet. 

hic dedit hflbet. iaorum S. a. Item petio alia om.. Go. ct 

q. quantum Go. • poil fehrierit mferit Redpe. 

r. fiuxi — vrciai. Go. armW. b. vnaam vnam omiiro finpdO' 

etiamF.S. rmiGo. 

s. potionabi, S. M. ^. fem. om. S. M. 

t. vngHentumfHO S. M. j j fafchlmn S. pro nu- 

fJ;^''''^**^^^^^''*'??^™ mero^onimhabetS.M. ^ 
icriptum. deiuceps ro/MM /f^rAi» ^ <. jj.»* 

vneiafftx Go. lii^amfmis S, M. l' f'^"' ^^ ^\^^\^'' 

X. Ita pro iaait caprhu S. M. *• "^ P''® •"" ^. M. 

nifi quod eiprini habet. f • «« fupr^feriptione S. M. / 

y. vnam S. M. deioceps pmitmxf ^«»« Co. 

lictfe vne, nudi amarae S. M. Vul- ^- infundas Go. 1 

go fortuigtae mt. Cap. VIL «. i^r Go.. 



ARTIS VETERINAR. 6IVE MVipM. 53 

iUa fcequenter agitabie, anhelitusque^ erit feruens et 

atidas, fpinani fadJtus fleAet*, nam qui ex perfri- 

Aioae^febrit, rigidusefl; quia calor membra diflbluit^ 

fn^5 aflringit. Ex pletura igitur febrienti copiofus 

6a^uis emittitur de ceruice^ nares aceto perfricanturi^ 

n /lemutet faepius. Venter quoque febrientis fi du* 3 

rior fucrit, per anum inicifla manu Aercus extrahatur % 

a cibo abflineat, pauciilimum ^ potum per interualla 

fuicipiat, et vn^fVum^ fupra fcripto medioamirie, diu- 

que fricatum^, loco ftabit calido horis tribus aut qua- 

tuor coopertum, poflea ad ambulandum' producerur^ 

uihiiominus inuolutum. 

Vin. (I. ^6.) Si quando ex vulnere aliquo* vcl 
fuppuratione oris aut faucium nafcitur febris , de tempo* 
ribus nec non ettam de palato d^trahendus eft fanguis. 
De maxiUis quoque fiue de ceruice , et ad poflremum 
quicunque locua febrienri dokierit, ex^ eodem cum^ 
menfura fanguinem oportet aufcrri. Quod fi cibum 
penitus re/puerk, farinam aquae mixtam ad cibi^ inflar 
faucibus eius infundes. Oflas® quoquc de paflb facies 
iuHae magnitudinis, et feptenas ^ cuth oleo 4ig>>*^s > ^ 
poflit habereiubflantiam. Ita* denique fcbrienri vrilisT 
cA, ex qudcunque parte detradlio fanguints fiat, fi con- 
fideratis viribus animalis nienfura feruetuc. Nam vt 
eroifTus ratione humer^ releuat, ita eaormiter^ ablatus 
eairat^velturbat 

Dj • IX. 

b. nkUtm frit fftjwtns «t e/i. b. /ilrMi ^mim tjt tf 'fangnit 
ia# Go. S. M. 

c. ftSiiGo. ddnccpsiMM tt f» c. mmi Go. 

Go. d. ctiui infiontiam S. M. tid 

t^Aratimu S. M- Vulgo ftr- infi^ dhi — ififinulif Go. ad •/i- 

fi^fiSmt ytn infitp coniiciebac Gcfner. 
e. cjm/nr S. M. ,. Qtfira, Go. 

f.p^,^etom.SM.pnfnif.Co. i, pt^janat Qo. 
f r?!^ %.Mdtmnmfth,Qo. 

h.frtcasa GO. ^ ^^ rntionalnlrttrGo. bu- 

;;S.Go. ««radditerhvnS^ 
Cip. VIU. a. indnirt wi afi^ i- «« encr mttvr Go, 



k. o^crrlf/ S. M. »r«tGa« 



54 VEGt^TlI LIB. IL CAP. IX. t, 

IX. (I. 27.) Coadio in ai\imalibu8 p^ffiosis eft 
pomen, ex qua 9egritudinum'^ diueria geoerB na£cun^ 
tur, ideo iic appeliata^^ quod ah iniuria vcl'labore 
vel^ ex roadione contingat. Qgoties enim laflum 
Sinimal fatigatioue itioeris vel nimietate curfus vel 
magnitudiue pbnderum non ftudiofe refouetur^ vdl 
aedate iinre vel hieme algere^ compellitur^ vel cert^ 
penuriam^ fuftiuet cibi^ aut hordeo nouo aut^ fbeno 
ppllimo Ueditur, et per^ dies alicpbt circacuram ^iut 
tiulla adbibetur induAria;' fic totius corporis compago 
et interiorum vi^nMD diipQiitio per ioiuriam et fatigar 
4ionem vitiatur. 

X. (I. 3S0 Ex cfua Goadione haeo paiBoiHjm ge- 
iiera'^ naicuolur. Ex petfridiope^ enim iiBnt opiilho* 
.tonici^, podagrici, phthinci. Ex aeftu autem euemt 

9grauedo, febrisi, infauia, capitis dolon Ex fudore 
critiH* tumor in cryribus, fumiiio io pedibus, febri^,^ 
ipafmus, et tuiUs. £x humore quoque, qui de nari^^ 
bus profluit, paflHo apertiflima dcclaratun A cerebro 
enim^ vel 9 capite venit multa pituita*, crebra et 

Sfpiifa. A perfridioqe' erit Ixqkook tenui$, aquaticus 
etfrigidus: ex qua re fiuut coFiaginoil' et-epatici^ et 
phthifici. A tolibus* et glandulis et arteriia buaior 
erit cw4i4u/s^ et vifcofu$i, ev qvo^ eueuit failidium ^ 

fauciuui 

Cap. IX s. 0^ret, Ga b. fratfiegtiione S. M, Vulgo 

b. efi addit Go. fetftriSione, 
c« <» $. M- 'C9«Hngh deineeps c« Vulgo ^iSomici^ S. M. opi"- 

Go. et queHens poitea laxum, ftetonici. Go. epitoftouiachi» 

d. frigore iaGo- fupcalqr. voluit d. vero S. M. 

fiigere^ e. fraititas^S. M. ct Go. margo 

e. inimrium Go. ' btbcc J^wrcidtat. A 

f. conui^s S.fd^ f. \\i\goperflriSione.^l^.pTaf* 

g. vel Go. deinceps vutgo di* focatiorte bumonm eriu 
ftingiiitur : laeditnr. et per, g^ corrigjmofi Go. 

h. per ali^uot dies Go. n. tenaticiet tuSiciet atalif S. M. 

i. et infcrit F. S. Go. omittit eptetici et tujpcttiatorer et giandHlop. 
S. M^ £x gianAnHs et arteriit Qo. 

i. Vulgo coUbns* 

Cap. X. t. figr» S. M. dein« k. caiiim Go. 
^cps ufemiHur Ga \. Iwc S. M. 



ARTB' VETERINAR. SIVE MVEOM 55 

&udwi pnefocatio et iynanche "*• a A pulniotie «tttem 
buinor aaifiis , ianguinolentus et male olens ^ emanat, 
eoloie pallido^. Ex qua caula iiunt peripneumonici ^ 
ynimoo&'^, ortbopnoici '^ et pbthifici^ A inorbo4 
aorem maileo^ venit bufaormuitus ct craiTus, et pal* 
irdus^ £x' qua re fit orthopnoicus ^ profluuius At« 
ticos', et fuipirium articulare. A iecore* bumorerit 
buidMSv [yricus'*,] et viridis, et tabidus, non valde 
craiTus^, neque olidus. Ex qua re fiunt fynteiflici \ 
bydn^i, rebricofi. Ideo autem figna paiIionum^5 
cauiasque diuiiimus, ne ignoratus^ error no<;eret^, et 
facilius euidens dodrina curaret Abfyrtus ^ bqiui^ 
modi de coacflionibus prodidit medicinas: Si etfiuSj 
iaquit, coadus de via venerit, octtli eius * intro 
abibuot vel veriabuntur, fpirat caiidum frequenter at- 
qoe iufpiratv et^ auriculae buius ac reliquum corpus ex« 
tenium erit. Cuius talis^ efl curatio> vt parum hor« 
det acdpiat, foepumque non multum. Potio autem6 
fauiuiinoidi praeparabitur"*, byifopi, abcotani ana vn* 
ciam I , iampfucbi ° vncias 6 , foenugraect libram 
vnam, lini ieminis pondo^ duo: baec omuia tufa et 
chbrata in cacabo nouo cum iex aquae fextariis infun* 
dis, addisque nouem duplices^ iicus, quae cum ad 

D 4> partem 

m. SjnimKhet F. &wnu9i Go, b. yrioit om. Go. 

eurp Sehmncas. c. grtfut Go. 

n. Itt pr» tdtrm» S. M. umltu d. Spabetim S. M. Sintniei Go. 

WorGo. ) yulgoyHaa'ci.deincepsjFtr^^'Go. 

o. paOee Go. ' e. pajponis ohmiffaqwe Go. 

p. Ita pro ftripitM, Go. f. Ita pro inirattu coniec. Mor* 

q. ftmieifi S. M. gagni ec Gefner. 

r. frtraatd S. hL mfthmia Go. f. noeen S. 

Vttl^ wntmiek b. Akfyrimt S. M. 

».^>i<;o. Lewf om. Go. ct peft •hihmit 

t Mc*Go. addi^ 

V. pUimi omiiTo tt Go. k. <f deinceps htum om. S. M. 

x.«fMGo. CttMcroitiu pTtfimu L «#• S» M. 

a tiriiit iM vmfdt efoffut» ntqM m. Recepftio addlt Go. 

i/Wt/ S. M. n. fanfMC» S. M. Vulgo fimp- 

y. etthtmiau Qq. Vttlgo •rft- /«ci. 

M»/. ^ o. /i^rtf / i2«ii/ S. M. pemdira Go. 

* 1. trttfeut Go. ' deinceps twfo. 

L tiUs itdmn Go. p. XVni S. M. 



$6 VEGETII LIB. If. CAP. 5C. ' 

pareem dimidfam dccoAa ftierim, viiitter& dMtm^ 

7atquc iiquabis*», pnie«rea vioi veterii optiini foctario» 
tres, inelJis heiniuam, piperis triti drachmam ' adiicie» 
fupra fcriptis, rurfumque feruere fiicies omnia^ ex 
qua* calidam potionem plurimis diebus dwhi$\ quao 

S Biirifice iuuore confueuit. Si d« iabot« itineris fuffuno 
pedura forte prooenerit, cauc ae fanguinem oalido' 
detrahas, fed requictum ipaufatumquc'] flebotoinabis. 

. buiufmodi* bencficio potionisvfurusf: Turia mafcul» 
drachmas*3, ifoliorum" caprifici libtam , grana pi. 
pens 3 5, fermcnti vncias 3 , crod drachmam ' .• 
9 Omnia beue trita in tres partes diuides, et cxpaufaturo* 
iumentum triduo cum oJeo potionabis ct vino; fi 
hiems fuerit, tcpida oc ablues, acftate« frigida: fi 
tardius, aut' nou redc ambulat, fijlphurem» et lefiw 
nam caJcnfcm vnguljs imponis, non fcmei tantunSi 
lcd aliquoties donec redus " incedat. Si vcro ifta no« 
profueriut, ..ienMflfabis ' cum , vt de vnguJis iagittacOM 
ta<ftis competenter proiiuat fanguii, ct vuiitera trauma. 

I © tico curabis pharmaco *. De lallls "» haec figna. erunt:» 
toto corpore grauahitur, et poilcriora crura quafi inlii 
gata ° habebit. pofca itaque et pUlegio nares eius et kv 
tam faciem fouebis, panem etP merum dabis ^ vt man' 
ducet^ offeresque ei Ia<ftucas vel gramen diiigcnter lo. 

tura 

J. *#i.tdd?tS.M. jf. ArA»«»P.M.Go.«SM, 

t. aiidHm Go. i. fitmHpait iffim S. M. M*» 
V. omuHt S. M. et Go. kine ceps /«imV Go. 

^ 7'. _ ,. k. tni;NMttc»S.M:«iwHit>«Go. 

X *»iw S. M. 1. «,„« ,ddit Go. 

y. *y«»qo. m. VulKOtorf/. Atite haecduo 

«, vya.Jju,, S. M, vtrba S. M. inferit : Ptiti, e» *#• 

o. jaiia Go. jmjine ^,, j^„a j,j^_ eum ;«„. 

C. -r/mr{B«|,aori«.ir«4«»s.M. ni)ite ooui capitii: Dt fiht tt 

■ f- ♦?«/^""»' .S. M. n. w»^)?r«*i. GO. 

«, i» r.</i„ S. M. . o. f»>«aS.M.(n>Miii<^«><l/! 

t, T!{lK,„ s M, nAw «mWm baiiUt. Mft« Go. 
fupralcr. r«^e Qo; pto -hia vcrbiss p. «i«« S. M. 
«tt.o»«a«. q. Ai*Mo«.Go. 



ARTfS VETERINAR. SIVE MVtOM. 57 

mm at(|De coacifiim, coiiiequmter daturus huiufmodl 
potiofiem: Succum ptifiinaei pafluni, oua, oieumii 
rolifizin, qtiae oninia parfcer' mtfta per triduum dabis, 
itapthQrdeum primo* decorticatuni nccatuiiKjue man- 
(/acet. PraeniGnendum autem efl, ne^ iuiDcrito ex 
coaAioQis tniuriHflaboranti pulfes venas calentcs. con* 
tinao eiiiffl neniorum^ contradHo «t debilitas conie- 
quitur. Oportet autem armos eorum et genua vinoia 
caliito et oleo tcpido* fijffundcrc, totuni(]c\ey corpus 
multorum manibus diutifiime confricar^, et ioco f^. 
nicre tepido, molJia* de ficcato ftercore vel de paleis* 
ftrata pracberc. Pofteriorem ** parteni tiebotdmo lafTis * 
non oportet continjgi, ne penitus euirentur^. Quod 
ii wnac in cruribus tumentj et® plenae fuat humoreV 
de cofonis fans[uis auferaton 

^- {!• 19O Non minus multae et obfcurae vale- 
tndtnes* inJnternis^ animalium quam hominum exiftere 
confoeuerunr, imo fi verum quc.erimus, propo pares 
^e^ GOnGmiles fiimus. Nam^animalibus, quia® ^ 
nttionales fiimus^ fbla mente praeftamus: coiporis 
^cft) natura communis eft, maxime in dolorifau«, 
Dolorem' ventris in lumerttis Veterinariorum ^ impe-a 
ritiaputat fiacile^ pofle curari, quod* graue, nefcit: 

D s «* 



T. ftf. mifiB oin. S. M. nrf/f* c Vulgo laxU, 

W- Co. d. imrtttntHt S M, 

s- p9 moi» Utmn S. M. ^romfl- e. hae fl, Jint Qo. 

tU/cboR Ga. f. bwnortt decoiihntt -^ Mi/efw 

r. le hmcnhim ex etmenatiomhMt tur Go. 
i» itdnigm labormB impnffit^ veiiat 

»'« ttimtf bakent, tonUnKo wcf C«p. X!. •. vatitmd, Go* 

«**■ S. M. ciUtamt etiara Go.' b. inmentit G<i. 

Vut^o (a/eirtf . c atfwe om. Go. 

V. urho Go. dtindc ctntraS». d. Ham ^ fnmnt om. S. M. 

X. H^i^» om. S. M. e. inae corri^tur qna Go. 

y. tt tMam Go. f. D^hr tnim Go. 

^ tt fnffen^te ti moMin^ *t fi- g. Vulgo y^tttinorum. Go. Pk- 

^•« S. M. . BatioTum. Mcciim S. M. 

«. ^Wr Go. h. tx faciti Go. 

b. OMM addit % i. ^uoit «« vitiHm oai, S. M« 



5S ' VEOETII LIB, n. CAF. XIL 

et^ ex ventofitate vei loonfti^tioae vittuait tbrCones 
vocant et interiorum jncifiones^ quibu^ aiH praecanta* 
tiones^ anicularum more, aut aliqpod qutfi "^ pbyfi- 

3cum remedium adferre conantun Cum quid enitn 
intrinfecus iumentis dolere inceperit^ ftatim ie allidunt 
et voiutant, et folius ventris crcditurefie caufa, cum 
plures et difiiciles et diue^-fae" fint paffiones, ex qui* 
bus dolor et volutatio illa contingit. et nifi fingulis pro 
caufarum genere competens medicina fiibuenerit, iani* 
tas redire non poterit. Efficaciter autem curare poteft^ 
nemo, nifi qui internarum aegritudinum figna rationes* 
que cognouerit. 
« 
• XIL (I. 40.) Primum venter* ipie, qui aqualicu* 
lus nominatur, totius corporis obtinet dominatum, ia 
cuius capacitate cibus potioque ilifcetur, ac pcr digeftio- 
nem naturali calore deco<flus, feparatis humoribus, 
partem ad fiibftantiam membrorum conuertit in fangui- 
nem^, partem in vrinas refoiuit, parfemque fecemit * 

a.in ftercora, Quod fi loca iiia perfridio^ longi teu> 
poris vitiauerit: inteftinorum dolor, et® corruptio di- 
geftionis necefTario fcquitur^. Nam pars humori$ cea-- 
gulatur ex frigore, et fit conglutinofa in praecordiis, 
atque in inteftinorum partibus^, quae ducuntur^ ab 
aqualiculo vfque ad colum^, quodappelJatur Graece^ 
typhlon enteron, latine^ ieiunum dicitur, retinetur 
et haeret, per quod in colum ^ humor peffimus 

tranfit, 

k. et om. S. e. et ew. ^g. om. S. M. 

I. verberum rhtionet S. M. f. cenfeqmtttr S. M. 

m conphyficHm S. M. g. ptrtcs C}o. 

n. «t ditterjae ex S. nddicK. h. ducnnt S. M. 

o. ftm pMerit S. M. nemg poiefi i. cottHm F. ec Go. ftd cor* 

Go. deinceps nezret, Go. re^um. 

b. Vulgo additum <t om.S.M. ^,„ ,.,,„;5 ^ J^ 

^mfl demccps Go. . De mco Gr«ece addiaK 

c. Ita pro ficum tr4btt S. JM. 

ffiercort Go. 1. Vulgo poft retinetnr tt h^em 

d. Vul%o ^Mcfiri^o. Gothpcr'^ legebfltur: ^ft«i Latine ieimum 
ftriSi^* , dicitm. Go. iawninm. 



A^TIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 59 

tranfil, et ivMctcloRone iua dhnm non patitur ad fn- 
ttvvam partes- more &Jito defcendere *", Hiuc [ etiam ° 3 
vxtm et] «xteafio ventris doio)x}ue cum magno peri- 
cvk> geiierBttlr: quae^ pafliQ Graece empbragma, La« 
m pracoccupatio dicitur, 

XIU. (JL 41,) £xoritur et alia caufa doloris afpe-^ 
rior^, quae Graece cbordapibs'' appellatur, cum prae« 
dula inteftina vifcerum vcnto [furooue^ fc] vrgente 
coiiigaiit'^, vfque adeo*, vt et ^ aquam et cibum et 
(lercus apimalia. eiiam intcrdum reuomere coganmr« 
Praetereaad fimilitudinem hominum propter^ intiatio* 
vi% biuriam coli quoque** dolore vexanmr; propter 
qoain pecellitatem animalia diu fe ^ vehementerque ^ 
voluendo run^uatur, quod curari^ i^non potefl, et 
ideo moriiu|tu|-« 

XIV. (L 43.) Hei^ quoque vitia ex perfriAione'^. 
hQiosmodi humoris nafcuntur: qui cum inteHina maiora 
tt praecluierit , et in eorum *=• finibu^ fiercora coeperit 
detiaere: prohibef^ ilia ad cataclytum ionganohis de« 
CDrrcrc. (Longanon autem intefiinum vocatur, per 
qood ftercus egeritur.) tiinc ventus * craffus vei praeciu* 
uone ipia intra^ vifccra increfcit aciaeuit, ct^-doiores 

morfus» 



■• Itt pio firwenite Go. 1. cnrare non Go, 

iL etim — tf om. S. M. anum Cap. XIV. a. Ali^ S, M. Atuk 

Goth. Go. 

e. f . f. Gf. om. S» M. b, ffiragfuratwne iftins S. M. per* 

Ctp. XUl. tt. A fiperim S. M. fiicatiene Co. 

b. nriA^t S. M. c. renOmt eernm S. M. in rtni" 

c. femm oin, Su M. ji om^Go. tibns evnm Go. 
hioevmiBKiue tnclu6. . d. ittam Go. deinceps vutgq 

4. ntignftt S. M* eatachlytnm. S. M. catocbuim' ,Go. 

e. Itt pro eo S. M. eatacliitntn, Idem hn^Aonis ^ 

i ttoiS. addidi. ' longaou. 

%. per ivfiri&ionis ininriam teU" e. lu pr9 venSer S. M. crofu^ 

tmqm dal«rein S.' M- fiiSimii Go. Go. 

li. f Mfiie oin. Go. f. intxinftea — crtfcit Go. 

i. r« pro dinerfe. S. M. f, Ita pro fihimtt S. M. G<^ 

k. veiiementfr -^ tninfnut S. M» deinceps ffeiieinnt Gon 



6o VEGETII LtB. II. CAP.XIV. 

morlusquc cxcltat vehcincntcs, ex quo iumenta fe 
proiiciunt ac volutant, exten(isque pciHbus calcitrant. 

alcd per impaticntiain ie facpe** la^ando vcntus incrcfcir, 
ct mixttis ftercori vfquc ad ' inteftina dcfccndit, nec'' 
iam, vt fupra, rumpitur. Quod'' vitium Ilcos vo- 
catur ab eo, quod intcOina locis fuis exclufa, quaH 
obices faciunt. quae valetiido pcriculo(a cA, nifi cum 

3 ccleritate iubueneris. Huiufmodi autem (unt adhibenda 
remcdia: Aqua calida renes animalis diutifnme fomcn- 
tabis, focnumque cum calida, vt vapor magis pcnctret, 
frequenter apponis, poft ciliciis* diligenter abftcrges^ 
item" oleum vetus .et picem liquidam, ct oleuni lauri- 
num mifces", calefacics, et diutiflimcperfricabis, ita 
vt° tefticulos eius perungas, ct in auriculas caliduni 

4medicamcn infundas. Tam diu autem fricabitur^ 
vt fudare incipiat et ventum cmittere, cx quo Ipcs 
oftenditur fanitatis. Qnod loco calido ftatues, ac 
fagis ^ cooperies diligenter , hanc daturus quotidic 
potionem. Piperis grana quinquaginta , petrofclinum 
quantum quatuor digiti cOmprehciidunt, cumint' Alex- 
andrini tantundem, cumini quoque Africani tantun- 
dem, fcmcn apii, myrram', nepetam, triflagincni, 
aequis ponderibus, quibus ad dimidiam omniuni par- 
tem nifrum admifcere te conuenit. Quac omnia bcnc 
trita ex vino calido et oleo aequis ponderibus, ct mcUe 

5quantum fatis fuerit dabis. Haec [autem*] potio ct 

calc- 



h. «41»' oni. S. M. Go. vulgo 1. firtrmine S. M. 

addimin. tn. tVeM ex S. additum. 

i. in S. M. h. rt inf. S. 

k. ^uo.i litium lUnm vocatitr, ak o> vt S. M. et Go. Vulgo et — 

€9 quod inteftifia fuis iocir exetufa ferunget — ivfnniet, Scd 5o. ^- 

qnafi obices fnciunt , qnac valtt S. vnits ^fic) — infumdas. 

M Vul;;o rumpitnr^ fid inmento p. fricakis S. M. 

ijttod in vitinm qni lUos xocatnr (ex q. fatis M. S. faccit Go. 

eo — exclnfa . aniffMl quafi elicer r. Vulgo cimini bis. 

facere fiicinnt) incidcrit, ea valit. s. Vulgo murram^ nepitam, tri" 

etc. In Goth cft: fid in vitinm^ xa^inim, Go, fminis-^^mrram'^ 

qnod ylton — ab eo — • faciimt: iraxa^inem 

quiie valituda. In Samb.cft Ileo, t. autem om. S..M. et om. Go. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MV1.0M. (>i 

cakfack, et veotreiu^ rtioiuit. Qjiod remedium fi 

tardiut /ubaei&erit , (accelios ^ cum furfure caieutes 

foper^ totain dorfum et rene^ animaiis imponi». 

Cl/iledzabis' ctiani ex aqua cajida et oleo, quod cuAn 

£fc et melle et afronitro"* mifeebis ouoque^ et ita ven* 

tn laxato et /lercora emittuotur et ventus. Quod £6 

dfflcr defuftrity fal bene tritum et mcl coques^, paHilp 

losqiie ioDgoe et duros facies, et in anum iumentt^ 

[iuterios] immittes. Qjiae res omneiu fpurcitiem hu* 

inoris intus obnantem.^ abftrabit, et ad fanitatem per- 

ducit; nec eA aliud quod magis valeat fubuenire. 

XV. (I. 43O Sunt animalia quibus afndue ventris 
iittenienit^ doior, qui^ Arophus appeiiatur, et hac 
ratkm coacipitur. Interdum fudor animaiium vel 
nimio curfu vel iabore^ prutiuens in intemis refldet 
intra^ ventris inteflinorumqtie compaginem, quipuor 
cHooes doioresque praeAat interius. et^ cum totum a 
labore ceiTauerit ac refrixerit corpus animaiis, ceflat et 
dolor: fed cum^ a iabore caieficri coeperit^, rurfus2 
exoritur^ et idea ftropbus^ voc^ur. nam frequenter 
volutatur, et cum furrexerit, cerram pedibus tundst^, 
et inrerdum [terram^J quail manducare conatur, et 
iacens videmr quad puiliium requiefcere, et ^rgefia 
citius ambuiare fe cogit. Sed' ex hac iniuria frequen- 
ter voiutando ventum ilhi.iiiMit"' intrinfecusV et fit 

tympa- 

V. tmarn Go. Cflp« XV. a. Ica pro impmiHt 

%-ficcdUuiomt ex /mr. nliMJf»' S. M. Go. 

«I pka^ S. M. fiKCttMtntt €atidif' b. ^tQpMms S. M» 

Jfiwe «r figf, per Go. c. .I«/ar« S. M. 

T* Ita pro per S. M. fttnftr S. d. ivttr S. M. 

s. Ua pm tiyfiwMs 5. M. e. er ctm <— tt dolwr om. Go. 

Co. . fc ttitum addtt Go. 

t. Iti pro mflVe Aff tt nitro %, incipit fuprafcr. mHms ctftrit 

M«?« mifcthit et ita Go. Ma Go. deinceps ntrfntqHt. 

S> M. h. ftrophot Go. 

b. tt mifc^it iaf. S. paulo antea i. tondit Go. 

iiifitrt Go. k. ttrram om. S. M. 

c imimais immittis Go. h Si Go. 

d. lia jfTQjtaM^» 9^ M. nk aiiat immittit Qo. laarg^. 



«a VEGETII LIB. H. CAP; XVl. 

tympaniees, ex qtio et omentum'' nimfpilor, et pne» 
giens® vitae periculum coniequimr. (^od vitium fi 
in perpetuum auferre volueris, paracentefim ^ facies 
iic: quatuof digitis fub vmbilico ad^ veretrum verfus 
tnedio' climate veatris iagittam iniicies') vt non fo» 
lum cutem, venim etiam peritonaeum^ ipfum aperias» 
PeritonaeuiQ enim^ dicitur membrana^ quae inteftina 
omnia continet. Ad menfuram autemcum roagua 
cautela peritonaeum' aperies, ne inte(Hua iaedaS) et 
4praelen$ difcrimen inferas. Poft^ exemta fagitta fubii» 
cies fiftulam centimalem, quam mulomedici portare 
confueuerunt, minutis foraminibus multisque pertufam, 
per quam' foras humor emanat^ quem fuicipies in 
vafe, et' inuenies limpido^ lotio fimilem) toUes vero 
5non minus fextario. Haec cura etiaip illa animalia 
ianabit, quae vei Hupida vei macra funt ex coadionfe 
longi temporis, quibus nitrum diligenter cribratum^ 
in hordeum debes afpergere, quod omnes a(perrimo&'^ 
humores et fpurcitias corporis purgat« Sed Arophofis 
dabis^ potionem fuperius deciaratam piurimis dicbuf. 
Etiam acopo thermantico^ renes eofum totumque co^ 
pus perunges, et diebus aiiquot a piuribus^faciescoiv 
firicari. Ad vltimum renibus eorum cauAicum indu- 
ces , et fic reuoces ^ ad iaborem. 

XVL (I. 44.) latoierabiiem dolorem inteAtnis in- 

fcruut 

n» Ira pro iumtHtMm S. M. itntimatm. S. H. Hctmtm flghum 

o. fraefintis Go. *» antiiialtm, 

p. pavactntk. a Gern. . c. ftfpum oni.Qo. f/hdam ti- 

q. ad tx S. ec Go. addidi. dit S. 

r. mtdium Go. a* it otn. Go. 

fi. iMcits 60. ttrt addir S. b. lymfHim iatn S. M* /<>;»'- 

t. periaminm S. M. et FatK fkri-^ inm etiatn Go. deinde toUt, 

Unimm Go. qut Itquenoa ipfitm c. cnMlaiiim iu bardi^ Go. If^* 

np. Ptrit, omittit. it$ S, M. 

V. ^od Go. d. acctrrimos Go. 

X. MtmbrimamquodGo,(upn(cT. c. Vul^ottrmantho, Go. t><tff' 

vulgara mtmhrmia. tico, 

V. Omiflfi Poff Go. txtHtf,t,i — f. plttrimis S* M. 

fiilntits ^ tomiaaltm fcd iiMrgo %. rt9t$ca$-Qo, 



AKTK VETERINAR. SIVE MVLOM. ^3 

fenmtloinbrid*, vennes, ettineolae^) qoa» alti pedi» 

ivHos appellant Nam ^ coagulare et aqualiculuni intua 

crodoot) et vulnera faciunt. ex qua neceiTitate anima* 

liiiflucreicunt, et coriagfnofa^ fiunt^ et fine febre non 

£«* et ceieriter inoriuntur. Huiufinodi paflionis 

iigflum eft^ . cum inuenitur humor in ano fabae codae 

iiinilis: eft^ namque fanies ex iUis^ vulncribus'', quae 

beftiolae intriniecus fecerunt. leiuua animaliaexhacd- 

neceiCtate ' vehementius torquentur. Nam cum hit 

deeft qbus^ magis vitalia confimiuntur a vermibus: 

Haec animalia^ non funt inflata, et tamen per^ dolo» 

rem ie volutant, et in fpinam fe proiiciunt, et caput ^ 

fibt intra"' pedes mittunt, et oftendunt doloris'' fui 

locum, dentibus ih'a flbi quafi fcalpunt, et rodunt non* 

iiUHquam iumbos, et caudam^ parietibus confricant^. 

Cum ifta figna. oflendere coeperint, et crebro ciamare, 

hoc eft, vehementer^ hinntre, fcias tos iam morti efle 

victnoi. Quibus adhibetur ifta curatio. Olei viridis 3 

et' amari fextarios 2 ^ fafciculum abfinthtii Pontici con- 

cocpies': praeterea nafturtiifeminia, fantonici, corian- 

^ ieminis, radicum feminis^ finopidis^ Pontici vn^ 

cias* finguias, mirtis' et foenigraeci feiibram: haec 

isfufaet decoifb in oieo illo facies permanere, ex quo 

oieo^ iieminam et aquae tepidae heminam' dimidiam' 

per 

Od. X\X j. et fldd. S. Co. 1. fr^tr S. M. 

K ftMor Mmnfigff ^. M. m. nitcrS. M. ni Oo. 

c. )ta pro ewiguhCo, md quod n. d^l^rtm cum S. M. 

fV^^ htbef. Namquegulm et ' o. ^auius <so. 

eHpgmntum inttfiut Munt S. M. p. fricant S. M. Ga 

•pmkutum Qo. q. fuprarcr. fiepnntir Go. 

d gik^/M S. M. ehiaHni^fk Gor. r. it om. Go. 

qui i«|utns m oniirtir. s. Heeoquit Go. 

€. In S. M. pro erum, • t. SlFfioptV S. M. /inpiien ^m* 

f. am Mutem finier exit a vnin. ticntH Go. 

S. M. i/t uutem fim Go. v. dtquit pvnderihts mfie pnciMm 

K. illit om. S. evftM ft fienugraeci iitrum fimie 

n. tt tdd. Go. omiiro dcinceps S. M. fienngratd Go 

ficemt, X. mKftf mAlebat Gefn. 

i. faffene S. M. y. Ita S. M. pro' ex ^09 hemi" 

k. Ira S. M. pro Hl mii ySnit mm elei et. 

mfeti, . 2. MtHM repttk S. M«* - 



64 VEGETII UJL U. CAR XVIL 

4.per corau dMs. qnae virtus inedicainentorum et feni- 
tas olei aniinalia ipia intus occidit^ et foras eiicit^ Bx 
4)ua potione fi per inultos dies acceperit, permixto ni- 
tro tunfo^ et caAoreo, ouines lunibricos et tineolas 
vel coiTos^ et vermes excludit^ a corpore^ et icum fter- 

5 core eiicit", et reOituit ranitatem. Aiia potio «d lum- 
bricos, tineolass et^ coiTos: Santonici, abGathit ^ Ponr 

. tici pulueris, iupini crudi^ feniinis nafturtii^ fcobis^ 
cornu ceruini^ feminis^ radicum vncias temas, fino* 
pidis fontici paQillos tres^» poUinis*^ erui vncias ^, 
vini' auAeri fextarios tres^, olei Hifpani"^ ^iextariuai^ 
vnum , opopanacis vnciam i , (eminis coriandri henii- 
naui : haec omnia diligenter trita decoques , ct quotidie 
ieiunis heminas ilnguias dabia» 

XVIl« (I. 45») Sed quia pe(les ipiae iaepius* ad 
coagulare^ fe conferunt, et potio, quae per os data, 
ad ioca vbi morantur rariu^ peruenit^^ ideo etiam. per 
aanum adhibenda funtciyfteria: aceti acerrimi (extarium 
vnum fejnis^, olei. viridis tantundem, opopanacis vn* 
ciam^i, centaureae vncias 2\ abfinthii . Poattci vn» 
cias ^^, faptonici vncias^, farinae iupini crudi vrp 
icias ^, farinae orobi^ vncias^, feminis rafani, fen)i* 
fm coriandri vucias* terus, nitri triti vncias $ , radicis 

cappa- 

1. eiWr Cso. tn. Spmd legic Rhodius Lexic. 

b. t$nfi Go« Scribon. p. 443. . . 

c. vtl coffos flddidi tuta S», ct n../ext«rr«f S.M. 

Barthio 58, IX. Cap. XVU. t. 0im pnut Go. 

d. Ici pfo flifilHdU S. M. d$du* ' b. lu p< o ctigulu S. M. f^i^ 
dt Go. /m Go 

e. vcl S M. c. pimenitMrf iMof^ Go* idem 

f. utfintiMm Pofiticum pnlKtnm cliftnia, 

60. poHinem S. M pio pulutrit. d. fimit om. 8. M. 

B. fioben «^ ctruiaou Go. «• vnciat guutuor S» M. fiuur 

n. fimen Go. idein iuprftfcr» addir Go. 

fudicit. f. tnt S. M. 

i. fuatuur S. M. ' f. ^atuor Go. 

k. pfi^llhi* om. S. deinceps mki b. Ita pro nui.S. M* 4> ^^^ 

S. M. poUis betbi Go. fio. 

L guutuur S. M. L una mciut tU Cio. 



AHTIS VETERINilR. SIVE MVLOM. 65 

c«^«ns timiae ^ vncias ?. faaec omnia decoqoes cum 

cfko ctaceto, et per triduutn iuigulos^ iextarios btne 

calcBies ^r anuni de "" cJyftere infundis" aniinalf. 

Memcni^utem*' quodes per os potionem das>', ani-J 

nd Gootia cUuuni teneri deberey vt faciiius <}uod acce» 

jxrit ad interioia delcendat. quoties autem cJj/lerizao 

hs^^ caput animalis in valle flatues, et cluncsad ai* 

tiora conuertes^ vt quod per clynerem defundis ' ad in* 

teriora perueniat. Diutiflime autem poft potionem ia 

taiibtts iocis animai retinetur, vt facilius ntcentur vei 

cilciantur' pcRes intemae. Ad coflbs et^ iumbricos^ 

fpecialis potio. Herbae^ chamaeieontis radiceln ex 

«cpia ad fertiam decoques, et cum opopnacis duabus 

vndis miices^ ac vini lieminam, et ad corau per fi« 

Ddmn naicm iufundis^ Item aiia' ad iumbricQs. 5 

Semiius* coriandri quantum vna manus ceperit friges» 

naflmtii quoque feminis tantundem diiigenter teres, 

4|aae vtraque cum aqua tepida per triduum faucibus 

iiifiiQdes. Ad ^ matncis dolorem medicamen. Aioen^ 

cpaticaiu^ maftichem, caftoreum, iauri baccas, am« 

momacuro cum^ vino et melie mittis inoiiamt et bulii* 

fa aneics, dabisquc ad bibendum. 

XVin. (L 46.) Si quod iumedtum Calcuiofum 
ibcrit, baec (7gna monftraBunt*: torquetur, gemit\ 
cxtendit & ad conatum migendi« Aiiiat veretrum eiua 

guttas, 

k^itmftiGo. V. Merhdi oni. Go. deinoeps 

L fii^ — €0ltntia Go. vulgo camfitmtit, 

III. td S.M. Go. voluerunt c(r- x. mijttat Go. 
prm. y. Ita pro diffttnJit S. M. Go« « 

a. la pvo (Sfimdit S. M. c. Jim «/>• om. Go. 

& miCCo amtm Go. fmtitnt, a. Stmen — fiigit Go. 

|L fttmttt amm» Go. b. Hinc ad finem om. Go. 

% Ita pro dyfieriakit S. M. et Go« c Ita vul^t. aloe tfftitumt vuh 

r. Itt pro Sffmt, malcbat Gtfn. fiictm correxi cuni Gemero. 
tmmrtit — > clyfitn Go. d. cum flddidi cum Gefnero. 

Sw tiatntmr Go. Cap.. XViU. a. mtmfiralfit Go* 

L «om.S.M. « /aaik.om.Go. b. fpnxt tt ttttandtt V. S^ Go. 



66 VEGETII LIB. IL GAP* XIX. 

guttas^, et vrinaiii modicam miltit ^ . cx pleno ihingerD 
non poten^ quod quotidie patitun -^Sed huiuiniodi 
vitium teneris aetatibus plerumque condngit^quod flc 

ainuenies: Manum ^ ad interiorem parteu^pttes , et 
a ceruice veficae fub ipib ano ad^ hypotaurixun verfus 
palpabis digitis, et calculum ibi inuenies. Quod vi« 
tium difficiie curatur. Nam interdum nimio conamine 
prope ipfum anum vefica difrumpitur, et lotium per 
anum emittir, et quafi aquae^ adfimilatur. Ideoque 
mifils digitis per foramen quod fecerit longanonis^et 

, ipfius veficae, aculeo^ caiculum eximis, et curabift 
ciyf^eriis coiieticis^, [idefl, quae glutiuentj vt fora- 
mina iila fanentun Potionabis autem iiios diuretica'^ 
potione. Difficiiis autem huiufmodi cura efl, quia 
vim patientes ex comiptione veficae tortione uio- 
riunttu*. 

/ XIX. ([. 47.) Quodcunque iumentum ex quaiibet 
caufa fe" inueneriis voiutare, Aatim'' oleomanum penin- 
ges, ct ipfum anum oieo fatiabis^: pofl quod^manuiu 
in interiorem parttm longanonis^ protendis , et fl inue» 
neris ipfum ionganoneui clibauo fubtiii^ patere, fcias^ 
cum flrophum pati; et continuo liei*cora eiicies^ pau- 
latim ad manum '^ ; quibus egeftis cito noueris animal 

ap^curandum. Si vero manuinieda idhganonis prae* 
ciufiQnem inueneris, et\ flercods xnodicum, hoc el\ 

duas 

c Ita S. M- pro gnttir tnattrtam i. Vul^o eoUtBiciis, S. M. cfl* 

mtdieum m ttflertt. Go. cciam mo- U&ids. 
dieam, k. Vulgo duritica. S. Mdiftrt' 

d. Di^itas alf initriori partt mit' tica, Gu. diaertica. 
tas Go.' 

e. vtrfus biff. S. M ipoctntbaw Cap. XIX. a. fe addit S. 
rtpH Go. Vulgo hippoczMtattrttm, b. ftatitu ex S. addidi. 
Vcrba ad bipp. lerJUs oiniltr. Cod. . c fambif pone qne S. M. 
mediceus tt Vacc. tc(tc Rhodio d. iongaottis Go. quatcr. 
ad Scrib. p. 258. e. fimiletn S.M. 

f. aquatn omiiro adjim. S. M. et f. etjciaf ipfmn Go. 
Go. g. eicies Go 

g.- /o»|w«iif/ S. M. Go. h. aimmS M. 

h. rtticuie$ Go. m^rgo. titMlt$, i. (t -^ mdicum, om. Go» 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 67 

diBsaiit tres pilulit^V [fqufbaia^] ct^ praefoca^um lon* 
gaaoQCixi^ qua " inaau« vix introcfat; £cm eum ein« 
|kigma° pati, et periditaTi^ et ideo curandfi funt 
Ran medicamiaibus fiipra icriptis^ et clyAere vten* 
ien , quod indignatioAem ^ iatefiini reibluat et 
asd. 

XX. (I. 48.) Si manum inieceris, et totum veti^ 
trem tympano Iimilem peitradando "fenieris <, £:raa 
eam ileum* patt, et cito periclitari. Et^ ideo vndioK 
nibtts caiidis fricaadus ^ eft veheinenter et diu ^. Si 
ventum coeperit emitteref tuac ia iUo ipes incipit e& 
viuendi* 

XXI. (1. 49O Item (1 mauum mileris, et inuenerit 
Talde patere* longanonem, et fiercora non multa ha* 
bere^i aec elie vdbemeoter inlktum, fcias ipfum vexi- 
CreiD dolere, id eft., aqualicuium ^* Cito requieicerc 
ibier,, ficeleriteryfupradi(flas[et^] calidas acceperit po« 
tiosies, diligeuterque ex calido vnguento fuerit petfri* 
eatmn. Si morain^ curationis ncm abftuieris, diffi* 
ciJe eiiadet. nam ex faac pa|Sl3Qe cliordaj^tis^ £sn cosb^ 
iiiettit. . •. .. i ;.. . . 

XXn. (I. sc.) Si* manum mi/cris, ct nmiliter 
kmgaiioiiem patere ^ liiie vila inflatione re^reris, ^t 

^ E 2 .* nbn 



k. feu^ S. M. paulo flotea vul- Cap. XXI. •/ ptH^ F. S. Qo. 

fo f^MiMM t. Gc^ fir^Wi/ Jiioi Iwngaonem Go. 

^«aift/Go. b> «iMticMiKmGo,dtittctpsfiit9 

L «K oflB. Go. Go. 

B. fM^ Go, c. (t om. Go. et deioocps vcrba 

<i. emfwagmA Go. CX <i/i<j« vfrj^Mtili». 

o. imd^tMM iu inlcfiimt — oir- d. antem cur. ottMkris Go, «tfn- 

rm Go lcr/f etiam S. M. pro non Mkfi. 

Cap. XX. a. «^ S. M. Jf/iMi e. •fium daffium Go. 

Go. Ciip. XXII. e. 5« — if «//»««/ 

b. £r om. Go. om. S. M. 

€. fnfrieandam S. M. b. iongaonem patiGo. pttti emni 



d. ifwrf Go. F. S. rfptiitrit pollea Go, 



68 VEGETri LIB. IL CAP. XXIII;. 

non frequenler voluCantem ie^, fi^ proitcitetem fe^* 
iubinde^ in dexteraxiv^ partem, et^qiutfi extendentem 
&^ interdum adconamen^ mindionisS kiuenies duri- 
tiem in inteftino^ ingentem cuburbitae fimiiem \ fcias 
animal coii dolore vexari: et' qoanto duriua inteftinum 
inueneris'", tanto pluribus diebus dolore cruciatun 
aEx qua caufa raro periclitantur, et dolent biduo vei 
triduo vel,* fi nimium, qutnque diebus. Sed quanto 
inueneris molliorem ipfum '^ locum , tanto veiocfus 
mitigabitur^ dolor. nam quaedani Aercora in longa- 
none^ reperies. et erit 61ubris curatio, fi poft clyfte- 
xem"^ vei potionem mullam (krcoris adfellatus' edide* 
rit. quo fa(flo, flatiui inteniuum, quod a' colo indu* 
ratum fuerat, et tumebat, non apparebit, reddita 
&nitate. 

XXin. (I. $10 Si [veCca*'] currendo foerit in- 
verfa, fimilis doior fine tnflatione ex curfiis^ iniuria , 
et nimietate frequenter emergit ^ Uuic manum ^ fubii- 
cies in anum, et deprimes vique ad veretrum verfos, 
vbi inuenies^ veficam eius iotio pienam, quam a der- 
tra^ et finiftrl partt lentter adducis furfum ad^ anum 
verfus^ [cum"^ oieo,] et mindUonem prouocaS) tam 

diu 

'C. ft oiD* Ga , uJi C9l. fmimr. S.M. deemm 

d.^«xS.inrerui.pr0rV/>iitrMGo. Go. 

9. fHthdt'-^txttnftni€moiti,Go, Cap. XXtU. i. vtfita ftddidit 

f. dexttrapimt S. M. Gefn. Si paffio finrit in vefica et 

f. Itfl S. M. pro ixitnfionm, facilit do/or fim infiatiane et vri- 

h. eenatnm S. M. mm de ininria ninria S. M Si m- 

i. et «ddit Go. nmda finrinn nmnerfa fimnl doler 

' )c. i nuflina^ oim(h ingentm Go, in infl. («o. 

Vulgo inteftinit, b. CHrfn S. 

1. nam tjnanda S. M. C. immfit Go. 

tn. inv, tanto 6m. S. M. inne* d. Hic inferi voleUit Gefner 

niet plnrihut Go. CHm Vtto, 

n. enm Go. c innenetit Go. 

o. refrigerahitttr S. M. f. «W dexteram partem ieaiter aA' 

p. iongaone Go; * dacet furfnm aliquif aduerfat a^^ 

q. ciiftere Qp. ct opprimat eum oieo Go. 

' r. innenier -^ fHo Go. reddidi" g. ad oin. S. M. 

r/t S. M. b. et deprimis addit S. 



AKTIS VETEIUNAR: SIVE MViOM. 69 

dki' ioBcc vriiiainTfiidae: liberabitur ^ periculo, de « 
^aBtmaiia diffictic euadunt 

XXIV. CI- 53«) Sunt alii qui afildue dolywi ven* 
ttt patiuatur £ac vUa inB^tione^ nec veheoienter k vo» 
iatauit, et quafi in curfii prouocant, aiiauando fe proii* 
daot% ct ilia llbi cont>dunt, et^ quau.rcalpunt. In 
IiQtafippdi doloie manumiminittis^ in longanonem,per 
drcuiium [et^j interiore parte per^ plurima loca dili; 
genter tCDtabis 9 et inuenies vermes colle(^os exifle ' in > 
fiogulislocis, et inteftinum pertundere, ex qua neceffi* 
tate ittfcitur dolor periculofus'*. Digitis euelle eos,a 
<]m fiidem vix^ eueliuntur, ct ipfa^ dbi in manu' 
cohaerent, vt difficile eos proiicias. ex qua ration^" 
inuJta iumenta caudam frequenter parietibus fricant, 
proptcr inorfum '^ vermium , quos purgare de longa* 
noM^* ftudioiie debebis, et potionem ^ dare per pluri- 
mos'* dies eam '', quae ad lumbricos faciat'. ita omncf 
^(nnei, quos coftb&^ appellamus et tineolas, purga* 
^ Similiter etiani^ qui lumbricos habeut in ventre,3 
£cds^ conuenit mederi. Pice liquida et oleo calido^ 
K^ et totam fpinam ctun dorfo perfricari oportet tam 
<liQ) donec calefadionem * patiantur ex manibus. et 
aoriculas eonnxi et anum ex oleo complebis. veutrem 

E 3 quo- 



1. tntm Go. €ias Go. 

k ^ ttric. a§mS,M. m. oceafi§M S. M. 

Cap. XXIV. a. pmciimt Go. n. mmfmt S. M. 

deiocepsye ^xofihi. o. hngawt Go. 

b. ct om. Go. p. fofi Go. ftUs S. M. 

c. ivmi * t9nga»mim Go. q. fingMlos S. M. 

d. rr om. S. M. m Go. r. fa S. M. et Go. 

^ m S. M. omictit Go. qui s. fociunt S. M. cc Go. 

polUjff«fU^,>. t. cofftts Go. 

^ ^f* Go. V. etiViM om. Go. 

^ (t m iif^. /«cff iftfejf. S. M. x. Ica pro cos S. M. 

P«ft« fe»fwid«re Go. y. cal^o Go. 

H' tt in(er. S. z. eatifa^onem ex manibas omiC- 

i- •!* om. Go. fo patiantur Go. patiantur : mani- 

k. ^4 inf. S. ^Hi aaricttlat eorum , et amwii Wetf 

V **anm S. M. deinceps ir« in- perfricahis ventrtm ^uoqai et ttfii- 

Urit S. poH cflrMrciil, poitca ^M- CM/0i S. M. 



70 VEGfe-fli LIB. II. C AP.- XXt.' * 

4 quoqoc ct teftculos peningcs. fal tritum ct* cam meile 
decoc^o*^ mixtum in anum fiibtTcrcsv anirn»!^ crebm 
ambljlationibus potionatum excrcebis. Si ex hac ra« 
tionc nqp mitigaocrit**, clyWcnzabfs^ eum caiida ct 
ifronitfo cf fafe. Praetcrea fo^er^rchcs ct* dArium feo 
ccllos calidos ex forfiire plenos imponts, et taift diu 
iimouabis calcfadlfbncm ^; * donec Ventum'* reddat, 
PotionaBfs cam* potionibus fnpra diftis ct clyftenbus^ 
vt a difcrimfne iibcrctur. 

XXV. (1. s^.> Si quod lumcntum f)mcopaucrit\ 
hfs agnofcitur fignts: Pigrius ambiilabit, tanquam fuffii- 
fionc** conftridum. Inter fulfiifos autem etfyncopa- 
tos haec diHantfk cft, quod ' faffufi licet tardfus a terra 
lcucnt pedcs, tamcn* flecScntcs crura fncederc folent: 

3 Syncopati autcni vnfuerfo corpofc conftridi ct rigidt 
funt, etiam cum fe proiiciunt, non fine cemftu ct* 
toto corporc decidunt^ Hi vero noh finc lebre crunt, 
cibum et potifWfaftidiunt, magis iacere cupientes. 
qui ^ cum fe leuiit volucrint , impctu conantur exur- 
gcre, fcd propter dolorem omnfum membrorum tar- 

3 dfus exurgunt. Quod contfngit ex magno laborc ct 
^rfunimio, vel ex oncribus^ nimiis, cum piuriinus 
fudor fatigatis ncruis membra con(]ua(Iet, vnde^ fyn« 

copcy 



a. et ex S. addicfi. b. tanff. fitfnfi^mm cntfiriHam 

b. Ira pro dtcoBttm S. M. d«in- fatiatur S M. 

ceps fubides. c. Ita pro vt S. M. et Goth. 

c. Vulgo interrertum fdtionihus deinccps lictt a tcrra tardias dtnad 
tm. S. M et Go. /f<<e/<;oth. 

d reffigerauerit S. M. d. tamen ex S.addidi, 

e. Itar pro ehfimabis S. M. et Go. e. ac non fine febrt rcltq. oraifrif 

f. eins facceUationet caliths — S. M. paulo antea corfon vnimrjo 
fenas S. M. « facceU. calidat — Goth. 

fienat Go. f. deicittnt Goth. 

g. calefa&as S. M. g. fw** Goth. 

n. verum Go. h. Ita proihi«r«rf&K/S.M. dcin- 

i. antem S M. cxm om. Go. ceps piurtmum — conquafiat Gorh. 

k. Ira pro ctyfieriit Go. i. vndt et fyncopit et drfeHio 

Cap. XKV. a. fincop. kis fig, S. M. vndt fai corporis deftaio 

iS(a. Goth. Goth. 



:\ARTIS VETERINAK- SIVE MVLOM. 7« 

cope, iii eft^ definSio naickur: cuius ifta ^ coratio eA. 

Calida cum flore .fi^ni euin fouienubis a fpina armis 

et rmibus teDefacfluuique ^ diligQut&r tergenao ficcabis» 

tm vino et oleo calido"^ totum perunges, ^liutiniuie- 

^coofiicabis^: coopectum deinde locis^ calidis fla- 

meSf molliaque ^ fuUleries vt doroiiat.' Quod cum 4 

per tndosm feceris, hac potione refouebis. Myrrhae'^ 

vDciasa, dniganti vudas 4«, croci drachmas 4 , meii* 

loti' vaciam vnaai, anagalliciMibnim, thuris roafculi 

pondus* vnum. <)uae^ omnia cribrata in puluerem red- 

iges, cx quo duo cocblearia cum aquae caiidae hemina 

et inellis cochiearibus duobus et^ olei rofei cyathis duo- 

^ potiouem dabis plurimis diebus, donec ianun^ 

iut. Etiam^ vulfis haec potio et te&fioQe laborantibus 

profkd 

XXVI. (L 54.) Saepe ex curfu nimiQ iumenta ian* 

guisii^edat, et per nares emanat^ <]uidifficiie^ veluti^ 

raptis vcnis labore et calore, fubftriogttur^, ct velo» 

ciflHmam*' poihilat medicinanu Succum"^ ItaqUeviri* 

diKoriandri, veifidefuerit, porri fcAiui* fuccum in 

iitribus periclitafttis mfundes. poiliais triticei drach- 

<^^ thuris puiuerizati dracfamam i^ anagailici^ 

£ 4 vnciam 

k. c cm ifig tfi Goth. iacc ^l y. £««(^ S. M. .Vobiit Et «W- 
^^ ^fM cqIUa iffnm cum flore fis vi Goth. 

1- «yif. Gorh. Cap. XXVI. a. vcM om. Go. 

ro- c^iiido pirfricakis S. M. difrnftir S» M. 

n. Jrictiii Goth. b. ftringitmr Goth. re£lc puto. 

<^. i»tm caliiMm Goth. . c. addicum viilgo ctinm cum 

p. motijfima ^tioqM S. M. Goch. S. M. oiniri. deinceps pQftylaut 

^cinceps falffterrtit Goth. Goth. 

q. Vuigo MirrMC. d. /«cr/iw — ^ iufundes om. S. M. 

r. »tfli/ /flfi s. M. et pro iis haber : Quilfut fic fuh^ 

*• -^iiMAia S. M. Voluic-5>yM- venios: Goih. Ita^ue cariandri iiit, 

rJfi. ctll. 38. a. S6.) 19. deiii' IT, ^ir nufuerit, porri feffim fuccu.\ 

«cps m.ftmit Goth. wrtwT-/»/ Goth. 

<. 9ncs§m vnam S. M. e. Ita pro fadui Goth. et Mor- . 

'• W om. S. M. gfgti. IV. 14. 

'• « — rfM«^/ om. S. M. cum f. vnciam vnam S. M. Goth. 
viJih. qui aufg^ coclemia iw ^a- g. confolidt utaioris S. M« vide 

'^* «c. habet. . II. 3). C«p. C^ 550 J«' «• 



73 VEGETIl LII. It CAP:XXVU- XXVIIL 

yndam i, amyli^ fimitiMciam, commiKM et in tttt ' 
pamsdiuiia, cum^ vioo nigibfuflSiiidesiiaribttS, fan* 
guinem^e praecludtSr ^ ^ 

XXVII. (I. 55.) Animd ianguiiie labomre haeo 

figna declarant: Oculi tumebunr^, fiigidum erit cor- 

pus et ceniix^, triftitia faftidiumque iuagerur^, dtffi- 

cileque curabitur^. Hac ratiohe cuFanduin^. A cibo 

potuque remperabitur , ibinnique^ indulgebitur copia'^ 

mollibus ftratis; tum^ de matrice quanrum rario po(b< 

lauerir fanguis auferarur, necpotionum^ cura ceflabit. 

^Succumiraque viridts coriandri, velfi defuerir, porri 

&diui, trixaginis^ quoque et centaureae violaceae ct 

nirri aequi*^ ponderis mixtura iungitur^. Ex quibus 

tunii:;'" atque cribratts dwmum" cochieare ex bemtna 

aquae tepidae infundatur faucibus. Quae porio hunio- 

res^ et fanguipem minuens, immiQentes^ alios morboi 

purgat prohibet^ et fanat 

XXVIII. (L 56.) Obfcuras^ difficilesqoe curas pn^ 
ma fronte digeflimus, confequenter ad caetera pergeih 
tes. Sed neceifarium credimus oftendere rationes , ct 
quibus incolumitas iumentorum incorrupta feruetun 
Melius enim eft diligenti fludio cuftodire {anitateai, 
a quam aegritudintbos ^ praeftaxe remedia. Diitgens ita- 

quc 

H» tmthli fim. in trer HmMt i. trdxtigims Haqwt Gotli. • 
ftnus pmma c^mmixu^ tx vnm ttc, k. mquu ftmdcrihisimptfmpi^ 

Goch. ptMT Goch. 

i. Ict pFO«cS.M.<letnceps/l/- 1. iungmtn^ S. M.- Poft J^^ 

fittsiif «- ffclndis Goth. ftcefTe verbum, eft manifeftufn. 

Ctp. XXVU. fl. tMmnu S. M. m. t^ufit Goth: 

b. er ctmtt imtntgiiitr om. rcli- n. HMtwnttmt S. M. Goth. 
quis Goth. o. iitutmtm S. M. 

e. adtfi S. M- p. Mifitfiefif vulgtco imminenitf' 
d. difficilt cmMHtMr Ooth. eitta» fut fubftituif S.M.equtdetti prius 

^ft S, M. addidi , elterum correxi. 

c. 1ta pro tttrmidHm S. M^ q. ffhiket tt om. S. M. p»ridi 

f. fimnoqm indti/gthit cofiofi $, atfoifimat Goth. 

M. fimpnoqne — C9^am Goth. Cap. XXVIII. c. ct add. G. 

g. et trnnt S. M. omiiTo deincept f»<. 

h. Ita pro /otJMKf S. M. b, ttg;rtgmMnt S. M. 



ATIS VeTEHINAIL. SIVE MVLQM. 73 

p ixmma» flabttlum fcecfaeiiter in^bit; et primum 
ibitopenm vt Arstum^ ponttlibiu emtneat, ipfamc)t]e 
fit m cx mollibi» lignis, ficut frequenler^ per impe* 
mm vel negligeatiam eueoit, fed loboris viuacis* 
^tiifiiiQiicliiste compftdmn. NaiTi hoegemisligm 
e^pioruiD' vngulas ad fiuoorum inAar obdurat. Fo&^ 3 
praeieica quae lotium recipiat, dedudorium dcbet ba^ 
bcit cuQicaliiin , ne pedes iumentorum redundant 
vrioa^ conttngat: Patena^ <{uae appdtatur, hoceft^ 
tlaeos ad bordeum miniftrandum, fit munda iemper, 
ae fordes aliquae'^ cibartis admiiceantur et noceant 
Loculis' preeterea vel marmore vel lapide vei ligno^ 
f)^,i8ftingucnda eft, vr iingula lumenta hordeum 
fuuffl ex integro "* nulio praeripiente ' confumant. 
Nam funt animaiia ad edendumauidillima, quae cum 
cderirer propriam^ deuorauerunt, partem confortis in- 
vadunt Alia vero naturaii faftidio tardios comedunt, 
etnifi ieparatim^ acceperint, vicinis rapientibus^ ma<» 
crefcant. Cratis, quae iacca' vocatur a vulgo, pro^ 
e(fQenmi ilatura nec nimis aita iit, ne* cum iniuria^ 
gurtarextendatur, necnimislHimiiis, ne^ocuios con* 
tiagat' aut capgt. Lmninis piurimum ftabuio infundt6 
opoitet, ne tenebris aftueta, cum producuntur ad 
fi)Iem vel caiigent, vei aciem viius imminuant^ 
Aeflate in apeitis* iocis tani nO(flibus quam diebus 

E 5 iumeh- 

C tm firMmm fmtih S. M. fira* n. imptditnti S. M. 

tM ctMoi Go. vnde vulgatam o. frfiritim dt, ^ait., eonp pay 

ftabu fmiUt correxi. tCNi fwv. S. M. et Go. qui rftitien 

d. ^knmqm S M. ■Iterum fortm omittit. Vulgo 

e. tfuo cr deinceps: fimfm^ frofrin. 

M fupnfcr. fimuM, miirgo : p* Jkfvrgnim tio. 

oiMr: €ifiH£tat9: Go. q. ^Mi^itf 'S. M. tmaertfemt 

f. cf. vK. «i om. S. M. Go. j 

|. tMK ff. figk S, M. r. eoeea S. M. %aea Go. 

B. vr. om. Go. s. nee Go. 

i. iU qime Off. fat, S. M, t. inedia agmanr extendantS, M. 

k. aiiqtia — » admifiemur — ' «»• v. canterat ocnit eofat G(t. . 

^ Go. X. eontingant cafut S. conterant 

l Ita pro LocmK -* fi{H «« et cafut S. M 

^jKftfvciuii fint S. M. et Go. y. tainnant S, M. Go. 

m. (xt|ral0 Go« z, eooftrtitGo» 



74 VEOETHLIE U: CAP. XIVISL 

iumeiitis *libera aura j^raeAaiida ell. hieine* vero tepere. 

7debent ftabuia potius ^ quain calere. nani nimius^ calor 
lioet acL cuAodiendam ^ pinguedtnem proficore® videa- 
tur^ tamen iiictigeftioQem facit, et vehemeotius nocet 
naturae. . Nain^ praeterea^ quod diuer^ igenera mor- 

: bonun ex;vapore ipib.animalibus generautur, fipro» 
ducuiikur ad .fcigus ii^biitnm.^, Hatia) aegritudiuem 

S ex frigow uouilate ptncipiunt. Curanduai cR praeci* 
pue, ttiiue foenum .fiue .paleaa vel manipulos viciae 
pro regioAum vfu vei copiii animalibiis praebeaa'' incor- 
rupta^ ac bene oientia et munda liiittantun De bordeo 
quoque non erit ibiiicitudo diifimiiis, ne aut puiueru- 
lentumfit, aut iapidofum, autmucidum, aut vetuftatc 
cocruptum^ aut certerocens de areis.fumtum, etipia 

^nouitate praeferuidum^ Aqua etiam iimpida ac^ iri* 

gida, et"^ pereunis ac profluens miuinranda eft. Nam 

xoquicquid importunius" fluit, virus noa admittit. Bis 

in die multoruui manibus auiinaiia funt toto coipore 

- confricanda^ quae cura et uiaufuetudinem docet, et 
laxata cute pinguedinis i^ praefiat augmentum. Uor- 
deuni quoque non lemei nec bis, fed piuribus portio« 
nibus praeberi conueniet. quidquid eaim pauJatim acce- 
perint, iegitima digeftione conficiunt: quod vero iemel 
et euormiter fumferint, cum «fimo indigeftum inte- 
1 1 grumque tranfmittuot. Vicinum vero ftabulo "* conue- 
nit efte iocum arido fteroore'' vel paleis moliibus' ad- 

oper- 

t. hiemit ven tempere up, S. M. h et Go. om. S. M. 

Go. qni ramen ora. tcpere. m. Ita pro etiam S. M« deinccps 

b. ejjt tempetata add. Go. Go. pethtmms. 

c. vtl nimit Go- n. in petu naxiam efl virns vf- 

d. Ica pro cuftodiat S. M. ' neni camitatmr S. M. Go. nin quod 

e. Ica pro et refcere S. M. hic -. venem virmt immittatur, 

f. Ita pro naturae, PkOfter qued o. perfricandM S. M. quoU Ge. 
S» M. correxit in cmfr, 

f, infol. om. S. M. p. pingwedini S Go. 

- ^n, pnteberi Go. q. Ita pro ftahuitm — Im»S. M« 

i« nan cerrupta det^ fed hene elett' Go. 

tia. Z>ff S. M. ac Munda Go. r. flramine malebat Morgagni 

k« Ita jpro praefertndnm F. S. IV. la. 

dedis Geui. ck S. M. Go. s. lemhnt apertm S. M. 



ARTIS VKTERINAIL SIVE MVLOR 75 

opertmn in cfso atite potoiB aninialia volutentur. * Qood 
exerdKom «er '&fiitati profidt^ et aegritudiiifs initiutn* 
coamonflnt fiain quotiel animal , aut non foHto ' 
moJt k trarfMitfit, aut omnino detrecftat^ acctnnbere^ 
£si illod ex 6ftedk> laborares et tdeo^ feparari debere^ 
af()ue canri, Ad ^ quod opua quoque plurimum iuuat % 1 3 
i! faeptDs et cum moderatione aniQiaJia fedeantnr^ 
Nam iQiperitia re<floris et^ inceHus eorum debilitat^ et 
fflores, praecipoe feruorum fmparientta^, qui ab&n- ^ 
tibus dominis ad curium equos vehenienter Aimulant, 
et non fblum flageltis fed etiam calcaribu^»® caedunt, 
dum aat inm* fuos velocitatem cupmnt experiri , aut 
cum alienia vebementi obAinatione contenduiit, nec^ 
reuocant alic|uando currentes, nec temperant. neque 
enJm de damno^ domini cogitant, quod eidem^ con- 
tingere gratuiantur. Quani • rem diligens paterfamiiias f 3 
fumma feueritate prohibebit, et iumenta iua idoneis 
et^ moderatis hominibua, fcientibusque tradare per« 
«nittet^ Poft fudorem quoque fi aeftus fit, pofca °* os 1 4 
tUui* conuenit: fi hiems, muria**. Vinuin quoque 
et oleom faucibus infundi oportebit ad ^ cornu , aeHare 
/rigidura, hieme tepefadum, ita vt hieme meri *i fcx- » 
tario% olei vnciae tres, aeAate auteoi duae tantum- 
modo mifceantur'. Nec couuenientiuni ^ potionum 1 5 

debet 



t Ua ^o «fCiii» S. M. Sequens h. ttttm emingit gratulmtm S. 

tt^^fifat om. Go. M. tniw Go. 

V. iefinu S. M. detraSat Go. J. o^ ttddit Go. 

x. txhiefiperari Go. k. et mod. om. Go. 

y. Ad fnd om. S. M. 1. Ira pro comwinet S. M. fer» 

z. ttim fi cum Mwderatione an. mittat Go. 

/fflRMirGo. ). Vulgo^K/M. 

i. tfthcntm S. M. Con. Gefner n. /«»."« S, M. 

corr. Ofrrta««r. o. Myrrham. Vimtm et otenm 

U tt om. Go. . S. M. byeiti miria. Vinum o/mf/i- 

c kbiiitant Go. qne fancibut Go. ' 

d. iviftfimia malebat Gefner. p. cum S. M. 

e. nlabnt S. M. q. remedium Go. 
^ ^^qmfi rorontGo. r. ee adiiit Go. 

%. datapno Go. vt femper fitH' s. admifieavtnr S. M. 

Ph nfmpnHi. t. a^ l^iif pot. S. M^ 






7« VEGETIl LIB. IL CAF. XXVML 

deb«t cQra cffllre. HMn languor, mades^ tu/Gs^ et 
laternoruaW' dolor facile fubttK^uetur ^, £. Aiifimns 

xCviui' feiniunciiun* [i. ^ la.] myrrhae-^ 4« reda^os 
in puluereni, ouoque^ crudo immixto»"aun hemina 
vini optiini per 0$ dedeiis^ £ft et^ sJia fuiutuoilor 
quidem^ (ed accomoiodatJOf potio^, quae et cekritcr 
reficity et cum iudinfecua purgauerit, curat omncs 
morbos, tuSim veterem % phtfaiiicos, vulfos, etquae* 

X7cuiu|ue vexata Aint in opertis^ Ptiianae iextarimii 1, 
ieminis lini bemiiiam, foeaigraeci^ heminain, croci 
vnciam i , acionem fidium porci pinguis^ vei longa- 
nonem^, val ii porcina defuerint, caput haedimxm 
depilatum, cum pedibus fuis, et corduiis inteftinorum 
mundis*, hyilbpi faices*^ duos, cociileas germanas x v, 
bulboa^ XV, iicus duplices xx^ rutae fafciculum i, 

iSbaccarum lauri cum"^ virent fextarium, da<fVylos xx, 
allii capita tria , jfeui caprini vncias 6 , pulegii ilcci 
faiciculum. haec omnia purgata leniterque contuia ° 
decoques in aqua ciileraiua, donec acron'' ille, vei 
certe caput haedi ^ liquefcat et diifoluatur ab oi&bus. 
propter quod iaepe^ aquam infundis ne aduramr'', ied 

X 9 ferueudo pingui»* fuccus appareat. Poft Iiaec ' diiigrn* 
tiifune colabis ad coium^, tumtraganti^ vnciam 1 ia 

tre^ 

V. mt i r m u m Go. 1. Mhr XV, om. S. M. 

X. fiimmtv. Go. m. dvM Go. 

y. viiti om Go. * n. unfa Go. dcinceps eifttmai 

z. vndam S. fed vcrba inclttfa, Go. 

quflc Go. omittit . femunciac fcri- ^^ ^^^^ _ ^ ^^ g^ ^. miv 

ptula fcu fcrupulos XII argucre ^^ ^.,/ ^^^ q^ 

rcdk monct Gcfner. p. iuud S. M. 

^j. m^qn, CTMda S. M. tmmixta J ^^^ ^^^ ^jj^ ^ ^^^ 

b. frtautiter infitndts S. M. Go. ?' ^' *» ^, . ^ 

c et cx S addidi ^' ^""^' ^ ^* cumhirantnr Ga 

d. fuidimtx S. M. addidi. Vulgo eamtnratmr. 

e. Vcrba vuljoaddita admmuf «• «ta pro fingutfcat , vtl ficcut 
«ar$ot omifi cum S. M. hfl fin^^or tfficiatur S. M. fiftgue^ 

f. loat addit S. Cf. IV. g. I. do fua afparttt Go. 

g. foenugr. Go. t- ^ Go. 

h. langaonem Go. vbiquc v. colatorinm cum draganti vn- 

i. mMvdifimi Go. »0' <*''' diuides in fmftt S. M. 

k. fafdcul»t dms Go. Vulgo 4iM#. x. Vulgo drag. 



ARTIS VETERIHAIL SIVE MVLOM. 77 

tres dhiides ptrft^, im vt^ 'exiude in vnftm pociouem 
mtiTav' pridie infiindas'^ in ralidam vt intui^efcaf. 
tufic iii£it.paili iextarios 3 , et^ triboi diebus iingulos^ 
ieiaoos dabis^ oua numero fex^, (in die® fecundo 
<id loiatt ott» plena numero 2) butyri ^vncias 3 , (in 
dietertio) anagallic]*^ vndas 3 y atnyU vncias 3 , puiue- 
ii$ qtiadrigarii felibram, lomenti ^ fabae felibram. 
(^aeoniDia mifoesS vt didunveft, aequis ponderibus 30 
per triduum diuides, et ieiumim animal potionabis, et 
horis aliquot^ deambulare facies, vique ad ieptimam^ 
a cibo abftineatar^ et potu. Animaiia vero macie at- di 
ceottata non abfque ftudio diligenti reuocantur ad cor* 
ponun firmitatem*". Nnm oleo veteri vinoque per« 
tnm et tepefacfHs iii fole per toiom corpua vnguntur, 
ctcootra pilum multorum manibus perfricantur, vt et° 
nenii moUeicant, et cutis laxetur, et fudor erumpat. 
Qw) fado cooperta ^ in pontili ^ ftrato collocentur. 
Et fi hiems fuerit, conditum^ cum iemiuncia apii fe» 22 
minis^ triti et oiei tribus vneiis cale&do' peros ipfiut 
opoitet infimdi. Si aeftas fuerit, abfimhiatum * vei 
rofatnm cnm 4 * icrupulis croci et duabus vnciia aiet 
irigidiim per cs (imiiiter debet accipere. Qaorum fi 
ntm fuppetit copia, vinum^ fimpiiciter conuenit prae- 

beti 



y. Itf pro iw§d S. M. J. m aadii Go. 

z- Vulgo «ddicuin f/omiii eum k. aHfmimr Go. 

S. R I. gkfitmmmr tt ptH^M Go. 

a. hfimJHs in cai, iUUGo. m. fimtatem S.M. 

b. tt om. C^ n» if mI. Go. idcm mticfs&nt 

c. ffnpUi fitmit /ii^ifihi Mit eutitqM, 

^* yoim fivgidif fixtm§i fi^gu'» o. cmferfut Go, 

i*' l p. iM tifii§ S. M. ftmHH t§fU9 

^iitfiwA^Co. G6. 

t.lm ^ in ^HhH iii im& M q. Ita pro mmditm Qo. lnttlli' 

^ffit Mi flttu mimtn 17, kwtyH gicur wrmm twditmm, 

^' m fOmnt mig4ud mt. liL r. fimivit om. S. M. 

i^ nm S. M. s. calrfMSa Go. 

t rrf, mrfktm wimm Hhlff t. Itt vulganirti «f^ntMm cor* 

Go. taxic Morga^ni TL ao. 

ff. fftfms ^aitdM Go. v. trihit S. M. 

, k lamaiti Go. y. vm Go. mim S. M. 



78 VEGETir LIB. tt CAP. XXVUf; 

2^haA^ cuiti caeteris. ' Pmtierea eiufiMdff ipectes tem» 

pore hieixiis cutn hordei uiodiis 4 inifces^, fabae fex- 

tarios H# tritici^ iextarias 4, ciceris &xtark)S g^ foeni- 

graeci fextarios 4 , erui^ fextarium i , en,' A ineritura 

* equi vei facultas dooiini fuppetit, vuae pailae et uuclei 

a^iextarios iinguio». quae oinnia ibilerter^ commifta cum 
fueriuc y vnuni niodium in aqua mundiinina pridie de- 

( besinfundere, et pauluiummaneilccare, e5c quo equo 
(emimodiuni^ ante prandium, et iemimodiuai ad vefpe- 
i;aui^ dabis per^ phirimos dies inioco optimo. viginti^ 

95 vno die ita ilabuletur vV inQriuiecus bibat. Quod ii 
vltra modum fagina^ prouenerit^ ne.pietura noceat, 
auferendus eft ianguis de^ matrice. Pcaeterea graiDi- 

' Ais"* radices, quas aratrum frequenter euertic" Oudioie 
coliige, quantum potueris.^ et iotas^ minutatim coa« 
cide, bordeoque commifce, et quotidie praebere noa 

96dubites. Aeilate vero, excepto eruo^, fpecics iiiae^ 

( quas diximus, pro teiliinatione menfurae farraginis' 
adiouioempraebeantur, boceA, hordei viridis piures 
maioresque fafciculi % tritici et ciceris vel foenigraeci 

* minores et puci. * Qjiae omnia confula ^ oportet ap* 

217 poni. Procurandum auteili^ in longa vja iumentis ne 
. vriuae 

^ y. prathere S. M. ' ti. Ita pro entBit S. M. 

z. cwufm9di S. M. o. Ita pro et quam Go. ctUiitt 

' a. wifctantur Go. - ^mniiar potttir S.M. ct ooltea^ 

b. tritiei — cic, ftxL t« 0«. Co. mituitmm coti4ie" cmn ker£§ cmi- 

c. eruife. i. wa:Go. mifie et praehet. 

d. filewmttr admifis S. M. fi* p. Ita pro longat S. M. Go. 
iattir admixta Gb. ' q. beri^ Go. 

. €. fiwodiium S. M. V«rbt Mnii r. ittat Go. 

fr, et femim. om. Go. ' 9. Ita pro farraginer conrieebst 

f. vefperum Go. Gefncr. fenaginet F. Go. Mnw^ 

, g. ;^r pL. d» om. S. M. eem cmn farra^ine S. M. 

h. yna et vigiinti ditkur S. M^ t. Ita pro fajticnlor tritici vd 

wefima fuma He Go. Mnrgo ad S. M. et cicetit Go. deinceps/«f- 

vicefima annocauit: aUat in JUr «^«eci Go. . 

fo/0. V. Ita pro cwt^faQo, cemmixiA 

i. et Go. S. M. 

k. fitgttf Go. margo aliatt iwt» x. Its pro^ Brmemttttdum utmen 

finguetur, : vt in iangiare veSaiieme lel itineri- 

1. Ita pro « S. M> knr inmemif pntmf eepia tun ntgi' 

m, Ita-fro graminntn Go. tw S. M. 



ARTIS- VETERINAH. $IVE MVLOM. 79 

Trinae' oopia^i^negMir^ "qiiaa res noa Hne pericid^ 
plerum^ dif&rtur. Pedes qboque eoniin fiofl viain 
elueodi' funt diiigenter, ne quid luti vei fordium in 
anicalis btinb^que ^ per ipaneat. Vnguento etiam cou« a 8 
fbodi fimt^« <)UO vngulae nutriantur, vt^-medicami^ 
m beofificio fubcrefcat^ quod itineris attriuemt iniuria^ 
Aliii capita iria, rutae viridi^^. fafciculum,. aiumini«29 
tuafi^etqihnid vncia$6, axwbgiae vetcris poudo^ a, 
ikrqoris 9£nini receutis manum.plenam, quibu^com* 
inixttfaeque decoAi^ domi, vt voiueris ia itinere vteris 
ad ve^ram. Praeterea.aliud quod vnguias nutrit et 
finnat Pid^ iiquidae libras 3 , abfintliii iibram i^ aiiii 30 
capita 9, axuugiae iibram i\ oiei veteris iibram fe« 
am, acetiacriom'' fextarium vnum, vniuerfa contun- 
(b^etmifces^ et*" decoques^ et..ex eo coronas vel 
TDgues animaiium confricabis. De paiato " finguiis 3 K 
menjGbtis minuente imia fangujs detrahetur. quo fa* ^ 
do° fi qua fuerit^ capitis pailioreieuatur, et ciborum 
faftidium toliitun. Opoitet autem fisrramento cbnci- 
ibrio*! animaiium fbieas ranoiasque ^ purgari, quod 
cQaporac atque' refrigerat, et fortiores vuguias reddit. 
Si animai .domi forisue^ perfrixerit, caiidioribus vn«3a 
guentis, quae multa funt,. iumbi eidem^ confricentur 
ctcerebnuxi, potionesque^ ex pigmentis etli^rbis, qua* 

rum 

y> ran/, KKiMiiff/ vtfiert C9pia k. acerrimi S. M. 

Go. ^ 1. c$iiundis Go. 

z- Ita pro ermtudi corrig. Gefii. m. cr om. S. 

«W«»4i s. M. Oo. n. Ita pro palatii S. M. Go. , 

a. ii^hut^ S. M. Vulgo ^y?- 0. <t fldd. S. Qo. 
fw- p. fuertt S. M. 

b. fem om. Go. dciodc vm» ' q. odfefum S. M. letiofimm fhl% 
^'^«^f. ramHlaque Go. 

c. Ita pro et S. M. Go. r. Ita prordMn/a/fiferc^leConr. 

d. fitkrtfcant ^cr fupr«rcripto Gefner. vngnlgf^t S. M. 
f«^ Go. ' $. Md imod Go. 

e. jj|iwtf efi addic S. M. deinde t. Ito pro forisque fcripri : vci 
^» Go. /5rti> frignmt S. M. 

f. Ira pro patrii J5. M. v. unsdem Go. 

g. Ita frofcijp S. M. x. Ita pro potitinihnsque et pig^ 
h ^tffra Go. ^ Mmtf/ S. M. Qo. -nifi quod bic 
«. lii^rtj trtt S. M. txjtigmnitit. 



80 VEGETII LIB. H CAP. XXVWk ^ 

fum feruentior efl vis , per ^ m co^Amo ^porlet io^ 
fundi ) Tt perfricfKontt* incommodum euincatur atijue 
pellatur. Nam il in viiceribus permanierit algoris in- 
tSiuria', diuerlbs, periculolbs^e procresr morbos. Si 
vero dierum canicuiarium tempore aeftu*^ aDiinai fati- 
gabitur, vel aquis frigidis eA perfuiidendwn^ vel in 
mare dumenue^ mittendiim^, frigidis etiam potionibus 
recrcandum, vt neceffitati® iaboris aut teniporis aptior 
mediciha fuccurrat. Sed in equis non folum vtiiitas, 
veninv etiam decoris ratio ieruanda efl. Nunquam 
itaque^ niil neceflitas paflionis exegerit, de aiticulis 
94refecanHi funt cirri. Naturaie enim ^ ornamentum pe« 
dum natura i^ia^ in illis co Aituit. Ceniicem eriam 
ipiam diligcas^ debet ornare totifura. Multi enim 
iicut curuiibus^ iu et feilaribus iumentis preifius^ colia 
' radunt. Quae res iicet praeilsre credatur "" augmen- 
35tum, tanien fub lioneflo ieifore" deforaiis eA. Aiii^ 
ita tondent, vt arcum videantur imitari. Nonnuiii ^ 
Armeniorum more crines^ aliquos in tonfura ipia per 
ordinem derelinquuntj ied gratiora funt quae translata 
de Ferlis poderior' vfus inuexit*. Nam media iuba 
' ad omnem accurationem ex iiniilra parte tondetur, 
36 a dextra vero omnino infeda iervatur. Et neicio quo 
pado^piurimum^ deceat, quia iiiud ^uod naturaittcr 

laudat 



y. ptder Go. fiMf^o akt: •/• Gcrn. trwrihu iMmmnHsc&U fnjuu 

z. frigiiUatat S, U. voluit /W- nutmn Go. 
fidittHt. Go. per/rtratf«mV. 1. JMiofinf S. M. 

A. fNtiirttiiirrGo. ^' Vuljrocrirfiter. deificc^«r- 

b. litftn om. S. M. it^ttdt Go. V^J^ ^^ 

c. fln.inc,u.Go. ^ ^^^^Lf^ om. Go. 

d. et fldd. Go. . p. 24mi. Ar. mmt om. S. M. 

e. veeejftou hhmkut ee temptnt X ^^,^, 5. M. 

cftMr Go. et tempmit ctiam S. M. r. ••w Go. Voluitne ffw f 
f' »<* <i"* $. harmUxit. 14tim finiftrt 

f. umem S. M. /U Go. fuprt- pafu medietarem eirremm tenien 
lcnpto cfffM. itiUnt: c Aesdtrm vcrc mmnts iuutSt 

h. ipfi tK S. addtdi. /hwfnr S. M. 
i. iHixenter S M. omitt. Go. t. paOu Go. 

k. €iiteM»H»t S. M. cwntUikttt a. v. pimima Go. 



AS^ V^TERDfAiU 6LVE MVLOM. $i 

Ignhl^ VefgiliM iiBNBnlur; DmQi^ iuha, ct dextro 
iadita ncumbit iii aniio. Quoil fi bicouus fuerit^ vt' 
K^ «ppeilat , mediae oeruici^ feias aequaliter opor- 
Itrattoudi*; fia^.vt lam dextrix)uaa) fiuinri liiiiitis cQa« 
taaca^ftne iubae reiii^antur iiita(^]ae^^ Quod ni-37 
iilotiiiiiw-iMeaCtiincQisflata Parthis^^ ^uibuj» coufue* 
l&do eft equoruni gFeifu^ ad dehcias doinincMiiin hac^ 
arte DioUiGe«- noa eniu) circuii$ atque ponderibus prae^ 
l^imiu crura, vftolutini^ ainbulare condfcant, fcd 
ip6»»^uos^ ^uo6 vulgo Trepidarios ^, miiitari verbo 
ToftOfiarios '^ vocant, ita edoina^it ad ieuit^tem^ et 
^isaedam* Uandiuietita vedurae, vt Anurcoiiibus^ fir 
Duks videaiitur. In ficco itaque^ aequalique ibio quin-38 
QaagfDfa paifus^ in iougun^t ^^ quioque in latuin pienta 
oopUttis" digeritur per ordines cseita, ad fimilitudiiieai 
fladii, quod auiacibus^ afperius fit, tum difficuitatem 
CQronam velocitatis optantibus ingerit, ia quo fpatio^ 
curo ei|uu5 ffequemiiluiie exerceri coeperit, in iiios 
adlaces^ necef&rio [ofFenditS] et priores et poile- 
TOftt vngoias impingit^ et aiiquando vei cadit, vd . 
ik* offefidit, vt cadere videatur, po£l quod admo* 

nitu^ 

g. ImiJmr yirg. imitatm F. S. f. Vulgo fiM, omifFo emfa, 

UadMtmr Virg* emittatmr Go. Cum Go. crMta it att^Uantim candifcant» 
Gciocro S. M. e. Ira pro Tvtfidiari^s Go. 

y. iKMtrfa Go. h. TitttonariHs Go. 

t« fmd Go, i. quidam Go. oniinTo vtBmatm 

■. tamditri S. M. k. atturhanikus fratftm Go. 

b. fMi tam daxtrM fnm /imfirm l itaqne oiu. Qo. 
S.M. ita om. Go. m. fajfmtm in l. et p, X, in U" 

e. c a mt i t mm ferits imka reliit^tta* titm Go 
tv Go. rdittftiatmr «tiam S. M. « n eenfiniis Go. 

cc niCtffiFtf Go- Se^onem 37. o. a dacikas ajperatam dijpculta^ 

omitfk S« M. et Ihirtm hflcc fub- fmi Go. Vul^o aaiicibns — ' difi^ 

ifdt: Pcrt^' CNMf frima eqmtaitit cnitate, GloiTarium Goch. mnUeet 

foUt^ vadmttt ettm eis in ficcum id ^ Httae lel fteccati, • 
aefaakmqme hcmm • cuims lengitnde §). ieee cnm fnUtu S. M. 
>f fa fafmtam^ latitmdm $, vH fit q. Vulgo amlices, 
eretm ad mmdmm ffatii, r. afendit um. S. M. G9* vadf 

d. fotrikmt Gou • ificlufi. 

t, iekacGo. • %, ita efenditttr S« M. 

ZIV.r.L F 



S^ ' V^Gl^TIi LIB; ii: ICAP. 'XXlX?^ 

nitus^ ioJurhr, tbllit altibs crura, ^^ inflexiOAe gbnidn- 
' 3 9 loruni atque ^ gambarum mbllitter vebit. Pnietereif ii»- 
nutos grcffus^ imitatur, vt* inter auiaces* vngulas po- 
nat ^ nam fi extenderc voltferit, offendit*^ in cumukim. 
' Minutim^ autem equus ambuians commodiu» vebtt, et 
pulchrhrs videtur incedhT. Potiones etiahi hieinales 
keflkrasque confcripfimus, quibus aut^confenletur^fam* 
tas perpctua, aut vehemens® aegritudo** pellatur *. 

"XXIX. (F, 57.) Dum aeftas fcrucfcit», haec potto 
animaiibus commoda^ eft, ^uia humedat et refrigerat: 
Croci vnciaiti ^ vnam infundes in vino vetcri , traganti* 
^ vncias tres infundes in aquacalida, liis adiunges fafci- 
culum viridis porri i , item® £afi:iculum viridis^ apii, 
)ierbae portdacae^ fucci heminam, iadis caprim fex« 
tarios tres, ^ua feptem^ olei roiei ** libram , meUisvn* 
cias ^*, pafli fextarium i, yini veterisquodfuiEciat^ 
cx quibus' oninibus diiigenter commifiis atque contritii 
ad cornu per rriduuni iextarios finguios animalibus da* 
^bis. Aiia quoque* refrigeratoria potio: Vini veteris 
iextarium, :olei libram femis^ oua tria, fiicci coriaii^ 
dri cyathum i , iaducae fucci " cyathum i , folerter 
commifces ", et in tres diuides partes, daturus per 
triduum iumentis aeiluantibus falutare remcdium, ta- 

men 

••t. wwr/fti/ in initia S. M. ^ms i. afpeUatmr S. M. 

mofiitttf iniHriaim Go. Ciip. XXIX. ' «. tujhr fertiefik 

V. tt om. Go. dcinceps vulgo 5. M. ViUgo ae/hf incanAm». 

infliSiofie. . " b. vtitis S. M. 

i X. %t ftatnm tH§U, vebit Qo,- c. vneias tret S. M. 

y. ingrefus S. d. Vulgo dragmiH, 

z. et crurh applicBt , cnm in ter* ' c. item 0111. Go. 

ramS, M. f. ofii virginis S. M. Go. 

a. Vulgo anlices. Go. ofiiices. • g. poruuiaejkecmn Go., 

b. ponatnr Go. * h. rafacii Qo* 
)C. ojfemiitnr, in quo maps nifMi- i. /K Go. 

tatim eqHHs amMat S. M. . k, fmfficit Go. , 

d. JUinnemn Go. 1. vero Go. 

e. vt Go. m. In pro UtStncamaH S. M. 

f. Jernetur S. M. 1>inceps vulgatuin yoffcrterexGo. 

g. veniens S. M. corrcxi. 

h, vaiitnda Go. n. Ita pro ai<w(f(Tr S. M« * 



ARTIS VETERJNAR. SrVE MVLOM. ; ga 

mea* eo momento qoo^ potionein defufiirus es;, per 
iiiiguli «imijJia iinguias heminas atjoae frigidae et £e» 
ccQS^ finnCae potioiii debes adiuagere. 

XXX. (1« 58.) Hieme quocjae pctio ifla praebeturs 
Vwi feteiis iextarios 3 *, dei ielibnim^ pjperis vov 
ciam I, rudae viridis vncias 6, cerefolii^ viridis 5^*. 
ksmk ipGus vndas ^ ^ traganti ^ vncias 9 , ieininit) 
feniculi vQcias 3*, baccanim lauri vnciam*.i, mellis 
Yncias6 ', ouaquot volueris, et paill ^uautiun vfotj 
cxcgerit, . I 

XXXL (L 59«) Vere* vemetautumnohaecdetur 
podo. CoAi &mtiinciam, cafliae fiftuiae vnciamV 
Cdnac^ ienmiiiciam^, perroAiiini (femiunciam, beto» 
nicae femiunciam, glycyrriiizae "* fenMunciam, &gB- 
pioi &miunciaiii, fpicae Indicae remiunciam, iaxifra» 
^v eupatoriis meuloti, iris Illjfrfcae*, ailallniiiun* 
ciam, centaureae^ gentianae, ariAolochia^^ longaet 
anavudam i^ib'amomi^ ariAolochiae^ rotundae ana 
^VQciam , (cboenoaiidios ^ femiunciam ^ a^ri , aioes ^ 
snafeaiiunciam, mucrae vucianv, opopanacis^, radicis 
^FaooBteae^, ana femiunciam^ crocivnciam, tragan*. 
i^ v&das 6, cafioiei vnciam, abfiiitl^ii Pontici fafci^ 

F 2 culos 

0. Uieiii$ hmrm^ fM datm^th, S. M. fiminir Go. deincept verbt 

^nm aqnge frigidai S. M. ketenkae — fagapini fem, omittit» 

P- i»ei fnSmrms esfieeguki hem. d. Vul^o gUeerizae. 

«0. - . «. ^rit Hiyr.^ om Go. 

q. rtttnter fmmftae. ^ f. SwX^ariflalegiae, 

Cap. XXX. a. 6 Gow-. . «. iris iiirieifem infertt Go» 

l>> ttfniM S. M. ctfflfWfi Go. n. f^vinemi Go. Vuigo /cixtf» 

«. W. s^ Go. «irt»/ 

^ Vulgo drMgmtai, Go^ traenti - i. (Dmptnltem femmtctamj addic 

^tflls micftff j. . $^ flmrmdnm om. vt pauio antel 

c. AnWwfi nmfmKicfi flddicGo. oim femiitnaam CjO. 

*-<^#S.M. k Vuigo fl/or. 

C<P. XXXI. «. 1^^ ^ tetia L epop. ndieit fitnimtt.tpepAnUt 

^ F. Go. et CkKScx alcer Sambuci. vnr. i . dragantidit vne. feftem, cttft, 

D. i>emunciMm S. M. fimi^ndat S. M. 

c. yiw/iifl y^>M Indicae , faxi» - m. trogonttae Go. 

J^H^tfnaimimm^ fdmaautkot tc«. tk Ita pro «ira^ . Go. 



84 VEGKTIl LIB. U. CAP. XXXILXXXUI. 

oulos a, haec omnia in puluerein rc^jtdbad xii anin 
malia^ pec triduusn iiifficere credunnir, ita vt oun .vina 
optimo digerantur'^. • 

XXXII. (I. 60 ) (Aiia^ potio^ quae ooini fempore 
pKhibetur.) Cofti, meiiioti^, hyflbpi, iris iUyricie, 
^Kbolochiae^, fampiuci^, draconteae, a^, tragandt 
oentaureae minocis^, marmhii, gentiaaae, fpicae Cel- 
ticae foiia, aequis ponderibus mifc^^, rcdadaque ia 
pokierem Geme^ Sed fi aeftiuam dareLVolueris potio- 
nem, commifcescroci^, iT\ellis, et traganti quod fuf* 
ficiat. Si^ autem potionem facies hiemalem, addis* 
feminiff piperis, apii feminis, et feftiiuis finapis. Vtro- 
qUe autem tempore cum ^ boni vini iextario plenuo» 
cocUease miicetur, fattcibua^ue * anianalimn difllm- 
ditur. 

XXXUI. (T. 61.) De vrinae dilficultatihus ordio» 
fiio multa dicenda funt^ fed viatorium * iftud, et phyfi- 
cura, et ieroper paratum^ te fcire comieniL LutufD^ 
cx cuiuicunque ei|ui.lotio fadum vino permi£:es, cola* 
tumque per nares infundes, et confeftim prouocat. vii- 
aam. Item allium conteres et in anum^ iniiciesi» et 
veretrum mox egerit lotium. Jtem> puluemn quoqo^ 

thuris 

o. coe/MrM S. M. pir trUL om. %. MKvri fMa9rt«w fi^^dit ct ml- 

Ga. Hs Go. omillis tt dr q Juf. 

p. mifitanntr S. M. h. Etfi in bitm S. M. 

Cap. XXKiL t. Aiia ~ cx^f. i« addir pip./em. apii , fimtnf^ 

kftnr om. F. Go. • napis Go. Vufco ittmi. 

b. weffrV — /ota S.M. k. potew S.M. 

c. \ ur^o arifial^iat, \, ptt om. Go. 

d. fitnfiici tri^otiiis nfitri ifagmh' Cap. XXXIII. a. rfi adiMttrim 
ttae Go. fitmpfi dr^pmttat afiri ifiis jAyfitmn rtmtdium /«ifr 
dr^gatidis S, M. Vulgo dracami^, S. M. 

sfi dtaganti. b. pottnm Go. 

c. vincidae Go. «o vioiaceae 7 vt c. Patum S. M. 

cap. 5f. Nam gloflarium viola- d. naribns S. M. in quo nttihnt 

ceara incerpretatur minorem. lattre pucabac Gefner. mtmu «»<• 

f. mifitns puiwri%a , rt fi aeftm tts in ftrttmm qtti mintttms (min- 

dartS, M, rtdoBttsqttt ominb cfr- ^rus?) tft inftrtt Go. Vutp 



nts Gg. 



«cac tmtau tt ptmmmp ^^ 



AHTIS VETBRINAII. SIVE MVLOM. 8$ 

dmni CQin ouo Vinoque permixtoin, addito fucoo apti 
ftdilioiD, fi in* potioae dederis, prouocabit vrinam* 
llMi^ betarac tnaluai ad tertiam decoquet , ex quiboa 
•pm calentem ad medium fextarium cum melle com* 
(miccs, et per os digercs'^, proderit fnin<ftioni. Item^ 
cifnicem quoque viuum' in aureiii equi miHe, etalte* 
nun^ fopra naturam in iplb Ibramine quo mingit coa- 
tna , fiidllMnQm certumque remediom eft. 

XXXIV. (L 6d.) Itinerum cafibus iubuenite cu^ 
pieutds, de pluribu&*pBUca, fed manifefta libabimus^. 
Nain inimaiia fub ieflbre^ vel onere dolor ventrisfre- 
qoeoter aifiigit ita"*, Vt voJutentur et procumbant. 
Snhcn itaque rutae iilueftris vel hortenfis , fi illa de- 
fiierit^ diligenter tritum cum vino calidp per faucet 
opoitct iafyndi ®. Praetcrea aquam in qua vfque ad 
tertiam betae^ decoiflae funt, fuccumque earum nitro 
tritofolcrter^ admifces, oleiqoe addes^ heminam, te- 
pefada^ue in inteftinum per clyfterem diifiindes^ cuip' 
pritts pronum*^ animal flatueris, vt iniedio ad inte- 
riora* perucniat"'. quae (i forte dcfiierint", mel co- 3 
dom cum tertia parte falis triti cogis^ in piluias, ita 
vt cdtirria ad ooi inagnitudinem facias, (imiliterqiie 
prooo animalt in intef^num vel quinque vel feptem aut^ 
nooeoi collyria infcrere curabis. poft quod'' foluitur 

F 9 venter 

c Vul^o pttwtum. GefTier in d. itM addidh S. 

•ddcadum cenfebac. Deioceps fro« e. diffitndi Go. 

tteaHiGo, f. kiitae Go. 

f. iitc«Ofii.Go. deinceps A/etar g. Vulyro finerHr. Mecum S. 

Go. Go. fitennitn S. M. 

%. Mtifif Go. Md emiM dMtt ' ^ MdHat Go: 

fadm eenfirt, S. M. i. dijf. om. Go. 

^ *m. Go. k. ftMt verit fremvm in. vt in* 

l vlnrM om. S. delnceps Huf ieOia Go. Vulgo inieHHm. 

pro cfif Go. 1. intefiitmm Go. 

k. ivfiramen vh^ae, Orttm rf» m. decnrrat S. M. 

miitm eft. S. M flciffmnm Go".' n. Tca pro defnerit S. M. 

CXXXIV. a.^«nW/S:MGo. 0. c#ff/ Go. redneii S. M. 

b, dkamat S. M. HBamns Go. p. vtl — cotiria mifert enr, Go, 

c. fiflmeS. M. deinccps vemi^it -q qaad addit S. qtiM tt tefiim^ 
i$hrG0, tur^Go. 



8« VEtjETfl LIR n. CAT. XXXV^XXXVT. 

venter et mftigatur^ dolor. hcm* jrfijfifieum fradttur, 
06 Itmacis neque nwm ifnmuncla neque reffra.iie(|ttc 
dente contadum aUigare vmhiiicQ ddentisS ,em«c 
coutinuo. ( r 



XXXV. (l 6^) Plenimqiie cbrfum aQimaltbo^ 
«ut £^^8^^ lacdit, autfeiia, propler ftementis^ neglb- 
gentiam' vel oneris inturiam. fjuod io itineribck ioteP' 
dum necefle efl euenire, ied recens tumor hac ratione 
curatur^: liiaUottem^ ceparum vcl tpTa^cepas inferuenti 
aqua decoques, ct calentes quantum corium vajct fu/U- 
nere* tumori fuperimpoues®, et fafcia ligabis. voa 
sio<fle omnis aufertur inflatio. Piaeierea £il tritum 
cum aceto miicebis, additoque vitello oui % ioca quac 
mimere coeperint perfricabis, recens liidigaatiQ aOrida^ 
iiccabitur. ' 

XXXVI. (I. 64.) Cut^ cutae eft animalium £Jus> 
potionem fuperius declaratam, quam ipecierum nutue- 
rus ditfpentc ^ Gi*aeco vocabulo nuncupauit Gentiaaae, 
ariAoiochiae, murrae, baccarum lauri, rafurae eboris 
paria pondcra diligenter trita atque peruiixu, doini, 
fiue in itincribus prius condita^, babere oportet in 
promtu^ vt quodes'^ mocAuin aut horridum videris 
animaJ, aut morbi alicuius iabe^ tentamtu, Aatim 
plenuin cocbleare ex pulucre meniorato cum fe.xtario 
vini optimi per fauces dijQrunda&, et per triduuiii» 

cciain 



r. mftigaHtMT Go« %. Tta pro dtfitiBa. S. M. j^* 

s. hcm om. S. M. Fhifieam tf«- , 4ifit* Go. 
iivn ofum if/w Go. Cap. XXXVI. a. Pptio dtdfn- 

r. et addit Gow t»n nomifmta fnptriur in cfifimfo 

ikvriti tumidi prattnta batc. <fi 

Cap XXXV. a. Vulgo/tfrcffitf. S. M. 
S. M. fit»*nt- - b. Vulgo HMHnra iiaftutfn ^ 

b. Ita ^fXofirmiKHti S. M. mfrcnpAtit. Mecum Go^ 

c. ftUatm S. M. camptliatii^ Go, . c. M^*^ S- M. 

d. MA/o«iew Go. fi oiitaciditS. vtlbarriinm^" 
<. fnittf o:pai:t Ga» • , dtrit ant mtrki Go. • 

f. ct addit Go. t. iabwt ttmfratMm GO* 



ARTIS VETERIMAR. SIVE MVLOM. 87 

t6va^[ equo ia Jahojs^xiooflkiUD^ digcras» vt adperfus 

vinu iatemuiu iubueuiat. probata^ curatio. TufHeotia 

aoiancum paf& hemjiia ^ dabis, et flatun fentiet curara. 

Si £berj <pi ^slib poneodus eft fintsv^Jc^geQliuin non 

o^fldrt auditum , fequenti volumine inchoantes a ver« 

6ce vlque ad vngulas ex (iutrfia^ audojrilusieiitcfeatas 

auimalium publicabimus^cun^ > vt ordo , qui a '^ natura 

datiis eft» in medendi^ difpofitioQe ieruetur^ i;ie indi- 

geHa ac memirorum coniek]uentiae°' r^gnans pagina 

quaerentem confundat aut tardet. . ^ . 



i k ktk, oftrg, efM Mh $. ^L 
ffM 001. et deinceps covfiimnm 

. jf. ^«^. Go. 
^. Ira pro htminam. G«. 



I. vnintrfis'^ enucliatius Go. 
k. afitea S. M. 
. L pfseftnti txpofitivnc Go. 
m. confejtienti -y ^aMcrenti.GQt 



> 
•: I'; 



" • I f 



17 . . .; 



'H^ 



F4 



• TEGETU 



i' — rfjfir-i I I I iii-in 

VEGETII REif ATl 
ARXrS VETERINARIAE 

S t V E 

M V L O M E D I C I N A E 

LIBER TERTIVS. 
(VVLGO SECVNDVS.) 



M- 



PROLOGVS. 

rDloinedidnae ars famdudum* virio capiditatis et 
l exfguitate inercedis, nuilo ftudiofius^ drfcente, 
collapfa cft. Nuper^ vero exeinplo Hunnoruoi fiue 
gentium aiiarum artis ipfius etiam vfus intercidif^, dum 
bQmiues refugientes expeirfas *faarbarorum confuetudi- 
nem imitari veile k .fimuiant, et incurata animaiia hi« 
9 beruis pafcuis et negligentibus calonibus * dedunt. Quae 
res nuili compendium % plurimis Jttuiit damnum. Pri<* 
mo quod fiarbaricorum^ animaiium aiia ^ natura, et 
«d omnem iuiuriam durius corpus e(V. Deiude quod 
fic infiituuntur a pairuuiis, vt nec potionem medicina- 
lem requirant^, et hibemis pafcuis vigeant*^, ac fine 
3 pernicie frigora pruinasque ^ fuftineant. Nofira vero 

iumcnta 

VARlteTAS LECTIONIS KT NOTAB. 

Libri in. Prol. t. m» dMnm f. fiA «ddit S. dcinde Mmfwt» 

Go. Go. er Primum poflea. 

. b. fiuAU fmt S. M. fflHJ^9fm g. Ita pro k^rkAftum S. M. et 

> C^. deinde con!«pfi. Go. 

c Ira pro Sumfuid S. M. h. Ita pro alim rumm iidem 

d. Ita pro imtrcidit S. M. er Go. libri. 

e. Ita pro rtegiigentiai eafihiu i. fiifiifrimt iS. M. 
S. U^ tx m^Ugtutia fuprafcr. m^ k. <fi^M S. M. 

titl^niiMt Go. : ^ 1. mMHfut S. M. fifi^ftfft Gc 



ARrnS.TETEMNiWUSIVEMVLOW. Sf 

iamtui^ atiiioliiori£^. gODeris. funt, et teAii ficqtCD- 
Qorib» ailiueta, caltdsffimis" «ttam ftabulis imbuttfi 
cum*^ imiignationeni ex aiiqua neceflitate conlriOcfliBotP, 
cQofinuo^ in ittiquod genus incidunt morbi. - Diligens 
kiqae* patec&milias , (fi*)'cum mortibus animalium 
/bcram el ^m medicihae expenfis ntque mercedibus*^ 
^ciat rationem, intelliget, vnios vilillimi iumMiti^ prt!- 
tium ad multprum, quae fine dubio perimrafunt^, i^ 
curatanonfuerint, falutem^pofle fumcere. ' 

' C A P VT L 

h raiuerfb animantiun{ genere caput obtinet princi-* 
patnm, quod eminentius caeteris, dominatuint.quf^Q- 
dim circa loci*^ ipfius conditjpnem forfirur*, .laeo eft 
odoTj guAus, audilus^ acvifus: quod quantum habet 
potefiatis, tantum fuftinetex labore difcriminis. * Cau-a 
iasitaqtiev ext]U)bus aegritudiaeaigenerenttirv et figna, 
per qoae qualitas earundem poilit agnoici , cuhas etiani, 
qaarum medela ianitas rettocetur, per ordinem indn 
caie tentabiaMis \ Pleroinqiie autem in corporibus) 
iamentonjm indigefiionis vitio^Auiguis^ cortttmpitar: 
^uod eoenit cum [ex^J aeftuvelfrigore debilitata fimt 
nembra , et noxii ^ £iuguinis i^irus ia caput ie rapit. 
tunc enim repletis venis cerebri membrana difienditur, 
ct ibomi falubritas^ frequenter exduditur. - £k^o he« 

F 5 cefia- 

m. wriknt Go. Cap. L «• pAkRm Im iff, imi- 

0. talUif^ Go. re£le« poib. Sti&m S. M. 

o. vhifiGo. b. temptaiMMr, Piamum Go. 

p. JmJHmurim SrM. c. vitiir Go. 

q. om. S. M. pcrgit Goth. «m- d. Ita proct in eafiti firixus fm' 

$tM ^i g9im'inimmm nurlri gmt wtnitmf in vfmv, S. M. verbt 

fm ineidtmu fimgiai — frixut fangnip om. Go. 

r. ifttsrGo. e. ex om. S. M; 

s. ji ex coni. Gefneri eddidi. f. Ita S. M. pro h in w^fii" 

V mtiMkmrGo, xui fanguit vertitm' in ^mmt, G*. 

▼. mdm^it Go* cmtuettitnr habet. 

X. ^fhtt S« M. g. Ira pro falukritmtm fr. $xcin^ 

y. n$n «d<liT Go. ia qtio fc(|iitni- dit S. M. fimpni Go. deinceps tdem 

tor Ummaift huhn Ubti» imMtitt^, • • 



L 



90 TEGETir .UB;iff::GAP; ii.;iir.iv* 

«ceftrifl^ ddlor capirfs, inoeflitJa et imbecillkaft fubit \ 
JQuiit valetudo et prittte videtor ^ icmior^ Si veiox mep 
^dioiinL ^ibaenerit. 

Ilr .(^xieterum cum noxius fanguis membranam 
Kzerebri/. c)^ vna parte pertudcrit, et eandem** dolore 
nimio.paeperit prapgrauaxe*'» efficitur animal appio^ 
iuiU**,: cuius et*^ mj?ns hcbctatur et vifus. Nam cere^ 
bri incolumiji^. et oculqs pafcit ct fenfus. In ^ua padio- 
ne quia^ vna pars pipi^is praegrauatur, tanquam ad 
molam ^ vadit in gjrru^y. . ,. . 

. IIL Cup vero medium ccrebram corrupti iangui- 
nis VlrliS''irifecerit*, Mmnii freneticum reddfitur, vt 
ifepehte, falikt, *fet velut* cflfugere velit'*, pArietibus' 
^ tjfifttiaitl' irrdgibilis impillgat®, nec poffit iratione 
'aliqiiatehWi. ' ' "^ ^ 



:Mf' 



V 1 iVjCardiacus^^ia^v ciutfcor dolet, Cardiacus^ 
aiitem fit, qiiotie^ Iknguims illa corruptio Aoma- 
•€hi<> vrl^> 'tfaoracis impleueait veiiiaa, cerebrumque ' 
: pcrcu{ferit,.coretiam peftifa:i humoris iabe conArinxe- 
rit^. Qvae vaietudo^ mentis alienatione et corporis 
iudore monftratur, exqua^ difficiUime liberator* 
. , • . # h. , .V.Quod 

t • ' ^ t 

h, fihflgMhur S. M.:Go. deinde babct poft Ctp. IV. cof\t^ S. H* 

vd/fWtf Go. oinittit fe tanqnam — amUncri cr 

- Cap. II. a. Vulge addjtut* «t in fine Cap. IV. rcpeiit. 

omiii cuni S. M. cerehri eximam d. quoqHe addit Go. 

fturtem Go..et pertMndmt^ » e, impinsunt m9 pegktit ratieew 

b. eadem S M. K bUittr cont. Go. . 

c ffratgfaM S. M. . * i Cap! IV. a. CwSineus F. onu 

d. oftofnmS. M. S. M. C«rrf. >- tfa/* oin. Go. 

- e. k«t dm. Go. b. CarMca S. M. 

. f. quU ruppofuis pun^fl delct c. et S. M. Go. 

Go. . • - A. cerehHm concuffttk S.IIL mr 

' g. vti equum aut maium rAftt elufi dederit Go. 

>S* M. ha equi ^ruprafcripto aqui) e. perfir, S* M. 

mulo addit nigmm Go f. VulgoinWnnt— «iwwrtw»!»»* 

Cap. III. a. infefiauerit 5. M. fed S. M. om. indueit, ec Go. pla- 

b. velut om S. M. vt velit ejf. ne mccum facit • fiifi quod 4^- 
•Go. . -wumtis habct. 

c. v^ — coiitineri oiii.Go. fcd g. Ita pro fi» S. M. Go. 



ARTiS , VETERIKARh SfVE MVL0M. 91 

Y> .QgflAlii^PP^Rw ^ Angui ^Sio thoracis inucnt. 
rit , fack^ CWWOP labififiifvi» . fyi ardore eniiii nisnio 
iociiiocv^ et iwgo^nis- veaae cprdis neruique puefo* 
caiHBr, ex qaa QOiiftri<f|ionei % ^oior ipfius ioci vf^ue 
adco, vt idOrckndoi fe comedat* £xquibus|.valetudi«s 
nHxs^ Q aniinal' fuerii libcratum, et. poft ouratioMm 
aii^ua psrs c^B^ri fu^t iiminuta^, vel tuui9^ fubcre^ 
verit, iDeptumi.iumentiim,f pigrumque ^ recjditur. . et 
ifl^ iila pane capitis, vbi vitiui^ remanH^, cUfficiie ift 
gjrabitv et ex eo^ latere fe parietibusiuQgit, et tarde ^ 
iQcedenf, noo ijbutiens piagam, ambulaturae ! gratiam 3 
perdit, et^ ecit fubmiflo capite, et cum Hare» coeperit 
cuffl ^Edityc ie mouet, jninus etiam videbit, necci* 
hm fl^ pptuiii recu&t.^ Quem fi curarc volueris,t 
cydo^conkbis*. In omni;bus autem°) fupra icriplfs vale- 
ludinibus pdmpm" de temporibus minueudus,e(l.ian«> 
g^iS). ied.^pt de matrice atiquando tollendus. Cura 
autem p^ne ;0|i>inium iiiz^ijis'' eft, cuius o^^t^em ie« 
fieatiadeclar^buiit. . , « 

VI. Meni?neris autem' omnes valetudmes capitis, 
paedpueve^eres, 'pcriculofas*, cyclo oporterc curari. 
Cuibaec obferiiantia et pi^do eftadhibendus: Triduo 
ab Lordeo abftinebjtut ** animJl, tempcrabitur etiam 
inoHibus cibis; poft diem* ter^iam dd dextra*ac*' Iiniftra, 
prout aetas aut^ vires vel valitudo peniiiferint, de 
xnatrice fanguis auferetur. rK^afado, ^per triduuma 
viridi ^ cauliculorum a^ laducarum fuAentabitur cibo. 

et 

C4f»V. a. ^0fum S. M. f/f- ^ ^K^ambnlanf groHittr jer^it S, M. 

hitfm Go. deihceps fii»itis. ambnlatnrain Go! 

b. CMt. ni^. tfficituT S. M. faHt k. n om. S. M. Gq. 

om.Go. , ^ ** ^-^^^ et bzHeb^ra cnr. S. M. 

c imiuGo.' * . 'm. Aritm ex S, M., addidi. 

d. vtlituinsbus ummal Ub<fatum »• pi^»' S. M Go. 
Go. • o. «flrtew S. M. 

e. wnia deinde tnaftus Go. . Cap. .VI. ^ pmcuit^o dbo^ Goi, 



f. ««» Ga - . ^' abfiintbitS. M. 

h. iffi Go. •'*••'. c. i*K S. M, Cio. 



9i vfe6]ET*r lHj:'w. exf. vt 

cf i^dft^ pritno vno die a* dboentKi* fis^luiebb tt aqiia. 
tiono^^aufeni die ofSu caalibtfn dim li^jcmniine ee oleo 

^ optimo* temperatas non minus vighiri dfgems, cm 
nihilominus laducam dabis in cibo ter^^in^die. poft 

$ potioncm ' bfber e fcmper incipiat*. • '^fVero vcnter 
vehcmenter folui" iriceperif^ «caulium ofl&s* daredefi- 
ftes®: et dabis paleas et furfures, ita Srf fequcntedie» 
|yenitu^ nihil manducet, ied fblam fa^uleMi percipiat ad 
bibendum, ac pofbro^ die inducatur incellanl balnci 

4calidam, et fudet. Opus eO autem d}li|!entia vtredo- 

' catur*^ celeriter de calore, nc interciufb fplritil pereat: 

tunc e]ttergetur* diligenter, vinoque et oiib largirer 

perfricatus accipiet com* nitri putuere foiilt rfaftni coih 

5lpeffa, quantum commodum eft. POfhttodnth cum 
radicibiis cucumeris afinini viridi^ minutatim conciftt 
oleum optimum mifces, et^ in vaie nouo it^'^ deco- 
que^ vt tertiam perdat. ex quo fingutas- hetninas per 
capita -animaifunr per tridmiin dabis, vt pOtio 'ventreoi 

6refolvat. Sed fi vitra modum fluere coeperit; ienti- 
culam et hordeum pari' menfura friges,^ <et de' bis 
fingulas bilibres per dies fingulos cum furfuie tt paieis 

7 dabis. Qjiinque itaque diebus operam reieifliodi* eiiis 
impendes, et lcuiter exercebis, vt** intclliga^^ quan- 
tum vires corporis ianitasque.profecerit. Foft haec' 

cum 

f. Itt pro cikQ Ptim0 vM SM. r. edutitmr etkriut S. M. Go. 

§c a cib$ foft iitm, vmam mmi ab^ s. ttrietur S. M. 

fiin Cio. ' \ ^ t\ banc pttienem tx pmineHt nttti 

g. et aqua ahftinent. namo iam die fdia rapbani , faAictf cacnmerit fl' 
S, M. veftris, coHtere et adde oteum^ (ifoi 

h. Valgo notto, Go. nau$ tam in vaft n^tio ad tertiam S. M. 

die offeras. v. et om, Go. 

i. oft, om. Go. X. fta om. Go. 

k. ita ttfecmda die S. M. <So. y. pariter S. M. 

1. ivcipere Go. s. de om. S. M. Go. deinccp» 

m. filiere<lo. , vebementim S. M. paUis Go. 

n oferet Go.' ^ refe{Homt V. Go. deinceps 

o. defiftis Go. (feipceps y*/f om. «fifir^irt.lfto.' ititpeitdit Go. 

S.'ef S. M Vulgo/r<I. pofte* /«- b. vt om. S. inteiifas Go. 

liat Go. aittfttrf f M.' . ' c. in adtlir S^MiGo. 

p. die om. Go^ ^. boc ipfum S. M. cum pro eam 

q. ^JfwiPit'5.^M. ' - Go. 



ARTIS VETEMNM. SIVC JMYLPM. 93 

ctai pio 9iU^ ddJMlii9»bii .S«y>«iitQi)k jQBpACiW&^f 
purgal» ezQrian ', ^ nflw Dllimrw » i}t|^i^X;Al!tHi9i^ 
ium' dicjnius;, fi haec non fueriat, ex liqusmine 
optuDO ettm'Qkfih'vmto* qtiiw^ oaput pedeic^^^/con- 
oedit» Cttm;iiQae purgttUm.agiioueriii iokv^^^^burS 
tpumm olm^fofto foLutttO) ia^dos in 9aiibs,, vt'^ ill^ 
jmx|[acioDis mit^etur afpecitii^T. ita vt fMigglae •cptyiao 
iio^is naribas iAfuodanfur^ Si.^ iopra did^e^. pobOt 9 
nes Don fislucriBt ventreo) « . ineUi^ , . h^tUebpri iJbi . pon* 
dos vnius deterii cum faenHna^ dulcis mirbene tritum 
iD potioue rectpiat, velfCeirte fcaiiunooiae,pondus^ duo^* 
nun denarionio) diiigcnter triu^^ cum dcilcis Vini he^ 
loiin finiiii liiione dittundes in fauces, Q^od fi ven^ 10 
tcr vfaa modum diflolutu^ dii^rimon imporiat, ana^ 
g»liiam^ Saoco ptifauae ad «cftriiAionom ijifius.dabis^ 
lcittifidaaiqoo et hordeum iiixum^ fingulas bilibresl 
io die cum ptiets et furfute praobcbs in cibo. Ad yhtx^ 1 1 
mum, paites quae in catifii funt^ finapisabis^ diiigen» 
ter, finapizatoaa^.cautem.ferrea, vel <)uod vtiiius cie» 
dttor cnprioo combures ^ , vfia , curaturus ex more^ 
Foriooem* quoi(|ue ex antidoto polychrefto^ per dies 
pbranoo dabia^ jct^ exercebic lottitcr, et ad cibaria 
ipfios ali^id per par^ fcmper adiunges, dmeo ad 
priftmam cootoetudinena reoocetnr. Infitnabiles vaie^ i a 
tudioca ejscla? aifirmantm' pofle cniari^ id efl, inlani 
corroborari. Caduci cydo «cuniti Tnmtur. in capite: 

niorbidt 

e. SsfMJ -- <f ^fmg. Ckk q. hi. hB m ^ tmm Co. vAdt 

ttxm%M%U. Im 4fc flddidi. KdtmftfM/. 

g. AnmUm S. M. r. finapem dahii Go. 

ft.qiitd? fi«y«rlfrM. s.fifiaffmtaGo.fapn{cr.fintin 

^ t. k^M « «k» nfi$ fitmU inr» vatertt. 

^* t>/. S. M^ httiira Mijtt» tr alm c. cnmhitru Go. 



Oo. v: siH^ addit Go. 

k. «rila Go. x. Vulgo felygreft$. 

I- Rifieadfinemci(iiom.S.M. • y.^ cr om. Go. 
m ferifttui Go. i. cih Go. deinceps Go. enrtHi 

B. ft. Ith, Go. . infania id eft infam. Cathtei eihQ 

0. ftnHs om. Go. euraii vtantur-^difinttriei emr. fm* 

p. eitBicm jiMomiGe» teniei ftr. cih§ CHrentiif4n rmnhm. 



$4 CV^GETir LtB.m CAP. WC ' 

WiairbMi'; vepo^*. ^dyienterici, coriagtoofiv onhop&oidf 
flM^hofi y cyclo caraanir iaMAibos. ^ ^ 

< VII« Ceiebitimpfettiffi<)uediuerfitf*pailMD^ 

</' ntbueturv qiiod fais^ deprefaeiiditur figiifsr-Ambukbit 

pnauut>,-'ec frequenrer! ofiendety et toto fe^corpoie 

C04it)uoiiet. Coius ifi»^ ^mio efh Bnocarlawi nu- 

imero, xx-, nitri ielibrani,i> rut«e manipiiiuin; quae 

omi^ia diligenter trita, cum aceR) nonacn^ et oieo 

optiino ro&ceo coramixia*, bieme cale£icies, perun^ 

do<|ue oko capite eius et ceiebro, vel iiuricuiis^ cere- 

abellare^ de Jaaata^ pelie cotiuohiis, Quac' fi forte de* 

« fueriiitr faiinam faordeaceam^ refinaili^e mifcebis, 

ex ouo^ cat^plafina confedum^ cerebro oportet im* 

pohi\ Praeterea' ceram oieo cyprino coiiiiungis , et 

3 linteolo iiiter auricuiaR i^ ceroti "" ifiar JmpoDi& Sed et 

i : rdiiqiium ° corpus potionibus refouendom efi. Tres 

fluujatiles cancros conteresdliigeuter, etcomduabus* 

vnoiis^&cci caulium^ afddito iad^ifi.iextario^' olei duobuf 

cyathis,- permiicebis, et coktum per-os difibiules ad 

edrau. Qjjorum fi inopia eft, • meifts cyatfaos daos 

oquaiejcdidae fextarium n i coquito ^^ ex l{dibu9 paflii^ 

los fncies^ et in aqua frigida diiues^ et dabis iii' potuml. 

. : Pf aeterea fi bieme curaueris\ £i|rinaiii trtticeam) fi aefla- 

te, hofdeaceapi aquae frigidae adiouicein^aaiuid' per- 

mixtami . in podone praebabis \ — « 

VUL 



Oip. VK. t. bUt Go. ,^ l Kinc ad^iitieBH:ap.ain.S.M. 

b. impfmadMf S. M. dtinoe^ m. etronum Go/. ' 

BJftndit Go. 1 n. rtliqua Q6.. 

: .c. ijf» om. Go. o. ditoimt ct4e<> Co. mtrgo frt 

d. acrt F. Go. «MfcfldM. .Sciltcer verb» dtuku '- 

e. mixta S. M. Go« M ooiiaxu . . 

f. Vulgo mtktHm. CL ftd Ccp. p. Antie hoc vcrbum Go. adiir: 
XIl. troei d<itum i. adipis M, i. ctqnit», 

g. lauata F. S. re^e cum S. M, . q. ftm Qo, 

^^S^\ , . ^ r. CMraUt Go. 

, h. hordeaaam Go, ... ^ -rt ^ r 

. i. tanfeftim S. M. «• «*«'''^ Ga.^ft pro iwyj/^. 

k*^rGo.. t. dak9i<M9. 



nut. ^cuiiii hatc fum^ClJlfiar^^n^iiinoitofft^ ociild&^ap*^ 
j^iAit^ -pabufaHxi ^oofiibilv ^in^-eUiis .'«t^ipnhtuiA 
Uaqiie totnebunt , quBiiio ^wi^lfeniienfiiuii riiuiiaiefit 
aorbus, tanto exoritur^ ampiius tunipr: ambulantes 
m oorp&ft iifacillimfvtmbt^iMue^ itt^ 
notes expauefeunt. Cuiittr pafuouitf ek> camiptiosie[a 
iogotnia 0«iafiur caiifi^ oinn' iAdigeOione^ cibovum 
nmniu nieatti interdiifoiirel ceite xlerelido, 'iaeasc 
lenas, quae circa t^fflpbra funt^ 'defhiit^v tntoibnK 
oani^oe^ cerebri vitiat. Cui fanguinem^ 6c t^mpo-^ 
ribis opmtet mitiui, et contiBQO oleo abetwfue per- 
mixto^ caput largiter peraHgi ^ Quod' fi' hiems^iuesit, 2 
ix^rdcfmi pridie^ infund^s iilaqttainetdecoq[uesv caH- 
daottjue^ in iaecellos imnffitfeS'^ iumentoruit^iie caput'^ 
cfaitius vaporabis. Alii aiWtoies* toUi de palato. ianj>4 
^inem iubent Tuno oimoliam cretam ex aeeto in- 
fb^, etoierdam" bubdbm recentem cum'nftro trito ,. 
mifcent, et in oacabo fuper^ carbones 4eeoqauntV<utl»- 
dQm^P cerebity languentis imponunt, acfeto rigantea 
ne dcta aflringatur ^ ad pilos vique ^ , cum pnus caiida 
fomentauerunt * caput. Dolorem capitis prope^. tfdS 
ij3&niam ifla figna defnonflrantr. Quoties^ graue efl^ 
et* inpraefepio ie depdnit, lacrymae frequtnter oriun- ^ 
tor, aoriaiiae flabunt, ^culi 'gnuiiores erunt,^ aiiheli<» 

tUfi 

€ap. Vni. ^, ytkrtt S. M. ^*, m. Vulgo flddicuni ffonentand^ - 
K crtfin amfii&r S. M. * * omifi cum S. M. deinceps dunus 
c. MifiiMrfve— e:K^«eyhnitbm. . Go. 
^ M' n. fimnm Go. 

d Ita pro imViefiio S. M '^ fi^ya c. dteo^m Go. 

t memhana ectv^fYm vytfetSo. ^' '^J^'^ ^ ^ .. 

r. fingms Go. . ^ J' */f«« o»»- ^0. 

b. ftrmixtis $. M.' »• Ita pro /vw.. Qo. qui fctoin- 

u penmgtre Go. ^^ habct. 

k. frims infimdit tt dteoqnii in t. ac prape inf S. M. ta prtft 

tjmm Go. infdmiam tt ifta Go. 

L Ita pro caiidamqnt ^ coniocic ^^ Quotiens Go. . 

Gzihcr. dcinceps immittis Ge.. x. tt om. Gpw ; 



9« . VECETII Lm m. CAF. tt. ; 

to^ ccdher^ «ridns' pilus, tnmtn§itmpmm^ frifti» 
«fpe^Skv* Q^kem ia primisrdb «(|in abAiilefat$]4^.neni- 
■liumiiibai; de vtracfue paite coUi fiu^gMtnem.<ietnihcs} 
oipuriiQut fcnpluoi eft.cucebift» 

IXw DiAeacioiits ^wic|tte valJdido e€Lc«pids pneci* 

-poe ceuiAntre&itur. Cuius baec etunt ligoe. Iinpe« 

dienle calfgiae obfcurabicur vifttt^ tremor et fwlor 

dcotiua corporis inie()uitur. /quod* vitium contingit ex 
aqua, (x fudans^ iumentuin biberit: vel ex iudigefliofls 
cibi^ fi^ aonrdormiat, vel^Xubflridus maoierit. Huic 
capttia membraaa diAeadftur^ . quae paflio.caeteranitn 

^vaktudinum.^ et fops pr.obaiur^: et marer^ 01(1 enim 
iater initia curaueris ceputv vt animal dormiat conipe- 
tenter^ fliint appiofi^, in&ni^ rabiofi^ frenerici^» car- 

-diaci. Igttur cum anioial diflenrionis aegritudo^ com- 
prehenderit ^, de« ceruice eidem fanguinen) toile pro 

4 magnitudine corporis et ^ adtalis. Et"* fi aeOas erit, 
oleo et aceto caput totumque corpus peruoges ^ et diu- 
tiffime conliicabi/i, ioco refriget^ato et opaco inclufum 
coaftinebi&« fuUlernes eriam Tiercora ficca vel paleas» 
ve prouocet ipfa moUiries ad cubandum. locum cali* 
dmn decUnabis, nam*^ impeditfi^mnum. furfure vel' 

5 paleis vei foliis lad:ucarum refides. praeterea potum 
praebebis exiguum* cum conoaiefcere i^ coeperit^ mo* 
dicis ambulationibus exercebis. vbi idoneum ^ vifum 
fuerit, ad cibaria largiora infufum ' hordeum ad prlfti* 
nam confuetudiuem paularim per iacrementa reuoca- 

bitur. 

y. MhtHtus^^Mj^&nsom^S M. i. oegfttMd, Go. 

S. borridut Go bene, vr puto. k. ^fpftb S. M. ! 

C«p. IX. a. boeS.M. l vit S. M 

b. fndMt inm. nhih, S. M. ' m. Hine ad %mm fed. f . ^ 

c. fi — comptttnttf om. S. M, % M. j 

d. fi nHdir Go n. cww impeniit fmfmmGo. 1 

e. difttndimtttT Go. o. tt Go. 

f vnlitud, Go. p. am vMltfi, Go. 

«. tft infra fldfcriptum tnfcric q. idontnf vifnt Go. - j 

Go. t^ wfiifi kmdf coniiciebac Gcl* 

h. 9ii9fi S. M. Mfitfi Go. ner. 



AI131S «ETERII^Jai; StVE MVLOM. 9« 

Uar. .& >di# tfttptmi^ hoa froftc^ri^y 6tiguiAem 
kemin' de ttmpeiribaf etnittes^ ei<dipiit fikve intermfi^ 
im carabi^ Potioneci» ^ dabis 4|Ua &n«ntbt appiofi ^ t 
Kidnrttiiemiiiia^apii iemisiis, f^minis^ la^Skucate, ana^tf 
pSki^^ fetrotdihi^ aneti, papaai^ris iiiuadci ieminia 
wbaffwgHlas/ pjpensicrupnlos' 3 , croiti drachmani 
oun. Qjiae omnia bene cribrita* s^qne commixca 
ei aqoa ^enaperabis, el^ trochricos'^ facies, vthabeant 
ODn mimu <}uam iinguia& drachmas^. In dieta vnumj 
aochiicuin in a^a diiToIutum per os digeres. quod 
qootidie oporttc fieri donec ianitas l«deat. • Si non 
sppctit cibum, iinguios trochiicos ibiuto» cutn fucoo 
ptiiaiiae quotidie praehebis. Vinum nunquam da* 
bis'. Capttis enim • valetudo fumto mero detericnr 
c&itiir« 

X. Si quod tumentum appioflim* fiimr, in praeie* 
pio^tiicombit, oculos tenfos habebit, micabit^ auricu^ 
lis, viius caliginem patietur, ^t gyrat incirculo Ca&^ 
^oaoi ad moiafi^. 

XL Quod ii^etiam fuerit conuerfus^m rabiaa, iic 
iDteiliges': Subito hinniet tanquam fanus, parem fuum 
aj^it moriu, vel hominemy praefepia aut ilia ilbi 

mor* 

s. ittTMm ti — tmittit Go. S M. Vidctur vcrum efle: Jn dit 

t. P§tt$ etum tUtuY S. M. ?cfttA vnnm etc. , ^ 
Jakr M Go. e. detitrfi ^ valitudinir fitmpt^ 

<r. ifffi^S.M. a fitjfi Go. ' mtit in dttcmrH' vmuHUtr G6. 

X. ftmtids «- ftminis nm. Go. Voluic igitur valitudiw, 

y,fiiiaici Co. punais fujjpo- ^ ^. «. .pmftm S. M. ^ 

€=t Irtens pnoribus iribus. AV*r- /^^ . *^ ' '^ 

go M^j^., ^. j, ^«A^««i S. M. 

Uvtsamn^inmmitm^.U. ^. SftiW S. M. * 

f^s. ec fic deinceps iicrum Cap. XI. a. r«fe/i^tff Gd. dein- 

d. ni ^ir infcrit S. dcinccps re» ceps /«Hfo F. inuetiitf utyjmm fi- 
^'<ia vique ad finem capim om.- tmm S. M.. 

T.IV.P.h G . . 



98 VECETII LIB. IH. CAP. XL 

mordieaiis rodtt: quem ficut apptoftufti cifaftliis. Pror* 
fusabfttiiebis^ftbbor(ieo> et^ mollibiK.cibMitsfuften- 
tabi&^. PraecfpuQ tamen^ apium vindem^ quamum 

dvoiuerit praebebis. Sanguinetu de tempohbus aut de 
ceruice emittes^, loco tenebroib ftatues, caputeidem 
huiufiDodi acopi ^ cotifedione curabis: Opopauacit 
libram^ i « reitnae, terbentinae aoa vncias 2 \ galbani^ 
vnciam 1 4 refinae frixae vncias 3 , uiaflicis tritae vn* 
cias 2<i olei veteris libram i. ex boc ei cerebrumin* 
ter™ auriculas confricabis; oieum tamen ibium ac iiqui< 

sdum in aures eius'' fuffundes. cuius° tamen prius quam 
•copo vtaris, facceiiationibus caput cerebrumque vapo- 
rare^ te conuenit, et caput appofito cerebeiiari^ com< 
munire. Potioues (|uoque' ex- trochifco fuperiusm^ 
morato quotidie praebebis; collyrio' acri inungis aiH- 

4due, vt caiigo ex ocuiis poflit auferri. Quaecurali 
non profecerit, caput et tempora fub ipib procoinio* 
lemifle inuris cauterio, quod et fuper venas^ tempo- 
raies facies. Pierique tatuen, facies^ ne dcfonneDt' 
iumentum, (bio tabulare paiati^vflo' fani fieri poneot'« 
Feruor enim foci debiiitatem capitis toILit^ et membni* 
natu mentis ^ prifiinae fanitati ref lituit. 

m 



h. ithfihnhit S. M. q. Vulgo arMh, Go. rtkn 

c. it cx S. inferui. niitiMere. 

d, fomtntabif S.M. r. fpiefut om, Co deinccpsvut* 
c auttm S. go trpcbifcke, Go. trocifco, 

f. pro viridt. Palladlus ttitxn s. ceBoacri adfcripco : «/. f»^^ 
nfior dixtc. ferti. 

g. tditcts S. M. t. Vulgo frotoc9mit, 
h. apii S. M. V. 'vtuai oin Go. 

. L imciovrS.M. X. facitt om. Go. 

k. trrx S M An iuQ^m legd« ' y. dtformttur Go 

rtfinat tertbinfinTnu? z. Ica pro conftSe F. M. S. «. 

1. galbani — vttaat e.. om. S, M. ct Go. Gefncrus confixo ■ r^cfere* 

i|einc«ps rtj^rmpi&a Go. b^t comparaco II, 14, 4. 11,27« 3. 

m. \m\^ tt auricnlat. S. tt in* 11, 27. 1. 

ttr gMT. Go. ctftkrum ti tt inttr a. pctffimt Go. 

mtr. b. Gcfncri conie£lurflni mftittt 

n. tpfiuiGo prifiivae fanitiiti rtfi. prompfi F^\ 

o. Hinc ad finean ctip. om. S.M: Jtinae^ fknitatiqnt fiimftt ali<iua(c* 

I». tnaporart Go. nus Gochani mtnHt, • i 



ARTB VETCRINAR. SIVE mhCM. . 9» 

ySL AliiluuSores inianienti^ ttvn^iEiti ardented ^t 
iimguuieof* oculos ct humore fuiixlo^ ve^^ Aanteaf 
di(^, auricuJasmicaatos, vtad infbrindoaiironim^ 
nec api po£t% et captmn^ parietibuf k iUidon^ co« ^* 
um^ cffiigere. «erram pedibus fodiet^, et nuiituni 
&ginati&^^ ez ore profundet. ^uod faac* catioiie ciiratui:;,^ 
ft^ aoferatur ei /anguis de iuguiaribus ^ venis^ de paiato^ 
et poA de cruribus. a cibo'" eadem die abftineafur et 
fotu. Alia autem'' <lie aquam frigidam dabis ei i>ibere« i 
Aufiratur ftercora quae in ano eius"" funt per q^iatri- 
doam continusto dyftere; curabitm-P venttr^^ vnge» 
nir cerebrum^ fecreto^coUocabitur' loco, acfcipietia^ 
fttbftantiam^ porros^ et^ herbam moliilfimam^, aut 
moiiiffiinum foenum^ His potionibu« percurandum.4 
polueris turis' drachmam i ^ aceti albi iextarium • , mt 
dicis panacis v&ciam' 1 , herbae iaxifragae vncias i % 
n a(^a mulia pcr os dabis. La6tis ^ caprini fextarium 
▼Qum delundis in fauces. quodfi defuerit, cymiaum^ 
ruflicmnpondo duo"^ in puluerem rediges ^ additoque* 
^ optimi vno' ehulo^ ex aqua muifii difTundis^ ad 
coroo. Sed caeceris potio haec aptipr credi^ur: apiis 
Tndaffl i^ iu£]aiami vnciam i , femiuis apii vnciam i, 

G 2 iemi« « 



€tp.xn. a.ySnis«ffMfeN(»fS.M. q- tt.^mhnm n ^fmn oK^^ 

b. «rf m&rit S. S. M. 

c- Vulgo fianur aurieulaf dicuiit r. utlfjhtro infenc.Qo. 

tH wcMie/, vt. S. M. nutantts s. contoc. V. 

ktba t. ad S. M. Go. 

' d. ainttffGo. v, tntuba acidic S twtutsmQo. 

e. ftfnt cf cefKt for. fi aStdint . *• '» ^^« ft moU. S. M. 

Co. et capm far, S. M. Y- ^^^ om.Go. demoeps idemtfc. 

f. ibU tnMtiir ftfWxiet S. M. *• /^' S. dcinccps /i>riiM S. M* 

|./.4tGo. P"'*!'**c"';^ 

h.il«ifSM a. AwrS. M. 

i hm^V-' ^' ^* -^cartm 4>m. ^. M. 

^*«oai.Go. ft«i»addicGo 

L Ita pro n/nZar. S. M. d. fo^era Go. 

n. «MC1B addh S. e. a<^<y/fo Go. 

B. «vt S. M. f. o^k/« vno Go. aqgahia can<i 

(^ 'ifil^»/ S. M. iiciebac Gefner. 

^ ^ l«7«»r S.M. Q». a* ^CT»"'^''' Q0- . 



iQo ' VEGETII LIB. UI. CAP. m 

icmfilis hiducte vncits 9 , papaaeris fikiefitis Tnciam. 

qoae omnia iti puluerem redada commi£:es« et VAum 

cochlearium magnum ex aqua dabis^ vel fi cibumnon 

6accipit, ex^ fucco peifanae. obfcuro et frigido et! 

laxiore loco flatues , fikntiuinc|ue pnebebis vt dunniat. 

prius taiTitn oleoac pice liquida caput pbnmges, aures* 

^ue complebis^ tempora etiam munies c<^»bellari^ vel 

^fafciis; myitatn"^ quoque aridani conteres, et aceiQ 

• oleoque mifcebis, corpufque eius° totum diutilliini 

confrirabis^. Solent confcngi*' el obrui ficrcore, vt 

fudent et ddrmiant^ Quibus fi ibmnus' veneriti» af« 

feret fiinifatem. Rabiofuni vero iumentum eadem 

S binnia et maiora oftendit' quam infaoum. Kam et alia 

«animalia comedit, et facit ipfa^ contagione rabioia. 

Plenimque^ etiam^ morfibu» iuteftina fua extraluiut 

et hinniunt^ fQrtiter. Quae valetudo ex nimia fangui* 

#MS abundanria et ardore contingif. Curatur autem o\h 

feruatione et poeione' fuperius dedaratis. 

XIII. Chirurgia* appeliatur quodcunqne^ fecatui 
ferro, vel eauterii& vritur. quae^ cum ouinibus .meiii- 
bris animalium^y tum pritecipue capiti neceflaria e/i 
9 nnedtcina. Quodcunque igitur iumentum m qualibet 
parte fregerit caput vel nudauerit cafu, fbllicite curau- 
dum, ne tndignatio vulneris iu nenios certbrumque 
3 penetrando^pericuium generet^. nec in primo mcdica' 

nientis 

h. ftKCMm ftifinM iaHt S. M. t. ip/h nnuSm S. M. bene! 

i. tt om. Go et iax. om. S. M. v. Piitrimmn^ Go. 

k. et fldditGo. deinceps mifiMt x. ensm S. M. 

Co. y. fffimf F. S. rt&i S. M inMmil 

1. Vulgo ctnktBan S. M. om. Go. 

€tnh. vtl. Go. tt^tntUart. z, patianiint Go. 

.m. ViHgp msrtttm. S. M. myr- Cap. XIII. a. ^«^eadditGo. 

tham. ». b. quad vn^ecMnqht Go. 

n. coTfiutqne fotnm iffius Go. c. quod cuiu emnikni — vitditi' 

0. pe*fn^his Go. fns Go. Qnoe ewn, mtmtf^is m, 

p. AVi>ei.ter addit S. tum fraec. cap. S. M. Vul/ii» f«* 

^. •^dotm. S. M. fn mniifmt — pratcipnt tamtn «!• 

r. apns Go. pitit, 

t. afttndit om. Go. d. ^tneretmr Go. . I 



ARTIS VETERINAR. SlVE MVtOM. loi 

incnris ?ti acrioribus conucnit, ftd magis mcflc* curart, 
cum W maturitatem vencrint^ iUa quae fracf^a fuerant', 
tCDta folcrter*", et mbbili manu vel forficibus* cximito. 
Reji(|ua fragmenta o/Tis, quac afperata funt,' fcrramcn- 
tecaedito competcntibus*^, atque 'j^frradito, vt car- 
nm facilius inducant. nunquam enim clauditur vulnus 
iinoaraferis, donec ianguis per os iptkis rcfpondcat 
In<|uo roaior eft adlifbenda cauteia, quia^ folct in }ocis4 
ofruons* et commifruralibus fiftufc fieri. quae"* cum 
eucnerit, paruum et incurabile® efficit vulnus, pcr*' 
Quod non (anie^, fcd humor liquidus emanat, ncc vii- * 
quain duAa cicatrice foHdatur. Quod il cucncrit, hac 
ratione curabis. Papyrum** per ipfam fiftulam traif-5 
rics', ita vt capita papyri, quac' cxtra fiftulam cmi- 
n€m\ ex vtraque parte aUiges^ lino ne cadat, et dicbus 
V vel pluribus, donec callofitas fiftulae papyri* diften- 
tonc rurgelcat, et maius vulneris foramen fiat. Tunc^6 
ad inenfuram vulneris cx fifiuJari medicamcnto colly- 
rium facies, ct* exemto papyro intra* fiftulam iniictes, 
^timplcatur ex integro, et^ necxcidat*^, munies dili- 
genrcr. Poft dies quatuor vcJ quinquc foluis**. fi fiftu- 
l«*ccciderit, traumatico curabis, quod virincri fcmper 
iinmittes^ doncc ipiila ianics et non multa in eo ioco 

G 3 ' ' repc- 

e. mBiier S. M. «. extf mifda ev vtfMqn^ fttrH 

i toiotr Go.* «0i;ej, rtt cadat^ tt ttibns S. M. 

g. Vulgo addtta ^a hxantmr t. dehnt eminere, 
mifi co«i S. M. et Go. y, Vulgo aBigas. 

junm^ SM- VuIgo/»lf«ftfr. g^^ ^,,^^, 5. M. paturum mifr^ 
1. >'^ci*w S. M. difientione t»r, et nttUum Go- 

k. cp^. « S. M. addidi. ^ ^^ ^^^j^ ^ 



m ^^^?s' M * «• /•^'" exempto Go. fades et tn. 

itJS^S M S.M. Vui«o/iici«A ««wt^ 

0. Ita pr^ pmimpeT iwjirm *(p- •• »«*»^« om. S. M. 

« wMiri S. M. pifihim Jtd inhi. b.. 1* S. M. Vu!«o ^/«le. 

r«We efcit imi. Go. ' c. txetdat ne immitmet Go; 

p. fmi nni finkiTfti hamorem d. iftr ^nm». tara infeSa eadat 

iHvigm emittit S. M . S. M. ' "^ ' 

q. Iti pro ieis^a S M. e. //IW<r — tfoiigmaiiee Go. 

r. iWm S. M.* mdktm Go; f. immittis Go. 



loa VEGETII LIB. UL CAP. XIV. 

7 jteperiatur. Cum autem fam limpidum videris, coUy- 
riutn^ fac. poUinem erui*^, et ihus malculum tritum 
aequis ponderibus cum melle decoquito, etpiagaeipfi 
imponito* per dies phirimos, quotidie curato ita, vt 
deprimas ipfas pjutes vuineris, quatiuua*^ iun^e citiiu 

S^ohaerefcant K Si grauiter ofieaderit caput^ vt cere- 
brum vexet intrinfecus, contimio de temporibus ian- 
gttinem eidem oportet auferri, et fpougiam aqua°^, fi 
aeAas fuerit, oleo rofeo^^^ et aceto aequa parte com* 
mixtocapiti eius imponi^, fafciaque connecfli, etcibos 

9virides praeberi^ fi nec ipfos appetit, quia oinnein 
cibura recuiat, fabam moles^^ et conuertes in polli* 
nem% farinam quoque triticeam parirer admifces, et 
cum mulfa per comu ad fub Aantiam animali ' tam diu 
faocibus eius infundes, donec ctbos virides appetat, 
quos aqua marina vel falia oportct aipergi. 

XIV. Aurium* vt vicinitate proxima**, ita periculi 
non difcrepans cura eft. quae (1 cafu^ aliquo fuerit a ra« 
dicecontufa, et coiledtionem fecerit, eam*^ cum niatu- 
rauerit, fcalpelio.fecato, et pus (inito fluere. tum iinis^ 
aceto acerrimo .et oleo per triduum , quarta ^ die trau- 
matico curato, donec ianetur. Etiam fi cartilaginem 
vexauerit, eiufdem medicinae obferuatione proficiet. 
dSi vero a radice auricuiae, vei dimmifrura capitis tu- 
inor^ magnus cum duritia extabit, ex ibenigr^eci et 
liai femine et tricicrpoiline^ cataplafina imponito, ina- 

turatam 

{;. Vulgo eayfium, fat poiin»m> r. fulutrm ettflm S. M. 
Co. fiicito pnffinem, s. nnimaiis Gp. 

h. Ita pro herH S. M. Cap. XIV. t. Prima fcA otn. 

i. impofito Go. S. M. vt in vic. Go. 

k. tt ^ttattnnt Go. b. cnebri addic rupraTcr. Go. 

1. aeftnnt fed fi S. M. idem ferieuio. 

m. fl^M — fuerit om. S» M« « c, caufa aHpm Goi- 

frigida Go. yolmt Mfmfrqida. . d. cnmeamGo. 

n. rofiicoo Go. e. cum addit Go. 

o* impenitfafciasfni Go» f. fMrt» -r UOM^a^et (jC. 

p. praehete Go. g. tamor ^c, inr. magnns exalti' 

q. moim tmmrtat in pnlutrm hit^ tx fotnn ^aacaQo* 
<So. . , . h, polina Go. 



ARTIS VBTERIKAR. SlVff MVLOM. X03: 

Isntiin^ faikd^Mtn icalpcUo (ecat», *ita vc ififeriua 
pUga fpe6\!tf:\ ouiMbnus humor per prona decurrat. 
Vioo^ oilb, ^'Mennixtoinfiilbs^^lenuiifcosiuducis^tS 
tt mbus * per (juatriduum fquebis , poft trauinatico' 
mis. icd** dilliciiis cura efl^ quta lidulae in talibu^ 
locis frequenter oricifKttr; (]uae fi euenerint, fiipra fi.ri« 
pta cufatiODie^ curantun Si tanien aegricudoi^ [vulneris] 4 
vlterius ^ eetam' poft medicamenta procedat* vidhae 
TTtndae funt partesv etcauterio* intplis coUedionibut ^ 
infigcnda funt punifta* tebementius, vt et cntis et 
au(a perrumpatur^ interior. poft iblenniter^ vfta cu«' 
nxKia iunt*. Non enim aurium^ eft negligenda ca^ 
ntin, ne ex dok>re nimio generetur ioiBoia». Primum 5 
prpndz eft auris diligemer iiitrinfecus.^, vt aoferatur 
^uod dolorem mouet^ aot Jaedit. ' Si^ nihil iouenitur^y 
fpoogiam nitro et aqua mollitef infundes et dilues% 
tnamque nodem iulra auriculanf infuiam ^ongiam 
nanere patieris. Die' tertio ' nitro et aqua calida fouere 6 
incipies firequenter et diu , donec dolor lecedat Quod 
(i «c{oa fuerit ingre&y t>ieom- vetus et acetum aequis '« 
poflderibusadieAo nfrra in auirm mitrito^ tt fiiccidam 
knsm fiiperimpmto^. Si viihieta fiierint, hparam^ 
aBribds inieres et curabis^^ ' 

04 XV. 



L mttmrgtam •— yfpe^om. S. M. 
L ff€3ttm ^maumu Ga .Vuigo 

1 « addit Go. 

m. hfttnde et vminMs S. M. f»- 
ffnf tivis ft Ge. 

D. 9tm tMmm ffinUt S* M. V«rie 
Go. 

0. rttftne Go. 

p. atgretmJt Go. , 

q. ^trimr faprflfcripto «ifomV 
Go ti^ttur vmhntris indufi. 

r. tatm om. Go. ec poft «tfiuJ- 
•cm Tfanfponit. 

s prtrtiit 9ftn4ae Go.* 

1. cametrit 9. M 

y. vcMCMfr ct €mf0 WMliMMaf^iMf» 

sic 



X. pTtT, Go. 

V. fnreri«i. f . fifimfmttr Go. 
Vulgo fiUrttr, S. M. fiUmnittf, 

z. noii c/7, «airfiiM ne^ltBa nra- 
tf«Me, iie S. M. 

t. ilM^ijiM fi» n^HgtnAi atrmdt* 
ws amrinmi tM Mttt Go. 

b. fnferffifGo. 

c. 5ei'Go. inueuerii deincsps 
S M« ' ' 

d. af/«ddifGo» 

e. e/ei«/ Go. /U infuftmr vwr 
noSt intrt mrem mmvtrt fmtierit 
S. M.^tnm^ntBt Go. 

f. ferfifl fupnifcf. Go.' 
e. fnptriiHptvas Go- '^ ' 

' h. nfpari^ S.M. Vulgo(7^«i. 
i.* Ica pro «i^Jti S. M. 



ip4^ . VEflETll^-l».UI. CtrP.XV; 

p XV. Qjiodcii^ipie tumeiitum m ^^s trkhi«i(!n^ 

patietur, id:eft, vtpiU aliam^ pidp^fbram vreiiles^ la* 

jcryixias inoueont, vifnmque contiitbetit,. h^ latione 
ouratur. •. Non ;Iooge a piiis ab interiori paJFte fcalpello 

plagaiB daUs^ in ciite palpebrae, poft f^rficibus^ per 
loflguni ad menruram oculi fa£riolam pcaecideSi ^ 

timpofitis frbuiifitoiifues palpebram foris verfiis, vt octt- 
lus fine deformitate recipiat vifum et gratiani naturaleai. 

dTunc vero Qptilnooleo, nec non etiam muria^ iiifu* 
iam fpongiam fuperpone^, et oculum i^afciabis.^ Poft 
diemf quintum iblois, tunc. intrinfecus oculum collyno 
Giirabis: deforis vero tetppbarmacum impones, noa 

:prius fibulas ablaturu»^ quain duxerit ^ cicatriceni. 

S Nihiiominus et cadeinibua fibuiis:^ collyrii cura nou 
deerit, ne caro ruifus.fiiperfkui ezcrefoat. Sed pleri- 
que adbibent.pum defbrmitare.compmdium, vt par* 
tiem^ quae promiAeliad meofttram naturae forfkibus 
amputent, poifi::aqueK frigida; ('imO propter fiuxuai 
ianguinis fbueant, «(et) oculum icoliyrio intrinfecus cu* 

4rent,,ne indignadoiiii necefiirate ieedatur. . Adverfus^ 
iofefiantes piJbs <ertia e«» : eft , vt leiii teuu^tie cau- 
terio geiiae ijuae procceur rtiit "' loocanmr, <)aP^^cio, 
duda cicatrice contrahitur*^ peUis«. et paipebra altrus" 
ei^ufata a pupilia curfu^pitDrum arcet iniuriam. 

XVI. Suffufio' ficut . hominum ., ita iumentorum 
impedie vifum, cuius tria genera*ab audoribus indican. 

tur 

Ctp. XV. a« ba pro tiiiMicfM pufca frif^iiA ^atfmit. Go. pofc^ 

Morgtfgni. ^^ia$.M« quMfnBa, 

b. aiieni malebit ^tfn. 1. Hanc • fe^iionem ex cap. le- 
^ vfrumu S. M. qucmis fea. J. huc retraxi admr- 
d. facies in palpehn S. M. ncnte etiflin lo. A« Fabricio ec 

c. Itft pro fotfieikHj S. M. /«rif Morg^gni. 

»■# Ga. ,.*. . ^,, m. pr«m«rtf» fiMirattif S. 

g. Ira pno.^f qnin» S. M. "' nwiferttwr F b. 

h. indu^^t S. M. o. Ica ^xo^tUmus S. M. Gcin. 

i. parr S. M. . , p. Ita pro pupiUM atrffi.tx 5. M* 

k.Volgo pufiM,. gHMfrii^tU dj|fle,f/<?.Wt(Qp(h..f(^.,^gc"«*'^' 

funt — f99ian, ap^* ^\Mi « «Taruac ^. ' 



ART»'VET5RmAR.$IVE MVLOM. 105 

tut, fteaoceHafift^v placycoriafist hypocoriaib; Graece 
(eniffi cpre}. pupula nomiiiatur. StenoQori8& dicitur^ 
cum coa/lringitur vifus et vires aiDittit* Quae hac J 
ntioae coraada eA, vt^ fanguis de eemppribus aufera'» 
nr: radicem ^uoque foeoiculi et herbam cbelidoniam^ 
vel nium decoques adtertias.^ et cotidie ex ipiaaquft 
quannon manus patitur calida^ ocuhis foueatur. Inuit* 
^ts etiam coUyrio opobaUamato^, quod fuifufionibtts 
pnxyTeconfiieuit^ Flatycoriafis^ autem eft, ciimie) 
vltra naniralem modum pupiUa difKmdit et eripit vifum« 
oec curari vUatenus poteft. Nam ilcut oui vitellus cafii 
aliquo difiuptus ^ in priorem formam coire ^ non potefi, 
ita femel pUpiUa dtmifa redpere non potefi vfiim^ vi« 
deiidi. Qjiodeuenit* equorum.fudore, dumniembra^t^ 
oois, quae. continet iumen, indignatione"' cftloris dif* 
nimpitttr: vel certe foUicitudo longi ittneris ad indi* . 
goationem tumenta compeUit , aut laefiim oculum do« 
luinus corare xieglexerjt".* Qgod cum aoddit^ oculus$ 
Tidetur mcolumis, nuUis^ lacrymis^ nuUo fanguine^ 
nuUa indignatione prodk iuiuriam, fed vno tamen^ 
(iedantm' indicio, quod ia pupiUa ipfius imaginein 
toam tanquam in fpeculo*^ videre non potes. Hypo%6 
coriafis autem a capitis humore defirendit, et in vno 
oculo fefe prisno oflendity poflea etiam ad alterum 
tndfit. Intelligitur ' autem humore vel lacrymis« 
C(»)tiauo faoguinem ei de fiiperdlio vel de ipfa parte 

G 5 tem« 



ap. XVI. a. Ita reae Gefn. h. iifiiSut S. M. 
pro fimebtr. platocbar. bypocb. i. redire S. M. 

4(mc^s «X «ittfiletvi fldmttiidenc . H- viflm. gjui S. M» 
verba enim eoft addidi vncit in^ 1. in efwnum fuvwe S. M. quaf . 

cVj£l Vferior imht lc£bo videbatur. 

b. Vfrbia nfingm S. M* fttb- m. inAigntni^nif cattre S. M. 
^tm)iuc: fi vifiu caligM, ) .tL nqtltxii leStot faiptSttheiz, » 

c. f^iSmam F. S. .o. iiafff a/ S. 

d. c§li44 ex S. addidi. ; p. vno 8. M: vma umen G«. 
c* Ita pro eif^plfam» S. M. > vul$0 vijkt taHtum, 

f. Quaeviilgo hic fequcbaatur^ q. fpeeutum S. M. Ita exfufiU 

^lt ad cap. antecadentis> ftnem. hm Go. 
t lAGt£iupf»|i^aiac4i. .. r. intaSf^imter f • . . > 



totf VEGETII LIB. m. CA^ XVH. 

temporam detrahes, fomentabis ex tepida aqua, ia 
qua radices foeniculi decodae fuertnf cum ruta. Prae- 
terca inunges coUyrio opopanacato' et opobaifamata 
Quod fi inftiteris inedicinae, per lacrymarom curfum 
confueuit (aepius caiigo (auah. Temporales quoque 
Tenae cauteriis inuruntur, vt* meatum iaimoris ex« 
ciudant. 

XVIT. Quod fi vis pafltonis intulerit h^rpochyfin^ 
dfligenter attunde quo colore (it metnbtaiia, quae oppo- 
iita^ pupillae impedit^ vifum: (j aurofo^ coiore fue* 
rit, infanabiiem fcias: fi candido^ nTmium, etiain 
noueris .non poffe curare ipfam. Si vdro fpifia fueriti 
colore oleagineo ^ mucofimilis, per paracentefin^ ad 
hominum fimiiitudinem, cum fiierit maturata curatur. 

s lumentum igitur pridie temperabis^ a cibo, vel pota 
maxime prohibebis, in ioco molii eiides^ caputque 

, eius et ceruioero apte collocabi^. ita patentetn oculam 
facies, vt ciaudere non poifit deinde ab ipfa froute 
paracenterium inter tunicas ocuiares fubiicito, ne pu- 
piilam tangas^ aut aliquid laed^s interius, fed ipuiia 
aibum de fuperiori parte'vbi bypochjfis^ pofita ett^ 
capiteiio^ paracentcrii deorfiim deprimis ad palpebram 

jinferiorem fubtiiiter. Qood fi depofitumfuerit, non 
prius paracenterium eximaa, nHi ciaufum ocuium 
pexiiceiiqcaiido diutifiime rvaporauecis. fbiet enim xt- 
filire. Quod fi ita euenerit, rcprimito, donec ita com- 

' ponatur% vt refiiire non poffic. Cum itaque inteiiexe* 
» ' ' ' T rii 

s. 9pp9nAeM» S. M. wlg;o ^ %. Ira pro patSemhtJlm vbiqut 

fauato. Gefner. 

t. Ica prn tt m. h. ixeltiiunt S. M< h. ftparahh S. M. 

Cap. XVH. a .Ita pro iicatri' i. iikcitt $• M. Jtirwti vt iseitt 

9tm margo libri Jo. A. Fabr. «ae- Go. 

fitatem S M. > k. Ita prohpaehiftOtfoer. h- 

. b. Ita proM^/ S. M. pocifma S. M. et Go. Voluenint 

c. opttit S. M. • bypoebpna, ^uod ftquens iepof' 

4. aurci S. M. um refpicir. 

« Tta pro candiHa Go. L tapHt S. M. 

t lu pro a/c^fM S. M» : m. vH eompimapof nwrgo Gf. 



ARTfS VETERINAIL SIVE MVLOM. rof 

tis ckbMD papfUae fine vllo obfiaculo hypocbyfis % 

tuDcezime^ ferrum, et inuenies anitnal vidcre. Cu- 

nboiic Ev oieo roieo et oui albo anacoUima facies,^ 

hm^ infundes, et fuper oculum curatum^ impones, 

ic defoper fafciabis. Caueto ne ipfa die manducet^ 

ct moueat oculum agitatione maxilUe} ied tamen fi 

voluerit, bibat. Altera die ibluis et calida fomentabis 5 

diutijfime. deinde foenigraeci fuccum in oculo fub- 

fuiKics^^ et rurium anacollima fupra diifhim fimilitef 

impones, fafciabisque. Quod cum per triduum aut 

Siuatriduum feceris , oculum loluis ', et foenigraeci fucco . 
omentabis, et' ex melle optimaAtticoSnges, donec 
cicatrix fe confirmet et oculus. 

XVIII. Eft et* sjliud vftium eiufinodi, vt interdum 
oculo album inducat^, interdum limpidet: ex qua 
pailione lunaticum oculum veteres nominauere.: Cuiua 
ifla curatio efi, vt de ipla parte temporum ^ detrahatur 
ianguis. interpofitis diebus , fub oculo nihilominus fiui* 
guinem oportet minui. Cotidie quoque^ calido fo* 
memo ocuium curabis deforisj intriniecus autem iuun- 
ges coUyrio thermantico* et ac«rrimo per piures dies, 
donec recipiat ianitatem. Si nihii ex hac ratione pro* 
fecerit, venas fuperiores in temporibus fupra ipfum io« 
cum qui fuiiinet paifionem, diiigenter perquires et ibi^ 
inures, vt humor noxius poilit arceri. 

XIX. Quodcunque iumentum in oculo habuerit 
flapbyioma, incurabiie efi: taiis tamen curatio con* 

fueuit 

tf. hypKima tmu iximt forr9 G(K Cap. XVIII. a. tt «x S. addtdii 

Voluit byp^ehyma. b. dueat iUf q»9d imptiit vijkm, 

0. In pro Ittwm voluic Gefn. ftem m^rkum litnatieMm S. M. •€»• 

p. omttt. S. 14. tiut imponif Go. Tum aibum dueat, vei impediat Go» , 

q. itftmdir S iufuudet Goth. c. Umporit S. M. 

\\i\ofithfmtdi* — impffuit. ,. d. vtro S» M. 

r. pro oaU filv, Gcfilumt, e. traimavtico S. M. 

t. tt ex S. addidi. f. et ibi adurtt S. M. vuIgQ iH 

t tatj^ S*. M« deerac. 



\6t ' VEGETII LiB. IL CA^, XX. " 

fueuit adhiberi: De fub oculo /ai^guinem ei detrahes, 
et fomenfabis caHda cuin radicibtu foeniculi 6t rutae 
decoda; inunges etiam collyrio non \alde acri-, fi vul- 
nlis fecetis et deplanaueris*, ex fiicco foenigraeci (()• 
iwntabis ^, et inunges coUyrio leni, quod facit ad 
tunicas ruptas, donec fe cicatrix cum planitie ciau* 
dat, et*^ tunc vteris acriori coUyrio** per <iies pluri- 
ittos, doncc quaecunquc partes® acquari pollint ad 
inaturalem nmilitudlnem compleantur, vt^uoa defor- 
hietur obtutus. . 

XX. Si cafua aHqno animal oculum 'impegerit aut 
confricauerit vel ex percuffura laeferit, et aibum in- 
duxerit, etiam il totusoculus praeclufus (it, tainenex- 
perimentis Tiac ratione probatuin eft cito polle curari. 
Hederam coliiges t^re/lrem, et in pila mundiilunl 
diutiflimc* contundes,. fuccum exprimes, ex hoc ani» 
Inal inunges: poteflate^medicamiuisquamnfs dciperata 
sbOnfumitur albugo. Sed fi tcrreflrem hcderam noa 
mueneris, fiue ba^cas^ hederac fiue foiia contundesi 
et** fuccum exprimes, ct ex eb fucco* inunges. Sl 
lioc qtioque diffialt videbrtiir aut morofum, pauiuium 
aquae frigidae cum foiJis hederae diutiffime contundes, 
fuccum exprimes , et per'' fiphonem ei in oculum de» 
fundis. Quod cum per dies plurimos tam mane quam 
ad vefperam feceris, aibum omne toiietur. Sed & 
▼ioum miferis optimum pro aqua^, efficacius efl. 

XXL 



Cap. XIX. a. Vulgo ftcmt n Cap. XX. a. omitt. S. 

AiPlanauerit. b. circa 9cnIof ^culij iniicieiuU, 

D. fomntis S. nam dus «Iftetf tonfHmttut alhMi$. 

c. tt ex S. addidi. S. M. 

d. Vulgo additum tt cum S. c. luceaT Go. 

•Qliii. d. (t — exfrimtr om. Go. 

e. Ita pro part — pofft — na~ t. oiep «ck/ox S. M. 
tmiie compleaturqne S, W. parirl/el f. perfipb, om; S.M. 
ae^at-e — natttralem compleafur, g. Ita pro et recens eff, cnriU 
vt, G6. fattat S. M. • ndii tfficacius fimt 

f. ff S. M. Go. 



ARTIS IfETERINAR; 51VE. MVLOM, 109 

XXf. AJ^ui mdores dixeruot, fi deiter oculut 
{afiuiioiiem luiccpenr, vei albuni incurrertt^» dexteram 
paftnDDaris, fi fiaifier, ficiAramdiligeuter infpiciet: 
€tMfl ipia caliofitate narium^ foragiiua rubtiliirima in<« 
itfliet, quibus tcouis inrereoda cA fifiula ; . per quam 
ils^ qui curare debet^ os pieoom vino infufflet, vt 
iiienjm per foramen illud pcnetret. Qiio fado ocuiutf 
iflcipiet lacrymare. Velocius autem proHciet^ <|uia 
pcr iateriores venas meri virtus ad oculum pcnetmL. 

\ 
XXIT. Tumentum in oculo*^ in ofTe percufium, fi 
lumorem^ fecerit durum, caliofum, etoiniagiai fimifl 
km, hac ratione efi curandnm: Deiecflo^ animaii 
cofltni terram 9 ipfani cureni aperito, et ofiis cifbnel 
lio^uulain^ vei caitiiaginem veJ os quod excreicere ' 
coeperit, caedito, vt deplanes ad fimilitudinem partia 
ilterius. Si apte deplanaueris, aceto et oleo Jinteoiis>a 
vd liciuio ^ addito , iocum ipfum. comples , et fafciabis. 
tertia die folues , et fimiiiter cunbis per dies s 9 doneo 
inuor deiinat» pofi traumatico^ vteris. Catafiaitico ; 

Due medicamento iibraturam cutis confumis, quam* 
ixnpidun» vuinus cnretur^ et adaequetur. Quod^3 
fi ipfiim os concamari non potuerit, tam dtu cotidi^ ^ 
^ito^ donec fanguinee alijoe^ c'>ncamet,. ita vt medi» 
cuneota con^ruentia vulneri imponas. Quod fi pofi 

iani- 

Cip. XXI. a. H cx & «ddidi. te. iiamioGo. ct impte heum dm 

0. writ S. M. fklittBit infnfit rn oln et acoto^ nm 

Cip. XKII. a. Mnff offi S. M. fobmudo wfi urtia Ho a fic fkc v/l 

0. jl m ifjo pcah ommit ##, tor* f «f ad Hiem ^i$tMm » d»fuc ftrnm 

^vtffimUo^ fi€ ewoto S. M. rtitAat S. M. 

'''^pv Go. f. pofita vttrt tragmantieo eorro^ 

c. Eicfff tm» iu Unam eontraho^ fiuo, ant mtdicamintt iaHa cutif com^- 

t^f^tm tt enm ftrto eongrno tn- fumit , qtiam dim iimpdtm vklrmt 

^ ftftrpniiattm iBam. ita qmd atqnetnr S. M. 

MB/i(cr/fM. s. M. Vulgo etmttn' g. Vutgo entaftoliec^ Go. «at#« 

<^««^Mk Goth.i]urgo «t Mr- tameo. 

**■• h. cnrtttnr tt om. Go« 

d.|iUiUMGo. i' QS^S, 

t Vulgo addinsm tnfh Mtul k. ica pro tradieato S,hL' 

^f^mtrtaiiaeomr^ftortQQ. 1. iwamari cntftritS^U^ « <..» 



iio YEGETII LIB.'1IL CAP. XXO. 

ianitatem cauia"* eadem excrtfirece" ooeperft, pun* 
Aim*^ cauterio fubtiliter vrito. Oculorum epiphoram^ 
infra oculum detradus^ ianguis emendat, fi vfque 

4 ad ianitajtem melie optimo inungatur aiSdue. Prae- 
terea proded eidem paflioni: myrrhae pondus denarii 
vnius, crocodiii ftercoris iemiunciam, udis armoniaci' 
iemiimciam, fepiaeoffium femiunciam: meilis Attici* 
eyathos 2 : ex quibus omuibus tunfis atque permixtif 

5 ocuium perunges. Magnae iippitudini adhibetur tale 
xemedium: Myrrhae troglodytis vnciam i, thuris 
mafculi, crociSicuii, iimpidis^ Cypriae, aeris vfli, 
ana vncias a, tepes^ fimui, coaipargeset cernes, aquacf 
coeiefiis et Falerm vini, meiiis Attici adiicies quaatum 
fiifficit, in va(e vitreo condes, et cum nece{& fuerit 

6vteris. Si caiii ciiium ruperit, fibuiam'^ dabis, et 
mannam thuris cum ouo impoues. Diicutitcicatricem 
oculorum eiufinodi compofitio: ' Spicae^ nardi vnciam 
iemiji, faiis ammoniaci' vncias 1, cadmiae* vnciam 
iemis, crod vnciam i , piperis femhuiciam^ in pulue- 

7 rem conuertes et vteris. Aibi vitia^ detei^t ifia cura- 
tio: Sepiae marinae oflis rafi ^ decem, croei 3 duos, 
fidis arraoniaci fcrupuios 2^ mynhae, ciooodfli fler- 

^eoris icrupuios duos. Item, aibum fiue giaucomata 
emeadat, vini Aminei^ veterisicxeariitres, gari tloris^ 

fexta- 

tTU !• e. locus in quo vitium erat. x. fftulit farimm thmit S. M. 

n. Ita pro crtfcere S. M. pofi fiftuias Go Vul^o fftufam, 
mmfrnkuU'^ tKfertrtaliastrefkt' y, Craein faUt AmmouiMt ans 

«e O). vide lit. e varictaoem. vuc* II ^ myrrlMu "^in^ Catimc 

o. Ita pro funSir S. M. ftr^ vnc, y^ ftemrit cfacpiili 9//« 

fmBit Go. \ IrcM aUfum fiut glmuamm emendat. 

p. Ita pro eppbora Qo, vini^ Aminei fextarii til Catioph^' 

q, iutra acuium dettaSi Jkuminis larum vnc, ftmif , Mettit vuc. Uh 

Go. Voluit detraSia, fuiims fimnl deeoSUt vtert, S. M. 

ff. albi S. M z. Vulgo atman. 

s. omirt. S. M a. Ita pro catimiae cum Gefn^. 

. t. lapidit euicis S. M. iepiiit cy- re coniecerat SUdus, 
friat coniic Sladus. Sine dubio b. Alkufttiam Co. 
liiir lapidit cyprii i. e. chalcins. c. amenii F. S. cimiui afHimt 

V. tert et incorpmra nrM ufua Go. 

furiati^ vino, /k/e, nitra tf uuBe . d. Ita tptozmiopU fcripficxCo- 

AttiM ta vafe $• M. chaao iariaftirit. 



ARTia VETERIMAR; 5IVE MVLOM. lu 

lextariitf^ mdlif vnciae cres^ quibus.odiBibus .decodis 
vtcris. Album toJlit, ii ex huoiore vel peicuHura^ 
eucocrft: Swdaracae^ vnciae 2^ oSxs fepia^ combufti 
vaaae^, pipeii» albi ieuiiuocia, iali$ annoaiaci vu- 
OK a, cum melie/ pennixtis. Cicatricibus oc^ulorum 10 
jDcittut ieiuiui iaiiva» fl cum ikle mandatur^ in ore, 
etexpuatur in oculuti^ Si\i <]uoque tritum cum ofle < > 
^pia^ et iioapis^ agreftis femine. Coliyrium nardi«i3 
Aum: . opopaoacia fcmpulos 2 , viaiae vncias 2 , fpicae 
lurdi, caiBae, marrubii ^^ ana itmiunciam , croci 
Siculi viiciam iemis^, oJei iemtunci':*^ et icrupulos 4, 
piperis aibi. vncias^ iex, gummi fcrupiiios 5., . Itemi3 
ala confe<flio coUyrii : Aeruginem aeris et (alem opti* 
mujD aequis ponderibus et aceti quantum iufEcit/miices. 
Kcccilaria compoiitio: rutae fcrupulos 4 , thurisi^ 
iDafi:uli, (iercoris coiumbini, murium, olei, croci, 
iDtUis, cadmiae^, olei roiati ana fcrupulos 4 1 diiigen- 
(er crita milbebis et vteris. Si™ vero oculus idu vui* ij 
neris idanabiiis red<iitur, et, vt mulomedici dicunt, 
canchremata fecerit/*, ne pericuium mortis incurrat, 
enii poliinem cum oleo roieo et ouo ilmui immittito^ 
Cum puigatum vulous fuerit, cum melie Atcico inun- 
gito. Sunt et aiia multa coUyria^ quae quia eandem iC 
vim, eafdemque ipecies continent, enumerare fupei:# 
fluuffl duximus. 

XXin. Plerumque ftrumae vel parotides aut fcro^' 
pbolae* imnentorum gattur infeilant, et faucium tu^ 

more 

c Ita pro SmJsricMi Go. ct mtta piperh — giimm fir 5. cft rimpU*» 

AHtffwm «- vtmtrit, citer : crMf fctHpulot c. 

f. wMt vnc. II S. M. ^- ^ti pro catimiM lcripfu orcMi» 

g. i^ G»th. W' Go. . ^ 

h thm mm^ c \i *"• Hinc ad nnem cap. omitc 

VA. L^'c!^\t ^ - ii 5.M. Si ocMiMs infinai^iUs reddi. 
Ml mprlmc mfrt 6, 37, 4. e(t, ^ q^ * 

prorwwM ett cawrnii. Gorh. «ur- „ j^^^^ ^ 
• ,^, •-...• o. •«• /e»if«r immittitmr Go. 

I. srar. mfent S. Op. Xxfll a. /cr«/4»« Cort 

k- finfMhi S. M^ Pro verbts parvtiiat •— y^ro/a« Go. 



iia ; VEGETII LIB. m..CAf.mV;^ 

tnore ^ produntur. Kam ^[ ei ^] fui>t-ed0 ^ (fuM 'ci^pite,| 

ct tanquam ab Aranguiatione ^ praefooamor. Hee'' 

primum fomentis* calidi», et cataplafinate ex poUini 

hordeaceo et reiinae vnctis^ tribus mero valido codil 

^ dcurari expedit: et cum eolledio fuerit maftirafa, ibl^ 

pello fecari^ opus efk^ et qttidi|iiid coUe<^ifi fterir, 

^ emittere) et^ aceto et^ iale et oleo infufbs ^ Itaimfcos 

* fubiicere. caeteris quoque diebus trauinalico" et inedi- 

camenti« aptis folerter curare , vt^ vulnas^paceat, dum 

ianetur. Nam in his iocis ex praeclufione cito folet 

fiftula fieri: quae fi euenerit, vt fupra'^ demonftra* 

tum eft ) papyro et coiiyrio poterit pedanari. 

XX [V. Giandulae quoque animalibus, et praeci* 

i pue pullis*, vsque ad pericuium interdum moieftae 

ibnt, et ^ in morbum ^ tranfeunt aliquando ^-i quae 

inter maxiilas inferioresque fauces iiafcantur) et ad G* 

« miiitudinem piiularum maiores, aliae^ vcro oiiilorei 

connexae ex came obdurefcunt, et tumorem ^ fine doio^ 

ribus faciunt. Quae inter tnitia perundaeoico, et* 

picula perfricari foient, vdiementiusqoe manibos cor^ 

drumpi, et ita veiut vane(cendo fanari^ Quod fiex* 

' oreuerintampiius, deiedo animaii, ita vt per mediuii; 

ftcentur fi:aipeiio £il>ttliter, cam radidbois eximuntur, 

'. na 

b. lu pro tmnwem pfiuanit ni. injkf» lemnis ^mt C ,i«^ 
. Corb. et Go. tumtre freduamm S. M. 

S. M. n. tr§gmmitif Szli. 

c. €t omitt. C. o. Ita pro fi S. M. C. 

A fiiHea^ S. M. p. fmpmns S. cf. 3, l|, 4- ^ 

«. Ica pro ftrangnria Sladu$ cor- fp^ feitfi finutri Go. 
texit. flrangnilia Corb. iftrangn^. 

liam ptodt^cnntnr Go. fapnCcnptot Cap. XXIV. a. ^dfc/C* 

fir/fngiihm. , h, et ool.C^ . 

i. Hoe S. C. marha C. 

g. fum. Corb. d. alifmtnd$fut inHtAxUU C. ^ 

' h. aeranali co^a Corb. acrtnaH alifuand» S. M. 

refina coBa curari reliquis omifTif e. aitae C 

Co. f. imm. C. 

i. feemtpnt ve! Corb. g. « ex S..addidi. picnla tt etee 

k. et om. Corb. wfricari Corb. 

L tf om. C. ' • n. /««««ir G» 



ARTIS VETER1NAR. SIVE MVLOllf^ 115 

ne^ ilt(|iu vtiui tangatar. Quo fado aceto ^t oleo cum 
fsk iDKiicaiMntisque^ fnperius dedaratis fananda fune' 
vuloenu Flerique vrendae^ dixerunt. Sed (i paruae** 
fiiir, prodefl; ceterum marores exiecandae funt ferro. 
fkti^fK^ etiam cum ferro exemtae fuerint glandulae,. 
ppfer iangninis fluxum ioca vri debefe praecipiunt, 
poft iaie ct olco odo diebus vtuntur. nono die ** ex 
iiitrDetaqua calida diiuunt Si nitri inopiaeil, lotio 
olido aot lixinio vtuntur. Deinde vinunf et oleum 
etfarinam de eruo imponunt per triduum, cOnfequen^ ' 
ter it^ vino ac oleo, et farina liordeacea, et melle 
percunnt. Addentes^ quaecunque plaga fuerit, aur 
ftnunae vei parotidis, giandulae quae toiluutur Ly* 
cio' medicamento^ "vuinera* pcrcurari ita , vt de 
najis* granatis ficcis puiuis aiperfus celeriter^ a&tat * 
iaiiitatem. 

XXV. Cuin • caput pullorum calefecerrt prima 
^entitio, inter^ gingiual atque maxiiias tumof colle* 
Ao<|uc generatur , quae puliaria vocatur. Cuius • 
patTiOQJs tanta tenfura e(i, vt manducare vix poilint. 
Sed cataplaiinatibus ftudionilime maturanda funt, 
ddQcle^ kaipeiiQ aperienda^ poft faie et* aceto et oieo 
omnda. 

/XXVL 

ivcitin aii, C. p^a fuertt fitnmi vtl pitrptidse 

li- fK oo. S. ^Undnine 41MC toffomsr 4y€m 6. M. 

I Ptttnmqu Go. Vulgo ettam r. iotii S M iici^ F. S. 

J^. Mecum Morgagni. efi ». vet natHra S. M. 

wc inferii CoTb. t, miiii Krnnati ficci.V S. 

a. Vulgo ptma Go. nt pamai, v. teliritatem a jf. fanftfUit C. et 

Corb. finijkia — exficandi. Go. 

»• Haec fcwrio vulgo capttis fe- " 

qttenti^ fea. fllterani efficiebdt. Cflp. XXV. a. Cnm C. vulgo 

0. «nif £e ftr C. Vulgo nee' Dtim. 

**" <x< b» in f^ifigittA at^ne maxiSa Corb» 

P- Kdena farinam de vin§ ac c Hniut C 

f"'*! C. d. debfnc C. 

q- ettetUtntet eaM faae^ac flaiti - c. Aceto oieofni Cor^. 

T.a^.P.L ' ' : H 



114 VEGETII LIB. m. CAP.XXyi.3CXyiL 

XXVI. Si ex alkiua buiufmodi ^ curatiove. iuoie^i- 
tum^ fiAul^m 10 ore fecerit, hac ratioae curabitur: pa- 
pyrum iniicies^ in fidulam, vt pars eius in ore extet, 
quam lino diligenter ligabis, ne poflic elabi: pars 
vero foris exeat,quae nihilominus conftringenda eft IIdo 
ne cadat, triduo^ pemianeat, quarta^, die papyrum 
exime$, coilyriumaue ad longitudinem et cauaturam 
vuhieris ad arclum' fiftulae fubiicies, et ne forte lab- 
tur, fafciabis iocum, ita vt ad manducandum pofllt 

dmaxillas agitare: tertio die folues. Si fidula ceciderit, 
diebus feptem vnguento traumatico^ curabis. deinde 
collyrium ex melJe et erui poUine decodum fubiicies 
ad pleniti^dinem for^minis diebus plurimis. A& vlti- 
mum anapleroticum ^ ipfi vuInQri medicamen imponis, 

Sdonecomnis plaga, dudacicatrice, fblidetur. FiOu- 
lae autem collyrium hac ratione conficies : mify * vn- 
ciam I , fercuiae^ vnciam i , aeruginis aeris vnciam i* 
battiturae, chalcitidis vnciam i^ cimini feminis vo- 
ciam 1 4 t^rcs cum aceto acerrimo, et fecundiun 

Jiualicatem vulnerum, cum vfus exegerit, coilyria 
ormabis. 

XXVII. Fiftulae nafcuntur, quoties neriius aut car« 
tilago aut os negligentia vel iniperitia curantis ex plagae 
alicuius tabido humore vitiatur. Tunc enim gua* 
comnieauerit ad inflar cuniculi carnem indurat et in- 
callat, et fit fiflula, quae nulla ratione fanari potefl, 
qec aiiquando coire, nec folidari, nifi peaitus exima- 

tur. 

Cap. ?CXV1. Dt ccnfcitnio cti- vt — t^an, Hgnhit Go. 

iy^io fiftulari addidic inclufa Gef- g. ir^manticg S. M. 

ner. Sed Samb. De fiftula maxii' h. npoftolicum S. M. 

he vel tie conf, c . / habcc • i. Anifi vnc. trita cum firti «rtt» 

a. eiufm. C. mifce et fac coByria pro quaiitsXt 

b. tuftentMH C. vulnerum cum vfns exegtrit S. M* 
C. Laciina inC. vfque ad dg.l, tmifi vulgo. 

d. trii perm. om. S. M. k. feruiae vulgo. 

«. iilia S. M, iuatta oliaG. ' Cap. XXVlI. a. Ita pro f*»« 

f. radicem fift. iniiciet S. M. /«- cx C. datt v»lui( Gtfn. ferqMm 

fceoHt haim ita ad matiiitmndnm S. M. 



ARTB VETEWNAR. aiV!E MVLOM. 115 

tiir. Hbios a dhirrJis «udoribus mdita cfi diueHa 
curado. Alii emnr icalpello ceiecari et aperiri iubeirts ^ 
ct ffm^otomio ^ decarjiari, xnedicamentisque acerri* 
isiicoi&iiii^, et fic poftiiK)duiii vulnus ad cicatricem: 
we* Quod cuni laboris ac diicriminis babeat plu- 
ifamm, jninus tamen prodeft.' . Alii vero cauterjo| 
mjxta fiflulam inurendam, vicinasque partes eius 
puodis feruentibus perrumpendas'^ eile duxerunt, <|ua- 
tm per ignem callofitate fubmota , ilakicis'' imedica- 
inditis vulnera percurentur, Sed melius eft fiftuiam, 
fioit faperius dedaratum eft^ papyri inie<flione curare^ 
^oia neque neruua neque vena neque oommifTura vexa- 
tor. Naai icaipeilo vei cauterio faepe iit cauia dete-4 
lior^ et periculum cceat^. CoUjrrium vero omnem 
ailoGtatcm ftftulae de alto a radice eius jcximit. Quod 
£ os &erit vexatum, quod oporteat radi , pntcns vulnus 
poft^ medicameiiti curam non potefl: impediri. Si vero 
in aho tabes ali()ua vel nemus aut cartilago remanierit, 
tx eodcm coUyrio puiuerem facies, et frequenter inii* 
^ Oomia eaim vuinera eiimpidat atque perianat. 

XXVUI. Interdum ad fimilitudinem ijrnanches 
«umalibus fstuces tt caput interius intume£:unt, adeo 
tt bibere aut manducace Jion poiEnt. Cuius totum 
oput* et os fit ^iingua aqua calida foiiientatur, et tau- 
zuH) ielle perlinkur. Potio atrtem datur huiufmodi ad<a 
comu. .Olei veteris Jibiras 2 , vini iextarium i !* com- 
foSsts^ nouem^ quoque Caricas cum no'uem capitibus 
fotrorum decoques^ et diligentifliue xonteres^ et ia 

H a aqua 

^- yxtvnfinngii m h Edd. Jffni" f. Itt pro ^ Go. deinde im^- 

i^Qm. nm ntfino S.M. Mor» Mt: Vulga legebttur: vexaMiii 

^gni, Platner, lo. A. Fftbr. «t fnod — ruM fmm vnlmm, fit 

^><^ £ne difttB^one. 

c- Ita Goth. pro ffBfr. Caf. XXVIIL a. ^afnt ex Go. 

^•ltt{»oc^iftmf Go. tOHfi»^ oddidi. 

«'S.M. ^. Pergit litovCotk^f reMiM- 

, t, Ita procMgntGo. oMUirmft* Jahit habet. 



si6 VEGETU/LIB. III. CAP; XXVIIL 

«qua ip& nitruxn Alexaiulrinum trituoi^^antum^ firffi* 
cit miicebis^) et ex his omnibu^ potionem inane et ad 
vefperum heminas fingulas dabis^ vt tumoris^ ipfios 

3 relaxetur et mitigetur afperitas* . Manducet autem 
herbam viridem, aut quod meiiui eH palcatun Qiiae* 
ii defuerint, farinam de honieo facies, •cui nitrum ad* 
mifcebis, et fic apponesK Foenum quoque molliiTu 
mum eliges ; quod nibilominus nitro et aqua confper^ 

4ges. ijanguinem non detrahas, nifi forte de palato 
defpumes. Cum coeperit conuaieicere^ nitrum tun- 
fum et cribratum pulueri * de radiribus cucumeris [aii- 
nini^] filuatici commiices; in^ vini /extarium i co 
chleare pulueris ipfius iunge *", vt huius potionis vi refo- 

5 luto ventre purgetur. Alii " audoces tumorem capitis 
ac linguae vei niucium, etiamfi obdurauerit, ita fefli' 
nantes propter pericuJum curare nituntur: lapides mo* 
lares plures igne fuccendunt; cum candere coeperint, 
caput equi cooperiunt, et vas plenum Jotio fub ore 
et naribus adponunt^, et per vices finguios candentes 
lapides iu iotium^ immittunt, vt iiie vapor ac funiat, 
a") calore iapidum concitatus, os equi et nares iin- 

6pieat. Nam' et fuftem tcanfuerfum^ vt apertum os 
habeat, debet accipere. Qjiod cum diutiflime fece- 
ris, aquam marinam calefacito, vei ceite iaiem in aqua' 
tiuici mifcebis, feruendoque' dfiroiues}« addito aceto 
aoerrimo, caput eius et^ os et gingiuas diutifiime con- 
fricabis. FoAea fimum bubuiinum'' cum arci aceto 

mifce* 

^ d, jHod C, G. o. Itft pro fufpmmt Corb. 

' e; fra pro mifits C. p. Itith mttunt C. 

f. tMmoTtt — r^axtntmr C. <). a om. CJ. 

K. quat wtu C. r. Ita pt-o implm^ cr fkfit ex 

. h. lca pro adptms C« Corb. Gefn. w$m fi fiturii vifim 

L Ita pra^iMrcf C ttftrtnm. Gnth. 

k. afimni oin. C. cr Gedu s. oqmm dulctm Corb. fiHum 

L Ic4 pro tt vini flxtarimi^ r»- puim dutci Go. 

cbiearim Corb. c Ita pro foKendapu di/tlms cx 

m.vi9i!tiifstiv$'tas ptlHmm C. la- C. Gefn. fomtntt Gocfa. 

vtigt tt hacpotiont rtfolnto G* v.Mft om. C . •• 

n. Uinc ad fin. q^^.w^S. M. x. Mainm C. * ..' - 



; AKTIS VET:^RINAR.iSlVErXJVi:iOM;' lit 

voSahiSj et cepe&ciesy ex i|uo caput totum ^ frOii=> 
temft er iabia perunges, mik:' farinam hordeaceafri 
ouD «]ua tejnda ftifficieiite^ pro ^bo dkhis et pota. 

. . . ••• *t 

XXIX. Qnod fi rr^ piccura fangiriiits tamor i^ 
.yignatioDis euenerit, ita inteUrges,^-fi venis tenfw 
obturatntor^ auditus^, et oculi fanguinei apparebunt^ 
aii de temporibQS, ^ fi noo tumefaunt^^aut certe de pa- 
ko, £t ibi indignatio «non erit« ianguinem oponet 
atifeni Cretam-^ Cimoliam duabos partibus , tt 
KctiaiD partem cretae nigrae^x mo auftero temperabi^ 
etdimicaietS illini^ caput. 

IXX. Sciendum efl: aotem tubera in corporifaur 
/rc^uenter excrefcere , quae Graecf oncomafa* vocant., 
Horum variae qualitates et ^ diuerfa funt noniina. Stea- 
Kmi»* eft tuber; cfood in fe adipeiii vel** piilguedinem 
cootinct. Meliceris^eft tttber, inquocaroinfpiflata^ 
quoinodo in verrtich, inuenitur... Aneuryftna ^ eft 
taber, in quo fanguis conipiratus^ yberis venae fimilis 
iooeiutar. Atiieronfa^ efttuberv in quo f^inofa " con- 
gcrici reperitor/ Ganj^iion eft tuber, qood'' fit ex 
Jupiicatione nevoi, fimilis tubero^ cum dolore immo-:. 
bili, Horum omniom vna efticuratio. lumentuma 
coiligatum depOBitur, et"" tontra iocum cauiae fagitta 

H 3. auc; 

y. cf fimagm tt hkra perungnet. c. fiichatmna F. S. fi^fbilma 
ORCbrb. \ %i}AJt'€tat»miwnC. 

pweCorb. f ^^4Lim,*^ r 

>, '""**; % ^rP^ „ r-» «««/'*« S. M. ^ 
.jI ".''"'^^'^'J- h. C(m/Wrifi.r vfhnh ttnt C. 

d. Hmc td finem capms om. j ^^g^^ p . g, ,aytromatn C. 

e. f*to C forw ctMdtt comi- .. /^;^„«, c u 



e. f*« i;. torte canaa comi- j; f^i^fa S. U. 

ctwttCefa. k. f««lom. S. Glation Goth. 

Cap. XXK. •. «««•«««« F. 'S. , 1. Vulgo»>»*«r»etpoJteJti«*er»i» 

•'.tMMt* S. M. MKmi«taC. ' m. et nm. S. deincep» citM /1 

b. /trf C ' «M «Kt ^. -M. 



Ut VEGETII tlB. III- CAP.XXXL-XXXnt 

^ icalpello m^ngum 4exlra «e iituftra pro nienfiir» 
tumom aperitur, iu vt media fafciola ctttis^ quac fiipra 
tuber eftt i^ta^a perswieat, Poft'^ egeftia vel euer* 
fis onuiibus, quae tuinorem moueraot^ medtcamen' 
liscompetenijbusy et^ ^uae fu^ia^declarala fimt^ per* 
ducitiir^adcicatriGem» . > . 

. XXXL Si iumento Ungom iiiefft indla ^ ftatfm eam* 
£bulia coAfuito, deincfe vina lauato^ poft gallBintun* 
dito et puluerem cernitOy ex eo fmponisv donec 'ia« 
netur. cui dabis foeaum mollUfimum conctfum^ cc 
pro hordeo furfiires. Alii ^ |>oft«}uam fibuias acceperit* 
linguaque vino fuerit elota, mel rmponendum effe duxe* 
Kunt : vt plagam pufget et curet Ad vkimiim ex malo 
granato puluerem iniecerunt* 

XXXIL Sf iutiieBto locnlamcnca'' dentittm lid^elt 
gingiuae} vel dentes doiuerint, bis^agnofeiturfignis: 
hordeum fbiidum ghitiet, maceicit^ £ilivarum plari- 
mumeffundit, gingiuae intameicunt Cretan» Cimo- 
liam Gum aceto acerriino macerato, et calentem ex- 
triniecus maxillis inducito ne minus qttinque diebus: 
gingiuas autem intertus cum putuere eortieis^ mali gra* 
nati et melle tertia dit diutiftime oonfricato, donec 
egefta ianie conualefcat Quod^ euenit, cumbumor 
acrior ex capite in maxillarum defluxerit venas. 

XXXIIL Quod fi antmal iuxta collum vel^mohrr» 
vel alio oris loco os fregcrit, vt mbffiim claudere non 
fofCit^ et apertis dentibus horceat propendentibus labris, 

con* 

n> Hinc ad finem ethift. S^ i^ C. Vulgo Metfmnt, 
9g€fiu vtl tfitfit mnnikMt — mptte» Cflp. XXXIL a. /M« S. M* 
rtfKt, mnUcamimis omnihmi ti ^hm b. inclufi vt glofTani. 

•— perdudtmr Go. " C. ifiif F. 

o. Ita pro etf Go. d. ctrtidt om. Go. i 

p. Ita Go. pro pndiie, «. Ha<c twahenda ctant ^ 

Cap. XXXI. a. Vulgo cmJl* tnte Cniam ponenda. ^ 

b. hinc obittt. S. M. Cap«XXXm. tin vfioukGo. 



ARlriS VETERllim SIVE MVLOM; ii j 

tOBSkmo cafi^ fijineDrabis, et labrum et ^uae fune 
di&iip(a componis, fardola tenuHfima aceto et oleo 
imcie&ifla^ dHtgenter vnam partem, ddhde alteram 
compingf^ ad locum, et fimiHter fafciato,' ne iterum 
Jtfipetur t Oii et curciimafai ^ conftriftaim opOrtet a 
imponi^» nedeprauet dehtes et labia^. Cufn foiceris 
id comkhim, manu quae ante compofueris contineto; 
fQrftacm ct £irinam hordei mixta in cophmo ad man* 
docandttm ^Jabis, ita vt quamdiu manducat, manus 
toaaloco, quem^contiuet, non recedat. Cumiam 
mandacare noluerit, oflerto ei aquam, vt bibat. Cum 
biberil, cnrato fimiiiter, vt fypra fcriptuni eft. cui et 
£iccam pti&nae®^ conuenit dari, fi minus fottacfle man- 
(ioanerit. Quem tali obieruatione per dies quadraginta . 
curatum reftitues fanitad. 

XXXIV. lumento narium caTtiiago fi cormpta fit, 
ce languis reprimi non poflit, fpongiam Afram \ et 
thoris maiculi poilinem commixtUm impone ad locum 
<pu laefiis eft, et fi vuinus fadum fiierit in cartitagine, 
bc ratioiie curato. Interdum animai ^ defpumatum a 
remiiriis iemel de palato fanguis non poteft reprimi, 
pioptcr quam neceflttatem, ficut fupra fcriptom eft^ 
in loco, in quo fa^itta ruptum eft^ paiatum, fpongiam 
imponis, caputque eiusfurfuni confh-inge, et aqua frt- 
gida renes cerebrumque teflicuiosque perfundis. Quae 3 
Rs fi tardius fubuenit apaciam^ nigram et thuris polli- 
oem aequis ponderibus ex aceto acerrimc) temperabis, 
totumqoe caput iliiitiesv donec fanguis ipfa conflridi6« 
nt claudatur. 

H 4 XXXV. 

b. * ittferit S. Ctp. XXXIV. •. vfitm S. M. 

c Vulgo «rfm. F. M. anm. . ^- An Gr«cifimis tft ? Deb- 
^aJtnamvilcunmnamS.U. bat ccrrc -»m«/. i<y><i»«t# Go. 

d. £t brcric S. M. jn finc Goih. fingMun iffa con- 

t. ftr wrff addic S. ftimim. 



^ao VCGETIl LIB. Ill CAP. XKXV^-^XXXVll 

XXXV. Mature per/culiun cxe^U cam r 100^^ uena 
^laudi noA poteft ia palato} fe4 continuo.^ iW^uinis 
protluuiuiii inhibetur, fi ^t cand^nti cauteriQ. fperit 
meatus ille combuftus, et fufpenruii] alitius ii^ut. 
Cum per n^s faaguis deilui.t, nec poteA aliter reti- 
neri,, corianikuni viridem fufficienter tundea, fuccum- 

;|ue eius expreiTuni^ fubftrida equo, naribus' iofundes, 
rigore natui:ali venas prQtinu& daudit. cbartain etiaKn 
ct lanam.cQinbureS) ipfumque puluerem peir fiflulam 
infufflabis iiaribus. 

)fXXVI. Mucorum etiam qualitates^ qui per narei 
effluunt^i conuenit of}([t'j ex quibus genns paiTionis 
oftenditur» et cauifi cqgnifa facilius curari poteft, Mu- 
cus liinpidus cotidianus eft, et niil niinius^fi,ierit^ noa 
debet eUe fufpedus. Craifus autem et candidus a cere« 
bro de^uit^ et admonet.ad m^delam capitjs feAman- 
dum. Rubens, tenuis, frigidus, veteris perfrii^ioui^ 
prddit iciiuriauK fropter quod tbermanticis ^ potiom- 
bus caleHeri aqimal opprtet. Coeruleus, id efi, fufcus, 
leujs'^ abint^riorjbus yenit, qui indicat febrem : etideo 

aconueniens lexipyretos^ adhibenda curatio eil. Craf- 
fusaurem, £pumofus et paliidus a pulmonibus nafcitui'* 
qui fuipirioios' oflendit: quibus difficile, nifi fefiina< 
tum fuerit, fubuenitun Fabaceus vero a glandulis fer- 

. pit, quae ceieriter aut eximendae funt, aut ferro curaa« 
dae, ne conuertautur in inorbum« 

XXXVII. Saepe i<flu vulneris animalibus per nare$ 

ian- 

Cap. ^XXV. fl. eoHi, pofmit c. tragmMiticit S.IL 
fingnir, frobibtUtr auttm , Jj S. M. d. Itnit S. M. 
Accepii incerpolator r>fv CQUiinm^ e. lifitomefis S. U^loftixoroi «a- 

pro perpeiuo, vt folent barbari hHtnd» Go. Vulgo: UftifCftfit li 

Gefn. tfi^ pirttran, 

Cap. XXX VL a. ira reae S. M. f. M^tioflts ofitnditur S. ?4. /«• 

wivHs al. a, G. fpUiifiu orditnf G. tjui er u'PJ* 

b, per/triB, S. M. tukins — ^u- orditur ^ro o/hnditttr, Idcmdci«ae 

fricationis Go> faulcim vtroomiffoferro. 



ARTJtS VETEI«NAa..SIVE MVLOM. tat 

Suifgm flqit, quod v|bu«i cuferidii* v6eant, quod -prae* 
dpaeoMidiigk, fi ^qiuis vltra vires «galurad cuifuii^ . 
oisoi^ corpore oieo a^ «ceto perungeodutp efl.aainiali 
kJoco tepido ftatueiidumt cooperieiidujugi etiam dili- 
pmer^ daodacpie^ opera, vc pioUiter cubet, nec ad 
douuboiandum cog^nr, ibd cibo diligeniius reparon 
mr^. timc erucae® vQ^iafti .1 cuin lade confere«, et pec 
corau oaribus infuodes. Qi^od fi eruc^a^ defuerit, ari- 
fioioebiae vnSciam ^ i , croci femiuneiain ^ - cuin vino 
duici cooterito, et deiicito^ per uare$. Simiiifkr co* 
fiajidri viridis fuccmn e^piime^S et naribua infuudes. ^ 

XXX VUI. Si poljfpQ^ eritiur in naribus, praeclulb 
fpiFamiae Arangulabitur, (li^^%j faumidi proiluent mu* 
ci« periculofa^ paifio, nili bACc medicina {ubuemrit. 
Si prope polypus^ fpent, acutifjlmo. execabitur ferra*' 
me&to, eoffandus^ bis reUus^ ({aibus circumeiia fanan<» 
tur. Si vexo akius fuerit, cauterium plumbeum qua- 
dncom iaciest ex cjuo calcfado polypum fxiequentev 
imiies, et fic poiypum fanas. 

XXXIX. lumentum fi fuerit fideratum, his agno- 
fcimr* £gm«. Labia eius .et maxiilae nec non etiam 
uares [eius^} deprauantur in parte^, ita vt vix cibaritf 
deotibus inlklat \ Quae etiam humoribus plena repe« 
ries, et cum voluerit bibere, os vfque ad nares deiiier- 

H 5 get 



Ctp. XXXVII. t. q^ftntn S. peffid, nifi hnc mtd. fihuMtit C 

t^emu G. qui in titulo habct cu" perie, pafft^ tfi , fi htac mtHieina 

fmm, Idem deinde C9gatm pro mn fulfucnit S. M. VyiXgo ptrieiUa 

mt^, fajponis pl»riuu bste — - Jukuenit. 

b.9nde$h»S. M. b. ptiypafui C. , 

C ifnia ^uBfut C. c enrantlHt C. et enra kis iHebH^ 

d. temper&mr S. M. r S. M. Vulgo ferramenia. Curan' 
c ntM C. <C S. M» dum, 

L mciam mediam $.M. Cap. XXXIX. a. agntfciturC. 

e. tnciam tfnam S. M. eognofcitur G. 

n. oni.C. inuce S.M. caiiieiioG, b. eiur om. C. 

i. expriioens nar, C\ c. partem C. G. 

Qp. XXXVIII. a. ptricnfefi d. conlidat G, coUigU G S. M. 



Ms VEGETlt^L». «I. CAF. TS^ 

getin t^uam; quiainfirnia funtlatMa^ qtriboa haufitis* 
dattrahitur^ Aceto ee fiile lingu» eia^ et iabia dmtiffime 
perfricantur, diHiec fanguis emanet^ Tettia die cau- 
fticum crudum in illa parte labii imponis^, quaelentit^ 
lliiuriam^ cum cautela/vt prius alliges' linguam, ne 
fDedicamentt violentta nocetft. Cum medicameAto la- 
bia perufta*^ videris ^ aqiia lauabii, deinde aceto et 
oleo fouebiS) ficut alia vulnera, et^ hac tatiooe cura« 
3 bitur ". . Si vero maxillam fideratam babuerit et tor- 
tamv haec^ eft cura.« De temporibus partis ipfius ian- 
gttinem detrahes^, fimum bubulum ^ acerrifno aceto 
permifcebisS et diutiilime decoques, et* parti tempo- 
^m, ex qua fanguinem extraxeris', caliduin induces^ 
iaepius, vt exficcet^ et curet, hac* vfusy potione. 
Trixaginem', hyifopum filuaticum, origanum, fer* 
pillum, arifiolochiam, mannam croci ^ pro aeqois pon- 
deribus^ contundito atque cribrato, ex quo puluere 
plenum codileare cum aqua muUa, oleo et vino per 
narem finiftramad vnam heminam^ quotidie oportet 
infundi. , 

XL. Conuenit de ceruicis curatione di<fhiro obfer- 
vationem indicare flebotomi: quia ctrca ea* locafre* 
quenter, operatur. ]>etra<flurus fanguinem animal a 
cibo abftinebis et potu^ aequali loco ^ conflitues. 

tunc 



e. tmgafinsMfUus S. BL 8. panim tx «fM / h ng mmm ii' 

f. (vndej inl. S. trax, C. 

. f, Ita proeiirmtffC. r. imludt F. S. 

h. fin^e/'C. V. eryiccetC. ixfiee«tS*Us Vul« 

i. ftf^ C. go exficcttuf. 

k. deufta C. S. M. x. Hinc om. S. M. 

I. femidebit C. ftmderis G. y. vfirHt C. G. 

fertmxerit S. M. z. Traxagine yjfipum C. tnxtlP' 

m. etom. C. mm G. 

n. fanabim C. ft. crocam C. mammm omitr. d 

o. hoie ^ ewa om. C et tor- b. paYtihit C. erihtHata ^ atm 

tam omirr. G. ^ aqua et vifio per tuirewG. 

p. detrahes F. S. c. emimm hic et al. C. 

q. Malum C. MiUnwit G. Cnp. XL. a. ta om. S. 

r. mifetkis Q% h. filum inf. S. fiii Corb. 



ARTB VETERINAR. SIVE MVLOM. id) 

mnc^lotuihiiipraeerBiceni alkistenede, et^ addringst 
ad DOitDim, vt vena facilhis appareat. Deinde fbpra 
laqaaim* de iiaiAfae Ixianus poUice venam deprimes^ 
BelDcht^;. cum^ iagitta tangas^ Duae ai^tem venaea 
raprte fiminia ddSrendunt,' et conueniunt ie fob 
flaxffifva^ead gujam; tndeaiigemittis vm^sinferioa 
fiatuor digitis siercamenlam deprimis^, ne ki gtilam 
inittas, et bifurcum tangas, et iumentum occidait 
flatim^ Sagittam duobus^ digitis tenebis, nec plus ferri 
impriiius "^.^ quain exffra dtgito^ emi nebat. Nihilomi- 3 
m etitnf -meaiano digito manum tuam moderaitdd 
fuipende, vt fit leuior; ne vehementius imprimas quam 
oportet. quia non plus debet quam inucro defcendere. 
Si panim apte profiuat fanguis, iumento fi^enum dabi^, 
aut iliquid qood manducet. Agitatione maxiUarum 
^us fiinguinia vena profluet. 

XLI. Si iamentBm ceniicem eiecerit aut laxauerit^ 
autcerte vertibula'^ eiecerit vel extorierit, h^cratione 
curabitQr. Deponito iumentuin^^ atque conftringito, 
ct ceniicem eios extendito fupra foflam, donec omnia 
TertiiKila laxencur. Poft oleum vetus et axungiama 
veteiem tuniam- colatamque permiices, et cum caie- 
fa(3o eodem vnguento ceruicem diUgenter infundisi 
in^ locum reponis, et faiciam tenuem et amplam ex 
oleo tepidd et viqo madefa<^am aitigabis ad corpus. 
hm^ quo^e fucddas ex oleo et vino infufiis fupra 3 

COQ- 

e. Hincomittit 8.M. deineept fn.tmpfimn Go. 
vulso /«ami. Cap.XU. a Vulgo vrrfiMir. 

d. at^ cwfir. C. firingat vt b. m Hnam addir S. 

19*rtA norma faciHof Go. c. et fufitfmt finpam infufam 

e. itcm C. ^e» tepida ct vina- ligamdo «^wt 

f. Ita pro dtffim^jC, S. M. 

t' c/aiit m^ebat Gefit d. «el etiam lanam ftteddam^ 

». Ira pro fMC. Go. fnae mtUor tft^ tt fnftrpont nfcti- 

i. tmptm C. iat quatuor digitis latis lina otmotu'- 

k. dip9nito Go. tar, tt ligM dtctnttr^ tt fi atfiat 

1- Vulgo ocddae* Sta^m fagit' fiitrit^ qmer in die fuffmndes 

t««. S.M. 



jra4 VlEtSETllTlilB. m Cail-aLBE XEHI- 

AonncNSes^V poft/feguiis^ oleagtneif mm^tnmuraiiatuor 
tirgiti»v tita vt tantutn fpatii fit Jiitier ^ieguias alUgatas 
et conaexas, et ituo ccHiAringes* Etfi.aeflas fuerit, 

Jiuater tn die fuffahdisL; .ii hiems, bts: Cum modum^ 
Qcerit, regulas. foi^es, bbc die ^'ncfbigefimo et 
pifiiiio^ poA vndtioaibus vteris^; ^ooce ad ianitatem 

Srduca& . Si tardiusicbnfinQabtCur^ tros redculatim et 
lesmiter^vfia oicabis. 

I. XUI; Si iumento. malaadria idet cerutce aofent 
«tsitUQria^ ita facies. Caadentia priii» cauteria pra^ 
parabis; deinde ferramento decarnahis fic^ neneruos 
tangas; et venulas qualcunque videris emittsere fiuigui* 
nem, aduris, vt pomt cruoris fluxus inhiberi^ Caue* 
Mtemt JM Cjiuterii» plus aduras, et isid^nadone ner- 
avorutu pericuium facias, Poft auxttngia.yeteri cerui^ 
cem perfrrcabis, et faicia munies. Sequenti auoque 
jdte catapiafma imponere inctpiea ablataque^ lerunts 
lotio calidp fouebis, deinde aceto et dleo^ dilues, et 
medicamentis aptis curabis. St iam vsdferis cicatricem 
piios reuouare, puiuerein ex canino captte combuAo 
et adipem fiiiiium recentem per^ifcesv, etinducis: ex 
quo medicamcitfo et ianitBS con&quitur, .. ec piiocum 
{edif^otnatua. ■ 

XI JIL Si ceruix deftiliationem patiatur^ tumidior ^ 
videbitur quam oporfi^tj. foetorem habebit cancerar 

ticum I 

€. Ita pro amntnts Go. b. aklatiftrnwe S. M. M«ta i 

f. Ica pro reguln fiitaginiis Go. het$ — fombii m Mtidt Go. Pro 
aifi quod yitff^nix habet. • ftrnnta^ cui corruptionis notam 

g. nodnin makbac GafiL i. e. «ppoTuerat Faber, otnifTam a Sam- 
cum coierit firmitcr. buco , aut legerim ftrvtm li' «• 

h. vettriifus Go. plagam , a cauterio fa^m : fluc 

i. confirmatiitnr, vris rtticnladm, feruurQm h. e. vuinus ex vftione. 

tt f^tnnittt V. c. Go. Vulgo r«fi- Certe alflm ad tmptafm refero, 

frmabit virts, rtgulatim ttfal, quo verbn etiam feininino gencre 

vtuntur Semibarbari : ferniam ve- 

Cap. XLH. a. eant — fadat ro, vel ftmstram quarto caiu ad 

^ Om. S. M. canteriis vras tt tx i»^ foutbis adiungo. 

diinat, S. c. cmburita — rtdikit G». 



AKTIS t^tERlilAfc ISIVE MVL(!)*^. la^ 

ficum cam hainore ntgro et liqufdo. cuiu$ ibrainina 

fcnitaberis diligenter, ne vlterius inter neruos aut ar^* 

nioffiflDm* deilillatione fecerit, Quod ii accidit, pauca2 

liinc difficuker euadunt. natn hin fTgnis difcrinien ^ 

o/icnditor; Oridet de*^ pe<ftore, et per nares humorem 

ii({aiduni proiicit. hac ratione curabis. Foramina de« 

iuper^ marrybio et iale pariter contuib implebis atque 

cajcabts; fubter^ autem cataplafmate appofito laxabis. 

Et (j loci conditio patietur, diaerefin'* clabis, vt foras 

per plagam* humor emanet^ Tcrtio quoque die 

caiida vrina lauabis, deinde' traumatico et panuis lineis 

limpida et depurata ^ vulnera fanare incipies , cuiua 

compofitio taliseft: erui^ poliinis fextarium, iris lUy-' 

ricie vocias a, tburis mafculi vnciasa, mifcebis, et 

faciescephalicum^ medicamentum, quo vteris ad con^ 

&fl3inatiQQem medelae. 

XUV. Quod fi iumento fcapulae fuerint dtflblutae, 
diligenter inlpiciai^"; ne quas inter neruos et commifiu- 
ra^ pendigines faciat; quod fi inueneris, quacunque 
parteplagasacdpere^poterit, cataplafmatibus mollire^ 
ct fcalpdlo vei cauterio aperire curabis , vt fanies iila * 
coliedionis^ egeratur. Foranunibus^ autem trauma^ 
ticum et iinteola ficca calcabis^. Si quo^ inter neruosa 
forunen facfluUi fuerit cautiflime curato, ne viterius 

aut 



CapL Xim. t. mnMt fit S. M. 1. berH poSinm fixi. C. hirH' 

ntrfimm Go. Vulgo armwJiiHum p^Knt G. 
^fiiiatfmem, m. falifcum mtMcamttttmn^ quoJT* 

b. ^fcr. om. C. vUris i^fgui ad nnfHmmationem C« 

c. m S. M. Vulgo tr^tcanfumtianem. 

d. itfapru C. ffmciet ttpu kac Cap. KL1V. i. Hifpickf Ji ni, 
n(>m Go. foas C. 

e. ffktus C b. accipinnt S. M. 

f. dienfim F. S. disrefim S. M. c. Ica pro at^ue coBiQia defuti' 
f. in C. et S. plagas a!. a. G. S. M. C 

B. fic C. ct S. auuniMt al. a. G. ' d. in feramhtthus autem tr^mu» 

i. dHmie om. S. M. idn C. ticmu trnteolo fieca calcabis S. M. 
k. depurgata vui. C. curm G. e. Ita pro dakit etiam Cerb. 

Vulgo purau ium. lU C. 4J. • >^ 



ia6 VEGETII LIB. m. CAft XLV; 

am feritim aut caoterium^ pfx>cedae, nequeptttorem^ 
neque putredinem iauis , ied magis ficcis onuiibiu 
curare^ fenina« Nam* omnis huinor deftillationi 
pr^edat augmeatum. Quum inciia vel vfla dubcerijit 
cicatricem, pro ^ confiroiatione in vltimo caufticuui 
imponitun 

XLV. Si armos laeferit*, in medio crurc vtroque'' 
fbluentur venae, et puluere^ tfauris cum eo qui protluit 
ianguis^ copiofe^ immiflo armi liniantur^. Quod fi 
plus profluat, quam neceilent^, flercus ipfius iu- 
menti fiuentibus imponitur^ veuis, et fafciis alligatur'. 

aPofiero quoque die quafi epaphaerefis^^t, et ex eifdem 
locis ianguis detrahitur^, atque fimilis™ in omuibus 

' cura procedit. Ab hordeo abfiinebitur'*, foeno fiifien- 
tabitur ^ exiguo per triduum. deinde porri fucci ^ 
tres cyathos , et "^ olei beminam miicebis, et per corns 

^faucibus infundes^ PoA fextum diem lente iogredi 
cogatur, et cuin ambulauerit^ mtttatur in piicinam 
vel flumen aut mare, vti na.tet , cuin fpartea ' et pannis' 
vindo pede. poftea ^ finnioribus cibis ad iaginam pn Ai« 

4 ^am reuocandus eft \ Si leuiter dokbit, vino et oleo 
tepefado perfncetur in ibie: fi validius dolebit, ven* 

tum 

£ €Mtgn.fveeidm<^ h. impMttm r C 

g. tumtfem S. M. et C i. tUHiatut C. aUigaHtmt C fW 

ti. eurahif C. ^ paulo tnte fmfimnt. 

i. OmiiroNtfM S.M.«tC. Qm- k. Ita C. Mfofenfir P. S. 

vtx bumw tUJHMmnm p^fiat ud 1. AetrahMtur C. 

mimenhm. tn. fimiles i% mm wMfin ffttf 

k. fn confirmtrticnem in WtiMMH det C. 

w^etur ^au/hcum C n. ah/Huehtt eum Goik. 

^. fnftentuto exiguum Goth. 

Cap. XLV. a. Ita S. M. p» p. fitcei addidi ex S. fuccmuC 

mrmut laefut erit. Etiam C laeferit q. et additum «x C. 

habet. r. infuniit Goth. 

b. Ita exCoLdedi prQttfraefae. s. Ita cum Morjnig;ni<!ern.)><|^ 
Corb. omttttt. vtrius^ S. M. fia F. S. fiurtiu C In Goth. at 

c. Ita C puluerem F. S. vt fiutuen (i. e. aut flumcn) -- 

d. Ita pto fimgmnt C €m et parera •- munito^ie. « fV' 

e. Ita pro copitfijpme C et Gq, ; t. penet vinaum pedi C 

f. iffieMfvr F. 5. iiM«ntmr C. . v. ^ C. 

g. eft C X. eft addltCorb. 



ARTIS VETERINAR. SIYE MVLOM. «7 

nun' iQ annDm mittito ficque' pertundito a furnm» 
iuba iiiin digitos Oiflo, ne cartilaginem tangas. £t 
cumiD^ueris, feruia vel virga molli arinmn * caedito, 
Qtet oko peifricato ipib die, poftero tradb^ vteris: 
cui;jsba€€ erit compofitio: (Imilae iextarios duos, (iS. 
(JtfueritS poliinis triticei fextapos duos, cum aceto acri 
et^ cum tribus ouis mifcebis: ied ouonim folum albuni: 
mittes. adiicies etiam pulueris thuris vnciam iemis. 
^ae omnia manu fubigis*, et in armos ipducis, et: 
per dies niultos armuni aqua calida cum ilore foeni 
feuebis diligenter, vt moUefcat, tradam ' quotidie 
impooito, et«prius quam vngatur, quotidie^ de-vino 
poro armum lauato, deiiide ^ additurus vnguentum: 
baccaslaurifelibraniy olei iextarium, vini' boniiexta-6 
rium^, nitri vncias 3 , fed nitrum et baccas iauri in pul* 
verem rediges, et cribrabis. Ex quo in foie, cum? 
calida armus fomentatus iuerit, inungatur ex tepido, 
et diudfnme^confricetur. PoA iynchrifma^ ad curan- : 
dos armos inducitur, et cum melius babuerit natatum 
mittito. Quod ii eiecerit, iuxta confuetudinem ad 
rotam^ amium reponito, et iupra icriptis medicamentia 
cuiato. Si non fenierit, vltimum eft vt vratur. Armig 
doloris haec funt iigna : pedem priorem tentum ^ quail 
rigidum aforis extrahit. fed conuenit infpici diiigenter 
vtnim ex percuifura vei cafu coeperit cauia ° } et ^ fi ex. 
pcrcuflura ^ fuerit, prius ^ locis fuis reponenda funt 
nmbra^ et iic rcliqua facijenda. Quod H ex humore 

vel 



famwm. fuprafcripto firaBam fMHiU $mp§nH§9 it viw 

vmmm Goth. fnro. ^^(i quod tt flnte ^rf «/f Mm 

1. IfaGoth. Vu]goa(f«c Goth. addidi. 

ftnndit9, h. dtindi addidi ex S. M, 

1. tnigm Goth. i. vini b. fext. om. S. M. 

b. lu «X conie^rt Gefoeri k. \u\%o fyncnfma, 

dedi pro frtBd, 1. ad ttfum G. 

c Ita Goih. pro dtfntriHi* in. lu S. M. alit» taiiti 

d. tt om. G. n. Ita S. M. tam ftlias. 

«. ft^gts Goth. .0. fmd/i S. M. 

f* \u\%oftftSm. p. itfl S. M. 

g. Ita Sb M. yulgocft maiftat q. print om. Goth. 



laj VEGETII LIB. m/CAP.XLVI.XLVU. 

Tel fanguine armi grauabuntur, ianguiliem emitds a 
pedorc, vei' vndionibus vteris. 

XLVI. Genu* vei bafifn fi emouerit*, ad torroen- 
tum^rotae vel machinae^ locis fuis eieda refiitues^ 
laiiam fuccidam ex oleo et aceto iiifuiam imponis, et 
alligabis ex more, tertio die iblues foitientabisque; 
poA refinam itiduces et piculam^, ad vitimum ma- 
lagmate^ vteris aut cauflico. 

XLVII; Impuifu axium yei rotarum in circo vel 
iti aliis ioeis varietate cafuum animalibus crura fran- 
guntur aut <oxae vel articuii , in qua neceffitate fi extra 
cutem fra^flura*^ oflis eruperit) Iioc efi, fi exerxin^ 
fecerit, diflScilem noueris et prope inianabiiem curam. 
Simiii^ deiperatio eft, fi coxam fregerit aut acrottria^ 
aut fupra gambam^ infanabilis efl cafus, quia non 
d recipit ligatpram. Si vero fradura fit fine vulnerein 
his iocis, quae conAringipofiunt, hac ratione curabis. 
Primo frac^ram recompones, etfalciis^ mundis fcijfi- 
libus infufis ex vino et oleo coniigabis: infuper ianarum 
munimenta coniunges, et regulas circumduces; iumen- 
tum autem in canterio® vei in (calis vei in fufpenfb loco, 
ne^ fradura flebiiiter commeet, cui quotidie manc ct 
ad veiperadi fiiffundes^, tertio die foiues, et expleta 

cura* 

r, vtl om. Goth. c. ecroceria F. et S. margo F.S. 

Cap. XLVI. t. Si kBfinexterit^ acrvcolin, Goth. acrocoHi. Caelio 

4^ forcMlare mitte tt fic locis S. M. Acut. 1. 1 1, 94. Critra ptircinat f«« 

b. Vulgo Jkmomrit. Graeci acrocolia vocaut, Celfo 3, 23 

c. macinea G. funt tmncuHt monente Gefneto. 

d. ct addir S. , d. Ita re£ie Gcfncr pro fafdti, 

e. piccm Uqmdam malebat Blor* mandir au^lore Morgagni 
gagni. - • e. canterio S. M. cauterio alii i* 

f. malapM F. Gefn. 

f. vt fraaata voltit lemter F. et 

Gap. XLVIT. a. fioBnm osS.M. S. fed margo vtrobique cum Gel'' 

b. Ita Gerner - coniecit legea- nero. aitt fraBuram vHat leiattr 

dum cHe pro exkeretn , Goth. e»- comwoMeat Goth. vnAt malim w 

kerfen. Comparat Hippocraticum fracbirom lel leuiter commoueat. 

vv>tf(t¥ i. e. 9vy%?iOiW4p. * g. et vefpero.fi^fiaidif G. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 129 

curabooe Ijgabis. Q^into quoque vii aut ix die eadem 

fadesS donec corpus inducat. PoA haec adiiciesl 

m&m de vitice', aut falicis radicem, et oua cruda 

quia^, verom non regulis^ vt prius, ied cireum« 

Ms ferulis alligabis. die teitio (biues^ ec fomentabis^ 

de itfina et axongia perunges: vbi^ cura profeoeritt 

malaguia^ vel caufticum inducis^ non ante tamen per- 

mittis flare iumentuin, quam dies quadraginta prae- 

tereant hoc autem tempus eA, quo diuulia vel frada 

(blidantor. 

XLVIIL Pleniinque in genibus,. vel articuUs aut 
fhl^moiie* oritur, aut marmora ^ ^ aut mallones^ 
Qoae vttia ex mak> humore generantur, et pafTionem 
cam dcformitate tumoris oftendunt: fed ifta dift^^tia 
e/l, <pod phlegmon^ tuber^ eft moUe^ marmor duri- 
tiam oftendit ex nomine^ mallo inilatus tuber eft fine 
dolore. quibus recentibus poteft faciiius fubueniri. 
Prioio^ ianam fuccidam ex oleo et, aceto induces , con* 2 
tra aqoam frigidam et.currentem animal conftitues. 
poA fine ferro hac ratione curabis. Sinapis et falis 
Alezandrini 9 4, aceti cyathos a, axungiae veteris 
ielibram^, iimul conterqs et induces, poft diem tertiura 
foluis. Si aperturam fecerit, ipongiam com aceto et 3 
lafere^ imponis, vulnera ftyptico curabis. Praeterea 
locum, quem curare voiueris, induiflo pniothro^, 
decaioas, Radicem fiiicis et eruum et ficus Afras^ con« 

tun- 

h. ftdM* G. ' c. «Mim S. M. malontf Gotb. 

u vrtktS,hL nfUids ftMdsG. tt deinceps mm/oh. 

k. nfi G. d. tnmtr tfi mollit, marmw pften* 

l- ho reliquis huit» Cflpiris dit maB§n infiatum S. M. 

S. M. kte faeks per dks fWbfnif ir- e. fe^ s. 1. oinitrit S. M. 

«t n^fitidgtw. t agk ftttia margo Goth. 

g. Ita Goth. pro ^i/flfr». Margo 

Cap.XLVni. !• VulgofM^* fiHtf, Correxerat lam antea Gcf- 

*«. ncrus. 

, h. Ita pro sfbrn Gtfn. 



T.ir.P.L I 



130 VEGETII LIB. lU. CAP. XLVHL 

tundes in pila et induces in panno, per triduum ligatum 

4patieris inanere. Aiii^ radtcem filicis et eruum*^ cum 
axungia veteri et aceto acerrimo putant oportere 
mifceri. [Item'] cineris quoque de fooo vncias 9, 
calcis viuae viicias 6, vino fubigito ad craffitudinem 
oxymeliis, etantequamobdurefcant, tubercula obiine. 

5Quod fi aflfidue in recenti feceris padionis moieAia, fic* 
cabuntur'"; fi vetufliora fint, puudis fubtiiiter. inurao- 
tur, ne nerui'' igne vitientur. Taiis quoque compo- 
fitio /pargere phlegmonen^ afferitur, Khododaphnes' 
viicias 3, bituminiS) nitri ana vncias 3, axungiae v€« 

6teris coiatae vncias^. Plerique dixerunt cauterio cu« 
prino candenti duobus pun<flis debere perrumpi^^ et 
phiegmonen efTundi , licinio ' quoque intorto cum 
axunsia et aceto et oleo ioca, de quibus mucus' eie- 
<%isiueritf fatiare^: per foramina etiam vflionis iem- 
nifcum trahidebere, vt quidquid humoris efl, egers* 

7tur. Pofl haec catapiafma ex^ foenugraeco et vino^ 

• confedum Inducis , cum ^ vfla ceciderint et tumor refe- 
derit, iemnifcum ' eximis, traumatico curabis, ad 

Svitimum cauflic^im inducis. Aiii fagitta permfb corio 
phiegmonen" effiindunt, et ianam madidam cum aceto 
ctlaiere^ piagis inferunt; fic fpongiam cum pufca acri 

. et iafere^ fupra vuinus imponunt: tertia^ die fbiuunt, 
lanam eximuut, et tetrapharmaco curant quinque diebus 

vcl 

i. ToUi S. M. 9. Ita pro mMfcnt Gefner es 

k. btrham S. M. coniea. Morgagni. «imr* Gorh. 

1. Itm — vitimtitr om. S. M. . '• fi^ S. M. fiii^ Goth. de- 

Htm om. Goth. hinc indufi. «de Umfium tritid M ^Vfui 

m. Ita Goth. pro/ecmV, pajp$» Cotn. 

mi^ficaihitHrr ^ ""' 7 f m 

mrM n igm. margo . alii vfm. ,. JT^ ^^ ^^ ^^ 
o. Vulgo^^W«.wii. ^ ^ ^, i^^^ ^ ^^^ "^^^^^ 



p. fic S. M.RMmi, V. ct S. omimt S. M. 
MoM^umm Goth. ^. Vulgo phltgmm. 

q. Ita pro frmrnnfi Gciber. b. Vulgo hfirt. reOe Goth. qui 

r. /iftfw a. a paulo antca vcrba yafp/ — /«;4rf •mittit. 
vulgo. c. t€rti$ Goth» 



ARTIS VETEKINAIL SIVE MVLOM. 131 

Klicpcem. Si vero iiuinnor faabuerit^, ex quo validius) 
cUudicer, et vix fl«fbe «rticulos, inurendus eft leuirer \ 
Cuipoft &nintain malagmam^, cjuae cupreflina appel- 
linir, oporcet iinponi. ex qua curatione fanitas reddi- 
tor, et' defonnitas permanet. Si aiitem mallon^ inio 
^ibui vci articulis excreuerit, condnuo curam adhi- 
hm opomt, ne negleda paffione deformitatem tumor 
«ogeat, vel obduratione aiutuma conuertatur iu mar- > 
jnor. Aperies in» pedibus fiue genjbus dextra ac iini- 1 1 
iba vel ferro vel cauterio cuprino, (icur fuperius decla- 
ntum efl. lemaiicum traiicies cum aceto et fale et oleo, 
et' ilipni catapkfma imponis, donec feruor definat, , 
et&iuem &ciat. Foft purgatxs vitiis, lemnifcos exi- 
inis, et traumaticum imponis, et tenus diebus in* 
tnpoikii folues, et medicamentum renouabis, donec 
iaDetDT. 

XLIX. Si a<|uatilia in articulis vel in gambis fuerint, 
frigido ferro omnino non funt tangendaj ne abun* 
daatia homoris iumento difcrimen importet. Sed vten* 
im eft fcarificatione fubtili, et detracflionefanguinis; 
poftquae lanis* calidillimis, tam cum aceto quam cum 
opdino fale tunfb et oleo vel axungia per dies quin- 
<pe conliganda funt loca. Si tardius baec cura pro- s 
lecerit, vtendum eft feruentiflimo cauftico, vt.faciat* 
vftiones. Alia^ quoque ratione fknantur, fi fletam^ 
^a tiiidores vtuntur, et falem pro dimidia parte com* 
mifcess, lanamque fuccidam ex aceto alliges, pofl 
diem tertium fblutnrus. Si aperturam fecerit, farinam 
bordeaceam cx melle codam cum lini femine et foenu* 

I 2 gcaeco 

^' 9m,S. Mmtmt Goth. Cap. XUX. ■. Ict pro Ittd* 

t. yfMHrGoch vi^d. habec S. M. dtngmit G. 

J^ Ua vttlg. mOiigmti corrigtbac b. reliqut ctp. om. S. M. 

GeTo. c. quae fic//cu, qui triantt9 

ttt mtlebac GtfiL nec inuenip, neque comminifcor. 

>m/«» Godu Gefn. Sed re^e Goch. ttnHont, 

i* Vttlgo te. deindt ftfUH^Mt pro/M^irtcct. 



133 VEGETII LIB. IIL CAP. L. 

graeco inducis, ad vltimum malagma cruduin impones. 
SPraeterea atramentum iutorium *^ v gallulas minutas, 
et alumen aequis ponderibus tunfum cum axungia 
mifcebis, addito puluere mali granati , nitro etaceto; 
quae in commune decoda vitium, fi adiungatur^ 
emendat. Ficus iiccae cum finapi contufae mixto 
aceto imponontur. Pofl diem tertium foluto mcdick* 
mento, fi tardius profecerit, eadem cura renouatur. 
Cum melius habere coeperit, alecem^ impone articulis. 

4 Aiii opopanacem cum farina hordeacea coc^um in 
moduni cataplafmatis imponunt. Nonnulli fabain 
fradlam in aqua decoquunt, et mixto meile deterunt^ 
et tn panno inducentes curant Ad vltimum malagma 
cupreiHnum imponimt. Plures calcem viuam et cineres 
ex melie et vino commifcent, et ozaenis frtquenter 

5 imponunt. Ad vltimum caudico vtuntur. Quae ge- 
nera curarum , et poflerioribus pedibus adhibenda 
veterum ceniet audoritas. Vfus inuenit, addito fale 
et aceto ciiiciis ^ ozaenas defricare , donec cruor aut 
tumor emanet. Quae obferuatio etiamfi non peria^ 
naucrit, fequentes tamen adiuuat curas. 

L. Interdum reumatici iumentorum interdum ven* 
tofi funt pedes: quae vitia nunquam taugenda funt 
ferro, fed exficcanda per malagma vel cauflicum, et 
aliquando vrenda ieuiterpec venas, vtcauteriis" mea- 
tus, quihumprem fufcipiunt, anguflentur, etconfbin* 
gantur, yt^ pro tempore afferant medicinam: quia 
in^ totum, etiamO interdfae et aduflae funt venae, 
non poterit tahs caufa fanari. 

U 

d. fcriffUrinm in hac re conv- g* cihis otim Go. 

mendat liunidus Hipp. s. p. 115* Cap. L. a. canteris F.S. nobif- 

a. RuolK cum S. M. fupcmas pro fir vms 

e. debebfl< «iiMi^Mivf , emtU' G. idem nUlagma d«iic pro »«- 
dofif. In Goth. eit vitmm juppemt, hgmar. 

4einde mi*tQ emn aeeto. b. (mtatnt) inf. S. 

f. atticem S. Vulgoaffrcrew. De» c. ji m tatma tt imenfac tted- 
ind« of^faimiim. «» coSam Go. urfac S. M. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 133 

* LL Impetigines quoque in aiticults vel genibus 
intcr nenios conimifluralibus locis ^aliquando nafcun- 
tor, €t fit vulnus fimiie rhagadio, et non facile fana-. 
tor, nifi flaiticis vel %pticis rebus, non line aliigatura, 
rc/ interdum adudione curetur, Maiagnias quoque con- 
veaientes oponet imponi. 

UL Viigines* etiam in pedibus, cruribus vngui* 
bu»]ue vel fub armis aliquahdo generantur, quas qui* 
dain duicedines vocant ; habent fimiiitudinem fca* 
biei. Quae cum fe difFuderint, pedes exuicerant ad 
iunilitudinem ieprae, et vrgente prurigine animaiia 
iibi pmea iiias corrodunt, vei aiternis pedibus confri- 
cando vulnerant* Quod vitium a^ crudo vel putridoa 
bamoce confueuit generari, et idem curatur detra- 
dione ianguinis, -vndionibus et purgationibus ventris» 
ii radix cucunfieris fiiuatici cum nttri puluere miiceatur 
infuia pes fauces , Iiumores pefiimos purgat. 

LIIL Podagra vero nonnunquam foiet occupare 
iumenta, cum hominum vitium tranfit in pecudes: 
cuios paifionis haec funt figna. nec Aare potefi, nec 
ambQlare, ied fi cogatur, ciaudicat, et faepeie proiiciet^ 
llcut indigeda ex bordeo animaiia faciunt, quae" pro- 
pter doiorem non coquuht cibum. et ideo fit lionidum,a 
et corpus eius calebit, venae etiam extabunt, natura 
fubmifla erit, in pedibus ikrcus haerebit propter ni- 
mium eonun caiorem, ficut fubtritis foiet euenire. 
Cui proderit, fi non fiuatur accumbere, fed minutims 
dtambuiet ioco ficco, donec fudet^ muitorum maai- 
bu5 confricandum efi, vt vehementius fudet. fanguinem 
ci detrabes a capite a fuperioribus venis, fed non mul- 
tum. fequenti die de poflerioribus locisdettahes fupra 

I 3 talos. 

Cap. LTT. a. Vulgo Vligintf, Cap. UIl. «. Forte leg.^Vi-- • 
K acrituit hum^rum cwfntmt d^it Gefn. 
ruTAire, it idn cmwtnr S. M. 



/ 



134 VEGETII LIB. III. CAP. LIV, 

talos. t^rtio de gambis Vel de fub tpfis dolortim locis. 

4 Meniineris femper parum oportere detrthere. Aquam 
calidam dabts in potu, in <]ua adticies poluerem nttri, 
et triticeam farintoi, poUinem^ quoque thuris acet»- 
bulum plenum in vino maceratum tnfundis^ et triduo 

5per nares fingulas cotylas. betas* etiam excoques, e^ 
aquam earum ad tres cyathos fuffundes, et exercebia 
eum fingi^ts diebus. ventrem quoque eidem expur- 
gabis vt auferatur humor peffimus, qut defeendit in 

6venas. Hoc genus purgationisadhibebis: thymi ace- 
tabulum plenum in vino veteri dulci macerabis, etfin« 
gulas cotylas per nares eidem infundis, foenum viride 
adponts: quod fi defuerit, ficcum nitro afperium dabis: 
fi nihtl profecQrir, cafiretur, et vitio careblt. nam pod- 
agra raro vexat eunuchos. 

LIV. Orthocola* etiam iumenta vel fliUa(a dicun- 
tur, quae conti^aclionem neruorum paCiuntu^in pedi- 
bus, et de capitibus vnguiarum calcant, et fuat rigi- 
dis ^ articulis, vt planas vngulas in terram ponere non 

a polHnt ^. Quod vitium nafcitur ex enormitate onerum 
et labore confragofarum viaram. fed hac Fatione curan- 
tur : fanguinem ei de fub cirro vel de coronis detrahes, 
vngulas bene compone^, poUinem ex hordeo et refina 
cum axungia decoques, et ter^ in die perunges. te- 
pida quoque aqua^ in qua verbenae decoifhe fuerinfy 

Sconfouebis, et tota eius eura acopo pedricabis. Pofl^ 
dies quinque cataplafinabis eum ex poiline hordei et lini 
fetnine et foenigraeci^ aequis partibus ex vino deco- 
Ais^: catapLafina imponis in omnibus cruribus ante 

acopo 

b. reliqTM cap. om. S. M. d. hmtim dit S. M. 

G. Heitot G. e. Vulgo «^im deeft, fsaftt 

Cap. LIV. a. ArticHlofa S. M. «^ vtrhenoi dtcoBn am fmviiA G 

In titulo di Articttlit , in textu Vulgo vtfbtM Atc9&a fmtrit, 

0rtbicula Gpth. f. Reliqua om. S. M. 

b. Itfl S. M. pro figidi articuli g. Vulgo fitmgratc», Goth./0C- 
fltnAt nifi quod tt hflbcc rmgraici, 

c. Vulgo/e^se. h. dicoBa ctiutplafmbis Gotb. 



ARTIS VETERINAIL SIVE MVLOM. 13$ 

tcopopeninidUsab articulis^ vfque ad genua: quae loca 
bnisisccidia munies et £ifciabis, ct ter in die paulatim 
iooBiere hdes. Si hpc non profccerit, nialagmam^ 
lufic vticuiis' eius itiiponis. Ammoniaci'^^ galbani, 
opopaoads, medullae ceruinae lib.2, refinae terben- 
ttoae vocias 2 y ^jf^cbyvMis ^ libram, rcfinae frixae 
Lbnm & oleum vetus quod fufficiat^ lento igne de- 
coqoes ct colabis, impones in aiuta ^ per dies plurimos 
omDibos pedibus, donec iani funt, Sed neceifaria 
fcftiaatio eft, quia iic foient remanere fi tardius cura 
prKfletur °. Alii vero vrendos cenfent paulatim in ar« 5 
ticulis, ftd raro etiam prodeft ifta medidna. 

LV. Aninudium vngulae afperitate ac longitudine 
irijienim deteruntur et impediunt inceifum. Ex tor- 
niia' quoque, & in afpero vei lapidofo itinere iumenta 
coguotur ad curfum, indignationes oriuntur. Poftrcmo 
etiam fi nulla caufa praeceflerit, otiofa in ftabuiis ex 
coiiedione bumorum incipiunt ciaudicare. Opor«a 
tet^ autem fblum vnguiae celeriter aperiri, vt per in* 
feriores partes apoftemata digersyi^tur^, neeruptionem 
fuper coronulas faciant, et difficiie ac tardius ^ cura 
procedat. Cuius haec funt fiena: Pedem priorem} 
ptaaum (non® ) ponet} quod fi fufpendere videris gref^ 
£un, vt diligentius inteiligas cau(am, vugulam fubra- 
&i et iocum quem videris nigriorem, digito pulfabis, 
fi oeflerit in dobre, et maturum fuerit, aperies, et 
f^wm enuttis. pendiginsm circumcides ad viuum.4 

r 4 ex 

i. Ita correxit cum Morg. Gef- Cap. LV. «. cinii^&Mg S. M. 

iKT vul^amm iurnai/^f. voluitne c»iif9r)f«fw? £ft grtece 

k. Vulffo Amtmad, Goth. i4r- tr^ifAfAa^ xaAa#/4a. 

^•^. Itede mergo lo. A. Fa- b. ^p^tgt ^ pnadgi omittic 

htidu. & M 

JJta margo 1. A. F. vulgo«|i- ^ \^ ^^ ^ ^,^^^ ^. 

^""o^/.lSt. '^**^^^"' 'Tf^Jier Goth. requeni mn 

ik Vulg. ir«*jliwr'corr. Gcfiu ^^ ^' ,^.^. 
ri^itmr Qotn. «* ^^ addidi. v 



136 VEGETII LIB. lU. CAP. LVI. 

ex olco rofeo ce aceto ct ialc cum ftercore ipfius linteola 
imponis, animal calccabis^ teitio die ibluis. fi caio 

5 cxcrefcit, gramcn decoquetf cum oleo et imponea. Si 
vidcrij camdm ipfam nigrcfcerc, infpiciesne ali<juam 
frachiram habcat, neque* clauum aut lapidem acutuuH 
iut rpiqam. propter quod fomcntis e^finh vtaris, vt 
poffit cducf, Cum purum videris vulnus, traumati* 

6cum imponc. Poft quod adiicics fuligincm ficcam. 
Cum autcm compleueris curam, refitaam reiniiram^ 
et fuJphur imponito. Quod* fi adhuc in alto apoAema 
fucrit, hordeum vel fabam in aquit dccoqucs, et exmde 
fomcntabis, vt exinde ad maturitatem poflit adduci. 

7Subtritos pedcs fomcntabls aqua calida, axungiaque 
veteri perungcs. dcindc tefta candenti dctfoquis , oleo 
poft et fulphure pariter contrito lamina^ candentc leui- 

8 ter vres * per triduum. Si vero contudcrit, fanguinem 
de corona cmittes, et calida fomentabis, axungia 
vcteri pcrunges, ouinum quoque ftorcus cum aceto per- 
mifcebis, etimponis, quamuis alii caprinum cfficaciua 
crcdant. 

LVI. Si iumentum ad aperturam pulmunculum 
fecerit, fcias totum folum, hoc» eft aflcm, bac ra- 
tione toJlendum. vnguJam fubradis, deindc inter com- 
miflbram caJcis ct aflis in circuitu incidis, fubJcuabis a 
partcpriore, et folum caJcis rctrouerfus expclks ; vbi- 
cunquc puJmuncuJus fuerit, radis ad viuum, et adii- 
cies iinamentum ^ ex oJeo ft aceto et fale et ftcrcore 
ipfius [imponas] et caJceas, tertia die foluis et toJlis. 
apoft hoc fomentabis^: farinam hordeaceam, refinam 



et 



f. calciahi, F. S. eMneiahh S. M. 1. tmrrex Goth. 

i L^'h ^*P- LVI. a. boemmbaeSM. 



£' ^ V -. ,. ^ npemram — t9tum boc ofe «/> 

h. tenmjfmafn S. M. 'h^e Goth. 

1. quod — /«em om. S.M. . b. Vulgo /anmn. S.1 

A ,. f f f*'*"^ ""^ ^^^"«"^ ^ ^- •«*•• Goth. ioHamentum, 
4. 3»- "1. 4> ^ c. fitmminabit S. M. 



ARTIS VETERINAIL SIVE MVLOM. 1^7 

et acctum decoques, per tri<}iHimitnponcs; hocenim 
inedicamento etiam fraduram curabis, fi frequenter 
appooai poA etiam naumaticom cumlinamento'^ im- 
pow ct comcorpus fecerit, cnrium mali granati et 
hrmfflen Indaicum ex aceto aeco<|ues, et impones 
mduo, etcnm ibiuerii, iterum impone , donec obdi^ 
icfcat in como^ 

LVn. Si exungulauerit iumentum, cura difficilia, 
kA profutura, fi non egebit induAria: papyrum can- 
debnioi purgatam fubtiliter carpis, intingis in oui 
cTudi aibumento, circa nudatum pedem in circuitum 
po&esy panno et fafcioio fuperiigabis, poft diei^ ter- 
timn Jbluis, fomentabis farina frumentacea, refina^ 
aoeto et melle pariter decodis, interdum lomentum* 
pro ^rina mittis. Si vuinus non erit purum, vinoa 
tepido lauabis, linamenta^ cum melieimpone: cum 
prgaueris^, traumatico vteris. Cum autem duxcrit 
cicatricem, corium fabae^ cum peiie ceruina combu- 
res, ex melie temperabis, addito puiuere bituminis . 
lodaid et mali granati cum aceto: aiternis diebus mcf 
dicamentom renouabts, donec comu vngulam faciat. 
Ad vitinium fparteam® veterem contundes, ex acetoj 
in olia noua decoques, ex quo vnguiam obdurefccntem 
obuoiues, et ad plenam reuocas fanitatem. Si fujffu- 
fiones pedes paliantur, ficus ficcas cum faie pro aequa 
pane contunde % et vngulis impone. 

LVIII. Animalibusexiguae'^ vnguiaecrefcunt, vcl 
attritae reparantur, fi aiiii capita 7 , rutae^ manipuios 9, 

I 5 alu* 

d. Vttlgo/mrflvrMt. d« fmt eum weffe qwd vino ctm* 

e «mn S.M. Fiulo Mtefiliat G. iungh, ce S. M. ftuae eutn tneUe cnm 

Op.LVlI. fl. InmaOmn F. ftew- vimi G. 

n^ S. M. quod re£ie reiicit Rho- e. fparaam editi «. G. 

diiK Lex. Scribo. h. v. f. editi a. G. centemie. 

b. Vulgo liniamenta, 

c. Vu)$o/srxaiim>. cf.cap. do. Cap. LVni. a. exnitsuhf Goth. 
Ul c. b. rm F. nai manif. 4. Qofh- 



138 VEGETII LIB. UL CAP. LVm. 

aluminis tanfi et cribmti vncias t, axungiae veteml 
pondera a, ftercoris afinini plenam inanum com> 
inifceas ac decoques et vtaris. Prudentius cooiiliuai 
eft, pedum tueri fanitatem, quam pafilonem curait, 
Corroborantur autem vngulae, fi iumenta mundifl]nie| 
et fine ^ ftercore vei Iiumore ftabuientur, et roimti 

J pontiiibus' (flabuia) conftemantur. Aiticuii quoque 
vei fuffragines poA iter caiido^ foueantur vina Na- 
turaiiter autcm moiies vnguiae foiidantur, fi bederae 
ieminis duas partes et aiuminis rotundi vnam partem 
pariter contundas, et caiceatis^ pedibus per muitos dies 
inducas. Item fubtritis. pedibus prodeft^ picjs Hcpi' 
dae^iibram, aceti heminam, iaits iibram* bedene 
foliis quantum fufficit pariter contundis^ et iaboranti 

3 quotidie pedes perunges. Xloiliffimae vngoiae iioc 
vno medicamine, quo potentius nihii eft, ailbientiih 
durari. lacertum viuum viridem in oiiam nouam tnit* 
tis, adiicies oiei veteris iibram i , aiuminisfcifn, (bitu- 
minis)^ ludaici feiibram, ceraeiibram, abfinthii tunfi 

^feiibram, et decoques cum iaceito. Cum fuerit refo- 
iutum, caientia vniuerfa coiabis, abiedisque offibus et 
purgamentis iiquatum medicameu in oiiam remittes, 
et cum vngues indurare voiueris, vnguiam fubradis, 
et fadum vnguentum in cannam viridem mittes, ad- 
hibitis carbonibus, prope feruens per cannam inflilbs 
vnguiis: prouifurus ne coronam taugas aut r»nulas\ 
fed* his exceptis, in foio etincircuitu fbiidaturus vn- 

5gulam confricabfs. Memineris autem vnguias ex* 
crefcendo renouari, et ideo interpofitis diebus^ vel 
finguiis menfibus taiis cura non deerit , per quam natu* 
rae emendatur infirmitas, 

LIX. 

. c. ft cx Go. addidi; Jlme on.S. ccpi HtMmimt de ineo et Gerneri 

d. Ini pro ftntihut Goth. et con- conie£l. infenii. 

iecerat Gefner. ftakah de mco In- h. tnmdtitt pm nertfttni» ^ 

fenii. m m tHfu r S. M. 

e. eaiida/kv, tt vim S.M. i. Ita pro fi Goth. et conicc 

f. enleimit a. GeQi. Gefner. 

g. fciffi ex Goth. addidi; dein- k. an deeft numcrus? Gein. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. tjg 

LIX. Animaliam dorfii vt laboris plurimum fen- 
tnnt, ki dtifgenritis itinr curanda \ Excepris enim his, 
<]!]i dqxitari ionr circo, reli€[uum nnilorum , equorum 
aIIiMniaK|ue genus fub feUis aut iagmis folo tergo prae^ 
ikofficiuoi. Vnde laudabilior induftria eft, quae 
iflcoiumitatem tuetur, quam quae cupit lae& curare^ 
}km diligenria defendit^ virio^ fi centones'vel faga3 
primum fiifEcienria deinde moliia imponantur , et 
lota^ ataoe ad tempus diltgenter excuHa, ne aliquid 
forditim^ atit afperitaris inhaereat, quod fub pondera 
inilceret^ pellem. tunc^ fagmarum vel ieJJarum men« 
f\in ccMUieniens, et apta qualitas debet adhiberi. Sij 
enlm ifta minora fuerint vel maiora, anguAiora, vel - 
Tltra moduin lata, vel quae non congruunt, grauiter 
nocctst. Hincenim coUifioneSf fuppurariones apoAe« 
mataque nafirmitur, cum nimis locus inaequali premi* 
tur pondere, vel difcentes^ tradhiram merourius aut 
fpina deteritur. Ipfi>rum ^ quoque ponderum , eriamfi 
in ftratis nulla fit culpa, enormitas nocet, et ideo tem« 
peraiidi eft menfura, ne tnferat vtibius. 

LX. Qnod fi dorfiim Ibdenris inioria tnmere iam 
coepcrit, in recenti ftarim mallonemcepamtn, ide(\ 
calamos* ficcos, vnde fafces dependent^, in aquam*^ 
fenientifiimam inittis, et aliquamdiu maceratum, ca* 
lidumfiiper tumorem impones, fafciaconnringes, vel * 
cordifeum fiiperimpones, vna quoque no(ie manere 
paticris. abfijue fuppuratione palpabitur tumon Quoda 
6 cJaoom fecerit, farinam hordeaceam cum foliis cau- 
lium contvmdis pariter » et tepidam impones. Cinerem 

quo- 

Cap. IIX. a« ffmMnAn S.M. S. M. In Gotfi. e(^: Imu iwK^a* 

b. ortfe S. M. cifH Goth. Hr frnmtwr vil difiendentt/ UaBA» 

Vul^o cnmri» inram. Vulgo loeis hun^ualiknt. 
c /<tf S. M. ' h. Ita Go. pro fondere. 
^Vt^ofirdiAmntmwd.Gtth. Cap. LX. s. ro/friio/S.M. ««- 

f . txMlcem S. M. hnfm — calnm^r G. 
f. fortt fwi G. b. rtpemknt S. M. 

%. vU afcinMns fiaHns incurrit c. qtmm S. fpb. 



140 VEGETII LIB. IIL CAP. LXI. LXIL 

^ quoque cum oleo mifcebis, et iaducis, quam diu da* 
vuscadat: cum ceciderit, lipara^ vtere cumniinutii& 
mis pannis, vel niel cum iinteoiis: cum vlcus purga!*| 
veris^, Lycio^percurabis. 

LXI. Si pulmunculus natus fuerit in dorfb, difH* 
cile eft eum medicamento|yn appofitione '^ ficcari:| 
ied fi paruulus fuerit, cautere et praecipue cuprino 
aperiendus efi, vt ianies. quam coiiegerat^, egeratur: 
tunc curandus eft , ficut moris eft vfia curari. ied com* 
modius eA, puimuncuium decufiatim"^ ferro iecare et 
eximere, ita vt peiiem admodum praecidas, ne cum 
dcicatricem duxerit, iijueniatur epidermis^ : oleuro, 
acetum et faiem continuo addis in plagam, et ne ni- 
mius ianguis erumpat, fiercus ipfius vuineri iuper- 
ponis, et coliigabis; die tertio^ folia cauiium tunia cum 
oleo et aceto imponuntur per dies quinque. Cum iam 
ducere cicatricem coeperit, Lycio^curabitur. 

LXII. Si v^ro fecerit vulnus,. induigebis otium, 
^ vt diiigentius* curetur, et recepta finitas confinnetur in- 
duciis , nec imponendus eft iabor, qui reicindat adbuc 
teneras cicatrices. Sanatur autem ^ vicus, fi gaiias 
Syriacas combufias cum meile fuperimponas. Puiueres 
quoque 'corticum pini et florem^ cidcis viuae aeiquo 
sponaere mifcebis, et vuineribus inipergis. Piiulas 
quoque cypreffi tunias et cribratas, et cortices quercus 
tritos * et in puluerem redados mittis. Praeterea oila 
iepiarum et teftas etiam ofttearum in puiuerem rediges, 

et 
• 

d. !y^a F. Hf^vB G. fyppa d. tpiiammu F. ipiimigmMs 
S. M. S. M. 

e. Ita pro pMrgaMint S. M. ai- c. p0fim S. M^ 

taberif Go. pro eo habet. f. licio edd. ante Gefn. hic et 

f. iido edd. cap. antec. /oria Goth. 

. Cap. LXL a. (cwrar€ M/;inf. S. Cap. LXU. a. tt inf. S. 

b. coaigerat edd. a.G. ^amcol" b. omnt S. M. 

Mnram ftcerit G. c Vu)go)7«r. Oeindeproit/frc». 

c. denfattim S. M« vum Goth. keftiatnm. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 141 

et am^tioqae vafis fiiiigijaein parktr miicebis^ quae 
bene nuija fi frequenter afpeiferis, iiccacum vuJnus 
docctctierius cicafricem. 

LXUI. Quod fi pili tardias ctieicunt, viuam teftu*- 
iocm fupra farmenta combures, et cineres eius in 
wmm cacAim mittes , additis vncii^ $ aluminis 
cnidi, medullae* ceruinae quod iufficit, et^ vin6in- 
iufo decoques . et diebus plurimi^ imp<Miis. reuocare 
pilos creditur. Puluis de fabis^ combuftis vel de lu» 
piuis cnidis vel de foliis fici ^ combuftis , ieuo^ com- 
fflixtos fuperponitur^ aflidue. Quod fi nuUa prae- 
cedente cauia decidunt* piii, jpicam^ nardi et vuas 
paflas pariter tundes, et ex^ acyto decoques, caiidum- 
^ucmeaicamentum glabro^ corpori impones. 

LXIV. Si album piium nigrefcere cupias, atra- 
menti futocii * fcrupulos 7 , rhododaphnes ^ fucci^ 
icnipulos 4, ieui^ caprini quod iiiificit, pariter teihpe- 
rabis et vteris. 

LXV. Si e diuerib albos"^ pilos facere volueris^ 
cucQmeris filueftris radicum^ libram vnam« nitri fcru- 
pulos^ la, in puluerem^ coges^ , benunam^ mellis' 
adiides , quibus permixtis ^ vteris. 

ap.LXin. t. edam iaCC. di C. veuris draebmam t S. M. 

b. tt C atramentis veteris fcmpdos 6 Gortf. 

c. /-*« ceiaHlla C. . ^; MapMm, F. S. rhoMafkma 
d itmm C Go ^'^' ^^*^fi^'*' ^- 

• P w ^* ' ^ ^ ' c. Vulgo/irc«iii. fieei dracbmar 

«. w» F.M. fi vtna C fi vm$ jjj 5 ^L 

T*f ^^ A» d. «ijp» efOfim F. fefi captim 

t jMptrpitiaiar C. Goth. deinde rcfarakis et vtaris 

%, ifcidamC. Ptulo flmc« Go. idcm. fefi S. fiti C. Vulgo feh\ 

•rf ^ «Of ffoeeedemt cmn deci" . Ct p. LXy. t. alhmt plnm C. 

•^ b. radicem C. 

h. fiitaamdi^ umt F. $. nofcif- c. yWf . C. reac. 

•"^C. .d. Ita prap«/«ere/C 

1. tt om. C. e. It» pro «{ji/ C. 

k. ckMriMi C f. tmin. C. 

Caj». LXIV. 1. Ita pro ftaari^ g. m/xti/ C. 



VECETU 



VEGETII RENATI 
ARTIS VETERINA^IAE 

S I VE 

JVI V L O M E D I C I N A E 

LIBER Q^ARTVS. 
(V V L G O TERTIVS.) 



M 



PROLOGVS*. 

ulomedicinae me^ commentarios ordtnante^, ci- 
vium atque amicorum 'frequens queicla accepti^ 
operis contfnuationem fufpendit, - deflentium aegritu* 
dines mortesque clamofiifimas* boum, cum magno- 
pere peterent publicandum, fi quid pro fidute tam 
commodorum animaiium (criptum reperiretur in libris. 
2 Cedens itaque familiarium honeftiflimae volontati ex 
diuerfis audoribus enucleata coUegi, pedeflriaue ier- 
imone in libeUum contuli; cuius erit praecipua feltdtas, 

fi eum 



VARTCTA8 LKCTIONIS XT KOTAK. 

. Lib. IV. Frolog. a. Htcc ^mt- Hmc adfcripm cxem^ I. A. Fa- 

fatw cum putmr fi^Mimkus eMpiti" bricii. 

^«r, ftuit di Mnt egmu^ twfii* b. m om. S. M. 

fMmtf libnm IV. DigtftnMm muh' C. ^rdiimmi S.M. tmmauLa^rir 

meMcimu m MS Cmlice Cniniftifit ttlnmdne Goth. Idem deindc 

t» fN« tfMefi cf pruefati9t tt trid cvNffinurtwiit. 

€MCM €um fforie fuarti i^uni, $U d. force ineefli aut 9ceefti adeo. 

idqMod dixi et ex iit fuae fiperfimtt Gefn. 

€t ex cutulega captum^ qui likra e. dammfifimat kmm uraHtMgtm» 

fraemittitm^ cadegimmt, Natandmu eftre fimfliatntium S. M. fufpica- 

Mtem eftt fuae kic in fuatuar ca^ turGeln. caiamittfiff\ Gorh.ai42fi» 

fita, in cadice iUa CarheiehJ! m ^ert. Idem poft iiMbm addit 

mmdraMMUta muttum ^^^*mIa AiaaM uarmlRmuHL. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. I4J 

fi cmn nec /cfaolafticus &ilidiat, et bubulcus intelligat. 
M&xinx>^ autein incirainento inibi fuit ipforum boum 3 
vtlitas et gratia, fine quibus nec terra excoli, nec bu- 
nuQOffl ge&ua^- fuAentari vUatehus poceront. Cunda 
igitur legumina fiue frunienta bobus merito aratrisque 
(feieoear: vinearum ipiarum vfus periret,' niii eorum 
adffliniculis lubuebendis carpenta fudarcnt. Quid de 4 
dmeiibnim onerum comparatione ^ referamus? dum 
i&ter mobilia et quidquid grauiuseft abfque vehiculis 
peoe reddatur immobiie. Reliqua quoque animalia 
ipiaeque cobortaies aues ex ^ eorum capiunt labore 
fub/Untiam. Vnde euim equis hordeum, vnde cibum 
canibos, vnde porcis pabuium dominorum folertia mi- 
oiAraret, ni pararentur boum labore frumenta? £t ne 5^ 
ioo^m faciaro , bobus debent alimenta', quidquid ali 
pote/l^ Apud aiios genus muidrum, apud alios ca« 
meioniin, apud paucos elephantorum Iicet exiguus 
vfus efl: nuiia poteft natio eife iine bobus. Foftremo^ 6 
vt ad prouidentiiCmprum virorum fcripta redeamus, 
«jponiin firmatm' audoritate^, luAitiam iumentonun 
caede vioiatam ^ dereiidis terris ad iiderum remeaile 
coofoitium"'. Quid poteft laudabiiius reperiri, quam 
\t numen'' aequiilimum boum fugaremr interitu? 
q^) dum homicidia fierent, permanebat in terris. 
Duplicem igitur foiicitudinem oportet impendi, vt £1-7 
nitas incomipta maneat, et aegritudo, quae ex cafu vel 
i^gligentia iiue labore contrada eil, competentis medi- 
ciaaecuretoriatione. 

CAPVT I. 



f*om.hiticid/'6 &M. 1. Itfl comxit Ge&cr vulgt- 

P ff^fmUiimu Morg. IV, 24. , tttm «iitoiti. In Goth. eft iufihin 

^ tt F — violmtmj^ ItmdttMi. 

2; fi^ •ftiug. AiUi Goth. m. Ira vul^tum etnfirtiim cor* 

^ iu vulgtttum tBSnriiBi cor- r€;iit Morgagni. 

'aii Morgtgni qui pw t t tcia k$* n. Ita cum Morgagni fcripfi 

"* "wWitL pro : 



144 VEGETII J-IB- IV. CAP. 1. 

C A P V T I. 

Vtlongaeut et ftni (int boues, bubulcum conuenit 
prouidere " vel dominum, quatenus frigoribus calidifli- 
ino^ cubili muniantur, et fi fieri poteft, lemperfoco 

9 vicini fint boues. Quodam ^ enim beneficio uaturali 
eiufinodi s^nimalibus femper ignis commodum^ e({, 
fiue (]uod inutilis et pellifer humor exudat, fiue con^ 
ceptum ex paflu vei opere frigus expellitur, fiue et* 

3 tiammarum halitu interna ^ curantur. Praefepium opor- 
tet extrudum eflc diligenter, ne quid pabuii inter pedcs 
animalium pereat Bouile autem loco ficco^ flatuen- 
dum efl, aindueaue mundandum efl, ita vt ** quotidie 
pabulum ad edendum inutile fubflernatur , vt boues fic- 
•4 cius et moilius cubent. Par * quoque fludium efl, cum 
boues reuocantur ex opere, vt colla eorum cx vino 

5 tepido perfundantur, et diutiflime perfricentur^ Cum 
vero de via vel pafluredeunt lutulenti ^ adhibita, priuf- 
quam deducantur™ ad bouile', aqua diluendi pedes, ne 
luhaerentes corpori fordes vlcera generent, vel vngulas 
faciant molliores, vei ccrte molefliam mlanducaiitibus, 

6 ve} inquietudinem afferant dormituris. Sed ° hiemc 
omni lolertia frigus efl prohibcndum, velut ** acftiuis 
menfibus pura aura quaerenda. Per diem igitur fub^ 
vmbra, pcr nodlem fub diuo boues fiarc conucnit 

7Non enim pauciores, fi aefluauerint, quam fi alferint, 
coUigunt morbos. Praetcrea vnum ouum cnidum cum 

hcniina 

Qp. I. a. fnKMidireS, M. per- h. vt S. M. et Goth. pro vul- 

• wdtifc -- qMtems G. in Fabr. « S, gato qaod, 

cft qHOttnHs, deinde Goth. f» paftM i. Pantm qnefui faftidim F. $• 

— txtmfum diligwttr, nobifcum S. M. . 

b. cniidifimim culfUt mntiaHtr k. frieentmr S. M. or — cei^' 

• S* M. eentmr Goth. 

c. i^ S. 1. InaUemia F.S. nobifcUm S. M. 

d. aceommadaiut aique vtifis eft^ . m. indne in §mge S. M. ni ^^ 
pt peftiftr bsmier recedat, et frigas Goth. 

axetUatur S. M. n. ficut S. M. 

e. et S. M. vul^o rit additur. o. reaS.M. wn|/FfoiMri«i^ 

f. interiora citrtntur S. M. findum Goth. 

g. (0^*4^0 S. M. p. fii S. M. 



AltTlS vrmWAH. SIVE MVLOM. 145 

faenjma &lk tt (cjctmmn vini per fin^a capita fepti- 
IDO (die)^ <itfRin<}i percottiHKKkim ttk. luuat etiam 8 
11* tBaCD tunftHn hircino inifeeas 6u^, herbam quo* 
qQefCrfenam additam tleteras, rutaifi herbam, etiaty ^ 
polimem inungas^, et cum ▼ino per*os digeras. C^- 9 
^ni praeciptie eft, ib^ frvt curfia-i^intio aut longo 
itineiemgentor, vel* (vllis) grauioribus ceHe oneri- 
ks adHigaiitur. nimiam enim iaiOtudinem fequitur ae^ 
gritodo, et onine animal «ft ^ debiie , fi rumpitur. 
A(jaam qoidem iftius generis animal non* requirit niti- i o 
diflimam, nec vfque adeo lavditur, fi ibrdidam biberit. 
Sed'tamen bubuki diligentius* eft procurare^, vt 
roundam iemper et dptiniairi bibant« Maxime autem x i 
floiieoduin eft« vt comi^etentibus redundantibusque ci- 
fcariis* iaturi lcmper habeantur et piugues. Omnis enim 
ae^tndo exordium fnmit ex macie. Exhauftum ^ ani- 
mal ccfcrins labor frangit, aeftos vexat, frigus pene- 
trat. Non fblum enini aeftjtiis menfibus pafcuum fuffi- 1 2 
cit, nifi* frondes diuerfi gerteris addantur, ct*^ minuat 
virietas iDia faftidium. Hieme autem ^ n^ tantum 
palcis, ftd foeno quoqte et hordeo et facpws eruo (agi- 
mii font i^oues: NuUus antem vberiores cibotum re- 1 3 
pudiabit expenftis, qui confiderare voliierit, bouni per 
iaopiam pereuntium quam cariora fiitt^ pietia. 

n. Ad- 



^ Wt) inf. S. «. iiltgcntiflim S. M. iiUgendt 

r. ji om. S, coni. Mor-r iv, ay. 

«•/<»• hk ct al. F. ^- 'r''«f«^<"* S. 

L «fM Q "u *• ^^^f fatnvmf ftmper hg' 

» T c w T> • j j" ^^ S- M. ttiam Goth. dkarUt 

• ... ^ « ,. ^ d. yaemnn ixitHT S, M. Paula 
J;J^p9^^ /dt S. M» G. irttea Goth. « »wd>. 

**""?»*'• c- Itt pro vW 8. M. 



y. tndpH S. M. £ €t — /»/N<ff «M otn. S. M. 

z- fjt S. M. Paulo IIIM /fl^ e. <a»r<w; inf. S. Q. 

"» ttttnui tt Gocii. h. Vulgo fmU, 

tlV.P.L ... .K 



146 VE<3S;TII HB. IV. (vulgo WO CAP. n. 

II. Aduetfuni^ boum moFbos oon inioor adhibexKk 
cft diligen^ia qaam equoruin* nam equinum geoas 
morbus qui appellatur inalieus, diuerib geaece paifK)- 
num mi^randQ^ perplui^es contagionescouruinit} bo< 
ves quoque idem morbus iaterficit^, ied a diuerfisdi- ; 
verfo nomine vpcatur, quem plerumque vulgu/; acha* 

anum appellat"^. Hic morbus bouem fi quando tenta- 
vcrit, iftis agnofcitur fignisj ,erit piio horridus, cttri- ; 
flis ftupentibus oculis, ceruice deieda, iaiiuis aflidue 
per os fluentibus, incefius pigrior, ipina rigidior, fa^ \ 

3ilidium maximumv pauca ^ ruminatio. Cui ii inter | 
initia fubueuire tentaueris., diicrimen euadet: fi per n> j 
gligcntiam adhibeacur tardior cura, vetuftioris moHx , 

4non poteft fuperari pernicies roborata^ Uxter exordit , 
igitur taedianti boui aduerius omnes morbos potio ifli ^ 
fiiccnrrerit: tres iemis^ vncias iquiiiae minutatim coih ^ 
ciias, praeterea radices tenerae popuii** effbi&s et dili* , 
genter iotascontundes^ in pila, et tria ex iia ponden, 
addito iextario iaiis, in vini ieptem fextarios mittes, et 
per feptem dies per os bobus finguios fextarios digeta 

5 Quod fi toto anno aduerfus omnes aegritudincs defpe* , 
ratas boues fiagnare^ volueris, incipiente vere, id eft 
ab idibus Februarii , quindecim diebus continuis haac , 
potionem dabis omnibus diebus^ quae vfque adeo falu* 
taris efi, vt approbatum fit integro anuo bouels fic cura« 

6tos nuilius morbi contagione tentari. Talis etiam coni' 
pofitio et morbis refiftit, et vires animaiium firinat: 
foiii capparis ^, foiii mirti fiiueilris *", foiii ^ cyprelTi 

ana 

Cap. II. i. Hic incipcreCaput houm) addit Sflmb. qttod fulire 

alterum xn Codicc munnic Sainb. lemma arguit Gelher. 
igitur vulgarem diftindioneui mu* g. ftmii om. S» M. 
tdui ■ h, lca pro popinitm S.M. popint G(n 

b. Ica pro tmigraw S. M. m(- i« Ance Gt(nJ iomwda, dein- 
graratm Go. deincep^ contaj^iam ceps ex hiis Fab. S. kit Go. idem 
Gefnefi^nae ex Samb. corrcxi. pro vini haber mumiei. 

c. ccn/Mtuit intetfcm S. M. k. p^pmmt S. M. 

d. (achanum) addit Samb. 1. Ica pro ca/rims S. M. et Gf. 

e. parua S. M. m. ana vncias 111 addit S. 

f. (Bttia contri^ omntt mofhs n. foiiis S. • < 



ARTIS VETERINAR. SIYE MVLOM, 147 ' 

aiu viicias tres^ dUfgenti/nine detefes, infuodes in con- 
giomsquae, et voa node iub diuo inanere patieris, et 
in^ieiiino^lK>Qi tepefaduin per triduum finguios fex- 
tano« dabis^ quac potip ad flaguanda aaimalia quater 
io imio iacieada eft vJtimis teoiporibiis veris^ aeHatis, 
latunmi et hiemis. .Morbos aegritudinesque depdlit? . 
(its vocias baccanjoi lauri^ ^gentianae^ ariflolochiae 
ioogae, m^rrrfaae^i, betonicae diligentiffime detere, et 
mifcc com mero<; ex ^uo trinas beminas triduo iugiter 
icmeDto per os dabis, Spicae quoque allii tritae cum 8 
vir.0 qu(X{ue per nares inAiiae purgant capita iumento- 
rum. Oua cruda cuin melle iumentorum faucibus in- 
fenmtur, atque ita ' faAidium ac aaufea ' difcutitur. 
Expedit tamen lalem pabulis miiceri^ marrubium quo- - 
^oe (ritom maoe cum oieo vinoque dif!imdere. Thu- 9 
xis puluerem cum mero (lue per nares inieceris^ ilue 
per<]£ dederis, prodeft. Nec minores medicinae bo- 
bus hoFti' copia fubminiHrantur. Nam porros, rutam, 
apiuni, et herbam fabinae^ ii quis large deterat et mi- 
foeat vino, temasque beminas praebeat ad potandum, 
aegrotamibus iubuenit. Plurimique caulem vitis albae 10 
conci(am atque ierpillum et fquillae partem in aqua 
macerant, temasque heminas per mduum digeruat^ 
(juaepotio ventrem purgat,.vires qooque^ confirmat. 
Ad ioteraa autem curanda praedpue amurca credituc 1 1 
iilutana, fi tantundetn aquac mifceas, et animal bibere 
coDTuefcat Sed quia licet fitiat, potum faftidit ^ igno- 
^oii prifflo cibi aiperguotur j . deinde. aqua exigna por-. 
tione medicatur, ad vltimum pari meufura mifcetur, 
^ vfque ad iaturitatem fitientibus datur. Qgocunque 1 3 

K 2 autem 

0. 9^fm S. M. e. It« pro b§nmS. M. hwa pro 

^ P- 1* pco vflMfMMff ^ NM. h9rum ffia Go. 
W» S. M. V. I» pro fiuifM Gefn. 

'• «« - i^/htfrter om. S. Aic. - p»o nnnfw faipfi cuna 

5- ^fitfH Go. 24Qrsasn| IJi. ^, 



148 VEGETII LIB.IV.(vul^^lil.)CA?. II. 

^tciti tempore, fed maxime aeflafe, fi boues conci- 
tennir ad curfum, aut aluus eorum ad pemiciepi folui< 
tur, aut febricuJac commouentur. Natura enim pi* 
grum et labori potius quam velocrtati accoiTimoduni', 
Tchementer keaituf, fi ad opusr cogatur infuetum, 

^ 3 Periculofum quoque eft, fi ad jjraeftpia fues aut galli- 
nae peruencfrint, Nam bos cuhi galiinae fimum intec 
pabula fumferit, ftatim nimio veritris dolore torquemr, 
intiatusque'* moritur: cui^ hacratiOne fuccurri conuc* 
nit: Apii feminis vncias 3, cimini* fextarium'^ ftmis, 
et duas lib. meJIis commilces, et tepidum pef os in- 
fiindes, ac tam diu ambuJane compellis et confricai 
, manibus plurimortjm, donec ventrem potio moucat. 

i4Gifni quoque cum vino deterere, et per os dlire credi- 

• tur falutare remedium. Lixiuiutti quoque ex arborc 

vlmi vcl cuiuicufique generis ligni cinerem , dummodo 

benecretum^, cum oleo mifcerc^, et liquidum ac t^ 

pidum difitindere per fauces, aduerfus ftercus pulH* 

I5num* prodeft. Si autcm porcinum ftercus bos deuo- 
rauerit, ftatim peftilentiam contagionis Iblius** mallei 
fuftinet moi^bi. Qui cum femcl in gregem vel aniien* 
torum vel domitorum incellerit iumentorum, ftatlin 
omnia animalia, quae leuem fufpicionem' habuenint, 
de pofleffione*^ toUenda funt, et diftribuenda illis locis, 
vbi nuUum pecus pafcitur; vt nec fibi inuicem nec aliis 
noceant. nam palcendo herbas inficiunt, bibendo fon* 
tes, ftabula^ praefepia: ct quamuis fani boues, odore 
morbidorum afflante depereunt. Vfque eo etiam n^\ 
Cua cadauera vltra fines villac proiicicnda fimt, et «InA 

: - fiuif I 



2. aniwal infcri vulc Gefn. ^m. In Go. dtc^Bnm fed ex cait- 

a. (ipfi hora) addit S. rc^ftione coanm, 

b fi ftatim hac rnHoHe n§n fiK- f. Ira Go. pro miJteHr. 

cmrrii S. M. y. In pro fhtrimmn & M. 

c. Amhtti tnalebflt Gefner. h. iUins S. M 

d. fixtarios fix S. M. fixiarium i. PmlgnmTj flddic S* 
fimiids Go. fuprafcr. ftmit, Idem k. pafino S. M. 
poftca dijfkndts. 1. Ira ^xfy ftabnlo Go. A*»^*'^ 

c. crihaim fit^.U. VuJgo »- S. fcquens tt oni:S. 



ARTIS VITERINAR. SIVE MVLOM, 149 

(une ofcnieada fiiHt .fub terris, iie forte ipfbruixi cbrpo* 
lum kieraa £MU>him coaringantur et pereant.. 

IIL (vulgo 11. {s&. 16») Vno* qui${cnpi vocabulo l 
peflfleftiia appellatur, ied Ixabet plurimas ipecies (et(i6) 
(fadas}^) (juas enumerare non ' piget, vt facilius ipfa 
pnacipia ? djligfentibq^ inteiligi pofTmt, £ft itaque 9 
iumidiii (morbua)'* quotie^® per es et nares huinor(i7) 
ciRuit faobua, et faOidium aegritudoque coniecpiitun 
Miiccus, qqoties^ npllus hunior apparet^ fedaninial 
^Qofi^He maceicit, et iit deterius, nec iuxta confuetu« 
dinon appetit cibos. EA articularis, quotie$ iaterdum 
(ie prioribus interdum de poHeribus pedibus daudicant 
boQCS, cum habeant, vngulas fanas. Efl et fubrena* 
iii) qooties^ a poflerioribus debilitas incipit, etquafi'^ 
lumbi doiere creduntun £A farciminofus , quoties^ i 
per totam.corpus bobus tubercula exeunt, aperiunt fe,(i8) 
et quafi ianautur, et iteiiim in atii^ locis exeufit Eft 4 
et fubtcnrcutaneus, quotie^ humor.peifimus in diuerfisfiQ) 
pactibus corporis ^ bobus erumpit et decurrit Efl ele- 
pbnciofjs^» quoties veiut fcabies minutae puflulae circa 
mres vel co^um exeunt*" ad flmilitudinem knticulae. 
£A et ifviania", quae refedis bobus eripit feiifum, vt 
Qtc audia^t more foiito, nec videant: ex qua paffioue 
celenime moriuntur, quamuis hiiares piqguesque vi* 
deaatur. Hi omnes morbi contagione funt pleni ; et 5 
fi VQQsi|.afumaI app^ehenderint^ ceieriter ad omnia^^^^o) 

K j tranf- 

• ^ 

Cap. XXm. d. Nouum Ciiput c. fiMitHt «» ^effkit Go. 
Cini Codd. Sambucf exordior, f. qvotitns Go. 

quodibiinrcnbitiv: Dtfiea^f - f. ^im/ S. 

ftPiiO[6n hmn. . h. hti pro ap^arm H qma S. M. 

b. (iimrflf) add.' S. equidem i. qitotiau S. 

•diuMi it, ' . • , k. fper wrww>addit S. 

c. Ira provulgflto ntn Hett [vfl 1. tlepbatitiotet S. M. eiepkwtio- 
^t^]' faaiim Mripfi ex ^onic^ .fi^Go. 

Gclncri. ' m. Ita S. M: pro dcatrieet ^*- 

d. Ira pro bmim (cTtpCi ex coiti. ntnt extra cofinm et ad, 
Gefn«Ti. Lenuaa Corb. figna iMr- n. Ita S. M. pro Eft maniai 
^ himii, o. plwa S. M. 



150 VEGtTlI LIB.IV. (vtilgoHl.) CAP.UI. 

n-anieunt} et fic interdum aist intcgris arroentbaut 
oinnibus douirtw afieront interitus* Vnde omnt flu* 
dio (}uae femel tentata fuenmt fegreganda funt aniaia* 
lia, et ad ea loca inittenda, vbi nullum aniinal pafca- 
tur; ne coutagione fua omnibus perfculum inferant^ 
et negli^entia domini (fkut fblet a ftultis) diuioae in^ 

6 putttur ofTenfae. Euincendi tamen &nt, et exqmfitis 
(9i.)remediis expeMendi acerBtftimi morbi*^. Paiiaccm' a 

7 feplafiariis* comparas. Eiyngion autem herba tficitur, 
(a^^quae in littore nalcitur prope vndam maris, florein 

habet quafi aureum vel galbfueum; fblia eitis funt quafi 
folia eardui filueftris, inter arenas littorum largiffiiuc 
fpargit radices * r has efFodies , et in vmbra ficcatas fcr- 
vabis. aduerfus morbum tam e<p]orum quam boum 

8 plurimum profiint. Ex quibus potib componitur ifta: 
(2 3)Radicis panacis, itemque radicis herbae eiyngii temas 

vncias, lcminis quoque foeriiculi^ vncias ? paritcrdo- 
teris^ diligeiiter, addisque farinae triticeae fcxtariuui» 
ita vt prius frumentum frangas etmolas: qtiae omu» 
de calida feruente conlpergis, et cum meUe vcl fapa 

9 nouenas offas inde dabis^ fingulis bobus. Praeterea 
(24}fanguinem marinae tefiudinis coUiges, et cum vino pcf 

os dabis. quam quia inuenire drfficile eft, vulgarium 
tefludinum prodefle aeflimant. quod vtrum bene opi- 
nentur*, vfus viderit. nam audores de terreflri teflu- 

10 dine tacuerunt". Puluerem myrrhae ^ et caffiae fiftu- 
(a5)Iae, necnon etiam thuris pro aequa perte admifce^y 

ex eo vnai;! femia vnciam cum lextario vioi veteris io 

die 

p. Vulgo ^fff ffr«r. S. M. infkrttt. x. Vulgo inmr, 

q. expttteniH. QitamMh aeerb. m. y. Ita S. M. pro •fit /i^ 

(vttriir ex^^fis curantMr.) S^mb. iieknt iigertt, 

r. Hinc ad finem fcit 7. omi«. z. Ita volebat Gefn. pro »H' 

S. M. tumtnr. 

s. Ica pro fl^hjpariit Gefn. «. ha pro fmSmtemnt S. M. 

fcribi volebat. paulo antea : nfindine froief< f4* 

t. Spargit pro Jporgitnr dcdit Go. 

Gorh. raiicct addi voluit Gefner. b. fnyrrhde ad<fidi ex S. cr Go. 

V. ICA pro foini S. M* poltca nares hid Go. 



ARTIS VETERINAILSIVEMVLOM. 151 

die per mrts boub' iafondi$. Quod iDcdfecanentiim 
per tfduom hdts. . Morbi' quoque quos /bperius mch 1 1 
TBiMmus aoiaft-fuii^, et non nifi aaiartsi pot]onihuft(26) 
Naifi contnina contrariis potionibus 
' x«ti0!|c medicfaae. Ideoqiie puluerem herbae 
«Mmikii tt emdorum lupinorum, herbae ^oque cen« 
taoicae ^el peueedani aequis ponderibus^ dUigentei 
milcet, el^n fextario vini veteris trina cbchlearia iingu« 
fis diebos V additis vneris 3 oleHy pei^ osdabis. , Prae« 1 2 
ikis qnoque remedium experimenta docuenint\ cadi*(a7) 
oilam herJ)ae coniiiiginis ' (quam alii pulmonariam 
vocaoli ^ tantum^ radiculam) fiiii(fra niano ante o^- 
tomlblia coHige; quia iic maiorem vim habere cre« 
ditv: hinc^ ad acum [vel acutum}: cuprinum pars 
Bttricafeie, qnae lata eA^ quafi in cireulb fignatur, ad« 
preuMl^e^ vt rupta cute leuiter fanguiae^^at. Quod 1 3 
cuni ex vtraque parte feeeris, medium orbicnlum per^(28) 
foras ad' acuni, et in eodem foramine inieres (cadicu-^ 
lam)^ qnod [vbi exierit^J omnis pefitleniiae virus pec 
ifim mfluit vulnus, douec ilie iolua locus, qui de- 
fijnatoa eft, putre£:at et decidat, atque ita animal 
Siibefctur. Vifci"' folia cum vino trita defuRduntur ii>i4 
Baies'^^ atque ita fiogulis bobus fiue vniuerns.gregibus,(29) 
cum uiorbum incurrerint, fubuenitur; Sufiimentai; 
quoqoe plurimum iuuant, fulpbur^ bitumen, aliium,(jo) 
orig^um , femen coriandri apqualiter ^ mifee , et vi via 
ctrbonibus in^rge, et cooperta capita^ boum fupra 

K 4 vas 

c ammi» S. Ml ntx mutabat in adpnmitMr^e. Go. 

^ (fing^i kphu) addit S. ^ d^gnatm acdffitm iuqni %t mpia, 

^ Ita S. M. pro txperimtnttki' vnde malim qiu^ drada Mfigtta* 

*»«. Vbac pminet lcmma Corb. tnr atqni prmitMP. 

^ Mmi ra^tamMt, k. CradscttlamJ addidi. 

^- cmJUx^ Gorh. 1. vkiaxiirU mclufi* rt renfum 

g. Itivolu!tGe(her pro liiiitim- turbantia verba. 

^« tnddimdim 60. m. Vulgo vfd a. G. 

k. verba vtl acmm vflrifftatem n. (et fi^ animai likerattr) infe- 

Puto , idco iaclufi. ad acmtt eff rit & 

V^Kw. ^ o. «f^M/.M.etviiTi/exS.addidi. 

^ Vulsttum adfremtttfMi Gel^ p. cafittk voluit addi Gefn. 



i}i vBGETn.tmiJrv cttrfgom;) cariv. 

vas^ ix» cfio fuffiinonta iiicenij^^ 4^utiflun« .coeti- 
nebis^ vtfumii9o$.eorMin,^ acnares tmpkatf at(|tteita 
ad cerefarfim et^iDtemiftlotareiVreiv^diuui peattret 
i6 Sed ct totuia fiiifiinentare percomfBodum eit, vtih 
(3 1) eodem morbi ^ pernicies expelUtur « et.caetera peftikn^ 
tiae contagta^Aon cotai|utnet» Generalia igitor ceiue- 
diaaduorrtts morbos geaerales cOQtagiofbsque retuli* 
mus; Dxmc adtaerfus vaktudiii^t, ({uae ilogulis m- 
malibus acddufit,: nec in ^lia tranlibunt» reipedia ful> 
iungemus^* 

IV. (yutgaHL) Ciwdit«s plurimum nocetj cniui 
haec fnnt iigtta: crQbri rudus^ cibi faflidium, fonitus 
ventris, intennones* n^ruoFum.9 oculi hebetes: pro* 
pter <]uae Jiecbos ruminat^ ne^elingua fe^ detergit 
vt folet. Frotderit^ aqn^e e^idae duos congios vt^ 

. bibr poHat digerere per fauces. poft quos flacim brai1> 
eae''' triginta caules modiee^ deco^ues,. et ex aceto 
dabis ^ ^^enfumaue animal ab alia cibo peiutus zhs- 

2 tinebis. Aiii cruaitate laboraqtes claufos ia bouili de-s 
tinent^ aec dbos praebent^ quibus^ ientifci etoleadri 
. cacuminum pondera 4 deterunt, et cum iib. mellis at- 
que aquae^ congio.miiceat, oMae vna no(^e fub diuo 
mitiunt^ atque ita fancibus ciigerunl. Deincie ioter- 
pcrfita liQra^ macerati infuiique^ erui 4lib. obiiciunr, 

^zh. alio (}uo^e cibo vel p0|ioi|3eprobibent\. Nam C: 

'.negjecla 

q. Vulgo cafiat additur. eofitt b. Itt pro Ihguam det, Morg. 

S. M. eapit Go. c Ita pro PrQthft itafMt vt Mor- 

r. U^^o filMtfln f^mdk $,. . gagn. Prodtft ctHihe $. U. 

8. Ica pro morifo Morg. ec Geiifi^ d. tta S. M. pro v^i. 

t. cofHUiiw^ Go. . . ^. haJpcA F. 

V. eonfcribnnmf S. tJk fuhcmbi^ f. Ita pro moikas MoigogrJ. 

tnns Go. g. Ita pre froetereg. S. M. 

Cap. IV. Hoc. ca^iteti (cqufn- n. a^Hoe ova. S. 

tibus continencur ColMincUa^ ^^ .i. Ua pro^ macereu infufsjtt 

c. 6. it. 7 et S. a\ioi;iun fegmtQta malebat Gefo. oiii forte alrerum 

vc fiictliu& conmr» ppnmt, in yocab;iUim ^Ucriiis tiji interprc- 

margine imeriori nor^nda QMca- tatiQ. 

verai Gtfner. k. Ita pro prohibtatMr malebit 

a. co««ra^3iwnef S. M. Cfcfp. 



ARTIS ;V|;TERINA|1,^E MVtOM/ ^jj 

seglecU fveritcryclitas^ »vt9H7i4 inilatio inft^Aiiioraa»* 
(^ue iubfe^ukuf, exprimit v^fnrtuif 5. cibosque capero 
nonfiait.^. wc^mlo^o^ c^nftOeiiP» decuiBbfire et.voiu^ 
tah" cogk) caydaiDque freqtsente? coiiHnotiet. De 
apehiDealo medtcina eft , . caydam iuxta cbnc» neftn 
csia vel liAO vehenienter aftringi, vioique iextarium 
ctun hemtDa olei tepi^um .datQF per fauees ^ atque ita 
per uiiUe .^ttiugentodi pa^iis J^ouem currentem tiahere: 
ii doloi: pennauferit, viigulas ! eiue fecare, et vn<fU 
uiaau pf r anupi fimum pxtrabexf , et rurfus agere cur« 

4ieuteu}. .Si tardius proficit, tres parte$ lauri diu con- 4 
teruntuc, et com dupW ja^unecalidae dantur. Si° 
iAa Doa vakiit^ myrtae ^ filueAris foliorum dime lib. 
tunduntur in pil%^ et dud fextarit!^ ex calida.aqiiamh> 
iceutur, aq per vaslingDeumfatteiiMisiafunduAtur* at^ 
que ita fub qauda quatuoc digitis ab ano percufla veua . 
ianguis emitlilur^ Qui cuoifalis effluxerii, papyro 
ligata cauda. reftring^ur\. .poft concitatus bos agituir 

5 vG^ue dunit aiil)^let. A^te deehidibiiem tatnen £ukgm- 5 
nis adhibeutur ifta ^ remedia : tnbus heminis .vini qua- ' 
tuor vnciae concriti allii^.ipemiipentur, pofl quam^ 
potionem cpgitur currere: doae quoque vnciae ialis 
ciun deccn) vnoiis ceparum atterimtur: mel quoque 
decodum admifcetur*, ex quo fada collyfia longiora 
oon parum vaiida imtnittunt ia ditutn, vt veatfem re^ 

1 foluant : atque ita bos currere cogitur. Veutris quo- 6 
que et inteflinormn dolor fedattir, fi anferes nataiues 
et tnaxime aiiates animal alpexerit, Naiii anas mulos, 
eciam equinmn genus confpe^Su fui celeriter ianat. 
Scd inteitlum nulla^ medicina conuenit, fequiturque^ 

K 5 tor- 

L /ca S^ r. Vul^o tmktatnr^ 

m. Ita pro vhaarz Goth. qtii s. Malila xiftingMm. 
«•f^n. dcinceps twtmm* ma- iw i^ em. S. 
lebn Morgagni. v. Ita pro •tti tx S. M. Gffn. 

0. dni — uM fnftklMit Ge(h. trttuk oki Go. . 

o. 5x itarii/ n0n ^i^ &M. • &: ka pro fofi ^nae ^ cogemr 

p. CoKiro. mytti, fcripfi. 

\ lu pro iMs S. M. yl Ita pfo tn.i#« cx $• M. Gefn. 



1 54 VEGETII LM. JV. (valgo Hf.) tJAP. IV. 

tortniniim' vitium, quonim fignuni eft, fi cnientum' 
inucoium<]ue ventretn ^derit fingukre. ^t)iediuni a; 
efl cuprefli baccae ^- quindecim^, quindecim galiae 
diiigenciiliiiie tritae, et^ quantum vtraeque pcHideran- 

. tar tanti ponderis vetuftiflimus caeieus, quibus panter 

. ^tritss admifcentur vini aufteri (extaric .4 , et js pota 
^antur, ita vt ientifci!^ mixtaqcie deaftri cacumlna prae- 

Sbeantur. Si venter coeperit fluere^, corpns et vires 
catpit operique^ inutfiem reddit, quia ek-^ibariis ad 
meduUam^ bouis nii peruenit, et^ fic viride p<r ven- 

9trera proiicit quale^ manducauerit. Quae cum acci- 
derint, prima die a cibo et potu abfHnendumeft, iti 
vt^ nec kcunda dte bibere permittatur; cacumina ta-] 
men oieaflri et cannae filueftris,. itemque baccaeien- 
tifi:i et myrti dandat fanf j ' nec pofl triduum ettam po* 
xoteflas bibendi nifi perparum concedenda eft. Sunt qui 
ex foiiis tauri teneris iibram 1 9 abrotanum hortenfe 
pari portione deteront cum aquae caiidae 9 iextarii^f 

. atque fta faucibus infiindont, et*" pabula quae fuperius" 

xipraebent. Aiiqui vero 2 iib. ex vinaceis^ ad focuin^ 

torrent et conterunt) etCQm^ fextario vini aufieri") ad 

bibendum dant, et cQinmemorata' faepius' cacumina 

obiiciunt Quod fi neque proiuuies ventris erit, oe- 

que inteflinoruiii doior, recufat tamen cibos^ etprae* 

grauato capite erit^: iacrymae quoque.ocuiisetpituita 

nari- 

s. •fra pro ^mnium ex S. M. h. Vulgo mttMam. 
Gefn. i. Vulgo qMfd fc viMt» <jO. 

a. Ira pro excKentttm wuofumqtie fic vi4e, 

cum Morg. Gefn. m ii/ro//i>iff n« Go. k. Vulgo qnam qmd, S.ifffM"> 

b. Ira prb cnfreSmw fcripfi. dcdit. 

S. M. Cttpreff baccas tt Gauhrae ana l. !ra Go. pro ^tni. 

XV^ bene tritat et tantmdem vcf»- m. Vulgo pahulaqnt omiflb eT. 

fiijfimi cnfei. n. fiiepint S. M. 

c. Vufgo additur : verkenat. o. binanceis S, M. Paulo antea 

d. et addidi cum Morgag. tfi ^tquanH Go. 

vtraque ponAerantur penUmti Go. p. JI fextariit ex Colum. male- 

• e. \ ulgo ientifeo. bftt Morgag. 

f. Vulgo fequiriu: : ae vidtrit q. anfimt a. G. 

c^erc S. M. et viride qnali mamiU" r. tumwttam a. G. rcde Goth. 
cant , pirima die ctc. s. fuftfins malebat Gefn. 

g. Vulgo capie plcrmqnf* c. efi malebat Morgag. 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. i js 

naribus ctirrit, vique ad ofla frons xnedia vffttur^ atf- 
resque feno dilcindamtir, fed vOurae igne^ fadae Vt 
faneicant, veteri vrina bouiv ipHus confricandae iiiut. 
mts vero fcifiae picuia ^ oleo^e cuiantur. 

I V. (viilgoIV. k&. li.) Periculofum ftftidium 
t)obus ranolae facmnt, qoae aperi^ndae flint^ et ailib 
cum iale pariter trito ipia vulnera confricanda, vt 
omnis hamor exeat prouocatui^ Meiius ereditur^ fi ad 
acutain cannam exieces ranuittin. poR vino bs lauatur. 
ioteipoiito vnius horae fpado virides herbae vel fron- 
des danton Tam dru autem fuftentantur moilibus 
2cibis, donec &<fhi vulnera cicatrices ducant. Si neque 
mula fuerit, et non appetent^ cibum, ailium tritum 
cum oleo naribus iiifundes ^. 

I VI. (vulgo IV.) Bos fi febrrre coeperit, quod tx 
venartun inquietudiae, et calore totius corporis vei oris 
intelliges, vna dte a cibo eA penitus abAinendiis, ita 
vt poflero ieiuno eidem fub cauda exiguum fanguinem 
^etrahas; atque interpoiita Iiora triginta*^ paruos^ coli- 
cujos^ decoques, et ex oleo ac liquamine per os dige- 
les, eamque efcam per dies quinque leiuno dabi^. 
Praeterea cacumina lentifci^ veloliuarum, veltenerri-a 
mam^ quamque frondem , ac pampinos, ii eodem tem« 

2porc fiut^ praebebis in cibo. Labra quoque eius de* 

terges 

r. Ita pro ^nco» cum Morgag. «ef mula/t parttm offf* titfi tt halu 
Gefoer. tnla Hnirt, 

X. jia Columelk. Cap. VI. Eadem funt in Colu- 

mella 6, 9. fegmenn tndicantur 

Cap. V. Noumn htc capue ex- in margine inreriore. 
ordior cum Samb. Codd. vbi in- a. Ita pro trigefimac cum Morg. 
fcribimr? ie nthnkt nis. ^uod Gefn. 
iROocre omiferac Gefn^r. b. ftrigtiwm tx oko et liqmtm, co- 

a. po$ioe. om. Go. ' fmt tt ftr ot. Go. eotnhos dirigtt. 

b. efpttertnt Go. c. Ita pro atMhos Morgngni. 

c. tt ftht tt htrhantii: nnlhm * d Itntmm F. Itntit S. tentifci 
fimihuf mrihmt iigtrtr» vbi hrcnt 5. M. Gefn. 

veftigit huius loci ColumeUae : e. Ita pro tintrrimnm qntmiut 
vt\[Ht tf tmiU MfmM4 fmu Morgagnt. 



J56 V^ETII 1,18, IV- (vulgo WO jCAP.VH. 

tergea ad^ fpongiam) et aquam frigidatn ter in die 
ofFeres adi bibendum^ ita vt intra^tedumbosfebriens 
teneatur, nec antequam fauatus eftdimittatur in pa- 
3 Aum^ Febrientis autem lAa funt figna: lacryinde 
. proAuunt, grauatur caput, ocult femiclaufi funt, labra 
iaiiois.madicla, long^r et cum quodam impediiiiento 
tra(^^ ijpirims, fieque^ter et gemitus. 

t. . VIL : <yulgo VL k&. 4.) Tuflis" boum non nrinus i 

(4)^tlige4ter fananda efl quaiD.cquorum: quae^ fireceus 

fuerit, jes^tariuf farinae hord^ceae cum Vno ouo crudo 

et hemjna ^pallv per os da^iir ieiuno: gramen quoque 

concifu^ tvii^umque adtnixta farina fabae frefae^ et 

poUiiMS iemis fine^ cortjce fextariis duobus aquae ca- 

lidae mifcetur, agitataque diiigenter per os difTunditur. 

a Veterem tuffim fanant duae librae hyffopi macerafac 

'(5)ex aquae i^xtariistribuS) quod infufum teritur, et cum 

duabus partibus farin^e lentis^ mifcetur, et per os 

datur j ftiper quod aqpa byfFopi, in qua^ [decodui^] 

jnfufum deqodlumque etiam efl ^ propinatur ad cornu. 

3 Porri etiam fuccus expreffus cum oleo, et ipfa fibra^a 

C&}cun\ hordeacea farina remedium praeflant. Radices 

quoque eius diligenter iotae, et cum farre triticeo con- 

tufaei ieiunoquedatae, difcutiunt vetufliifimam tufllm. 

Idem praeflat eruum fine valuulis' cum ptifaqa hordei 

.inolituni^, et cum aqua tepid^ vel mulfa iu faucesfali- 

vatimore^ dimiffum. 

VIII. 



^- ff^f^ S. M, C. Vlllgo /rrxfff. 

g. Ica S. M. pro infra. d^ fine corUtt fixt^ 4««^ii/sddldi 

h. ft^M F. cx S. M. Vulso iemif fixtMuo. 

e. Itntit addidi eK S. M. et Go. 

Cap. VII. Koumn caput exoi> f. Itft pro «^ S. M. ec Gcfn. 
dior, quanquam Codd. Stunt^ci z. ex S. M<^fl<14idi tfi. . 
a re^ioue de:nuin 3. nouuniv ca- n. Ita pro iffi ftkri Morgagni. 
putordiuutur cum tiru4p; 4d ve^ - u: Ita pro)? inptUmtir Mvf^i^nl 
terem tjfjjim .• It. Ita pro Mtl^ttnin GefQ. 

a. Coluinella <>, lo, 1. Ita pro faliuaiiti an Mor- 

b. fxae addidi ex S. . • ..ai^gut fiimt i» •ry Qotb* 



ARTB VfiTERlNAR!. SlVE MVLOM.' 157 

Vnr. (vulgo IV. k&. 7.) Sttpparatio , quinS apo- i 
llema cticirat V *'i!netius fcrro apSriftir quate 'kitecfica-C?) 
fflCDto*; foA^ cum cxprefllim du» aut fahfcs' fuierit, 
iinQs ipfe, qui eam continebat,' vrina bubulina calida 
lauatur, ac iinanjentis ac Ihipph (iti^ linteoHs pke li^ui- 
it rt oko tnfufis curatiit. Quod fi 'colligaH * tu ^ars, 9 
Tbieftvfeus, nonpoteft, littn&a'^ Candente (euum ca- (8) 
prinum aut bubulinum ftiUatut.'' ' Aliquanti^ cfamvitid* 
fam partefii inuflerint*, tunc vrina vcteri bumana ia- 
mt, itqu&i!»'&equisponderibu^prdrm^ liqiiidaWi cimi 
veteri axungia incoquunt et Kniubt. • '^* 4 ^ ' 

s - . • 

IX. Ijvulgof IV. feia. i^) i Slitf|uis cum tx «liqua f 
oaffitate afd -'pedes venerit bbttn, claiidlditJonem(9) 
^ff^. Q^kyd cum accidit, inQiJeito ^ngulam, inue« 
nics eam vk^ felitum cal«re, ttVitiatam paitem p^ 
mi vehemarter' bos non patftor. Sed fi fanguis adlfiuc 
faper vngnlas mtrruribus eft^ ad tritfuum triti fiJiU J^cf- 
sfricatiotte difcutitur. Qubd fi taol^m^ in vnguei de* j 
fcenderit; ctrhelio lcnitei?**' fieftcr dtios^ vngues apiries^(ioJ 
ct nHindabis'<l^ffta?', ' et poftea ftuppam lale atque 
«ccto infufani applicaWs ac** folea f^artea pcs^ calceafiir, 
njaximeque * - Aitur opera b6s vt in aquain ne mittat 
P«fan, ftd vtlictfe ftabutet. ' Qui^guisnki afiiirfus 5 
fuerit famioem^ creabic, qui'fu|>purBtus tarde ctirabftur.(i i) 

'' ^Naito- 

^V- vm... NouiuiMfftimt ma*. . . «;. «ov xtmhhn aibiiga^.; 1 ' 

ao exorJrmntur Codd. Samb. b. /e«i<fr idem malebat. 

^titalodeApoJUmiKtt. Cf. Co- ,, , . 

Jflfflrilt«,ii. c- VulgorfiMx. 

i- fM» we^ ex S. addidi. d. Ita pro adfilnm; fiartea opert 

b. cttm malebftt Morg^«|]. Morgagni. fforu aperin Go. 

c- Volg^'lk««l< tS6.' M IdfliMt «.^ftn pro ivMxfMr ^e <iaiinr 

'*" fa< H i . deifioet»» '^ulgo y^ate. operantUms^ et m ii^i* hm» •— 

<1' J^wMm im^S: M. ^ «^i /ccnih eft amMHlt Morgagni. 

e- ha pro w w uen Vtf Morgft^. Goxh. J%rf t$ftta, 

f' In pro iK^ H^A Morgail;. - 'f;^a pi^ y&iirew creolvi guo 

Cip. tX. ^ouimi' ctput me- Juppwatio ttiam curak. S M ratffi' 

«jm exordimitur Codd. Samb. am — /kppnrath taricemr, $. M- 

P^.AVww lai^pkd^Jiidk. Cf. /«wccw — Owi fltppnrms tkrdt 

CoIttmeUt 6, la. Go. 



158 VEGETII UB. IV- (yxdgo llld GAP. X. 

Nam^ priino fcrro circuindrtts exparg(|Cur ad *viiram. 
Deinde paiiais aceto et oleo et faic ma^efadis inipletur, 
mojf: axungia veteri et feuo^ hircinp pari jKMadere feiTO 
candenfi . f liilantibus ' curatur, et perducitur ad (aaita- \ 
4 temv; Si fanguis ini iuteriori parte yngulae c{\^ nec} 
( I a} apertuf am facit , et tamen '^ claudicat anitnai , extrema 
ipGtfS. vngulae ad viuugi refecantur, et ita eniittitur^, 
ac. ftuppa vel liuteolK cuu^ J(a|e et oleo et"^ aceto jnfulls 
pes ^qiutus fparteaP inuniti,ir. Mediain iKcro vngu- 
lain ^ ab^ inferiori parte non expedit aperij?e^^ joifi eo 
ioco in quo fuppuratip £idar cH. 



I. X^ (yulgoIV. fed. if.)^ Si clandicat ex doIore4 

(i3)neruoruni^ oieo et iale.genua popiitesque et crura con- 

fricanda iunt . • • • calido, aceto, et lini ieinca aut nii- 

liuAi 4etritun;i infufumque aqnia inulia iaiponeiidain eft, 

et ipQngia quoque femienti aqua infu(a et expreffaxon* 

iperfaque poftmoduin melle gehibus cijxumdatur, ac 

a fafciis aliigatur. (^uod fi humor eft cum tumore, fer« 

(f4)mentum vel farina hordeacea ex paifo aut aqua mulia 

incoda imponitur, et cum maturauerif fuppuratio, 

fcinditur ferro, emiffaqis;e faiiic, vt fupra docuimus, 

3 percurator. PoteO etiam radix liiii vei iciila*^ cum^ 

(I5)iaie vei berba ianguinalis, quam polygonon^ Graeci 

appeUant» vel marrubium ferro aperta fanarc. Omnis 

autein corporis dolor/ Ti iine vulnere efl, recens fo* 

inentis meiins^ difcutitur: vetus autein vritur, etfupra 

vuinus vel bQtjmim vel caprina infiiUatiir axungia. 

' XL 

, g. Hic librum de cura boum o* Ita pio ii^emi Go« 
incipit Cod. Corb. Cax>. X. KQuum caput mccua. 

h. Vulgoyij^. cxordiuntur Codd. Samb. M 

1, ftiBttntihutqae Go. 



k. Ita pro UaumH Go, poftea t. \ \xl%o JfMtMa, 

i^eatKr. b. pahg^nm a. G. fdaismu 

J. Ica pro remitt, Go. • Goth. 

iiu <t addidi, c Ita pro MtJf»W< S. M. ec 

o. fam £dd. a. G; . Go. 



AaTia:VETERINAR. SLVE MVLOM. 159 

Xf. Cvul^» iV. ieA. r60 Scahicfl* faaatar trito al- i 
lio (kfric^te: <^tfenique.rauedio rmbiofi canis fanatur (16) 
sDQT&i^^ f«l Jyptui nyixm illatum. Vetus quoque ial« 
£iiiiejituin vtramquQ peribibQtur. plagaoi curare« Ad, 
icabieoi auoque praeientior medicina iHa eft: fi cuniia^ 
bubula iulphuniue contl^rilurv - admixtaqu^ myirrha * 
cum oleo.aitqiae aceto decoquitur , et cum cepcfixre coe» 
perit, alumen fctiTum tritum iofpergitur^: quod medi-* 
actmentumcandente® ioitf illiiikom piodeft^^ Vlceri* 
bus gaUitruuj^ critarom puluss infpergitur. fiucpua quo*: 
quemaqruhB io^pofitus cum faUgine fanat 

Xn. (vulgo IV. fea 17.) Infefta* peftis eft bu- i 
bulo^ peconv^qoam cbriaginein*^ fuftiqt vocant, cum (17} 
pelln ita jdorib haeret^ vt apprefaenia manibus deduci 
noo poifit a coftis: qine.it& non aliter acddit quam £1 
bos ex ianguore aliquo^ ad maciem dedodua eft, aut 
iudaus 10 opeie^ faciendo refrizit^ , .aut fi iaflus^ fub 
] ooeie vefaementer eft infufus in pluuia. quae quoniam ^ t 
peniicioia/ttat, cuftodire dcberiios, vt, cumab opere(ig) 
redieriot. boues adhuc «eihtantes anhelantesque, vino 
afpergantur, et oiFula panis inftia faucibus eorum in- 
feratur^ (^uod fi praedidum vitium inhaeierit, ex- 
pedit decoquere iaunini, %r cum calida et oieo Ct Vino 
fptnam dorfumque ani|nah's confricare contra pilum, 
ac per omnea partes appcdiendere pciicm, ct veluta 



Op. XL Nouum ctpwt ine»' Cap. XII. Nouum caput me- 
cam exotdiunntr Samb. Codicc» > cuw cxurdiuntur Godd. Samb. 

M ftakkm hnm, Conf. Colum. Dt ptfte adhatrtntt. 

6, 13. I. ex quo Gcfnef. a. Feffinui S. M. 

t VuJptam fuwitt anatit tHta 
•^ Mff' concxir Gcfncr. JtaHi 

fincta Go: fiakitt failki%fik trftt c. Hiogimiun a. G. fignum vitil 

cum S. II. appofuerat F. mapnfitm Goth. ■ 

b. Ica pro nm^lmt Gefner ec d..Ica pro t9ffatt faamt ck 

Go. S. M. Gefn. /ocMfirfo Go. 



b. tuhaitmV. huMtmS. Vulgo 
Midifio. Mecum Go. 



c auadam ImMam a. G. c Vulgo rtfrif^ 

d. qm vngatm a4 foitm fmthtr f. Vulgo iapfns, 

^ii S. ' g. 1» pro quandaqat S. M. 

c Ita pro tmuUnfis M Gefn. - h. Ita pro infirataf Morgagni. 



i6a VEGETU IJUI.:n^.>(nilgom)C/ARX«t.XV. 

3 coftisT^acace^ quod'«ut i^&Arc^calidlCtiii^ffiicichidum 
(i^^edvautrubiiiuoibde^erueixie.-' Airqoiatti^ hcti^- vini 
et axuogiae oomlnifcent; ^(Hqoe ineditAk^te tepido 
poft fomeatuiti pmedidhim vtaiitur. '*" * ' '• ' 

I XIH. (vpJgoIV.fe(a,flo^ Efl* «iwhigteuis}*^^ 

(ao)iiiicios^ x^in ^ulmoiits ejsiit^prMittif ) viid«[4si&$<tttia. 
cies^ adv.vl^imum vepq^^phthiiifimaadirv ^ifJM^tktim' 
tem^<iffirera£t^ rftdix^oMfiligbito (pet^intaf ^iculae 
iiifeptiirv>:jrt) fixcci'^ • pbrvi .^i)ti(ia' pari i^vdtifme.olei 
' mifcetur, et faibendtifittii cwn '-vM-4ma^p^'<^^ 
plurimos. 

1 . XIY. (vulgo IV, faft;.9i v) i Jtifonnuoquam et tumor a 
(aOpalatblcibonun faflidioin.&cir i:rebrum<}iie:fafpirium. 
Fk-odcft palktum ferro. apenre;vt proiluat ianguis, cui 
enium.tfine loorio maooratuA%ad manducandum dabis, I 
viridemque frondem vel quodltbet aliud tnoUc pbuium 
) dum t&netur; Sl in opene bos ^ contuderit' coiium,} 
(a.a)praefladtiffimum remedium ett^ fanguis ab atireemif- 
liis. At fi id totum^ iaWnpoie, quae vocatur aois 
cuin fak tritti et itnpofit^* 

I XV. fviilgo IV. fcA.' «3:.) Si ceruix mota et eiecfta* 

(a3)eft, confiderabiaius in quam partem^ dedinet, etex 

diueria parte &flguinem jdetttriiaxuis^ ex ea v€m , quae 

i. «/if vtmom om. S. M. Umia ptr wtnftirtm, Go. mmm 

lc. /Vmct mM9 makbat Moq^ omimt. 

C«p.XlV. fi. 1« eontiotMo^ 

Cap. XIIT. Noaum caput hinc gagn. vulgatum «fm^, 

fxorditur S. M« b* Ex Col. \^\x Morg. «^ / 

a. Ita pro^ eum exS.M.Gtiii; id fkttum mn irk^ Imita^^ 

Eihm gnmis pemidtt et. vnde po- oMir. In Goth. eft v«rimvr mmB' 

fui r^ pro «c ante c«/ff. ann fate tritMm, Vulgo «Miri «ff«- 

b. . iK ex Col. addidi et pun<^um tkum .fldt tanttmi m imftfita. 

poficum poft agkrant dcleui. Cap. XV. a. Ita cum Gefn. 

c. ftrf. anr. infiritttr tt ex Col. fcripfi pro dtMa cx fL #'• '• 

flddidi. Cui ante raii» addit Sam- b. farttm ex CoL «ddtdi cam 

bucus. Morga^ni. 

<L. Vplgp ^fiutMr ftrri tmtmm <» Jkruktmm tat Coi« ^>S« 



A^TIS VJ5T5RINAJV. 8IV»:MViOM, i6i 

p «Ke vi4eCBr amp|ifiim> quMlviiimro^ pria$ ver* 
betMHii^eft, «c cinn iiitumuerir, ferreaperi%rur, effii- 
fo^&ngaiofi pofterp 4>« ex eo iqoo emittitiir cruor, 

4ecyuo.v%catio operis datur^ Te«tiovero <iie ieuts 9 
ijiiuagitur iabor, et pai^i^tiin «doperiseoi^ttetudinemCa^) 
rettocarun Qood C\ ceruix ixi neurram partem eie<fla* 
cA, meditquevimvmuit, «x vlr^que auricul^ fangais ; 
tmittifiHr. Q»ifi imra^ triduum , <}uod ^s vitium ^ 
perit^ cmflua aon eO, intume£:it coUum, «eruiquf 
temliimfir.^9 et ita xMk durities ipgum nm p^titur. 

5Tiii vi^ eonpemnus aptqoi ^e medicamwtum*': 3 
cx {mre iiquida et bubula.iiieduiia, hircino^o', (€^(25) 
axungia veBeri,) oleo quo^ue V4>(eri aequi^ ponderibus 
cofnpofitio^ iacocjiiitur^ <)ua^ vtendum eft qum boa 
ab opcie di^iuogitun "'in piicina in qua bilMt'', tumor 
ceniiris^ Umgiur,, cpr^ric4t)ir({ue diiigenter pr«edido 

Cmedicamento, deterfa(]ue diiuitur^ §i ex tQ|o pro- 4 
pter tomoretn ceruicis iugum recufat, paucis diebus(a6}. 
rKniies adb opere danda ^, et ceruix cum «qua fri* 
gtdft iauanda, et fpuma ^rgenti iinieqda d^. Ceiiiis 
jDidem tsmmti ^ cemici b^rbam <)Mae vocatur 4ui« % v€ 
lupndixi, a>ntuodieti9)pp0t iubet. GJaiKurunvl qai 
cermcein imeflant minoc e^ cura. Nain £icile iaaaa- , 

7tur pcr ardratem iimruam Qleo infliilfijtx Meiius ta* 5 
men eft coflodint w x«lfi»4lW« «liQfl^ftiwi.c^ caiuch (37) 

icant; 

i te 4 M. firacm Vttlgo. ' ft. Iw 1 M. ' Vlilto fvWii/». 

tJJZiT^ZJ^^ ^ q. Ita S. M. pro fiminiti. 

• ruTS!^ MOfWPU ^lj j^^jrg « <5c Qoth hibet. 

J. V«l§D^. 5. rj0fiprm flddi<)i «x Colum. 

fc^jHGoA. Vulgo JMpit/ftRW cum Morg. cr viilgatuiti qiiae cor- 

*•*•?■"■'• rexi. S. M. ^m — in$uM> P^nft 

I- Vulm f»«. Goth. ^d. oinittit. 

n. VuTgo ct ^ qu^ coiTVxi t. Ita ex Col. Mor2.' pto^velum 

tt Goth. ' J^fAM — catuifimu 



iu 



i6 J VfiGfiTII LIB. IV. (vulgolll.) CAP. XVi:-™iI. 

fcantv quaenoif «lirer glabra fiunt, md cunx^fedore 
aut pkium ceruix madefada eft fn.opere. ''(^od & 
acciderit,puluere lateritio tritopriu(<)uani disiuRgafur^ 
bouis coUa 'coiifp^gt oportet. Et cum exfiocati fue* 
rint, exinde oleo (iterum) ihfundi. 

1 XVI. (vulgo IV. fe<ft. 380 Si takira vri vngukml 

(38) vomer laeferit^ picem duram et axungiam cum Mpliane 
«t lana fuccida inuoiuito*, et candenfe ferro fiipra vul* 
nus imponito, et vre**: quod remedium opriroum* 
" facit, fi clauum calcauerit, aut acuta teHa vel lapidel 
vngula permnditur: quae tamen fi aldus vulnerata e(l, I 
latius ferro circumciditur, et^ ita inuritur vt fupra prae* 
cepi. Deinde ipartea^ calceata per triduum^ceto fuf 
ftilb curatur« Quod fi vomer crus vuinerauerit^i,^ 
iaduca tnariAa, quam Gl«reei titbymalum^ vocant, 
admixto fale imponitun | 

I XVII. (vulgo IV. fe<fl. 39.) Subtriti etiam pedes 

(a9)eluuntur calefiiAa bubulina vrina. deinde fauiUam * far* 
tnentonim fenientem calcare compellitur, et pioe li- 
quida cum oleo vel axuni^ia coriHia eius vngunmr. 
Minus tamen daudicant^ li ab opere disiuiMftis fiigidi 
pedes lauentur, et fuffragines coronaeque «c iciuura 
, jpfius vnguUe veteri txuogia defriceamr. 

1 XVIIU (vulgo IV. ie<fl. 10.) Frequent^r etiam vei 

C3o)ab afperitate itineris , vel tn profcindendo duritiae'^ fbl^ 

aut obuiis radicibus obhidttus coaiieliic annos. quod 

cum 

V. Vu1«>^/«^«<«r. Momg. e. Ita ex Gol. Morj;. pto«x pM. 

mfllebar £jiiaigautttr houit, Idcm f% Ira S. M. pra f iirr«r«r. 

iieinccps malebot ficcail />. fi^ %, Vulgo qf$iolam* Goth: ci- 

iudi, waiemt 

iCirp. XVI. Cf. Cohim. 6, 15.. Cap. XVII. a. AnteGc(n./ii-| 

a. iYOM^itfa '^'ifnp9fit4 GoiK vBa fttutntt. \ 

b. Itfl S. M. pro «iiffb. Cap.XVlII. Cf. Colum. 6> i(. 

c. Col. «!^fme.—- fitraUum calc. a. Vulgo duri^ttm — a^/«/^<*j 

d. tt inf. Murg. tut, Qviti, Amitm. ' 



ARTIS,VETfiRlNAIL SIVE MVLDM. i6| 

CQln acdderit» ex prtoribns 'Crtfribusiahgui«raimitur» 
fi dexcraai*^ ex iiniftra £t €i veh^nentius vtruinque 
vitiauerit, etiam kk ««cenoribo^^ cniribus veoae iol* 

vumifl; ,. . 

9 XIX. (vnlgoIV. fed. 5fO Perfradis* vcro cop- t 
nilws, iiirisolai^fide arque aceto et oJeo iixibuta ponui^CsO 
lor, fijperHgatisque per tridauoi eadeoi jafuncbititurk 
(^arte dte tantuai^ axm^a cum pice arida^ et corticc 
pini {)ari pondere imponitur) et ad vitimuBi cum iam 
ckatciGeaiprodiicuiit., fubito' iAfiricatur^ 

XX. (vulgafV. fedv ?i.) Solent atitem negleiffai 
vlcen vecmes creaf^, qai^ ii inane ex »^» frigide per^ 
iiinckotur^ rigOFe eius contradi^ decidunti vei ii haee 
nda oihil. prdFcperiC, maixubium aut porrum conteri^ 
lur, adfflixto iaie imponitur j vel calcis viuae puluis 
inTpergttar^ auc cucurbitae viridis fiiccus cum ^eto 

^obttitur. Ideoqoe vaiuecfis vlceribus picem liquidam^ d 
oleum vetus et a:xnngiam. oportet adhiberii) et extra(3d) 
vulnera etiam eodem medicamento circumliniri, ne 
iAftfteotur a. mu&is^ vei vermes creenc cum vulneribus 
«nlcdcrint^ 

•\ . • ' . ' ^ 

« XXL (vuigoIV. fc<a..350 Seipwti^ quocpic icShis i 
momferos eft.bobus^^ fed et minorum animaiium(33) 
noxium virus. Nam vipera. et caeciiia*, cum in pa^- 
icuii bos improuide fupercumbit, Aiinulatae^ morfiis 
ifflpriaittiitfj. ^.AcaiifiUs^uoqM^quem Craeci mygalen*^ 
ippeilaot, parui ^uidem corporis, non paruam ibiec 

L 2 it^ 

b. Itt pro iixmnft «^ virmtm b. cmilmAt Go. 

Ga c lu pro inHdintn Gotfa. 

c- f^tnmkut mtkbat Gefii. Cap. XXI. €£ Columella 6, 17, 

Cip. XIX. a. fi$tfrMi Col. •. alidA F. S. Hcilia Goth. 

k. tfHdm nMlebat GcfB. • . b. Hi}C pro vul^ato ftimai^ ef- 

c iiifmia Colum. ffci ex Gothano 0tmMiare. 

^' fniig» ColumeUa. c. Hur addit Morgagni. 

Cap. XX. a. VUIao#iai. d. Ica pro mgitlttn Gefncr. 



. |64 VEGETII LIB. IV. (vulgo m.) CAP. XXL 

jnferre peraictetn» Venitn ▼iperae veaenuni idepcj^ 

lit, fupra tiiitK)iein, qui inflator «x i(ltu , fcarificatio 

ferro bifbv ica vt.berba, quam p«riboatain.^ vocam^ 

d imponatur trita cuin fale. C redituj: ^ radix fi contuia 

(34)ponatur', vel iiJer montanum reperiatur, et tiifolium 
SymonianuiB^^ quod confragoHs locts eiiicadfnmuin 
nafcitur^ odorisgrauis, bitumini limilis, pit^er€|uod 
aCraecis afphakion^ appellatur, noAri autem propfer 
iiguram acutum trifolium vocant nam longis et hir- 

t fiitis^ foliisviret^ caulemque robufliorem facit quam 

3 pratenfe. huius herbae fiiccus cuni vino faucfbus tn< 
(35)fundatur, atque ipfa folia cum fale trita imponantur ia 

plagam* Qood fi ▼iridemminimeieperiunty iemina 

'eius coUeda et trita dantur ad pocanidum com vina 

Kadices que^eeius cum fuo' caule tritae, addita hor- 

deacea farina et iale, cuui aqua muUa ictfificatiooi 

4 fuperponuntur» £(l etiam praefens lemediusn, fii 
O^^fraxini cacumina tenera conteras°^> cum fextariis vtni 

• iiuatuor vel olei, expreffumque fiicciim faucibua infu&- 
das. Itemque cacumina eiufdem ^ arboris cum iale 
trita laefis partibus ^ iuperponas. Caeciliae ^ eniin 
fnoriiis nimorem fuppuntumqu^ ^jeoerat. idemquc 
facit muris aranei. Sed caeciiiae morfusianatur, i! 
acu aerea locum laefum compungas, et creta cimolia^ 
$ ex aceto oblinis': Muris vero petnteies, fi aniuisi 
(37)ipium oleo marium oeces, et plagam dtntsum ex 

eodem 



e. Iti prd pirpmmimtvim Mer- 1i. -I ft lMtii f ii bjm d«dSr€lefn fih- 

^j. Gefner. fit<NUiiM e^pi ftt^s Ga. cx qw 

F. aiius tffcatm crediAtr radix, vulgatum quod frogofis cbrrcxi. 
/ ctmtufa pamatw, vtt Jiler «ii«irt». i. Ita pro affhatM margo Fa- 

num rtperiatMr trifaHum canfragffir bri et Gefn. 

l9cii erc. ex Codicc mttnurcripro ? M» irtofirCMt. 
nefcio quo laudar H. luniusEpiit. 1. I» pro Jhcco MKbVMorgasn» 
apud Crcnium Animadv. P. io. n. ^t-tkiim ^k <sOcii. 
p. 46. Hoc ille argumcnto vfus n. iffimi Gorh. 
ctjam in Columelta Simottiatmm 0. Ii* pro mmilms Morgagni. 
trifolimn roUere conatus eft. p. Ceticiae a. G. 

g. Ita pro Miftir GeTn. et q. cimolea a. G. 
Goch r. •iMfeMir. milebit Gefne^ 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOMT iiBj 

€odein confiioes. tpod fi Jion fuerit, cmitrkum cimi» 
nmn coin picuia' et axungia, vt fjniilttudinem ma^ 
kgone habeat, impoiltQm plagae pernicieni £itaioiM; 
6(^od fiafltequamtumordifcutiatar, fuppuratio fuerit 6 
generata, optimum eft ignea lamina vel cauterio col«(38) 
kdionem aperire, quidquid vitiofum efl inurere, at* 
que iti' icum Uquida pice et olco inlinere. Quidani 
viuurii Acirem araneum cicta figuiari drcumdant, et 
colio^.lKium fuipendunt, morfusque ipfius beftiae fob« 
moueflt 

7 XXII. (vulgoIV.fed 39.) Ocubrum Titia plurima t 
meUt* &iiantur. Nam fiue intumuenint^ aqua mul&(i9) 
trificea6rina confpergitur et imponitur, fiue album 
in oooio e^y ialis fofniis Hifpani vcl Ammoniaci^ 
vei . . . b cmn ^ melle pennixti vitium extemiant. ^ Idem 
praeibtf trita'' fepiae teAa et per iifluiam oculo fer ia 
die inlufBata^ Prodeit etiam radix, quam Graeci 

BfilpMoir' v6c«at,*obnriautem laierpitium^ buiufinodi > 
qQannuil voiueris ponderis cmn decima paneikiss AnvCfo) 
inoBaci fritum^ iiililla ocuio ioiuflas^ qnae ladik 
tuaia ei iDiim oleo lentifci mixta vidum etpui^ 

X^ (w^ IV. &A. 40.) Si senae JiutnQmMl 
profondiuit, lacr^miaqte vilbs comunditur*, quam 
epiphonmmKaiit, pakfltatex liondeo^) muMa^aqai 
confperfii fii|>er geni» ^erciJiaque impoiita isprimit 
faumotem. Faflinaca quoque agreilis . *. .^, quam ^ 

L 3 arnio-C40 

s. fice lif»i« malcbtt MeTg. f./nlfi^nGo, Vulgo «. G. iil* 

t. ha fto maBtsOtlk et Gm. fi*^- 

g. Vulgo ArmttiiMf' tt €MiH, 

Ctp. XXn. t. Vulgbi» itit. correxit Gefner. 

I>. Val|o ifrMCVttd. GofUMf' • h. «n^bMr S. 

MMfi bis habet. Cap. XXlll. a. Hotc xhio vo* 

c. Valgo fint kcunae aota W cabula vt gloffiim biehifi. 

a». b. ita -pro tnnlfin efum Mor> 

d. Ita pro tritm CMi Morgag. .gtgi». cMijfm^^nc Goffa. 

Gdh. c. figtium lacunae poni voluk 

c. imfijfm Go. MorgtgnL 



t66 inGETnUB.lV.CvulgaIDOCARXXnr.XXV. 

armoraciatn^ vocant^ cuin aKJle trFta Qculorum ftdat 
dolorem. Memineris v^ro. quoties me^aiiost^fuccos 
xemedio adhibes, vt prius pice liquida cum olea cir« 
cumliHiaa oculos, ne a muicis apibusuft vel vidftts ui*^ 
feAentur^ ^uas dulceda mellj& inuitat®.. 

1 XXIV. (vulgo IV. feA 4a.> Plurimam quoipc»! 

(4^)hirud6, id eft, fanguifuga.^ cum foris iiixta fauccs 

haeretf ianguiuem trahit^ cain a iumento ^ . digttis 

oportet auferri : fed fl interius fit, vt manu deti^hi ooa 

poffit, cannam vel fiftulam perforatam inlcrito fau- 

3 eibus^ ac per eam catidum oleuin infimdes. Nam eo 

C43)contadu befiiolae importunitas recedit. Odor quoque) 
cimicis^ fiiper carbones impofiti vbi fangttiftigam afBa- 
verit^ euelJet a vulnere. Quod ft fiomachiun vet 
inceftinum tenuerit» caiido acete per comu infufo 
necatur. i 

t XXV. (vuboIV. ka^ 44.) Machmaa^qubqw de- 

(44)icribenda eft fabrica, qua concluAi eutnsuis geo^is 
iumenta houesque curaatur, vt ec tutus ad pecudem 
medendum^ aGceflus fit, nec bdando quadrupe^ aul 
membra conuexet^, ac fic remedia refpuat^ Ro- 
borcis^ aifibus compingi&^fidum' i|Uod id-tbngitu- 
dinem' nouem pedes dbbet babere, in latitadineiu ^ 
pars prior^ dties , iemipedem: pars v^o cniae ad 
pofteriora^ aoimaiium pertinet quatuor pedes^:,... 

. texun* 

d. Vulgo ^fNMntfcvMH. Go.0r- b. m^iKd mfltebatGefiwr. stic 

«wtfjWMi. dedi pro «f n. 

c. inufeat Go. voluit itudfeai, c. Vulgo €0Ham, Gock. ctm- 

Cap.* XXIV. Conf. Colum. nexef. 

6, 18. d. Vulgo iUfp9iet, 

a. Ita pro Flurimumfi^ voluit e. Vulgo R$k§reaf aj/ts mfiriu' 
Gefner fcribi. gis^ f^lium, 

b. incrfMieirti» Go. f. Ira Go. pro hfigitmlint, 
C. Ita pro eimini Morgagni. g. Vnlgo attitudinem, 
C^p. XXV. Confer Coluro. n. Vulgo pofieriar, 

69 19. i. Vulgo prtBra. 

a. Ita pro Macbina Goth* k. lacunae fignum appofui. 



ARTIS VETJERINAR^ SIVE MVLOM. 167 



2ttsxaiot ita vt vetut ' in caudesuxv du<fluin aoo ponj.t 9 
cxireT' "Std a parte pofteribri paululuin latiorem "* ^ a (4 5) 
prioce /Iridiorem machinam compmgi" oportet,. Cqi 3 
traiiiiiei£im t^iUMm" ad modum ipgi cpnfiananduiQC^^) 
e/}, ai^quod' eqMrum capiclBt, vel -bouni comua reU- 
gantur. Nam.rejlfquum corpus adteipones focios vel 
£uubi|g alligetur» vt iuuamentumf praefletur ad me* 
deatii a^itriup« Nfachin» omnium maierum animar 
lium oieaeia ibiet efle cbmmiinis '^). 



L ItifJNMtailBcaibfiniMor- 

m. «ftMmr nuJehac' Mocgag|ni. 

Qk Ii» im tr^^ju». Gefiier. 
fk ]«• MMCMMI dt&ai Quca- 

^ ll»45otlk pro Qmii macbina 
ti mmm ». am. mSelam Ibi- 
dca] vooAnluf» /bro imcFferituf 
tt ab. £«ccrptore Codicis notn 
flppofiia rtfiamr cd Mriitrium. 
f om fuii Sm «mcUwi. 

* ISe Mk Sunbuci l^irff. 
tfdi m «a^Mu^ ic if ^ mtnfitm 
de flMi» ^iJkmMihtrJ Deinde eit 
alia •UteftKH.fl FatirQ iam pto* 
fofiia u, Mulum rmihutatis ver- 
bis a SanMoo tta^Obncopta : Qttae 
Mi hdxm ifiaM lihi vfiae ad bmnc 
Idcm haitmtMi , ficii rtpititnttttr m 
^ttgfimi$ ditMt ade^u». ^rc «no 
fimmtmi Ufi»: iP^M Mfe^enr 
rttmUiimr captf fepmdum, Ad 
iftamtibti Fabriani d&ufulam ek- 
cerptorGadicia Gotbani appofuic : 
f^ fic fMfae JCS*. la margine au- 
teiR lifari Fabriciaai ifta reperit 
ktipii Gcfnenta: Hie in MSto 
CetHeafi fifmmtm' triu eapita par- 
7d, tt pefieu ex cerpe/re GargilH 
MmtiaHf ie tmie hmm aHA,neuem^ 
dedm eufiia^.qMM ewmia bue ferti' 
B<at. liirdolis quidcm fragmcnta 



a PeriMnio excferpta ex apogr^ * 
pho Biblioth. X^ugduno - Batauir 
Vegetto fubictSta. publicaiiit GyiC- 
ncr; tria vero ilU parua capita 
ex eodcm Lugd. Bibl. apographo 
ex Codice Corbeicnfi anno 15371 
fado excerpta pef doaiiTinum 
Laur. Santenium humaninime me- 
cumcommunicauit cgregius Dan. 
Ruhnkenius. En t»b! ea: Crnitra 
Suuguinis fuxum e. 4f. lumentis 
ad fiuxum ftmguims^ fi de naribus 
effluet, fcrihis ih charta paa tt lim 
ceHa fufpendis/ Fopit alget » aqua 
fitittCihariaefurit, muia parH Tafcu 
mafta unias nmes, Ai luxaluroju - 
C.46. hemaiiud remediumad laxa» 
turam incantahis fic: Sttatt rclt^^ 
aeum^ finapit nQnfnpitnec fridita. 
Ch^s vocabuli dubia fcriptuin 
eftOiW/BwfH^f/, ceftos (coflbs^ 

et tineast fimen cmmiri ewut. 
ficale ftxt. exco^i et.aqnam ipfam 
fHniii, cmonirum teru diiigcntefr 
• cf atnbas fp tcicin Cfpccies^ ttiifter,' 
etaceti aai ttmn! Haee omnta rv^ 
fum agitahis et ita animalihus ad 
eomum per triduum dahts. c. 48. 
Quarum ineptiarum, tcrtii capi- 
tis obfcuram fcripturam fi cxce- 
peris, originom exquircte apud 
allos fcriptore^ opcrae lue"^^ 
mihi non videbatur. elTe. ^ 



La 



CVRAE 



idaHtoft! 



, CVRAE BOV,M ,: 

zx cottydtt , .". 

C A ft G 1 L 1 1 M A R T 1 A L I 8. 

A4 boutn morbiim. Salcin trkiMR per comu^cum 
vino in potionem dabis» Boue^ xnorbos ne n(y 
ceat, dato fiimptas falis^ rerna lauri folia, et totidem 
porri fediui , et vlpfci alii ternas fpica^, ttrrts grandis 
grana terna^ berbae iabinae erbas ternas, rutae cauii> j 

2 culos ternos ^ lambuci carbones temoSs. liktt Orania 
fuK ciio coeli per triduum ex caidem potioneon dato: 
adie<^o fcilicet vmo. Quod ita plartieris, vt arquas 
potiones per triduum accipiat. Sane k^ qui dabit> 
fublime ftet, et vafo ligneo ihftnadat iii os^ deic&tiii 

Sgutture. Boues ^ fi aegrotere cocperint, dato coa- 
tinuo ouum gallinacium, qtiod crudum integruih'* 
facito vt deuorent: PoAero die caput vipici allii^ 
Bos fi aegrbtat, quotSfce ei datb vr)am;eminam* vini, 
%t exercere bene viuere medium. fi aegrotat^ heibam 
centauream contrita* ex vino rnfijhde per cWnura, 

4 Bos It aegrotat , muriam fal&mentt optimain , et 
malum terrae aquae &xL acetifil. ruta cont^rito et 
labris perfridato. Vel radicem herbtfe -perfonaciae^ 

COtt- 

I 

Ad Gttrgithttn gt Cmit 8)MM. •fli^Hiltt «, 4. nMNratt Sclioettg. 

Omnia hacc i» dcfcripta, cum ^. Colurti. «, 4. a. Gefti. 

vitiis ctiam flpcnis, prout in Co- y^ ^^ ,.;^^ _ ^^ 

dice LugduDcnfi legunwr exhi. 5^^ „ Llcb.t. 

buit cum Schocttgenio GefiME, ' \. ^^ ^m ^^xjl^, rmC^ 

vt eniditi. quae ab illis toUi «• ^^?"^ ^' malebat Gefn. 

non poruilTent corruptdac» ex ^* bemmam G. 

«niiquae lcd^ionis ve(lij;ii$ emen- «• cwttitam G. 

aarefiL • Cftctcrum haec quofue f, fc^finatam vocat Coluro. 6, 

txftare fed aliis vcrbis ap. Colu- 17, i* Sch. 



contcritd, *e Jffloib-dte ^td^'^^^ j, vfAf qu«^ ftxt; r; 
ct aqoae. Bos & aegi^oeat , 'kMtd* * rtfdib^ de<!d(jii€)s et 5 
ptr cdmtmi^diilRs; ; !^ <l^^«0ffiet, iMi4i'!3f{^trBiiitv * 

viiiQm vc^/UBi^m tatii^^t^ Ik^uefacitb^^t^^dafco^ 
htiat; ^l rmnriitiittin cuiiS vicfo 'dattit*. St lM»sreoUum6 
fubtotfirK, ^lo conMto pettlhgvfitur ^' &c^^ vel 
ffledtiibte^tminia, pribs"tam<dn axiAigtanfi pe^cata 
Siincottmn nero? iaboraudrint^ 'f\ittiko eot«ictoi no^y: 
vam de iubero, combdritor vt caf4>oiies fiant^ ei terito 
ti vm6 veteri et axungia bene inter fe leotFHihiirto et 
peifricato. Si*^ coUo pili fd^^s defluunt, vliiii ver^ 
tactiB radfdftin ex vino dedoquim^ ad tertias, '^ «um^ 
cum Gpus non^faciet, faepius pemnguitOi, vel adipem 
vrfiittmvei: medullain taertinsR^^ priils tanien axtffigia 
petfticato. St boui iateAina' doiebun^ fuinito viiiig 
lot Uf ; et Otei emin^ etffiertliixtiim per c^nnin et - 
ctint ren^dh^ttur. (tein aliud. Salis p«^num et 
cepae ti^it* X^ parit^ conterito, et in offae inodnm < 
itficitb, «a(m "in anum bdSls inidto, et fai: easi ajratt 
ciuAaio folit^ fanus erit. ' Sbabies bobi^ neiiesL et^ 
erbm fiTatrdfit tondes'^ et «x eo petus lauabis.- 'iEt- ex 
sqaav 'tA qtiia Injrifti decoifH fnerint, nifiilonsinariaMSH 
V^ Ikibtsi'^ teeteris p^cOHbui ic^bieiri vt>difeutt«s, 
int%itD(i €ltliti^m conteris et' ^ttinguis. Dos aur afi- xo 
Qom fi eosde^ morbbs inckletint, liMtiito^fi^Ua 'ant^ : 
nmiiBik#adt0sm, id eftf, jCpitiaftt blbam^uamtMefii- 
mam, -^ Waquam infiinditOt £x ^iia.^^ diefiqua- 
toordeciA» bibat. Vndie <>xp(^rgpbutttur et &ait^s con- 1 1 
^^pitiir; Ix^idinem fi bos deiioratierit, cimicem coo- 
tcres, et ednar^s eius ad^ipuebit^^ . Afitimei^%^ ^ Bos I3 
ii Boo rumigat, falicis folia aut corticem eius viridifG- 
mam coutiiiidito, et in eo kxt. vini addtto, et t>iei 
, L 5 ^ar- 

e.jlpmr mfl). G. 

h. ttii pTO jifjWwto, d eoae — dtfiimut, Vlmi SA. 

L lu pro iu^iOtm <ffiahb. Stili. t 



i7a G^KQELir Mhfmm9:QyKJh^rMC^, 

pgrteat cpiartam in febme.|ial!fcctt>, pt p^ cpmttm booi 
iofundirOk . lateftioum Cfaim inouit yt pe^joe nop ceflet 

1 3 eiioiiit fnabilvr, IuiDf nf|i iic ^ potionKbi& . . , Stercus 
kporjnuin et,f:epam fi^c^in cuin vino coacj^fi^, et per 
conm dato. * iuinentiim lyfcpnes fi Ijpbel^tt. alium' 
^cufii axnngm conteris <{( ^^$; '^Pgn.4ifft Fe^iodium 
foenfculi ..cum cepa cMftoria:et pQtional(U juijQenta". 
& crocinabuotOr. uinie|ii»4, inArrubium et axu^ia coo- 

Ifterisnel ia vino dabi^. . .Ad gland^J^t ^umentpnun. 
Luna XIV. niane^ ante^am ;4i3aniis laqe^, iumento 
omnia impedimehta tollis,i et naanus finiftra digito me- 
^icinaii de ,glandulam ^ppnebendifi , et baec dicis : Senti 
pr^canle nec lapis lanam .&ri : . Nec lumbjicps^ oculos 
liabet, aec muia parit Vtriculum colfia berpiofum 
arbor fuitmaiui bumana.Iuiec. ipfa conpia e/l, corbo 
' fadus eft let fi tuber , fi panus eqala fubula iieceris nec 

1 5 nidicc^ agas. Hoc ftmel dices. Si iqm^i^tuiB (lercus 
gallinacium comederit, brafiicam agreAem teritacum 

ifioleo et aceto, bibat per corxium. Ad j^bui^antiam 
ianguinis genefiam viridem conterito, et eam in viao 

.t(7fiue in aqi^m perm,ixtam dato per comuoj» lumen- 
tumfia»le babuerit, eiaeris.lixinii'^ cyatosyxp, oiei 
cyatos VI , confubige; et in ie "^ et dac ^ bibat pec cor- 
numv et curnt ne minus Iioram aut ieniores*>. Vt 
bene valeant. Ypopomaoes^ viic. i» contens ex vino 

iSdabis pptionen]. Ad £:abiem,iumeivt;(^nun. ' Arabis 

e o , o 

bituminisp. lu, fulftmsp. ii, picis liquidBe-|i. vi, 

picem, mentam, eleum, mitte ia ollam integrani, 

' fine quieicaf. Dein fuper infricato', qut et triti 

enmt, et quae (pleta, adice. bitumenv uilfiir ntgro 

' et ita in&mde, &d dibgeater coques, ne ftrueat, fed 

leni 
I * 

H. Iia pro^Sch. > #^ .^^. mi Jkmit, Stnmu vt knt 

L aUum? eorr. Sch. 

0. pun£luni pofui. . ^. . 

n. Ita pro dmrtt, Uxima Sch. '* W«««'i G^fn. 

o. mifit corr. G^ s. tnfiiata^ ^e trita cnmt, K 

p. ct iM» hUt corr. Sch. fwtifiliia^ adice Sch. 



GARGILir MARTIAUS CTRAE BOVM. 171 

kni ' Jgu ydl aurbonihQS.calefiicito, et remou^ Ji^.^^i^^ 
et oolas, ac re&lutum pritis aceto admircebis. Hoe 
inetficaineitCK^ penmguis iumeilla' altemis dithm plaa 
bis rat ^ater.' - Ad pitnitaa, yailifci^ ^^vq^. a#i , bene- 1 g 
tans^ dabfsbcim vino permixtos cyatos vi aicl coroum. 
Ex'l|ii^bi^icatiibita etiami pci: Ibiftmia liar^ickias 
drsginis infiindis. Itenx aliud. Stercoris fcrofini' 
pulu^tem eontritum diligeiitcrque cribratum fludioie 
ieniibis,'/ Irt fi quando ^itimeiitO; pituita i|ii>lefta 4^ 
tx confeAo niluere ci;m vino ^feteri ^ ^uantum vide- 
tur pofle iufncere, pei: cornum d^icias,' et fimabitur 
ibtim. • Si (pod iumentumi cttitisfibet gc»eri9 ()rangu- ao 
naiQ patttnr, de fiqili^/inafica tunicae pediculum 
eximis^ eum^ue in aurem equi finiftram conicies> con- 
tiiiQo IniaBi^ Sed eater liDcr-faderv^ pedit u lum 
omnino non nomines. Si quod iumentum musat 
coecQS* morJ^^, acet^A tocnfm beiie eutA orbita in- 
imdito, et cutn fubigis*' et ficoolliS) et inde apu fepaa 
moffam bene. compung^to, cit {upra dida;t»rjra con- 
fncaKx. Hoc per triduum ^acito, et cQrnu ce^uiao 
&fiinigatow Ad vermes necandos fcyllae ipcum iiH29 
Matp et pice Uquida tangito* Bopes fi p^dp adtri- 33; 
terint» pnuiquam ,iu viam mittaSi, pice liquida cprmia 
perunguitCL Famicem^ fi boues habuerint^ faie-Qt 
acetodiligentec ehiita'^, pofa aeris fios contrkum com- 
mixnun com axungia vd alumine folo^ yel g^ cum : 
aUQnunf.. 

t. Vulso Um. b. confli^riit? vt {tQ. fr» 

i i^^SdS***'" *' .T«^'« nwleb. Sch. 

f. |(M ttnV Sch. d. podetmto commt pofti; 

t. hi pvo ftrufiii Ssiu cktneeps intlim ftfu «• fkrm 

I. Vulgo €»€aau -* «AiMNie» 



VEGETII 



*■ ' .i t 't •♦. , ♦•14 .I.',,.... 

, VieGETlI RENAT.r, 
ARTIS VETERINArTaE 

M VLQ ME:D.I ciJSf AE 

, , LIBE'B.'<i>iNTVl, 
CVVUSO T£«TII.CAP.lfct:iIL »►!¥•* — 

' ' LXXXV.)' • •■ 



CAPVT L (VVLGp II.J») 

Si vnlnus in dorfo atit* quatunqut parte c6fporis coe- 
— perit haberc vermes', et timetur» ne putredo vlce- 
ris'' ttanfeat in tancrutn, nepetam*^ ct tredrinam* fiuc 
cilnihum vei cicutam contetes ex aceto et impones *. 
Calcem quoque viuam ex aceto acerrimo temperatam 
necare verities experimenfa docuerunt. Si vermiculus^ 
in dorfo putredinem ftcctif , vriliflTnnum eft cauterixare.« 
fubtUiter, poft** ebifcum: (Juifn mcllc et vino contereit 
tt impoiiere. Pannos (rtnoqife irSinieos ctjm oteo^aceto 
vulnera purgare manifeftum eft. Quo fado fi ticce£- 

tas 

VARIETAS I.KCTIONIS BT KOTAftb 

. ^^^,^y^''i Hic in MS Gcfncr. ci«MminM Samb. ^mi» 

incipit hber lecundus ec.fequitur Gefn. 

ftatim port vltimum caput libri e. Ita pro imponis ex C Gefn. 

fupcr Gtfner. -f. mereuriuf V.C.S. margo. Ex 

b. vlcerit migret Corb. vulgo g. coMeritart C. in Go. eft «*- 

milnerit. Iidt£itiuim.' 

c Vulgo ittpiViiwf. h. j)©)? e^i/nvNi C. Vulgo ffiM 

' c. eedifim f ; « .frwr Goth. Cp- vifeum. deinceps emOere et impeM 

Meas Fab, eedtinam cum Samb. 60. 



AHTIS VBT5KINr^...$n!E MVLOMv |IT3 

(ai fiiarem^ vflia n]i6s adbibetur. Ad viimuift 
cortti caprmUm cooibuAiUD Kt ^ conuituiu .vkedbua 
(upcriiiipefgkiir) vt' recuperoitix^».et iuittfs «i d^tOf. , 

II. (imigo III. ^} Lumborum^MOque cura vicii)»^.; 
Nam anim^ia aut [cum*] mm^ pouder^^. .i^ .cuiQ 
trudceDdere foflam^ conautur, fi poAeripm i^iedef 
rint^ pedes» «ut nimio frigore^ do^em DanuQi eon* 
tnJium. Ideoque^ aqua caUda cum ^ore foeni diutifli? 
me coofoueDdi funt lumibi^ Va^ionibus^ etiam cai^ 
diifiinis pnfricandi, et ad vltinauni ^frooitri ^ di|ut^ in» 
dudo oauAioo corroborandi \ Q(iod fi dolor vehe^ a 
ncottor fuerit, de vnguibus' ibluendae fuat «eaae, et^^ 
Qbm cum aximgia fanguini, qui proliuit, impiis^ta^ 
renibus ialiniiQtiir. £t fi Mceffitaa fiierit, ca^a^^ 
vtendum eft™. Potio quoque renibus fubuenit, fi pi-3 
lolai cy^rnfii virides ° [exuraK^ vndedm fupia ^arbo- 
nes,] nitri quoque vncias tres addiMS^, et vtraque. itt 
puluerem redigas cum vnciis.mbusmelliset vini vetff 
ris {extariis tribus et olei boni tribus vnciis, quod ^ per 
<|i»triduum aequa parte faucibus digeras '. Vitio lumt4 
bonuD medetur hemina ieminis hrafiicae cum fextari? 
polefitae attuia' ex aqua frigida fubada atque impofita^ 

doien- 

i. In pro/imt C. rdmim Go, VulgiCMB tucnnir 

k.flr om. C. p^ft imttriimn Hifipwmct. 

^p addiniin r«/<f QmC\ cum ( * i. mxu C. 

Itt M n^nugnti$mm fitfek m. tfi om. C 

>>MCorb. Q. vmditXI^fi^C. tm^^M 

Cip.iL t.€MivciautUcinduS, ctiamGo- Vul^^o mciAii ^Mdccim, 

^ /lAf C o. <«v«f tx C addidi. 

c> nfim G9. p Vulgo rrtf affs <x S. trfjjQrlH 

^ d. / rywV iM#fc TfwiiN MNtr4- F. imcf</ /// ms Q. ms ^gs %(r« 

'"">iv P. ^ JWjfVfc «Mtrc rcfio in pUmm Go. 

Go. cum Geihero S. M. cc C» vA q- f«^ om. ct poft qumridmn^ 

quod Mroi rtacr htbiac. infcrit. fm Corb. mdwiMi Goth. 

c- i4«fK om. C. Idcm wtIm ; ff wm vmrit ^ m* 

£ Inproiinnii9.C te# ««ciix omictit 

r ^^rmrtrt •« G. r. itgtrm C. 

b. riAfrmii C. mmhnwH Go. t. fm|/i C. attmtfde Go. 

I. Ita pro immhu Go. t. rwi^/. iii/iMc nmhf S..MU 

■• tw yilc Wc0 «r M, C aSi- ct Go. 



iU VSGETII LID. V. (tuIIo UK) CAl^. UL 

ddleherbtis Ibcis. Sii^bdimi ^ <[uoque^ cuin poleoue 
i^ario et «qua fuhnduni medetur. Efficacius tamen 
cft a eypi^ffi folia ad! moduoi hemiiiae diligentifrune 
contundas^i, et poientae iextarium adnoifceas', acrique 
5tft^<iy^badunl* dokiMti impoiias^ Praeterea refiaae 
dufte^ciasduas^ dtecoques^ vtlique&at, cui feruentt 
fuperarp^ges* hordeaceam farinam, quamtliu fpifle* 
tur^ iA fimilitudineni pultis^, quod diu fubacfhmi^, et 
calidum-ita^s vt manus pati poflit, fuperillines^ reni- 
bus.' Quod fi ^ fftqcienter renouaueris^, et dolori'' 
fubuenit et tumori. Si vero tanta tndignatio fuerit , vt 
erusiiiodf non fentiat^curaS) aut^ cauterio cuprioo iocis 
opportunis vrendo deprimesf puncb, ne ddbrmelur ani* 
mki, ant fi vilius eft, et^ neceffitati aptius ijuam de» 
cori; dratieulatim, ficutmorised, vres. 

'^'^'fH. (vulgoIV.^) Kerum autem dolor his agoo 
^(cittnr fignis: Pofteriores'' vngulas nabit, lumpi vacit 
kbtihts cauda deieda erit, faeculentum^ minget^ iba 
dufa atque contrada. Interdum tales^ funt renes, vt 
iafiguinem mingant, et fi himium^ effiiderit, iacura* 
^Uis t({ paifio. Si panun® cruoris abundauerit^, icito 

poffe 

tn. ftimakit Go. 

n. dotorif flihwniits C* 

o. omZ om. C. 

p. M ntc^ftati itftMm ^ quMdt- 
tm grttia iarttt fieut mmt tft^ «tt* 
Ht F. S. «nt fimik^ <» tft ntttjfitni 
Mfdnt ecc. S. M. cum Gefneto C 
Apnmitpma «- aidmtd mu fidB^, 
tttftam mtctjptati ttftmm^ fmt ira- 
tieulBrif ficut 4um wmit fjf > ^ 
rf/Go. 

Cap. UL a. Ptfterimt fmtt ed 
ahftrMtC. 

b. et fHttUihter mingit F. S. i«* 
cffldtffr Gorh. fpMewuis tnfaiit 
msrgo Sflmbud* 

c. ita Itttfi C. 

d. vtMrmC. G. 

e. - rarum C. 
t hakntrit C. 



V. fifimk. F. S. fifimkriut qna- 
gt» pelettn fixtar. Go. fifimk, C. 

X. fMo^ enm om. (^. 

y. evritndMt tx poltmae' fixttria 
Go. 

X. vHfeeat Corb. 

«. Itft pro fiikiUHt tx C. Ge(h. 

b. impotdt Go. 

c Ita profix S. M. fifttmC 
G6. 

d. ilwtf^fC. 
~ e. /rr^ Mftf^ flfftrn/ftfg^t C. 
VuIgo)irpfr«j^^tV. 

f. Itt pro inffifetmr C. 

«;. Ita pro filmenti^ tt din C. 

h. Ita pro fukoSit ex C. Geffi. - 

i. ita om. C. • 

k. fnferillinatC. faftmulnHiGo» 
Vulgo fliftrfBiitit, 

1. / om. Co. 



pode cunffi. 6tti poA dbcratdlinii^ fimgukieinr v^l <k 
matike vtit de feiix>r^sirtite'pociaDeii^^dabisv vidc^ 
licet, pom iedim fuccum ex aquii; 



IV. (vulgoVO Sa^pe molculi, <|tttiin<* 
funt, vexaatur ex cafu^ el extarioies^ £ic]iiua curaa- 
tor, fi^ iuihe Diedelae a&rimt^ tarditatem. .Opciinafla 
<ft, quoties cedderit iumennmi, loco asm mouerB, 
et^ aqua firigida perfuodi, et poAmodum vngueatie 
vti^ Qme paffio ifta^ couibeuit ferre indieiar renea 
cbdureicunt, cootnihuiitur^ tefies, coxa&i^c. tnabit^ 
€t coUigere (e non poferit. Quae^ vaiitudo ^naicitut 2 
tx itioeris longt fatigatione, aut ab infraclu^ cliBpfarum 
vitnsn. Incitatio (juoque curfus et ialtufi' extenfio 
liaac adferunt cauiam. Sanguinetn igitur ex ^ vifccw ^ 
nbus dportet emitti, prout qualitas corporis patietur. 
Vtendum"^ eftpotionibus etiam ad valetttdinem neceira» 
riis^ ax>Ui dormitione amnud coUocandum. 

V« (vuigo VI.) Ex "^ perfriditxie aonnunquam 
aoiinalibus foras exit extalis ^. qui liac nitione curatur. 
Scaipeilo icarificabis^, praecipue loca quae videntuc 

.' /emi- 



f. JmOhmm JkngMmit rfe C. k. m^aBn C. S; M. In Goth, 
n. ftn^if fttaonemt forri fifthu eft dubia fcripcura : nfiM&u, 

fitcMm tx iipm iMfXZ, L tf C. 

Oip.lV. %.fiikC m. vtmimi%im pm. §i caufit^ 

b. ie mmimikur k\. iJtnriarttC. «fr. C. Deinde Goth. immitimti, 

G F. quid fi mirimr? Gefh. Cap. V. a. Em perfr. om. C^ 

cfmfrmC. /htiflri G. • b. tttlntV.S. fnmim kifiiilisQ. 

d. Ibne firma h. e. pttiuntur Eft eedmn vox quee diftsrte infini 

Gefn. ), II. fcribitur extalis, quamque 

t. fiiCG. fttis idoneis eu^ribus probecani 

€ teci^b» C* dedic Dufrcniut. Nihil frequea- 

g. hm cenfn. prmfifri tnd. C. . tius muttciooe fyllabfle cx in is 
In ^h. nHirei ct renm. vel iki, vel jadeo. Extaiem etian 

h. «I ttmrMlmmm, vnltm erit Laur. Rufiiis Hipp c. 9^. file c^^ 

trifiis^ eKom tnket^ eettigert C. y^cr^t iubet» Ex ferfiiSieme lengti» 

1n Goch. ce cnrtr oftmniir » vHlnut nonir^ (qui idem eft extalir f ip« 

ent tt/Ki. tcftinum rc^m) vitia in cquts 

t. I^iflfidc tmfiitnw am Umgjt it. apud Vfg;. i, 48, i. Gcfn. 

I^' C. , c. darificabis C, 



176 VJBiSETll UJJ,y;<wrigtx«W QAf.Vl 

tmiBenfekMn., ikiiliM|ri6 wfictitft^^ ^e. poft (qmbS^ 
cuioii^ia ^gids cuBpfioiwiNr •: Cft dec^niftinir f pulueit 
etiam faiis confricantup.» ^.^WCC CUQi i«Aguiiie totus' 
hiunor exficcetur. Poft calida et iaie fouebis, et de- 
firiiiieadt)^ iuM» liBixdttca, et cominiio ret^rmtnr ad 
locum, vmk^ cxiefiit* Si opn proCQo^ijc alleio dic 
ABtiua jqiifis digilta civabi^. il^it» lipar» vol ^ncliioco , do- 

9.Aec jGBKiotun (^od vktum fi^ferro taogm dubjcas, 
JiQc iinedicaineato cur^bis quotidie.: CaAorei .vnci^ 
tres^ fiJiatriti^ pDadera dao, £ilis Ammoniaci ' lib. 
^vnam, ^neipidifi'^ Ponticae . fefcunciaai. haec omnia 
tunia ct aahrata pariter d^BCQ^s, impooes^ extaiii 
ot aJligahas'*; ({uotidie autem iixiuia'^ caiida fou^s et 
medeia^continua vfque ad ianitatem. Potionibua autem 

3 tbermaneicia® caie&cies'*' «egrotum. Aiii ia hnc paf* 
jGone cum axungia ad manum'^ extaiqm fuiciri et repooi 
«oportBre dixerunt^ poftea ipongiam ' «pponi ciuidam 
fupra alHgando *• Si /tfuBfiQ diebus aliquot ^ fuerit 
cura negieda , prius foueri ^ adierunt ex iixiuia 
!vei iaic,. ee viiiia caloiitii et iic reiiqua cundoais^ 
impJeri. 

VI. (vulgo VII.) Teftium doior* auimalibus faepe 

con- 

d. /Mh\ ggat p^ fcmr^aOioni 1. infiMm pmmC impHKs W« 

(leg. fiaufaiHiMi\) digitit txpi- p. S. 

Vitntm €t dtcamantnufnlum ftfam m. In cum C« Ge(iL pro «|i'- 

'faiit canfiricmmrC. In Goth. ^nat gabis ^natiiia^ m F. S. 

^tficnHt fkarifiathnm digitit nffii' a- I» pro Hmia ^ia C. 

Mfrct. Vulgo eft; veficniit, fcari^ o. ^ft^mat^ S. ttspim^. S. M. 

jficMtffo MtjOit fnfrimitnr^ €t dunt' p. lU pro caltfinQ. 

»atnr « fninert filit ptrfrkam, - ^ mamnt tt^ot JF. % numim fitle 



e. Ica pro aOnt C. C. Vulgo to^ait, 

f. dMrimtt MrtMfMf ftmitttt C. ""• ^? profpanpM qefn. 
vulgo VeiwmV. ' %. adftnt -^ adhg^ C 

g. Ita pro viiile tsdtrat. ^Hm ^ ^ Xt^"^ ^ *• • • i iu- 
■ h.a^iiliVC. ^ J«n-<^*^C. Vul«v^;i.« 

i. Iti pro ilriK. Gefo. cx Amn. ^. c^tmkm C, Vvjgp «ft «r#- 

^* tianihnt, 

k. Itii nro Jfn^tfmM vwmfi Cap, VI. «. |lt »1« JO^tr re- 

ex C Gefn. a»w C. 



ARTIS VETERIN^. SWE MVLOiyL I7r 

mMingiiy qui^ his phxiitur^ JGgnis: nec inoedeFe poC- 
erit, oec caWe; iiia eius ialiaiicur et obdurefcuat. 
^Qorum ifta curatio efi, Sai^uis de vtrifque feinoribufi % 
emitiitar^j poAet iotiuai irecus^ et putridum ia vaie 
/bppooitur, «t iapides tnolare^ feruentesiilic^ mittuo- 
tor, «bimal iagts diligentiiTune vi(|ue ad vnguias ope» 
riatur^, vt^ vapore lotii venae teitium fiident) poA 
aqua calida contouentur^; nitrum et aiumen feiirum^ 
pariter conteres diiigenter, et admixto^ oieo teftes 
pcruflges™ fi%uido. Si moiares [iapides" de&eruut,3 
quatefcanqne cafefacies^ et mittes inioHum. Atfia 
^o<)Be] fauius^ rei proditur medicina. Lemis liemi» 
nam' vnam decoquis^, admixfo vino in ' mortacio 
tcm, cjpreffi folia 34* moiiiifinie pariter trita com« 
miibes^ tantundem eriam fuiiiae adipis adiunges^ . vi* 
iiamque vetus defuper^ fparges, panno iniinitum teili* 
bus apponas^^ donec fiinitas procuretur. . Si tarda-. 
bitory ianitas, teiles fubter flilacis' cauteriis vrito, vei 
icttiter lcarificato. 

VIL (vdgo VIII.) [Qttod» fi ttftes tumcbunt,] 
faoideum comburito, puiueremque^ ex eo trito fuiiiae 
adipi miiceto, ex quo medicameoto mane et vefpere 
teiks iilinito« Phyficum «utem cveditur, teftes ani^ 



b. fu inC C. p. fMfiiaM C 
c ydttuf C. q. decoquts C. 
d. autubtr — /bjynKtsrett. C ^- >'» inf. C 

c. tmg mtr, C »* firip. IK C 
f. i9ic inf. C t. ^mmfiif F. S. 

t. cmftnamO. v. rurfus ^ffirgts C 

n. vt om. S. X. imptmts C. 

l CM/MMMsf C y. Ita pro t^fHns daHtmr C 

k. Jp^nm C mm. z. fiUsitim tauttfibm C. VuIgO 

1. tSmfcts «Xciun C fiin&is. fufcrJtiMiUatism^x%,oSm^ 

m. ftrmgwu C buci. 

n. »DcIufifuppleuitGcrn.«C Cap.VU. a. Verbtg?^— t«- 

^f 3* ^a, 5. mhnd addidic Gefner ex Corb. 

o. bmMstmM rd ^u^tm mt, b. pulutrtmqwt tx to tritum fuiti 

r. S. ftm ftrmif€tt$ C Vul^O fuiktrt/. 

T.IF. P.L M 



178 VEGETII LB. V.<vulgoIIL)CAP.VIU.IX. 

ditialium ablutos canino felle fanari. Alij au<3ores aqoa 
calida tcAes cum doleot fouendos e(& diixerunt'', &f* 
fumigandos'^ edam viridibus foliia cypreill^, quae 
arbor fpecialiter roederi teftibus creditiir. Std fi d^ 
fuerit, teAas^ ardentes nihilominus m aqua caiida mittl» 
et inde^ fufiumigari ; poft ctetam^ Cimoliam cum fier* 
tore bubulo ex aceto acerrimo calentem induci, et 
quotidie renouari, quousque fanitas fubfequatur. 

VIII. (vulgo IX.) Si natura iumoffo exciderit^ 
vt reuocari non.pofliti» in aqua frigidjflima conAitaefl- 
dum eft^ et ibi. fouendum, et^ fublitam manum ia 
anum eius iniicies, et contra veficam fricabia, pofi 
diligenter cooperies ^ ne petfrigefcat. Potk>nes ^ dabis, 
flerciis fuillum'^ quotidie^ ex vino, aut in aqua dulci^ 
donec liberetur. 

IX. (vulgo X.) Si tumentum ianguinem oiiuxerit 
vei adfellatum fuerit, bac ratione curabitur^ De fupe* 
fiore vena fiinguis auferatur, afphodeli* quoque berbae 
radix teritur^, et cum vint «ibi dulcis duabus cotylis'' 

dper os iafunditui^ , quae giutinoia videatur^ ProdeA 
etiam farinam triticeam cum adipe fuiila ^ et puluere 
corticis maii granati decoquem.» et non craflam ^ po- 
itonem, led iiquidam per os defundere; et^ non foium 

a cur- 



€• dixenmt C. e. ex vino. Qnotidie Mte» fn 

d. fuffnmigani» C. dqumn ducei; Amtc C. 
c. Ica C. cyptefpque mrkorif F. S. 

f. In C. uftes F. S. Cap. IX. a. apbodiBi F. S. affhe^ 

e. infmniznfi C. diSae C. aff^ditti ei paulo antti 
h. Vulgo crelarGmotias — ^«- affeilntus G. 

httiino — catentet — tenocari. Corb. b. tnetnr C. 

€tetain Gmoiiatn e, Jt. hnhih u a. c. cetulis C 

a. caiente renouari. d. infnndetnr^ vi gfut. C. 

Cap.VIlI. a. In Corb. pro ex- e. aluo frodeft inf. C In G. 

fe<f/f, et exdderit, vtC. addirur ant. 

b. et cumfuhftrinxerit^inmanum f. fttiSo C. 

ei iniic. C. g. Ita Cotb. pro craffat fotto- 

c.potionem C: nes — lifuidas «— fnndere. 

d. ouillmH coni. Morg. 1V> 30. h. et omittiit Cor. . . 



ARTIS VETHUNAR. SIVE ^MVLOM! 175 

«corfibas, fed etitin iibtikfjfibttfifbfle abftm^ e{F, 
•vt glotinet^ vcnain qoae inteiiu^ rupta ^fh' Contingit 
enim ex^ curfu vel faltu, vt intrin Jecae "^ venae rumpan- 
tur^ quapropf er xebus ilypticis^ ^t his, quae confolida- 
tioacm" £icfunt, ctirandas'^!! et xkfen^endos.a' fri^o- 
Tc: coi ct fuper rcnes hoc anacoilima bpoffet rniporiii 
hJkos nifos L coddieas^ wuas contuias, ^ifia qtiitidue, 
anagallici libram; quae oninia panter ftfene trita coiix- 
mikes*, et renibos eias iniponts. quod^prodeft etiam j 
illis, quibus eualii^ vd emoti funt rencs. ' His autem' 
^uibus per nares effluit fanguts, pufca ffigidinima 
caput eitts'' foocbis, modicutii lalis adiicies. pofl ana- 
coUima iupralcriptum * in capite et in * temporibus 
ohlinis, et vehenienter^ medicanientd conftridis veni( 
floxum ianguinxsreprimis'. 

X. (vulgo XI.) Si dyfenteria iumentuin appfehen- 
derit, relieHiatur eius extiiis*, qui vt ctirttui- drctlliii 
fecandus eft cautiflime, ne inteAinumV qubd praepo- 
fitomeA^xtali^, tangatuc. <}Uod fifueritladfiim, iani 



k 



-2 nan 



i. In Corb. pro ahftinendiit/L t. ^ tempore ohiinies C. 

K Ita Corb. pro ilntiuetMr vinM ^. Ira pso iw Corb. ^* 

qm imtmfiU cff. ^- ^^'«"^' C. quod err6re dUdM 

1 • f7* etiani Gefneriana. 

1. <x inL C C^p X. a. ftaiit qm tncHratm 

n. intrinficmt vmm mm f otuf C. C. deinceps quae — ficanda F. S. 

n. Vulgo : emtMf. Safer legi. extaJe^ qui — ficanius Go. 

cnr. deiocepf hUkas tafiedeat vi- b. Vulgacam : extaii frangatnr, 

mteteaera. eoMigefaeimnt ^ cttran" ProeiSt inttftinum a eemtaSh: vitaa 

dut tft, tt fwUnini (f. iefinien^ ferlcitlum fack^ fi ttmgatnr ; qnoi 

iMt) tft a frigore. cni et fnper renet fitntl non redit et fic rcmantbrt , et 

hoc aaaueoljmha (amacokima) opartet paulul um exit extatiifupra correxi. 

taofndi Mkas mferot L. ana V, Corb. fic haber : taHtan generatnr. 

mtgtHcat Hh. i, quae omrua C, QuoififuerititttftmJamiwniediet^ 



0. InGorh.cft taftoieas et ptu- fieremaneUt et fatulut erit tftatii^ et 

lo tntca fadm$t et cnrat fiiper, faeila prociiet inteftinnm^ ftatim vi^ 

p. commifies «- -et imponet C. tae etc In S. fnargine eft : proei- 

Vulgo tomaifcit. iit inttftinum ab extale , et Vo« 

q. aBi//mitf Goth. Voluil ennlfi luit: procedit inttftinum ah extali^ 

«wtf. et vitae etc. Goth. poft extali pcr- 

r. ctrtM C. git: pojfit faeere. proceiit — ««- 

i.ananealmi0 fkprafcriptnm C taait —' facit ^ tangatnr ^ femtt 

vade tntgtafiriftnm tddidi. lotfim nan reiU. 



I8P VEGETII LIB. V. MfQ !«.) CAP. XI. 

&on redibit et fic leamehit et .p^u& erit.extalis ct 

faciie pipciiiet imeflinuin» St^tiiQ vitae periculuin 

fi^cit. . , \». ' 

. ,'\ 
XI. (ifuleo XII») Aflfm^iutii .otioflset pinguibiu* 

QOntingit ex^ pietura fanguin^m niingej^e, ciim hoc^ 

^uod abundat, erumpendi per.vrinam^ inuenit viam: 

attenuati etiam^ etexbaufli animalis interdum eft vniia^ 

, iauguinea. Qyod accidit ant ex^.nimio afcenfu, aut 

d bibore ponderis ^ , aut nimietfte curfus. fed ^ illis , qni 

ex deiiciis aut abundantia contraxerint paiTionem ^ , • de 

ipatrice auferuntl fanguinem} attenuatis venas"" laxare 

contrarium efi°. , Vtrisqye tamen ialutaria eft poHo, 

ii^ l^ac caprinum cum amuli tribus obolis et vrceolam 

berbae (ucco [paAillos facias^ ex ^uibus ynum]. per of 

Sirequenter infundas. Certiilima quoque ad tpforum 

ialutem potio praedicatur, fi traganti vnciam iemis, 

opii 3, ftoracjs ^ ) tres, nudeos pineos purgatos du« 

centos decem infundis in vino optimo"), acdiutiirime 

pnteres% poft.ad magpitudinem nucis aueljanae cuin 

apibus attritos et vini optimi ^ iextario reibiuas et ad 

comu faucibus digeras per dies continuos feptem; quod 

etiam homiuijbus prpdeft, ad fabae magnitudinem cum 

oiiodediile. 



XII. 



Cap.XI. a. Ita C. S. M. pro ]. wfinuius tfi /m^s C. 

>9n'- tB. vtnam C. 

b. ixpiitura F. S. n. tjf addidi ex C. 

c. t9 fUQ C. o. i9a : Cafnnum cum amuli tn* 

d. vriim C. Goth. hus ttutlUms tt horti piaris l>trhm 
c ttiam addidi ex Cor. ficcmnfrtqmtnttrinfimdtsC, Vulgo 

f. in ttrra finguhnta F. S. «n- erat : cum a matridhnt thoHs tt vi. 
Wn fingninem C. Hq larit htrha^. 

g. tx otn. C. p. fitrads F. §• Drachm, Ul 
h. pandtrum C. ct Goth. S. M. 

i. Ita C. Std iUt fui S. M. Sa* q. tptimo om. C. 

ialit, Qui — contraxtrit F. S. fid r. canttrts ex C. addidic GeC 

animai Goth. ner. 

■ k. Ita'C«pro^^#fKr. s. optim addidi e)c Corfaw 



ARTIS VETERtNAR. SIVE MVLOM. 'iji 

Xn. (vulgo Xllf.) 6i veili^ fangu?nem aniiiiai rei« . 
cit', opoitet geneftae' fuccum dari* eumviao, aut 
fom faccum lixiuid 6leo<)ue permibcta farudbus infun- 
Aw, Aliquando animalia fanguiAem Vomtint, quibus 
hc potione fuccorritur*^: abfinthhim Pbnticurii et 
ipicam naixii aequis ponderibus in cacabo nouo cum 
iqua decoques ** et dabis in potu •. 

XIII. (vulgo XIV.) Si* faDgttis interduiti mmis^ 
per veaam/ cum percuA fuerit, et^ claudi non po- 
mcrit^ enunpit, remedium elft, ftercus ipfius * ani- 
malii fapeq^oneFe® fluentibus venis: aut fi perfcue^ 
lauerit, vrere' cauterio fubtiliter, Ae nenii kedan- 
tur. Floccum eriam competenti' oleo tindhim ve«* 
nae'' adinoueto. etiam* afiem ligneum*^ invena, qua 
^gais profluit*, ponis, et ligasj praefens cft rc- 
medium. 

XIV. (vulgoXV.) VeCcat indignatio gcneratur 
explarioiis caufis,et* propter vrinae difficultatem celer- 
rimum'*, immo praefens ^fcrimen' importat. De 
q«a valitudine diligentius ^ tradare ^ conuenit, vt 
pffiom* compefens medeia fuccurrat; quae his agno- 
lcitur fignis. mingcre noti poterit, omnia crura flb- 
^eatar, demittitur^ venter ad terram* £t fi difficultera 

M 3 ^ min- ' 

Cip. Xn. t. mufikiJ fiicit C. g. tHfimai C. 
f^y^\%mfmipummvowot, h. ^cne C. 

b. IntC.pTo/trfNyfi.riiiM vtnoat' i. ftiam om. C 
^H^rifitcc; Idem /fxinithftbet. k. ItHeum F. S« nobifcum C. 

.c frctMntntHrC 1. ejgbiit C. 

d ofw/ C. Cap. XIV. .?. Ita C pro ^e. 

«•;«»■ C. F. S. ^. '* 

T-ap. Xin. t. Jl orii. G. ' b. Ita C. rrferr. decrat ante Gcfn. 

b. wnioM C. C. Vulgo ^ligmttr, Corb. HH' 

c. Ita Corb. pto vt cltndi im imikuf, 

t^^t trumftt, • '. ' d. Ita pro traftari Cet Goth. 

d- »>/«f om. 8. «. puffionir C. G. 

i f»tert. f. VuleoAWrt. Corb. «cfrtrew 

f- «»C. demkHt. 



1 ga VBX>ET;ll L IF. V. (yxiigy Ul.) CAP. XIV. 

xpingit 8 , dyfui ist appdlamr, : fi ^ qqando gattas pcr ve- | 
i^tcum mittic^ cvm ighoi^% fttenguria dicituc: quum^ 
in totumno^t pqtefldning^^ jfchncia^ ^ppcUatttr^ et 
vicinus eft m^rti. , I^fopt«fr V^ cxtcnfipoes et tuber- i 
cuJa nafcuntur ip 4oi?fo, et praefocatio circa fauces ex 

3«)lore ventrifi. - Cui bac ratione fuccurris.": dc* 

'pedlore venas pongis, * et ianguinen:^ quantum fuffictt 
detrahis, et fic accipief* laxamentum. Praetcrea 
manum tepldo^ ;cupi olco .iti anum mittis^.» et 6 qu» 

4ftercora intus.' ampedimentp fuu^, attrahis', Poft 
cum libra olci iaiis triti pknum acetabulum mtfces, et 
calefaiilum iBiicies in anum , iumento in locis pronis 
pofitOy vt faciikis ad interiora* defcendat^ dulcedo 
enim^ iec^uitur ac folutio ventris, et dolor mitigatur» i 

5Qiiae remcdia fi tarde* fubuenerint, manum ct bra- 
cbium perungito, et^ cum magpa fenfu afx)u€ cautcia 
in * anum inricito * in partem dextram , ct reuerfato ^ ia 
iiniftram: veficam*^ manu plena leuiter prcmito, vt 

eincipiat** vrina proi;ederc*, et fic liberabitur. Valdc 
premere^ eft contrarium. Ex his autem^ caufis paffio 
ifta^ defcendit: fiiumeo^m inopcreautcurfu niagna 

parte 



g^ mingat Corb. 

S. Ita C. pro 5«(f. ' 

i. mktk omr C/ 

k. Sisin tatu, Goth. Qm vichat 
9jr morti propier qnam exttnjionem 
tehquis omiflis Corb. 

1. Ica pro 4(/«rr£ii Moraaeni ct 
Gefncrr 

m. fueeurn, C« 

tHm/HgcitdettabaC Vulgo^iwm- 
tum viHiintmr, 

b. Ita C pro aOifitHr. F. S.//i- 
wtmentum, Morgagni cooiic. /eiuiw. 

p. ItaC prof<^<ifl«i. Cjoth.iw- 
nnt cnm olto fepido. 

q. mitu, C. 

r. Ita pro inuenms intnt^ qnia 
impedtmtntnm.pra^ant Corb. 

s. aSfirabf, t. txtrahir hlor^. 



deinceps vutgo 
M«cuni C qui 



f. imtmnO 

V. V\xl%Qetiam. 

X. fatiltm C. 
mann, et kfoebia, 
ptfungnita. 

y. tttfM mngfm C 

z. Ita pro manns exCorb.Gefii. 

a. «t inf. Edd. a. G. 

b. Ica curn C. Ge(h« Vul$(o m 
fsmm, Goth. dutram et eum fin 
infarttm, Ceterum vbi ab Edioi 
dilceiritGerner, Corb. fecutus etf. ' 

c. tt fie mannm flenam edd. 
t. G. 

d. incifUt m bac proe, cdd. 
fl. G. 

e. productrtf ficqnt Hhtrantur C. 

f. fiinat F. S. ^ciiieTe S. M. 
et C. 

e. anttm om. edd. «.'G. 
h. ita edd. a. G. * . 



ARTIS VETERINM. SlVE UVIOU. igj 

paite diei ^ cogatur, et vrinae faciendae ^ ipafrum 
deQegeeor, mnc^ a veficae meatu vsque ad verecrum 
Baiciior fnmor, et eun> doiore egeftionis foramen 
ao|[ailatur^ .£. dinerfa & ttiinentum ereitoeri fblitum? 
diebas plurioixs flcterit, indigenione*" na&unturfpur- 
citiac, et° bajaores efieninHir vsque ad veficara, com- 
puBdiones etiam et morfus vrinali fiftulae praeftant; 
ex <|iio ftranguria.^ pierumque contingit. £x perfri-8 
&ms^ indignatione dyfuria iblet^ veiiirfe, cum nimio 
rigare meatus intumueritr ef ideo calefacflionibus diuer« 
&a^ fngoris fbliienda t& ceieriter iniuria. Interdumg 
ex' indigeflione liordei, veP com aquam frigidam aui* 
difluae biberint, dolorem^ ventris animalia patiuntur, 
et piopter ^vidnatatem commota vefica flvaugturiain 
fuflffient. Altquando et ftercus puiitnum, vel^ ali» 
floxiaincibo fumta, cum inflationem fecerint*^ impe* 
<liQm mindionem. Beftioiae^ etiam, quae ^peiian«io 
turbiiprefles% araneae fimiies^ fi^rani^jtoeno^deuoratae 
^iKrint, animaL piaefocant. Aqua'^ qiioque coeno vel 
bno^ torbida. fi bibatur, meatus impeditminifHonis. 
VeoDes^ quoque vei iumbrici fi iuteftinum. exulcera*! i 
venm, veficam "^ iaeduht, et dupiiciter anilnahtiu» 
difcrimen important. Quod Iiis deprehenditur fignis ^ 
auimai quod tardius mingit, iatera fibi fcaipit^, vel 

M 4 ^ terram 

i. <bfi eddc a. G; y* Beftialuf ftktm^ fmfOfpiUatiiTr 

k. fmti edd. «» vmu G. buptftis araniae fimlit^ fi cnm foe- 

I. «edd fl G ^ dinaramf fimnt, amtiuii ffoefo' 

m. «. inC C * b?S « ft^*^Viij"o*AyL ^''" 

CoA ' *^'' "^ . «^■»«w«»*w«fw«C. vndevul-' 

s Ita ntn «* P gttsiin : *«■ inttfiimt €Mm tx victft 

1. 1« int> tt Corh. d. fie C. «)&»» edd. t. G. 

V. ta p» <W»rtt CoA: e.Jtii«C 

x.lMpr»«C fc/c«/f«t — «wr*«C. 



J 



iM V5t?CTII LrB.V.CWlgo ra-) CAP. XIV. 

«eitam mordetv C^s iUud^ vermibu^^ vel lumbrics 

32Aor(]uei:i< ' Cui bac ratione fiicourci&^: braificae fdia 

Aibtiiiffime ^ connindis , et commi£ses bont vinr cotyiat 

' quatuor^ et per (iniftram narem Mnfinidis. Suipbur"' 

etiam viuum in puiuerem rediges , et Giim eko totum 

ventrem animaiis et veretfum peifricabis. Abfm* 

Ihium etiam iargiter cum vino decoqtta, et per iliit- 

Aram narem defundes. iaier quoque Syriacum et nitri 

puiuerem cum vino decoquis "^ at per os digeris. 

jjluambuiationibus et' ieni "" curfu exercebia^ in loca 

, molii vei herbidor vel ad aquam ieDtter iabentem ad 

vrinam inuitabts. Faciiius "^ autem profocabitur, fii 

14 vbi aliud^ animaimmxerit, teneatun Quae' psaenut* 

tunturS vt vrniatur adcuras^; a<]usi enimxsiida diu* 

tilllnie iumbt fouebuntur^ et renes, tunc auenam 

agreftem et^ vini duiciflimi duas cotylas decoques, et 

per finiftram narem infundis coiatum.humorem'.: £cus 

, praeierea optimaa decbques in aqua cotylis quatuor, 

3 5 mixfoque nitri puiaere. fimiiiter defimdes^ Aiiium'^ 

quoQue oim vino< decodum^ et per finiftram darem 

. infuium^ producit^vrinam^ Memineris autem ex eo 

momento® cum in lianc inciderit paiSoiiwi> hordeum 

ci 



f: 



VfAgo mm, 

vtr t9fqHiri C« vnae vulgft* 
taiR i^eim^mi oamxi.. 

i. fnecurruC* 

k. fidiiiijfma H f H bm M n s etm^ 
mifca vini Imni iMtiiMt C. «mmi . 
fctt etifttn Goch. Vulgo cmwifcit, 

1. p^rtm fttfimikt JC 

tn. Sulphm — difundit ex C 
fvppleutc Gcfiier. 

n. dte^qmm pcr Bt digent C. 

o. leni C. 

pw Ttmi m haim mcUim «el Iper- 
Mdvm • vii i^pum ituttif htihinttm 1 
4ii,vfiMmAitaMrrs Ci^Mttde yitl- 
g^atutn Itnittr aiitimtint ■ correiu^ 
vbi ahtniitem omimc & . 

q. Badliut «. ffop. addidi cx 
Corh. 



r. \vX%c^aifaadalM. fedCorb. 
mecutn. Poft tentatwr vulgo ^ 
quicar : facilins pramiatnr^ 

8. i»iiidam & M. 

c. pratmittindafiniC, 

V, cnram C. 

X. Ita C pro fmtihnfam. 

y. Ica C. pro tx vim dHkiJfitt 
daabus cotyHs dicoqnis. nifi quod 
iotuiasC. 

z. It« C. pro eolatos bnmirtt. 

«. Ita C. dif. a. G. 

b. Wiiii»iC.ecGoch. Trifoiti» 
S. M. 

c. fnfnm C. 

d. Ita pro vrinat C. 

e. Ita C. pro ftatim* tnm i» 
paffiiui aciderit. 



ARTB VTTERINAIL SOTE MVLOM: fgj 

ei^fobtniliendiimpcnitiis, erpotairi^, lierbam viridein 
vel £mragij]em ad fubAantiam dandas. Sarmatarumi6 
,aQtem, (<]uonim) equitatns^ veteres- piorimum vaiue»* 
nmt, vfus inueiiit, vt animalia a coiio vsque ad pedes 
ioaoJuantur de fagis, fuppofidsque carbonibus vittis 
addito caftoreo iimumigentur, vt totum ventrem ^ 
teftieulosque eorum caftorei fumus vaporet^; et con* 
fefiim decradis carbonibus coopertt deambulant et 
minguflt. Aiumen fciifiim^ et faies'^ fricato, ad*i7 
mixtoque oieo et meiie collyrium longum et tenue 
iacito, et in fcapi*^ ipfius foramen inferito^ continuo 
proQOcabitur. In aheno opopanacis quanta ^ digiriig 
nuBoris extremitas cam ^ vino decocjues et per.nares 
dextrv dabis. Aiii cepas acerrimStf purgant^, et leuiter 
conaifas tres aat quinque ponunt in anum, et fic deam- 
bolare faciunt Ad vrinas inuemus eft qui affirmaretiQ 
priores vng^laa' equi ipiius radi, et teri com vini 
icxtario, et p^ naresinfundiadceieriratem* minQio»' 
nis* pbyfica ratione prodeflc. Betas quoque^ etao 
nialoas decoque^^ et aquam eatultn calcntem cum meile 
sd vnum fextarium narihus infundes. Si tempus viri-* a I 
desdeaegat dbos, foenum meiicrato' adipetfum prae* 
l)ebis: vei fucctun ptiianae ^ hcxxleaccae cum melicrato 

M 5 iimi- 

f In pro crx Getb. iif fiMr, Tn altero oftpantietm. In Goth.f<u 

om. Coik ffuctm. Mecum S. M. vbi tflmen 

%■ In C. pro fttut htfhu vm- eft fiunti, 

^vifufpms ad fBftentmiAHm, p. cum — itxtrat flddidi ex C. 

fa- In cum Gefnero Goth. pro ct S. M. nift quod S. M. dtco^^ 

'^fM. Corb. aeqmtmaum apud mvc- et Corb. dictqnis , fvr narcm dex* 

m. GcTncr qutrmm inferere fuafit. tram, 

i. «ffnmC. quod vttrum inter- q. ptrgmit addidi ex S, C. 

pmatur Gefii. r. Ita Corb. Vulgo dgtrmttt tt 

^ In pro cM^ct C omifla viigulam, 

ttmea copula cc. s. Ita pro ctltrtm minSiontHL 

l filfirm F. S. txdffnm C. fcif* Si non M/i rAffmc prodtfftt Corb. 

ivM S. M. t^mxiontm S. minxioncm F. ct^ 

m. /* F. S* fiUit C. Itxtm miBionif Goth. 

n. Ita pro vcrctrt tpf, ftfomiu v. ^noqut ex Corb. addidi. We. 

Corb. tasqnt Goth. 

0. Valgo erat mio panacif fua^ x. mcUicr. edd. a. G. 

^ la Codice Mc apopanaeem. y. ufann C. 



186 VEGETII LIB.V.(vulgoinO CAP.XV. 

isniliter dabis.' Aiicpianti' ipfinariamD^ deocx^uttnt^ 
et ex ea calida teflea^ fcMient. Cimicem^ etiam viuum 
inauresanimaiis mittunt, alium'^ fuper naturam, qui 

23mingit^, cQnfricant; certifliinum dicitur^ Forros 
. decoques^, et fuccum eorum exprimes adiextarium i^ 
et cum vini veteris^ hemina olei acetabulum permifcesi 
et' per narem dextram dabis^ deambuiando '^ ducis. 
Vulgare et^ verum eft semedtum'": lutum de via ex 
lotio cuiufcunque equi fadum vinoque permixtum et 

2 3 colatum naribus infiindas. Apii radices cum viao° aut 
meiicrato decodas prad)ebis^, puiueremque thuris 
ouumque crudum cum vino duici permixta per os coa* 
venit dari. oieo cum vino permixto et caiefado fuprt 
reues et iiia inungens ^ confoucbis. £x meiie quoque 
decodo .et laie coiiyria^ ionga et tenuia foramini iai« 
mittunturS quo.emanat vrina« Mufca' viuaet^ ioco 
ipfi immittitur ^ ^ vei mica thuris apponitur, et de bitu- 
inine coiiyrium* inieritur, vt prouocetur vriua. 

XV. (vulgo XVI.) Quibus modJs eonfiridus'^ ven- 
tcr foiui debeat^, laepius edidum eft. Nunc expo- 
nendum eft, quemadmodum' foiutus poilit adftringi. 
Res enim faactc .animaiibus pericuioia nimis cR^ nid 

veiox 



t, MiU S. M. 

. s. Ica Corb. Vulgo ffiimiw, 

b. ufttt ex Sflmb. addidic Gef- 
ner. untnt addit Goth. 

c. Ua Corb. Vulgo AiU cimicts 
fritos in naret, S. M. ttm^i viuti 
in aum. Goch. ttrtiti habet. 

d. Vulgo tt aiium. F. S. aliam. 

e. uiingunt F. S. 

f. dicitnr om. C, 

g. dtcoqutnt fitccuM C ' 
h. tt inf. F. S. 

i. tt om. C. nartt dtxtrni G. 
k. dtambHlatam Ancu C. 
1. Snd C. lo Goth. clt imiggt 
txjiccat vtrmn tfi iutnui, 
m. rtm. oir. C. ^ 
n. cnm vino inf. C S. M.. 



. o. fratiftft C. 
P- ft^t^' C. rHWhgii Goth. 
q. ctJbrrwwecc C* 
t, inditur quo mmmt C 

. s. ttiam inf. C 
t. tt om. C. ndnMitMw pro <»- 

miuitur Goth. 

V. iiamittctat^ vti miBmit aff9- 

nctur, vti deuitum in coOyrif htftii" 

tm, iitffrmtctt vtimunC, 
X. Vulgo c9lio infiritttr, 
Cap* XV. a, Ita pro ftriSusC, 
h. Ita pro dtkttj fifipt ffted, 

Corb. di^nm ettam Go. 
c Ita pro fi folutust poficn r - 

ftrivf^itur, Ettnim Isoc anitiuU ♦ - 

ftricuio/km Cofb. f^t aAfi^agi 

ctiam S. M. 



JUmS VITEiUNAR. UVE MVLOM. ig? 



KkBt iBcdicjoa ifiibwnerit^ cQsu$'iiecef&atis^ de expe- 
riroaito piinctpale® remedium eft. baiauftii^ &iTikiit 
Todaffl ex viix) auftero^ dabis, caryotas tundis^ et 
gallisSyriacas,. et exinde dntur potio £ilQtaris. Talis 9 
(fooqoe. iuboeiiit cofnpofitto: cme^ vncias a ^^ lardi 
hbfm. ^mm , piperis vnc^am ^ ionis piculae ^ ieniiun* 
ciam diligeQtiflime" tnndes, caiiae vnciam iemis trita 
parilercon^rges^, .ofiaslacies, folito minores ^^ in* 
tJDges^ m ceram remiilam et fic digeres. Stercoris 
quoque ouiUi denarios III. etacetimuifi iextarium '^ per 
coma dabis. herba rubea trita' reftringit^ , fi detur in 3 
vitto. ^Kmgiain djfram^ intinges in pice liquida, poft 
combom, faxinamque eius vioo auftero defbndes. 
ftfioae tritioeae heminam^N» feui caprini vndam vnam 
hAis bemiiiaa tres pariter commiices et da. Nitrum^ 
qooque, fi' poteft fieri, virgineum'^ diligentifiime 
tritnm et ia puluerem redadum cum hemiAa^ aceti : 

iemi- 



d. har pra nectffiUt ex C. Gefn. 

t. Ita ^TO priticipali ttntndum efi 
S.M. Corb. firrncifU etiflm Go. 

f. Hoc ex S»M. Icriprura : fii- 
iufae feminis effecic Gcfn. Cliftcft 
vnmmf.S. appofito fijcno cor- 
ro|itie leaionis yfie SMNC, 
Equxiem baloHftii femnneiam tua- 
lim, quia baUultii femen nul* 
lum cft. 

%. vei §eet9>fer 9t defimdere (Aif- 
S**ik S. M.) H^icMM cmifuftMm 
(9riampi»qmeS. M.) en vimaufter» 
4i^Via(. C.etS. M. 

h. fniei Mi gMHam Syriacam G. 

i. eeneSk 

k. feriet inf. & C. 

1. ftmUm n. c* ftmmHCtam C^ 

m. /mdtt/MGQni. Morg^, IV, 3^ 

n. tafei fnmc^ dH, tmidet et C. 
fi#K F. & nobifeiin S. M. 

0. amfferps F. 

p« Ita pfo HWfV S* M. C» 

q. indnffnet C r 

r. Ita pToxera* »m remifa effl. 
Sk fMfR 4jecr*f ftercmif Quis li" 
hem^ et in aati et nmlfae fextaria 



dedi ex Corb. nid qnod fnaqna- 
retinui ex vuTgara ec copulam 
tattattti addidi. ftereorit denaript 
tret S. M. facita — cera remiffa ejk 
.— onxs denar, Uh aceti Go. 

s. trtc» tn£ S. et C 

t. Ita pro reftringest fi deAerit C. 

V. ofam ex Edd. aftert Gefner» 
qut Afaam exC pofuir. Scd Sam- 
bucu» m fttfic f^einginm^ OJfam 
intinges et in margine vino veteri» 
Spongiem habet. Vittofe autem 
vanetas ifta notacur in injirgine. 

X. Ifvninamtfefti caprint vnciam 
vnam laBit heminat txes pariter 
cemmifeet et da S.IA. Vulgo erat : 
ireminasr quatmie emmifmt et diie* 
ret, 

y. Vitmm C. 

z. Nitmm — feri om. Sr M* 

a. virginem C 

b. Ita cum C. Gefn. cnm aceti 
fhniuncia diHgentiJftme tritum dabit 
tx F. S. laudat Gefner, fcd in 
Samb; cft f. ac. fem. dahts hemi^ 
nam, in margine: vnciam vnam 
cnm aceti Itemina media daiiit, , 



f g8 VEGETII Lm* IV. (vulgo in.) CARXVl XVII. 

femiunctain dabts. FtAAs €% pumice dif«is'° eittri vino 
m potu. mox medetur, 

' XVI. (vulgoXVII.) lA foliiculo vdi ifi aso •liifir 
que^ partibus corporis nafcuutur aiiqsaodo vemicae,' 
et vitium deformitads'^ important, hac raiioiie cu^ 
mndae^! iino^ fubtilt' eonftrfngentor^ ^sfiiej verrocae. 
Dein^ cauOiciim citidum imponitur^, et fpoote deci* 
duut. Ferro etiam pratctduntur, ec [de^^j cauterio 
leuiter adufta ianantor. 

XVIL (vuigo XVIII) Interdm^ iumentrs mifen 
fit coxa; cui de venis femoris*' fanguisenlittitar, et 
iu vafe diiigenter exctpitur. admifcetur etiam puluis 
fuipliuris, nitri, baccarum iauri, feciae tritae^, et 
contca piios diuti/firae perfricatur, et per triduum fio 

dpermanere^ permittitur, Aqua etiam^, m ()ua ver^ 
l)enae^ codae funt, tepida ter^ in die fomentabis: 
pedem^.quem fanum habet glante^ ferreo, vei (i de* 
fueritj! ipattea (^aiceabis, cui rotulam iigiieam^ fubii* 
cies, et addita fafcioia diiigentiilime coiiigabis, vt^ 
fuppofitura ilia faciente partis iiiius, <]uae miferaeft^f 

Spianam vnguiam poifit ponere. Synduifina'' edam 

per- 

c. ewm vin$ p$tHi istHf C. c. cti«i» omb C. 

Cap. XVI. fl. Ica pro MHff»9» f. vtrmnae C. 

fMe partihMt S. M. et Corb. g. Ica ex C. «r S^ M. Gerntr. 

b. Ita pro ajfom, C Go. Art*r in dit Samb. ec priiicepi. 

c. fimt actdtt C. Upidi 4nHuf Go. 

d. filo S. M. h. Ica pro ftdu pm fimt C 

e. conftringmr ipfii vmwc^ In Codice Samb. ertt: fiw lttm Aii 
Corb. ftf dits fipitm, paUm fmm fimm 

T. Ica pro ifi ex Corb. Gefn. bahtt ealctakis. 

g. impKfnttkr — ikeidtt — prM' i. gUntt-^/^mitiGo» fltttvC. 

cidetur — fimatur Corb. k. lca C. pro t m mfim ^ kfd' 

h. diotn. Corb. mis fitbiir Go. 

Cip. XVII. a. /ftf. fViii. omitt. 1. It« pro if fitpfBfitmim fitth^ 

princeps. parti iUi Corb. 



b. ftmtmm C. m. ka pro i« 

c. ttfipimtrituS. M. ttfiglm Corb. niri ouod pkmmk 
ffitm C. f » fitdt trita Go. Vulgo n. Ir» ex Cnrb. Si imr^fim vnl- 
jimui tritit, gacum /ffmyiMCMtVxit •iim<Mor« 

d. Moiierf fariefir C gag. Gcfner. 



femgn^u ii^f Ihk^ et aon.iftiftte qnsm^ vnam hbram . 
coDtn pilmn .diiigeiitifllm^ coofqcabis, Si eiu»modt 
cuia tardnmri^t. . coDti». coxae^iiteinmifluram. quataor 
fcnmiaihm oUiteit^^ p^ubde-?v» et pannos vei lemm* 
icos' ek «Qfi0»^iet^ oko^fijbcuie p^ formninA traiice 
pcr tijdmMD, ppA trauliiatfco iUiilitOff pannofi dsdbua 
Douem per Mdf m farami0»vtwkM»S vei csdida verbe? ; 
oam.^rtiDr, .«it rfic^ Jettimreos Xubiicias. Vndecimo.^ 4 
^iKxpie die letwiftQS educe^^y et incretas locum, vt 
cutis ad pik{pa$ adhaeineat^ .. Qum cicatrices fe clau- 
fetiiit, .oaufibciim impo«ies.^» ' Hac ratibne emota vel 
eicda' cocukianabitur. . : Sed'*^ & coxam eiecerit emoue* 
n^tte, quod a muiomedicis dicitur filum ^^laefiHe, 
ccdiar et.faicibor .ciintib tnueutft dicitvir^ a bftrbaris. 
Nam dum^ daudum animal in fole connittuint^^ vino 5 
ct oleo cale&do colefium ^ ipfum , hoc eft, iunduram 
coxae diutiffime confricant, donec fiidet; Tunc de 
loro> laogiote velfuniculp crafib prauam coxam atii- 
gant. vnus Ibimal capiftro trahit, et fenfim currit, 
alios lorum vel funetn^ tencns laxum fequitur, et fubito 
dam animal cnrrit, reda ad fe coxam' ipfe^ cum im- 
petQ retrahit. fi fonuerit, fcias loco fuo rediffe, et 
pauli^r^ ceflabis; pofl fenfim deambulando tentabis. 

Si 



«» hn etnOfii indfitras ^tim c. Ica pro docetmr^ et prohau C. 

ff. vulgo a. G. tiiCi quod rei poft curatio addit. 

p. citciB CorkK ^od addi vo-^ doeetMr a iHtrMs Go. ' 

hbHQttau, d. Ica pro dndum C. 

q. fmsmditaC» t. ItaC. pro ^ammt. 

^tmfim bis Go. *. f lu C. pro cal^fimma ^— £««- 

s. ct flfea a.' G. deeranc. > Burat, -^ 

t*. tmmr S. lamdnm iurakis g, Tune do /m» imipm «e/ /w- 

^ ¥fid$ Gofb» mcttio grojfo prouofam agigamtf vmtp 

V. ItkprovndidmqHpquelenni- ^ tralM '^ eutrit Corb. Vulgo 

^'aMiGock^GdA.ttGo* Tune animai eofifira trakmit ^ 

at. nteiMf Go. . enrrvnt, 

y. V^m^mfmmmtO, , h. Ita pro/mie/ teNct /eiTe/Corb. 

z. In pro Mr/k C* i. Ita pro conat ex C. Ge(h. 

«• Itaproye/)? ntti /e lee/eff^ k. iMperctfcrft tmi^itCorb. Vul- 

«rf « awAMuCorb. ec Gelner. go etisim treibfr. Go. im^etuert. 

b. Ita projf/fMr C. fiHis Qq. 1. Ita C. pro fanittlnm^. 



190 VEGETn U«. V. (Mtflgc^lIIO OAhXVUI. 

6Si ad locttm fiiiifn leiii^, et fi'ro<9toln^ pdd««i po- 
Oat, et non claudioct, 'vlj^riufi oniiiuii noniOOnaescabis^ 
fed eriduum fomeflCaiUs Ai ^ oalidU ' voAetUNJea , poft 
cauftfcum induces. 4^od ii prima ^dle hm^ra le- 
poni^ non potuerit, iccunda die vei tenia^ fimili «• 
tione cGxam' fiiepiua trahe»^,* donet ANMvtifur ad 

7 bcum. Qtttdquid aatem nmatimi vel iliMtom ^ ftterit, 
vei idu rotae aut quocunqiiettlfo cafii tb prioeiiiniavti^ 
poflerioribus partibus- vel gambis ^ vel 'articulia^ vd 
genibus, hoc anacoiiima c6iiAriogttetfol»kt^« Bsi- 
1)0S rufos triginta, cothleas^..viuastrigtnni, «nagallici 
libram i^ plantaginia viridis manum plenam diligcQ* 
tiflime contundis et miices, additis tr^us oois, cum 
Aupaimponis, etcoUigasj JaxataconAringet)et<afflc- 
£idafedabit. > 

XVIII. .(vulgo XIX.) Si iumento iaccae enatae fue- 
rmt ia^ambis, his agnoFcitur fignis. Dextr^ acil* 
niilra ad ilmiiicudinem veilcae inflabituf cutis. Cu- 
randum*^ efl auteln iiac ratione, qua flegma iagenibus 
diximus oportere curari, £(l et alia mediciua. Len- 
tes^) quae fupra aquam natant^ coiligis et contundis, 
additaque veteri axungia coHigabis. Vitium cxiiccare 
perhibetur^ Si gamba vei armus aut aliquis^ iocus eX 
lAu tumere coeperit, cretam cimoiiam et rubricam^ 
cum^ aceto acerimo miicebis^ et oblinis. 

XIX. 

tn. Ita C. pro ntraSnt pedtt f^ y. Ita pro x$Hfd. C 

fih tt minusdMuUcMt. Cap. XVIH. fl. OKrafaNCsr av. 

n. CHexalfifC, tmimal cmnuxalns tem ratintc, qnafiagmiM C. 

<2o. vnde maliin animal nou vcxa" b. ientnn qm fnf» nqnmn naut 



his, toSiges etcC 

o. ^e tddidi exC. qui vtmina^ c. fk: C. et S. M.'^r«i^..«l.a.G. 

-tin deinoeps. d. ant aliqmgJocnt ear iBnikmt' 

p. Ita C. pro eampom nmt fatefL re C. S. M. Inttfinr nnt eiiqnU 

q. vel fcftta add. d iMtntfxcitntnmitntefmtGo. Vulgo 

r. Ita pro eoxas C. Gefai nmns aliqn» ioco ex iBn^nHqm twm. 

s. Ita pro trd^» C e. fic C et S. M. Mmnm al. 

t. Ita C. pro remotum, f« Ita pro ex S. M. 

v. vd poft, om. C ^, mncemkit^CS* M» crtta a- 

X. vti cambos addit C. L ciwrt- «lo/ia et inkrica iu «ccfir ncfimtma 

knt addkik). cnrnkt tt Mm Go. ^ 



ARTiS V£T£RiNAR..aVEMVLOM. 191 

XIX. Cvttigo XX.) Si gambofiiin fadlum fueric 
auraal^, €t recens paflio eft, de tibia faugQinem 
emittito^^, isnam fuccidam Cfrcuflnlfgato. Caue ne fo« 
mentis aut cauteiio tangas; vtrum^ue enim in tali cura* 
tiooe contrariom «ft. Mntagmaf crada vteris^ teitia 
die femper ibiuis et cufbs» Cum videris animal pro* 
fecine, cauAicum inducis. Si^ ^[uod iumentum coxam 
£pegerit aut' fiipragainbam^, icias non pofle curari^ 
fua partes iftae ligaturas* tenere non poirunt. 

XX. (volgaXXL) Si iumentum aut* rotae, aut 
aius idu fuerit eliiium, in recenti lanam fuccidam ez 
aoeto ct oleo colligabis^ per triduum, pofi ficus^ du- 
pliccset^ nitrum pariter tritum^ imponito, die tertio 
Jbluito ac renouato. Si nihii profecerit malagma tetrar 
piiaraiaci^in^nifo per triduum. Si et ipia tardauerit^ 
imponitomaiagmam, quae dicitor meliacinus, vfque^ 
dumianetur. 

XXI. (vulgo XXIL) S^rrmaticum iumentum his. 
agDofdttir* iignis. Prodieus de equili vel de loco, 
vhi^ iieterit, coxam trahit, et tranfuerfam vngulam 
iudexis^ coronis terrae fuperponit, vndc et iyrmaticum 
a^ tragoedorum pailiis, qoae trahuntur, dicitur. Sed 
qaaunuis aiieuata horom vei en^a^ coxa videatur^ fi. 

' fuper 

Cap. XIX. fl. «itiMtf/ om. C. ttirapbarmMtt imptfit§ ^ malagimm 

Go. (cd gtmhofns faBut Oo. fMc dicnnitnr mHioctut Goth. 

b. tt addk 5. ' Imu JkceiiM cit' g. fuat ittm finat C. 
eamliiatu Go. ficddam oroi tam Cap. XXI. a. afitnditttr C 
iiiat$ Corb. b. in qmo C 

c rtUqua om. S. M. c infitxam mtna ttrrae fipar' 

d. gamkat C Gq* fohtt, vnde n C. fnf€rfamet vnda 

t. tigatnrtm C at fyrmatiau Goth. Vulgo eft: 

Gip. XX. #• ttm om. C fafarimpamtnt tfitndii tt ^/muoi' 

b. taniimt» C tnm. 

c. famtdMfUim C d. ct tagidonim paitit F. S. trag^ 

d. fs nitra pariter tritat S. M. atdarum piieit dicitnr 5. M. « trag^ 
fintntm p. ttrita tt impamtaGoxh, otdamm paBtit dicitm^ ptae tra* 

c taritaatiaaf, C Hmm S. M. 



Htrapk. « wtalapmmt om. C. a. mm C 



i9a VEGETII LIB.V, (folgo IH.) CAP. XXU. 

fuper ipfuin^ p«daa.cd£injrep«lkohir,ooifltinueemeai 
dabitur grefTus, er' fme ckudicstiofie redns' incedeu 

9£x^ hac flUtem r^tiooecQntingit: & inVeonuniffuram 
verttbttli ex comiprione oorporis vel ex^. perfridione 
aattts huroor intrauerit, tunc ie' defundtt ad neruos% 
ct eos reddit inamobijjeft-et vdut jdiieiifttw; <{ut" hac 

Sratione cunintur: Saatguis ei de fttbgamfaa detrabitur^ 
copidliis, in quo adaiifires ial, iiiiphur, auriiias 
cocfakas, .inannam thuris, fedam^, ntcnimt faaccas 
lauri, aequis ponderibos^, contuia omnia atqoe cribrata, 
vino qnoqoe veceri et oteo miicelHa cum ianguine 
ipfius: qua^ vndione praeparaca poft inllationem 
illinis^* coxas' oalida, in qoa verbenae de6o<9ae fuflt, 
interpofito triduo* diudffime confouefais^ poft vndio- 

4 nem renouabis. Si ex hoc plenam oon reoeperit iani- 
tatem, vuinus^ vris cauterio in ipfo vectibulo, iimi- 
Hter vt\ iciaticis fieri.oonfueuit Quaecunqoe aut ^ de 
ozoenis caeterisque vitiis articulorum , vel de vnguiis 
primorum pedum nunc^ dicfbi funt, eadem' iciasetiam 

. in poflerioribus debere itoiari. 

XXIL (vulgo XXIII.) Alienaram morbum audo- 
res vocauerunt, quoties haec figna procedunt^ Pa* 
tentes oculos animai habet^, nec iem^ homints aduen- 
tum; quibus et labraet ipia orificia intumefcunt, quafi* 

ab 



f. (tmptrauait pedtt tefit) cMt* q. «Viiiflr C. 

peHantmf F. S. ct in marg. fi fifir r. e&xMm cMkm x» fM verHmt 

^ffiun eeftt. C iUmt c»sm# S. UHmtttqu S.tf* 

f. uSut om. C. t. cexam tridue S M. 

. It<t iM cf F. C. t. Mittit Jd fitJUt ff fefi finHt^ 

i. en inf. C. ttw vulnerum vru tmtlere t« C 

k. «inf. C V. «tm/ciirtfatC. refentfi»- 

\. /l onk C hftrmiit ^ Mc taum ^-^ vt fiimkitG. Vulgo«< 

iefi:endat Goth. deeft. 

'tn .' ver/»/ C. x. mt item Jlr m. ctitL vit. om. C. 

n. ht pro fMie C G. y. lumc om. C 

* Ot fitktraligtttr C z. eadem inf. C G. • 

p. ^uae S. vnde lictt fufpictri, Ctp. XXU. t. ftaeeedmdC» 

fuae vndimU ec€. ' ^b. k»Mit , Jtec fimtt C 



A&ltS VSflBUNAK. SIVE MVLOM. m 

^ i^Pfi beAtola.i6aDMS)|^^ Quem morbum aKi m%^ 
A)res Qraktm ^ fiiitacttpMienint Eft ftutecn aequiiriina 
piflio. piiinQ <|iiQd peftifero iranGtu contagionem fpar» 
sit io plorimos: deinde «ytiod iinperi^os decipit fpecie 
UAitati& Nam rrfe<3a" et beoe cuiita aaiinalia ex hac 
p&m tfxiito iiiAata^ dioriuntur, Alien«tus autem 
ct imletts vDcatiH:, alieoatua) quod eripit aoimaiibu« 
^«ffi^ mtkiUY ^uod peftiientia inteiineciuum^ conp 
tigium.fidt^ PleruQiqpe ^ aulem viicpra.interius^ ver» ) 
ffiihtt omfumit. QjiDmm morfii pertufb aqualicuio 
uionlia fui^la fubito moriMQturj ied .fi vdodor 
tMdtdoa fiiecanat^ bac ratione fiduantur^ dece^uico 
ivig^iQem detrafais} potionem componis buiufmodi^ 
^Augallici lib. vdam^ hyibpi libram i, abrotaniU 
libcam"' iemis, ariftolochiae rOtund^e' lib "^ iemis, 
Ottnoae* foccari vocsas i , trijcaginis^ vncias $. quae \ 
omoiacODtuadito!! et cetottOi ex aqua muiiii copioie 
<!(co<(ua, et aaimal' aegrotuoi diebus piuriinis potU^ 
oibis, Scd quia plerumque huius aegritudinis pefti*' $ 
leotia tnaiit in proximOs» totum grc^em fi inciderit' 
vt^fiagQlni hemioas finguiis dcgeha^^i, potionare'' te 
^Beait» fiequentifiimis ^ etiam fufiumigationibus 
I pariter et curare, ficut ia oialleo fuperius con« 
cxpofitnm» Qiiibys vaque adeo mutanda fuitf 

pafcua» 



^ Maft* fim C. ctnuSis Goth. 
^tnhoBC. 4MmmS.U. 

«■ proil/*»: ct fiwte in leg. 

t ficC. imtnmchmm F.S. h* 
*^f^fi9Ui$. 11. intene a- 

«GoA. 

^- ^Mmhi profl^nnii^i» 60. 

\^ fimm C fimmntm tl. 

f- InS.Rpro GaUid. 

'• tfd\m:m^ dl(fimbH et/W- 
"^(f-fryelmij pncim^m. pim 
^" 5. M« 



m. flih. C. fortt fitih. Gcfn. 

n. rfe.om. C 

o. mmm Ofine mc. r//.C. Vo» 
luicnetroCT.vt alibi? 
^ p. i^fintkii tfrmid vni. JZr.'C» 
tr^i^inif Goth. * 

<|v c$mmidet et tifmt C. " * ' 

r. fic C. iOtk. ft. p9t. ae^. «1. t^ 
0. ,. -♦ 

' %. hucMderit C tetMs grex Qmh% 

t. mf inf. edd. a. G. 

V. ficC. i^f. al. cG. 

X. petimmri C. 

y. fie^tntifime C» Dcinccpa 
Cmp^tnm Goth. 

N 



194 VE^JE^f n LIB.V.(vidgproOCAP.XXm. 

pa&ua, vt, fi fkri poteft, ki sliaK ' tran&uffendk 
fint regiones. Nam qua tranieunt tahris et ipib anbelini 
iiificiunt vniuerfa. Velocius autem-ciirabuiiturvfif^ 
parata ^ fuerint iaitqiie transkta* 

i XXIIL(vulgo XXIV.) Roliorofii paffio dicitur, 
quae animal rigidum facit ad fimilkudinem ligot: cuiu; 
haec funt figna. Totum corpus.adAriduni, exteniae 
funt nares, et aures rigidae^, immobilis caiiix, os 
conftridum, caput^extenfum^, colligati araii velcnira, 
pedes etiam conAridi, vt nulia conHniilura ikdhmr: 
cuius caput ii erigere volueris^, non poteris: oculi 
praeciudiultur, fpina praerigida*^, et ideo diilendit' 
et erigit caudam cum eam flederc autmouere noo 
poiTit, dura ilia, adihidi^ funtrenes: cubarepenitus 

a non poteil. Contingit autem haec paifio ex nimia per- 
fridione, vei fpafmo neruorum, vel^ tremore, vnde 
et^' tetanici didi iunt. Plerumque in banc valetudinem 
incidunt, qui, cum ab igne cailrati* fuerint, negligun- 

3 tur , et inambulantes frigore iaeduntur. Quoruni nenii 
recenti doiore et frigore compellente^ et ipafinum 
patiuntur, et obdureicunt in robur^. £ diueilo etiam 

. altius, quam expedit, in pedibos vila iumenta vel Quo- 
cunque alio loco, contradis"* neruis patiunturip 

4mum, et robur incurrunt. Ex niuibus" quoque et 
pruinis, vel fi in nimio frigore'' fudabuut, velecalw 



z. olwm tranfmitttHdi fid rtgi»' t aJtraSi C. 

nem C. g* « C. 

zz. ftparati — troHflati C h. fic C. wnttamei cdd. i. G. 

Cap. XXIII. Pauca huius capi- 'vnHe tetantd*Goth, 

tis habcr S. M. i. caftigati C. fortc cautms^ 

a. fic C. G. ct S. M. frigidae al. k. fic C, empeUunttif al. 

L. cafitt ^fieHatur om. S. ^L 1. rakwt Mutrfo, Etiam C. (• 

c. vlnerit,ter iugimmSJM. Goth. 

d. rigida S. M. m. Ita pro cantaSit C. j 

e. fic S. M.'CetG. diffidU ^L n. Ita Go. pro nimia ^m^ 
a. G. dcinccps vuigatum vt eam pruina, Corb. niuihr fnofnt ;« 
jUfiert atqne mmrt ex Go. cor-' piruinit% autfi nimit, 

rcxi, 0. rigattC 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 195 

iis /bbolis pro^cantar^ iii fri^^, fieri «dfoleiit 
roborofi. Sed fi a poAeriore pa^e fveriut coin- 
prehenfi% vt itiorbus defcendat* iii lambos, opiflho- 
toiiid^ fiunt; calefadionibus tamen vn|;uentisque cu« 
rMtur. Si tjuos ^ vcro robur a priore parte comprehen- j 
derit, tti vt os aperire noa poflint, defperaiidi* itint, 
^uia conftridlis dentibus £ainie perire.cpguntun Qui^6 
iQtem «x toto corpore aequaliter periclitantur^, ita vt 
tx aiiqaa parte os^ valeant aperire, tam <iiu vndloni- 
bos ralidii&nis peifricandi^ funt, donec (udcnt, oper* 
ticjue ^ £igis copiofiiliine ^ loco caljdo ® flatuuntur^ 
ignjsque iuxta eos^ fieri confueuit fine fumo^ vt am- 
plnis fiideat. Surculos^ quoque laureos validiores in7 
os eonan Jnter malas^ mittito, vt rodeudo eos ^xagt- 
teot^ maxiliaa^ et calefiant^ Fabas^ quoque folidas 
cum baccis™ lauri inix^as* ieiuno dabi& Aquam quo- 
que calidam oiferes* ad potandum. Ventrem^ ipfls 
cum inblfii calida, admixto cadoreo, cly/lere pui:- 
gabis: oleum quoque^ optimum cu^n fucco ptifanae 
mixtUfD per naremfiiiiflramdefundis.; hordeumemo- 
litum com fuifuribus admixtum.dabis ^d fiibftantiam, 
dooec &detiir. Aliquanti dixerunt'oportere eos aereit 
candenti in artfna iluuiali vel maritiina colligatos obrui, 
ita vt caput eorum: eitflet et nares, et tam diu detineri 
donee fudent. Sed ex fupra fcripta cura faepe plures 
conflat eile fimatos. Quod fi ex hac re non profece- 9 

N a rint, 

p. fMkamttnf edd. a. G. c. Icft pro eooperta^i C. 

i^ n wdf. /. rok, C- prwdHuri d. cvp. om. C, . 

fiigxs agikm rakiifi Go. t e. caiidtjpmi fidiuant» C 

r. iifnk C f. Ita pro ea C. 

s. Itt pro difimt Go. difidai p fttreulis tmireis C. 

Corb. h. melat C. 

c. cfifiam F. S. a^ftitemici C i. ^^tent C, - 

V. fMMl edd.,a. G. k. cairfaciam C 

X. Vulgo d^^amd0^ 1. faham q. folidam C 

y. Ita iprpQnae C ni. hacis C. hic ec.fllias. 

z, freliemdmtmr C. n. mixtam C. . 

a. rm tnf. C. o. vdttrmque ipfius C 

b. Itg ^ fiifricmida p* p. qwfHe om; C 



196 VEGETII LIB.V.(vulgonL)CAP.XXnL 

rint, vreseis^ cereicem dexteni finiAnque decufTatini 
faccellationetii '* ex furfuribiis fupra totuin tergum cali 
dum' imponis per triduum* ethftC' vndfone^quobdii 
vteris in fole, fi caluerit, vel in calidiifimo loco 

toCerae libram, ^froniti libram, refinae terebintinae 
felibram^, galbaai libramy, caftorei felibram, opo 
panapis^ libram*^, piperis vnciam, medullae ceniinai 
vncias^ duas, olei veteris vncias^ duas etfemis, vin 
veteris optimi , quantum opua fuerit , admifces e 

irvteris. Praefens tamen experimento^ remediumefl 
fi picem liquidam cum oleo et vino veteri decoquis*. 
calentique medicamine iumentum perungi^^ £x qia 
vndlione et auriculas cum oleo tepefado' oportet in- 

lafundi, vt fanitas matura proveniat. Sed vt venae 
eorum calefiant^ intrinfecus, et conceptum frigusex- 
fudent''.» necedaria potio eft, quae roboroibs tetanicos 
et opiflhotonicos' falubriter curat: dabi^ feminis vo- 
ciasa, cimini Alexandrini vncias duas, anagaliici', 
caftorei, abrotani vncias fjngulas, trixagims vnciis 
duas, mannae croci vnciam vnam, fiiccari vndam, 

iShyffopi vnciam vnam, piperis albi iemiunciam, qtiac 
ornnia diligenter tunfa atque cribrata redigantur ia 
puluerem, eX quo bina cochlearia JafHs et periculo&j 
Te habentibus cum fucco ptifanae t^pidae propinaDtur.i 
fortioribus vero cum vini veteris calida hemina Jeiuaj 
duntur in os, nunquam tamen fine oleo, propM 
leniendam potionis aufteritatem et canalem fauciui 

q. (ic C. einr al. a.G. d. txpenmenlMm atqm C. ef 

r. faectOhnetH C. yiiitfntiMi^ Goth. 

s. eal. om. C «• decoqmt — ^er»fM/C. 

t. bane vn^meinC. ^* HfMfaO^ C 

v. terh^nM edd. a. G. ?■ f*f^^^\<^^ 

vSic um»Ln.t^' 



,^ — m ed4. «. G. efiM 
nic9f C. Cfleteniin hinc licm 

. - - IV. -«.*. ^. et S. M. In G.tm 

*~, l'^\ ^ « ., eimtni inCentar petnftiim % 

c. qmd fiffiat C S. M. - U Ini Goth. pro i^rf. 



*• ^* ^* « *n C. vfque 1 

^.felthmnC. k. Awrf F 



ARTtS VETERJNAR.jSlW:M:VLaV- 197 

midgaadum* ABi a^dores eiusmo^i ps^l&onem baci4 
dicunt latione.cumifda^. De ^empoqbus fanguinem 
detrab^, Cfcifiesqap.^ljg/^ntet^ aqiedo nitri puluere, 
ialea(^caAoi;eo> animaba perfricarj, et lo,co calido 
flami opo^e™, atque bancoSPerri potionem: lac ca- 
pnnum, nitamv baccas lauri, piper alburn, oleum . 
ct fabfs. IbJuti^,: hordeumciue etiam datuc, yt agitet 
edendo mazillais. die teitio de cauda fangqit^ejip toUunt, 
et reoes 4»lidis vn^onil^us^, fppent. Iptqfdun^ etjami 5 
in baloe^ intromittttnt aninuUa^ vt diligentiuii conca* 
lcicaDt^ danc etijim quotidie potiones. fudesjguo^u^ 
vel de ialice vel de robore in Of mittuat, ne.maxil- 
Urom vSas indonpiat $i melius^habere^ cpeperit, 
poA ^aodecim dies coopertum cxercebfs y t fddet. Si 16 
iilaaoavalucrintY vteiis fqperius deciatatis. Plerique 
a&ueraat, ficuin^» frondes roborofis oportere pjcae- 
beri, qu^ natpraiiter plent . Potionetn ^ogue pec 
osdaad^: opopanacis vnciasa, ftoracis vncias^, 
gefltian^e.vacias 3, mannae fuccari vncias 3 , p^yrrlMe 
fiafupuioni f , piperis longi fcrupulos 2 , ciim vino 
veteri tepido, .atqup ad, comu digerere. . Hac etiam 1 7 
vncHone a4 curandum robur vel expellendum frigus^ . 
vtontur: Cerae libram^ refinae terebintinae") vjctcias 8, 
opopanacts vncias duas^ meduUae ceruinae yncias duas, 
iiorads vncias qi^atuor^ bacc^rum lam-i felibram, oiel 
irim' prout opus fuerit: quae omnia in vnum adiecfla 
iQa(]uadecoquunt, et perlricantes inungunt 

XXIV. (vulgo XXV.) Hydrops non leuius animalia 
^am homines frequenter infeftat Vitalibus* namque 
vitiatis, cum ^igefVo ciborum piena non prouenit, 
hunior noxins peroiciem corporis tumoremque . con- 

N 3 Tucuit 

^ *Oi«r« JBoih. Idcm aatea p. valm Goth. 
Pfncm, Ipc9. q. Vulgo ttrkentinae, 

n. iwaimhtu Goth. r. Ica S.. M. Vulgo pifU. 

0. lttetneod.Gefnervu?gatum Ciip. XXIV. a. Sic S. M, In 

c^mltfim, talilms namqHi vitiis al. a^ G. 



j 



i<^8' VEGElTlI LIB: V. (vulgo IIL) CAP. XXIV. 

" 'fueait ittferre. Quam valetadtneiii hacc figna dcmon- 

sftrant. Turget vcnter et crura, tefticult**, fcapulae, 

latcra*^ ct tergas inSSantur, vfque i^, vt ncc in c«pitc 

cius appareant venac. Cur cuni fub linguam tetigeris, 

fubtu^Tict. Hune .ambulationibas breuibus opcrtum 

3 grauioribus fagi?, donec fudct,.exeroebis in folc, ct 

aduerfdrh** piios per tdtum cOrpus poftmodum confri- 

eabis, (%um daturus ra^dds cum fdliis fuis; quiaet 

'^ 'p^rgati)6hem ficiuni:, cr vitio medcntur. foeniMnque 

con^erfiim aiqua nitroqac praebeBn, die ac nocte 

maceratbrf lupinos in aqua rurfumque ficcatos pracbebis 

in® cibo: Radicem qnoquc cacumcris filuatici vcl 

folia, quae ventrcm mooeant^ eidcm dabis, vt purgei 

4Quac curatio fi tardaucrit^ ianitatcm, euocandustft 

humor. ' Quatuor itaquc dtgitis ab ▼mbtli66 ad veft- 

truiri verfus^ fagitta pungis, vt' peritonacum ipfum 

rnmpa&; ied caue ne intefttnum^^tangas, cf ai)inialia 

pcrimas.' fubiicis™ fiftuiara ccntimalem", ct patJeris 

humbrein currcrc quantum aeflimaueris ncceffariwn, 

queiri fn vafc excipies. Cum fiftulam abftuteris, duo 

vel tria grana fiilis in plagam inferis, ne claudator. 

5lnfupcr* emplaftrum imponis. Alia vel tertia dic 

epaphacrcCn«* quafi fadunis, denuo fifttilam appones, 

humorcm ciicies, donec pcr partes^ totum cxficces. 

tunc vubuscurandum' foiennitcr, potionefquc cathar- 

ticu 

b. fe/f. om. S. M. mta nntiaiiem — atrai fipem 

c. cHm ftMut rnmH S. M. /«mi- tt fi tx^fimtunHi — nttifuif. Ide« 
*» et ttr^mn — vfqntadttttKimxitxi h\s fiftnUt habct. 

thr poii tafkt G. k. (k C inte^ina F. S. 

^.adfiirJum^mtdmurom.S,U. U auimal ftrim*tur C. 

«. ciifot C m. /ubiiciet. Fere fempcr futu- 

' f. MWMfrtAitC. Scd G. em- ris in pMecipiendo vtimr C. 

moutaut. er paulo antea radictr. n. ctntralem C. 

g. Moi ukitur C. o. et /kptr inpiafteBum imf^iy 

h. uduirfut ventrum f :odcx Me- tmplafttum S. M. Vylgo tt 0^!' 

dic. et Vatic. tcfte Rhodio ad p. apoforefim T. S. upopboerfp* 

Scrib. p. «39. S. M. apoferefim C. 

i. fic C. nifi quod petitoninm et q. Ita pro donee partes ttta^' 

pericouitim ipfum pnngat F. et S. fccet C. et S. M. 

In Ctoth. cit «e pojftt caue — Mni- r. curabis C. 



ARTK VFrERINAR.S!VE MVLOM. 199 

ticas per os da^V fr^queuter. loterdia^ vfijue dum^ 
fudet exercebis. . Qua^to fortius ^ eiTe coepit^ taiito 
diHg^tius eft curiuiduin ^ et .feinper abdiuendum a 
potu} vttepidum etmodicum ad fullentatiouem^ bibat 
taiKum. 

XXV. CyuJgo XXVI.) Sarcofis « quoque talis eft ' 
paflio: rumentum cum biberit inflatur^ et fufflat. hac 
emn^ ratione curabis: cineris^ vel lixiuii^ fextarium 
vattm, ieniinis plantaginis vncias 5 conteres jet cum 
Yiao dabis et oleo celeriter, vfque quo refideat inflatio. 
Alii au^ores aflenint ab vmbilico duobus digitis contra 
podns plagam ficd debere , et iifhijaniponi, et deduci 
hDmotCffl vel aquam noxiam vfque ad iextarios quatuor 
Telaiopirus^ fi m^ior efl tumor^. Sed^ caucius eda 
perpartes ^epe tolieire, ne repentina exficcatio peri- 
culumftctat Potiunibus vtendum effe^' dicunt, quae 
vrinas^ moueant ; ^equenter etiam confricandum .eife, 
vtfudetj, pro foeno.gramen accipiet^ et pro hordeo 
ciccr^ infufuii). .Frodefle etiam dicunt, fl inter, 

Sigmeatarios. ffequentiijlme deambulet animal: quia 
iueril odores latentes pulmonibus plrofunt. Potio-3 
aem etiam huiuiinodl dant : Petrofciinum et maia ^ 
gianata contuiidunt, et cum vino veteri per os dig^- 
tuat Apium quoque quantum appetere^ voIuerit% 
offeres ad ^dendum. Afparagi fiiueflds radicis vn- 

* N 4 cias 

s. Jkapmer digaref C. ' f. (wi/mt C. In G. e(l : dtiMci 

t. htterdUf C Inttrm G. idem «^ a§Haf noxiat — fextariof 4. 

fi^ — ceefmt, Vulgo erat educi — fextariof treiu 

V. •i fiidorem C. g. fed -^frofunt om. S. M. pro 

t.farUir — cuntnduf — tf/S/K- parte faepe eiuf toOere, — frequemer 

^^ndis C OMtriii fricandum "^ ffnno granuui 

y. fnhfaHtiam Hhat, om. tan- ciceres »i/«/f:Goth« 

to» C. h. «/« om. C. 

C«p.XXV» a. ficS..M. far^ i. vrinawQ. 

^tfiis F. S. 0n«fii C k. ciceris it^mdi edd. a.G. no- 

b. infiakitmr C. bifcum C. 

c. id C. fone eam Gefn* . 1. malum granatum C. 

i iu S. cc G. cineriif F. m. apponere F. ct S. M. 

t. iixiMw C. deiAde re/ir^at G. h, l\c S. iw/Mn/ V. oferunt G. 



f oo VEGETir m.V. (vulgoia) OAF. XXVI. 

cns d cam vtni vetcris fextarkr decoqokS vt ai} ttiliiliil 
tedeat ^ et ad hesBinam per oa dtgeit$« 

XXVI. (vulgo XXVII.) 'Tyrapauites^* quoquc hy- 
iropi^ Cmills cft, fed alifs agnofcitur figafs. vcctcr 
quidem cius^ crcfcit vt hydn^ici, et ccruix fit rigkliorj 
S^d nec tcftjculi, nec crura intumefcunt. Conuenit 
jtaque tympanitico^ calklum cinerem cum liquamiDe 
optimo in panno vel lintcolo vml>ilico vel vcntri fup- 
poncre*^ et faiciis coUigarcj fed a pluribus*^ animal 

3 tencndum cfl, ne ludando^ moucat ligaturas. Ra« 
'dicem panacis ct^ fil Galticum paritcr contercs, ct 
cum olco vinoquc tepcfado ptt cornu faucibus di- 
gcres*. Practcrea* tliymum filucftrcm ct etargiuin^ 

^ in vino decoques y ct fingulas heminas pcr triduum 

4 dabis. TympaniiiciuTi ctiam " hacc flgna dcmon^ 
iftrant: cihorum hibcndiquc CaifticHum , cxiguus fomnus 
aut nullus. fi pcr nares mucos * coeperit ^ cmittcre» 
dcfpcrandum cft; fi munda& narcs^ Habucrit*^, hac 
ratiane curabis': cremorem ptifahae ctdcfniti* binos 

5 cyalhos per triduum dabis tepidos^ Practcrea hyffopi 
vncias quatubr» allii^ viridis manum plcnam, palmas 
aumcrQ vlginti» focnigraeci cyathos fex» aquamciflcr- 
ninam et vinum odoratum vctus pariter mifces*, dili- 
gcntUfime decoques^ ct ^ potioncm per triduum 'd^bis. 

xxvn. 

o« dit$fmmi ad tntim vt ntUat oi. niam inC C G^ 
0d btmiwttHt etper 9ji Htgtrmit C. a. muens C. . 

Cap. XXVI. a. Ir* pro Tym^ o. cm^ iniefcit, MhtnkyC 

fmniieu, C. tympanki, 8. M. Vulgo totftrint — Ukttthik 

b. Itt pro i9^fif/rA S. M* hp p. ^an, om. C. 

^' • • ^^^ ^ q. Mfutnt C. 

c tftf.vt kyirtfit9.C. J ^,^r 

«. fiptrpwtn C. »• *^^ ^- _ 

f. f/iin«if 3. M. C. t- ^«^«'««•C. 

g. nMhnuli 4ei«M(tat l^«i». v. ultam viridtm C «A» F. S. 
rm C. «obifcum Motg. IV» )7. Womi iri- 

h. # inf. S. fkigi, G. ri4r, manu, pttim G.' 

i^ hifimdis C. «•!(«-« ti^ x. admifet, C 
/«Ai/ G ' y* Vulgo flddiniriL i« em. C 

k. hinc em. & M. afHom. de eifitnm --* timm vcm 

1. «i|«titi C. G. ferto «iiriwk -* t^fi ttidnmQ^ . 



eft perieokm, it» manifiefta £iiitfigfUk' Nufi omH 
imKftufitur^ijei^ ibfrufi Sant fiogutne, taeli«8;MBiiN>> 
laot^ cottimiAttbefit/* extenfwn^ et^ fit doiu^ ei 
ngidh& Qgee jiailk^-^fittlcfpiufm inflicat TdxNfofl,^ 
QuonuD^ hmn iotcuncieuiiti^v fiue ceniitt^niedia 
ipiaa ad finutitucliiieinaliieiiiireucaaa, adifiiiiigiiDtur 
aliqii^|io iiM»llae, ^od viAmi confiieuir ihfofi ex 
niaiiaferfeAiQne, cutn aminalia^ cbrfum kitilrigoie 
aut pluaia^ aotgfandine caeiitor aut nioibiisfi Coioa': 
ifla cucatio^eO. De oaiida ^ ptaiim fimguinp' demiai j 
namfi ampliut abftuieris^r ii^frigefdet^ etrtgtari^^aidU 
iliturigor} < «dlmiices io^eam^ioienim tk ofeiaiiyit^rf» 
aiefadet; '{et^] Aarim {bac*^] dorfiim etf<ceruittelii 
pavflgeS) 'fiieMiiom'' ^o^eaLrfiou^re calAimq''-!». 
pones^ vt t€lam fpioam tekiere.polfit et JiKiibos.< tallera 4 
die extetfgebie dtl^oier^ ' et vdflione eaibm^ perfti* 
cabis; fo^^^am fioiiliter «um furfure calentemf 
ficccUoib 'imp^Nriet bbo'ivfur4^ vngiienM^t medollae> 
canwiae iibi»iii vaam, iitfaitfuie tfauris vdcios ^uatoor» 
depli9 vocitt tM^ cafidrei vaciaa tres^ opopamcis' 
vnciai tres^ sefinae frixae vncias tres, apocbytuatis * 
mciay tr»« ^itfiaaie terebintiiiae^^ias doto''; cerao 
iibfam icmte^t olei lauriai vnoiaa 'odo^^ oki' cy^ 
.' ( iN 5 • prini 

Oip. XXVQ. a. l^tten^fi omn. a. Hkie lacuna s\ M. Saicani 

I.G. ■ •*- calidut imponitftr vt UiM J^wk 

k di»d«Mir S. M. tfnere ii«ii f9$t ^ txttrgfs G. 

C ft om. C ' ' ■ a. :eaNW9 C. 

4. hMit G. V- ta*9Mft€. pMtt C. 

c fid dtmimr ^/tfigitktC. Jk* q. MpU C. G. MM coni. .Ttr«» 

Imtr « fifiiw Q. Octnd< ta- opjnor^ Morg TV, }S« oc Vcg. 

^. 4, 15, I. Gefn. • 

L f mt m -* fMkm om. S^. M. v. ^o- inciAi om. C ' 

^ immitttn fitem ctrwmtnei^C. s. fic pro sipoehm^i C. ^l|^- 



Dcndc Jlwqiar cmumii GoiI». mat F. S. Vide ad 11, 94, 4^ 
II ■w ft i tf aia dtrjk ->• «MdMar c. fic C. ftr^. edd. a. G. 

a««nihifC. v. ttgn&tfrixM vnc. trtt inH C 

L MMsf edd. «. G. ' %, «Maw C. 

k. Vtiigatttiit fnkrif onu C y. 5 C. * 

1. »CG. cmar» S. M. s. ftfi eapritdS.W.ntht£GmC^ 

m. o» ir, iNWOttiC it. T. M. ec S. M. 



OM T4D3SfE^I]lW.yi0^tilg«m.7C^8:m 

S(pm&1aknm%: dla . jiliifcuti'^ f«itiiiinBr^n& ' £x his 
£caa ({iUKd.fueast:tumlis^^..0t inribrash, ,«Mim iuper' 
.caibiacti£)iais,%i :(gitbtia'.cfiefiain admi^^^*. et>kuiter 
^deooqudol) in''vaie. npmf^ ^^svndlums, itJtaiillis^Skap po- 

^ Aolisukrit ;f <;Teponi»i\;ffd'ifi»^^ n .l|^^i|jl0que. poidoDe 
iittoapfeoti:jtairabi&{ a^finifait; vnciwn irowi? arinolo- 
Ydna0^initiik& ti^, (b^toaicaQ.dMicia^ .4uo$:<i ' pistrofelim 

:)moianii^i wani'^ Qmjisi^ Itrixaginifi iiuiiiimrj|pi 

^hM^islmafcuii Tnsi^.:ti:ea^ii:ailb£ei Ynci^iidjua», manr 

T^naeiiiccaH^ Vncias duUfiicQatUttdis? gs^iritar^rriet cemis, 

7> .«bffilba^iiKituiulfafitolQOidiffiirndc:^ penfauote, absque 
4ubitKripnQ.cuiiabl&.. \Mil 2Ax{iotC8..fiCktu^U. J&ogui- 
'Afan. ^e* Jboachiolis; jaufeimduai \ et immii abflinen- 
•duflli^ hfffdet»;! aliiiiul^o nitsuoi, mairrulttum^ ae- 
w^s' iwindf^us .ibiiidn^ abfinthio Pivitipo i^ viuo 

;. i«nero...pdr.os danduipi; . tt^ .-euna biberiti* deainbuiet, 
.et 4'P<igii' ^^^is .foueaaur, jci: i^ceiSa maQu diunus" 
peifrketur.. .Si vontris perinanfcwif^.jtuiJdor^, pedus 

9rcmtmsi inur^unv dk. t Poft:qyiA(|ii«^ dit^iteruQs 
^digiioafukiilis'^ Watqpe iUac,inureudv«»r.e{kilerufu^ 
Ob&aiafaisia^tem ne venaa'' ifQtte cQmbumSi^ i 

. XXVaa <^J«o XXlX.).Iinple(5icus*;autei»(}uia 
fimtlmi. fHfiio^opaffionein ^' pdrfocanijus ^ e6: vnAtctae 
fuperius memorata^^ i^t, fi neceiTitas poflulauerit, 
inurendus. 

/ ' ' '.' *:, -' • XXIX. 

.1 .: • .?- • 

9. Ita pro glauoni legjeodum i. detrabendum C; • ' 

coniecerat Gefii. Deinceps G. et k. fic C. oUwh.HL.^ Aiii G. 

^um exficaitafitirint ' I. :Vu%o inferfttea vctImi : y^m- 

. b..t4(ii/i4r,.tri^r4i^i/, fQiner, de- .puntm dt hrachioUt tedte omiit^C 

coques : videtur igitur etiatn '/i4' ct Goth. 

mifcef fu^ori inteUeclu pt^fuiiTe: m. ct om. C •- .. . 

.'ica^«t/. 3. Gefo. n. ritiief0»«tC - 

c fufraO, o. perffH/in*C.p#tiMCAJiterfiVG. 

d. reponet has berhas C. ^ pv ^iviNtWi» <ttfr«<C* 

c. f^nda^n I. C. tmM!^'iiiyG. q. Vulgarum yii^i(a« ^. GeiP. 

f. cr«ci/ C. Vojuit evaci j|uem r. iii»r<»r2Mr C. 

et aiibi /ncMro fubfHcuit. 5^.* ^«Mi./Minii'jC. v 

g. cemmuku^etrmt C« Cap. XXYIU. . a., in^UHicasC. 

. defnnieC. b. fi«f/friHiM Cu ,:•* . 



ARTIS VETERmAR..SreE MVLOM; aos 

XXiSf. (vfilgo XX^r.) *S] phni^aeiciinvticnk iu« 
menmin, ftiir laignofiitov-figmi ftbricifHbitV' pCQla& 
inm)rftiii> vtiucet^ aurea tm£is habebtt et rig^Axs 
temm pedtbiis tutidet. qao4' hac raiiDif^ ouiattia: 
Saflgmaein . tdetktthas ^ do •mairiet!, adiunAQqiie >oieo 
et vino tel^e&des^rtottimqtieniUQleiittiin cotitra pilos^ 
<iiiigem]£me coixfriabiK '^loeof' tepido ^ftatuea^c: let 

curaftl . i/'i:i.-. . • .•: /.♦♦*- .... 

XXX. '^Tuigo XXXL) Alic{uaiido lumenta aquas* 
tiflicot, «t^ae dfcuntur «hjEdrophaba^. . ^ Sigaa huinc 
haec fiint. Ve;^s'oinnc|p habebit es^tenfas « . fiidafait fuffu- 
fisoculfs, treitKiiem^.feendoremque patietur^ ilbdet 
fe parietibusr qx qua' paffibne conuerti confueuit iii 
rainepi. C^ hacrattonefoQcarris: fangtineBiei^ded 
femoribus "^ -deiraheS) a cibarii^ abftinebie, in loco 
fic^ ciaufi>, vt lumea A^ideief ndn po£St conflitues, 
magno filentiQ aquatn in^foula^> vel alueo ita apjionis^, 
vt ncm aodi«t fonttum^ mnnipulum rutae c^bei^o\ 
et kaccas knHi^ xv, olei ro&ri^ Jibram^ aceti.vndam 
wra commtlceK>9 qipuretauoDes"'^ diiigentiffime^por- 
vDges», etfanabilur. i i 

' ■ ' > ' ■ ' . . 

XXXI. (vulgoXXXlL) SpbaGeliimum^^ceitttmefi 
anioudia iuftinere. quae neceilitas his dcclaratur in» 
diciis: Subito concidunt^, et articuli eoruin extenfi 
font^ et toto corpore palpitant} aliquando etiam de 

ore 

Cap.XXnC. t. /rmff sncvac- {.vidtriC, 

ntC. ^ pfiflttTaS.hL 

b. intr$mrjki C. n. apponts nt tuuL C. 

c ktr§ku C. i. emutr, C. G. - 

d. fihtmC. k. iitiw. inf. C. 

Cap. XKX. t. nfMm C, 1. rofiififik. 

b. l^iii^ii^rAflG /«liflt fiififdeu' in. AMre/ C. 

'<*'. fKNKf /renii»^ ^iemmr G.' - n,*fcmnput, fdtmiitHfC 

c. «r«tfiiicni /W^vrtiif^C* /W^«- . . 

Tfi»f"« etiMii S. M. C«p..XXXI. «. Ita correxi vulg. 

1 nr/^^fJmtaf C. Spafmmn. C. />0/iii0/. 

^ i^c om. C b. Ua G. pro canctWeiit.. 



904 VlB«E/ril:Li«.XCvpfeora^CAt:XXXtt 

ore ^inam eiiitttufit!^^ ^^Qcubus^ tSs$m : dnkts pofca^ 
iutroque^:€}Qn{pef£rm9< cuQiunoris.quoquefiluatici pul* 
vmtn^ «t nitfum tr^n p^ ieptem dies 19 potioDe 
ddabis «t pui^. Sangttints^ quoque mpfioife^ laefttt* 
dtite dinaidiaaat eotyiam^ aoeiitaatundmi, taatundem 
vini^f laieriS)aliquMitulttm|^|pacit)ernv(qes^ etiiifiRmdis^ 
in n^BBijv.ill^tik dicitOffc4erga.'^ eOlttlOioiw 0t aceto et 
nitro frequcntiilune confricari. 

- XXXIL (vul^rXXXIU^ CJiiadbii ttttiVde luna- 
tiea^ aaimaiia ficnt honfiiocs repente.^ .copniiuit^ et 
intermoriuntur. Qdorum i(l| funt %na: iacentia 
contremifcuiit , iaUuae|>er, os :defluunt ^ ,. . defperata pro 
moritinris^^ repente^ confurgutit., et pabpW appetuot 
Cartilaginesn^ nitrimB eorum digito HeHlabis, . quanto 

dfrigidioremJnuenecis^ tanto plus^ cafurum iciaa. Si' 
joiinus fegida £uef it^ rarius cadet^^ Cuius ifbk, cura- 
tio eft, Deccaruice eios^ eopiofiim ianguinem toMes*", 
poft jquintmn diem de .tempocibtts^ looo calido teae- 
bmibque 'cDuflitueis, totum corpus theonanticia con- 
.£cicabis;.Tngttehtis; doembrum.^uoque duset auriculas 
pice liquida cum oleo laurino mixta'' {i9i:gvi^} per- 

3 vnges, et mittes intrinfecus; caput etiam aiuta^ vei 
ctiebdiari^' conimttiiieis^ . potionem auieni oithatttcam "^ 

♦ * ^ j ^ • , ' 

c. HtiHunt C. e. ica in marg. F. GoVl;. et S. 

d. Oii 4fiam pmipf €• (fie^ntuttr} in cont. F. «c S. JH- 
■ e. Vulgo pufcn, ^teiittf rtpentt C» 

£ nkrio^ C. f. pabiUnm C 

S* fangmnem C f. Ita pro narikut C 

b. HMxhnae & M. ' • . L pmemU fmfnifins tfi S'M, 

i. tantimdem uni inf. S. et C i. Si — commKniu om. S. KL • 

V. aliqutattum par, aimifets C \. fi coHda.fmit^ mn «^ 

hfuffuniesC inf.C • v 

m. fi oieo^ aatOy «mv ttrga co« 1. ei C 

fum frtq. tonftictntm C. ra. dttfakts C 

• iu. mixta ptruggmi omiiTo/Ai^M' 

Cflp.'XXKn.* a. In C .^ /«• C Vulgo AiMiJ^ 

nari. GocK. qmhufiam ratitnibns. - o^ Ita C pro ah^ tt F. 5. 

^ b. Ita pro/re^dtfcr C. <k • p. eera vei iflrt.ij. etttMtre G< 

i. egimmt C q. cathartiam om«'C pttitnef 

d. mtrtnis C. f«« — «/ G. .. . ^ 



itflTIS VETEWNAR. SLVE MVLOM, 305 

dabis efDsmodfc iGIeris' Tadicia vnekis dUm, 'ptoaci^ 
ndkit' vhciaihwam, diagridii vnciam vcuiiB«: qum^ 
cacoiaerif filueflris vncia. .qraattfnma benatrita com* 
mfcts, cum mcUis ieztariQVM deaoqiies^ ex^Q 
cochleare pienum in atjirne caiidae fectarium^ ^tiOh^ 
dradunas* tres mittis^, et.pdr jQa>defundiaf> C^ut4 
^oque eius faepius curabis. Radicem DianMriam^, 
id eft herbae ^^rtemifiae, inpjdkiereai itdiges^ >et per 
fiAulam naribus infofflabis. Kadicem quoque iaieris 
tanfam fi naribus defuderis, ea<iem ratione proderir» 
S^ autem pafiio perdurauetit^ caput eius vres, vl 
apiolb* fieri confueuit. 

XXXIII. (vulgo XXXIV.) Animaiia i^epe " siquam 
reooment'' quam biberant. quae paiGo e^ nimiaperf 
fii<%one'^ deicendit, cum fiomaduis paral)riui ex fii» 
gore iuftiiiet^ Sed hac ratioQe. curantvr. Sangui^ 
de cenitce detrahitur, potioiiesrthermanticae^ projpiv 
nantur, vn<fHonibus calidiifimis anni pedusque coniri- 
cantur^, purgatur per nares caput, et fi neceiHtas poAur 
lauerit, etiam^ finapizantur^' . 

XXXIV. (vulgo XXXV.) Sideiatitia iumenla diV 
cnntnr, cuni venas vacuas percui&rit fiigus aut aeihiSii 
aut iropleuerit cruditas autieiunia* bulimum^ fecerint. 
Kedditur enim ilupidum animai 9 et titubans ambulat ^. 

(^uod 



e. /•jNwKlredd.a.G. 

f, tragmmiicM S.M^ 

(^. COHjftCilltHT I fHtfjtKtUt tMMl 

mrikns cafKt C 

h. etiam om. C 

i. finofiuentnr C 

Cflp. XXXIV. a. ieimia cdd. 
a. G. 

b. 4k atimentit ftatt S. M: vm/- 
m/ G. Deinde idem pru knlima 
habet heUfw». 

Ca tnmefmMmurit-S^ Sf. ^taiAn^ 
Mit C» 



r.J?/m/ofn. F. 

8. rtHcem C. 
t cmom. C. 


fiinrmtictmC 


T. pndm, vnmn mrfte C. 
y. iurininm C. male. 

dp. XXnil. a. fiufi oqnmB 

tm. C. 


h.finmmm,^HimrmC. 
c. AC 



I 



ao« VKGETaiB.V.(vuIgoin.)C.XXXV..mviL 

Quod moHfbuf ciiiariw lenibutque^ potiooilittt cohH 
opoitebit it»« lafem vndam vnam et lieminam niul* 
fae fiiccumque ptifiinae^ miicebis. Et fi ex frrgore 
ca^£Bi'€ft, cQm viQo«oleo teptdq^ dafais) fi^ ex aeAu, 
ciim roiato pcaebebis, fi ex cnrditatevabfUnebis a dbo; 
fi de bulimo^ cicemofleresiargiores.': 

XXXV. (volgo XXXVI.) Sol qaoque canicularis 
ardentior'^, animaiia percutit in cerefaro, quibus de 
temporibus ianguis ^ittitur^ et fimili ratione curao- 
tiir^ His autem oftenditur fignis, quia deiedbm^ 
caput portare coguntur. 

XXXVI. (vulgo XXXVIL) Cruditasiumcntisg^ 
nerat aegr itudinem , quae hac ratioue dignoicitur'': 
modo in vnam partem, modo inaiiam^ ambulantes 
inciinant. Quorum i/la eft medicina : Sanguis eis de 
ceruice detrahitur, a pom et cibariis abftinentur. Si 
aeftaseft, refrigeratorias accipient^ potiones, non pa- 
rum etiam ^ natura compeiieute ^ 

XXXVIL (vulgo XXXVIIL) Bulimum ammalia 
fuftinent*frec|uenter ex fame , aliquando ^: ex laffitudiQe. 
Cuius ifta funt figna. Ocuii^ interius fugiunt, incer- 
tus eft vifus^, corpus^ tremit. Qui^ hac rationecu- 
landus eft, vt primo omnium defricetur ex vino olco- 

que 

d. ieniffimitq, C. b. alttram amMmit tf indimait 

e. (beminaw) inf. S. aNmn rMf- fc, S^mnum C 

iMM inf. C. fuccMmqm ftiaiiam c. Ita pro aecifiat C. 
kminam G. . d. ttiam inf. C. 

f. UfidMmC e. Ita pro can^dkre F. «t S. M. 

g. Hinc om. S. M« mn parnBt etiam nau camfeMitarG, 

maUmn pereatit cefehrnm C. ^l^tf^T^k M v«W ^r^^ 

b. emittetur C, ^ ?' ^? £, ^' ^-V ^^^V^ «*" 

/. i^ur^u^ n Gefn. Anftrtnt 0011110 acnlt, 

d SS^ r «• ^" S. M. et C. niii qiiod C, 

a. eiectam c. habct fffiwfiA. Vulgo ante Gcfo. 

Gh>- KWXVI. n.n$fcitHr C. tffifnt trtme^, 

dintfc.t. d.qHaf^cnraninfnminV.G. 



ARm y£TEKIN>^U SEKE MVLOH:/ ^z 

({jjttxpA&o^ tmc^ paimnQaiKdi amikmparftmiivijayo 
iufuDdtt^ eccmm eodon ccNklrirabis. il cliyiQn^ fco^ 
ris, per^codHitdigeres-^^ et repaisbitur. Quod fi 
periDaofirittbitliinus^ fiimlae^ hcniinas cum fextado 
vioi iufundes^y. et per comu digeres. Q^od fi^ iter. 
ageos inddeirit buliaxiin, vbi necefTaria defnat, ter- 
nin°* faucibus infundes, atttt o&s facie), et per QS 



XXXVIII/ (vulgo XXXIX.) Quodfi ex auhelitu 
iofktiones^ contigerint, cuius cauiae rationes^ reddi 
non pofTunt, .pufcani calidam cuin ipongia"^ c^rebro 
ems apponis "^ et pedori^, in aures eius oleum lauri- 
Dum mittes, frigidifTimo loco eum conftitues, nares 
quoque titillabis vt fre(][uentius ficrnutet. quo fado, 
ilatimexhilaratur^. 

XXXEf. (vulgo XL.) Si aeftuaueritanimal, et de* 
feflionem patietur, braificae folia cum apio contundes, 
et cum vini foctario pcrmiicebis, et per narem finir 
ftram infundis. Si vero fortius aefluauerit, petroie- 
linifcmen% dauci^ filis'' Gallici, abrotani^ fchoinuan- 

thi 

c Itt C. ce mic4m fonis fuiueri. Cap. XXXVIII. a. inflati» can- 

f^nm thi9 iitf. S.'M. Ctnu wHfidis tigerit C. 

"•rf«o F.S. et ex vin9 — cnm fwiw- b. ritfia — fvttfi C. G. 

«i/ nmAit Goth. c. ffvngUt C 

f- tf — rtir/r. om. S. M. et in- d. apfwet C. 

clttfit Gtfoer. ' e. tt in tmnt •lenm G. fiStri 

i- fi iHm F. S. Sic liptidnm indmcet olenm — fiigidijfimnm con- 

fndhtinfMit €t cnfoHtnr. S.M. ftitnet G. 

^Olnfecerif-^ degeret. Gefner f. cnrahitMrS.U. ixbilnrahitnrQ^ 

cdMlir9toi«comparattirU1.66.4. Cap. XXXIX. a./e»ictt addidi 

n. dt^eretf repar. C. ex S. qui tamen poft dancii illud 

I. fiierit S. M. inferir fenunta fcnptum. Armnd 

^fndis, et fer eomnm dtgt C infcrit C. petrafiBi^ armiui^ dancii^ 

vitnnuiii iocifum om. S. M. fimilit goBici , aintttami^ finaantafa 

I' ^ C niii quod pro ifir ex* Go. 

ccrprum eft ita. fnad iter agerit b. Vulgo dancii. 

^derit htiimnt F.«t S. nifi quod C. fiBiiS. fiitrit S. M. fimiii 

h:c ^m^. f^nad fi iter agenti inff* F. M. Go. 

^* \tL fi itirtgerit et incidtrit d. Vulgo addita verba J^'m« 

W"w/ cooi. Morg. IV, 59. lAirrfi omifi cum Corb. et Go. 

nu terram om.X*. omittuni eiiam Hippiatr. 



*oB VEGETII U&Vi/0^g6IIL> G£LiXL. 

Ai^ aeqoi» ponderibiu tuiiduiiiur^ ct^cmiisqtta moifc 
ddara fleftain releuanc. Qood fi his ita ineinbim dife- 
eerint vt concidane$ ^ihufdam ptacet abAineri eos t 
potu, et fitiences io aqua fngida vna bon (laie, et 
continuo repftrari*. Alii dixerantlioidcaoeam fari* 
nam eufii vino per comu'* fauoftua infundi* PleriqQc 
experti fiint* triticeam fiicinam cum aqua £rigida datam 
continuo profuiflfe. Vel certe tria oua cnida cum 
pulegio' et pufca^ deoquepermixto, &udbu$ in* 
fundunt^ 

XL. Cvnlgo XLI) Paraljrfln ad fimilitadinetn ho- 
minum iumenta patiuntur, quae hh oftenditur iignis: 
Ambulabit prauus* in latere ad fimtlitudinem cancri, 
ceruicem incuruabit, vt folent habere quibus fradae 
funt, rcdos pcdes mittere*' non potcft*^. fi* coegcris, 
parietibus fe iUidunt, cibum et potum ndb recufant. 
Hordeum autem ipfius vdum ° iemper apparet. Hac 
aratione^ curabitur. Sanguis ei de tempodbus' parte 
contraria, non qua contraAus^ efi, tollitun .vu&^ 
nibus thermanticis* perfricatur, cemicesque'^ eius coo* 
flringnntur vique eo, vt cratellis^ ex ligno"* appo* 
fitis conflrida'* ceruice prauitas dirigatur. Loco 
autem calido fiabuiatur ficut roborofiis. dii iplae' 

potio- 

e. Vulgo fihinMantimf. F. S. /F- e. flidMm C foltdMm S. M. »• 
nbtmtit, C. MUfii nmutbms. quam dum G. 

le£Honeni nli. ftmmmtlmt i. e.<i/Mf f. 9bfirmmum fimMtmr C. 

interpreranir rede Gefner. jte* g. tmfmit C 

mfiofit Gd. h. patxtanr S. M. 

f. tmidmit - immn C^o. i. tktmmidt C. tngmtMt 
v. rtpmmAm^ G. Go. S. M. 

h. cmtmm C k. eermxptt tm cgiM Cfmj^ 

k fnltm C. m C 

k. mfiitfmd Go. 1. crceeirV F. crir. C tirmcts at 

Cap. XU a. (frmmt) F. et S. «JUm MfMMr -. mfidHt ex lip» 

frmmt F M. prmmt vei tMnmrn S.M. i^' ftfitit Caorh. 

b. Miittirt om. F% (miitm) S« ffl. Hgmt imftfitit F. S. /^ 

c. ^ffiir edd. a. G. fit^ C ^iffefit» S. M. nobifcum C 
mittrrf fi#fi p«tf/^. fi fgit G. n. «oMfroAr tmidt frmdtit af" 

d. ftc C et S. M. fic mgru «L t^mr C. S. >M. femtut G. 
«. G. o. aMicMi S. M. 



JATRVam^hK. SVE MVLOM. 209 

pQfdaoe» dMvr. Si ' pinutt m"^ mum ffta^Dede*] 
lanm «dtiiiiMKar ^ vo&ocMfit, cenitces «0111»' vnm» 
tur, i»# ^ dMiraiilus cA, fed ei paite con* 
tnr» ^ Niiiifm wd^ ^ pdioiBs ab uma Yfque ad 
cmioM ^^MMrkalie^ ec m tempore vncur «d inea^ 
imm fcotffik In atia awiem parte tetapori^.quafi 
AeliaiB^ pirttftm cauaerie facies, et in paite renum 
yispt ad aMKili«i ^iinaia^ ^^tfguias ^ ^labw ibleinnitef» 
crcuraA. 

XU. (vul|p> XLIL) lumenta nlmio fiiltu vel curfu 
aut roioa com .aliauid jntrinfecus * niperint, vulfant. 

J|uoi;qbi i({a fimt ugna: Stsanguriam patieutur, ex- 
aubiim etiam paruiencum,,et quoties valutara fuerint, 
DOQreooluuntur, nec k excutiunt. Si recens ruptura 
fucrit, (anguinem magis exfereabuat^, quam pus. 
Quae ciuandii: |[iutinofis et lenibus^ cibis. Talem 
€tiam accipiunt frequentiflune potionem, Thutis.9 
otticuli vaciam vnam, opii vnciam vnam , heltotropii. 
VQcicim, quod intybum^ agreft^m vocamus^ rutac > 
vndam vnam, quae omnia diligenter trita/cum vino- 
au/lero^ quafuor menfutas adiicies^ et^ per cfies iln* 
guios^ dabis ad comuS 4<»nec quae intu£ rupta funt 
gludafiotur* 

XLII. (vulgo XLni.) Sed* animal nonnunquam 
iuuadit ioianiaY vt prae&piudi frangaC, iefeque morfu 

kce* 

p. rtliqurtmk S. M. Si#cn(0i a. «^ifHfcNi C. 

mdcknmQ. Cap. XLI. Cf. V«s. J. 6f, 3. 

q. r«r mUtJUnm S: M. a^ Inferit itarinficur C. <$. 

r. Mi carMter C, \ b. I» pro.fJWfJMAit C. 

% vdft pilptmC. quin /tffM»* c fmJiwr F. 

*» vocinnir Veg, 1» st> ♦• vt d. intuhm C 

fcifiK. Co«iit«; cpedo.eft»^/ e «Jfm C. 

K^ Gfl£. £ iMca/ S. 11 

r. t«rftcniC Sed ctnox 4117^ g. ctom.C 

^i vidcrar, vbt ca adam Jt b. <t inf. G. 

o^iti. Gefiu i cfnf«M C. 

v..Wte».^<frfMiC '^ Caft- XUi. R.M'om.C 

T.iy.r/r. o 



laceret, ioipetvt^ ctiam ia boiDiaesJbiat N^Jhi^ 
auribiis iBicat, oculis etit^ [attttm «t {phmAi^^ c^' | 
ex ore egerit IpumaiD, queai icaute,..i]^ iQcdeAtea 
laedat, dili^nrerque coti(mnpH>, .*«. SiiipHHOT ^ ik 
ceruice et de cruribus detrabuto ^, iiirfiin]|j(|ue mtc^ 
abris oontineto» doiiec aj^etat.cibmiL. <Pu«».i2oqedt 
ad patienttaoi reuocari, JucPiW. cicutae'Vlx>f.,aeeti^i|]p 
et aquae.vnaai bominani {Kiini(<M«jet.pcr.os.dQfuadis^ 1 
Poft rutam conterito, et fupra cerebrum poiMto« ca- 
putque lanata pelle conftringito et '\ punto , et cum pro* 
feccrit, calide ftabuietur. Tilis quoque potio equis 
fabuenlt rabio&. Baccas lauri nouem etallii^ purgid 
grana^ viginti et vnum, diiigenter"^ conteres, etcom 
vino veteri candido per narem fini(faam iniicies. 

XLIIF..(vulgo XLIV.) Si-animalia dtim fudam 
hordeum comederint*, vei ipfum hordeum nottum fb^ 
tit, quia yehementius caiet, vel copioiius quamopor- 
tet otiofa pafcuntur, absque dabio indigejfiio et pl^ 
tura^ comitabitur. Q^ae pafllo his agnofcitur fignii. | 
Sudabit, ligati ^ enint armi , ambulabit incertttin^ 
Sanguinem® el de ceruice detrahes, aceto oleoqueper* 
mixtts' totum corpus diligentiinme confricabis^^ kui* 
bus*^ ambulationibus exercendum' eft, et ab hordeo 
dpenitus abtiinendum. Cui eiusmodi fubuenit.potio: 
braiCcae folia contundis, fuccumque exprimis, ec*^ 

myr- 

b. impthtm C. 1. irana onn. C. 

c. /•dt vt ftra C. (vt fir^J etiam tn, MUitmiJfm C G. 

inf. S. Vulgo/an4t. Cap. XLUt. a. cpMwbrnrt '-• 

d. tfH oro. F. habct etiflm C hmrd, on^ C. 
#ai/f tnM attnai tt J^knMii • b. pro pittbtm. 

Goth. f . c tniigf^Jkttt C. im itet vH 

c. €1 om, C Jkia S. M. 

f. ItA pro ir«l«fo Go. d. inctrtHt C G« 

S. vmm aet^nimit C c. fimgnis^ tktnkttmr C 

. dtfknitt C. f. ptrmixt» C. 

L tmratnfs (f. cmttatms) vt a^ g. evnfiriettnr C ftrfrieatnr G. 

iidt fioMis ':. Poltea rahvrtfit — h. ituikut r- «4/»«- om. S. M. 

niii — viginti m vmtm Mi. Qoth. i. CMrcfniitf -« alifiimnim C 

li. c/fi tdd» i.G. K. H om. C . 



JOmS VKT&imAK. SIVE MVLOM. atc 

mfidmt ]idiiereiii, 'Ct'^ pMnm li^ikfnnkis, tt vmuin 
^Htm QpABoaA mifeets '<)iiod per iHduufiy per^ os dt» 
(nxlet; ita ^ige^o^ €( &n]tiis oODfeqwtur. Aliquanti "^ 
pfftcadtittioMi^UKaMit^afierre fcii^dit} 'quae vwitas 
ik au<:ulB .ibfa:<kKgend«'^ eft, crnn animalia ficut 
hniiois non ifiaaibuairerbiSY fed'cettia' medencfi «ite^ 

CUKQtUr, / 

XUV. (vulgo XLV.) Puluoonea^ vt integri prae-i 
flaat fuhAantiam^ vitae, ita vitiati pcri^ulum afierunt 
moitis} quonun dolor manifeftis deciaratiH* indiciia» 
Aefttt, tafliet graincer, et exicreabit purulentum. Si 
cegdcnda bogior fuerit, de prioribos*^ claudicat^ pe^ 
^boa, gnneni fbetoxem naribus expellit, diflSciJe fe 
coUoctt^ et® &briens ptaefepio iocumbit. corruptum 
cileilabit ^. AHquaado. ia corpcH^ ipfius ^ fimiib fui^n» a 
culii tubercula naicuntttr. Quae^* tegritodo difficilts 
cft\ fed faac pocione^curanda^: tfauris mafcuH vncias 
tm^a fiyfibpi*^ vncias duas , foHi ^ vdciam vi^n, man- 
Qcc crod vnciam *vnam, myrrbar vnciasduas diiigen- 
tertundit et cribras, ex. quo puluere vhum cochlear' 
com tribus oois et aqua ^ lemperabis ^ et defundis ' p^ 
01 Si cibuna non appetit, pro' aqua iac oaprinutn 
nufocbis, et addito mdlis cochleario^prcpmabis. Suo- 3 
<»mqiioque ptifimae eom oleo ro&ce6^ etpuluercqi^ 

O a fupe* 

n. Hinc om. S. Mi cwotvr S. M. Vulgo J2««r«Mr. 

D. ^MoncitMit .— * mtSm C. r. f/^ o«k C. 



iont ;> iiBi i i /gi^ i iaw ^ w i t i ^r d. k. r«rt9fi« C. 

0. ini^itrBr^—cfrCi^iMiCnPr 1. ^ inf.C. 

lu mii«£ Qoclk < m. lincf S.M. viic. t. C. 

*Caf. XUV. t. lcaQiproM- n. kahpi p.i fimv. u bm.C 

"•M* Idcm >foae /intf. o. trifalii magni (f: mtnnatj croci 

b. fifrmis S. M. • ' • «a« Mtei vimm S. M. 



c. H»«#ni»)i» S:Ui * * p. c*^^«^« C. 

d. dmiiaHt C. q. «fMW C- 

c >« «^ M/hMiar ott. S. -M» r. Ita pro difimdif C. 
Vulgo cft/faf. 8. Hinc om. S. M 

& «4r<MfMr C t! -dii/iim — ctmfftktnfi, fH C. 

g. iffnu om. C. •#/ WW Goth. " 



»!• VEGETII tlB. V. (tnigdllf^ eitfJaiv. 



iiiperias coj»finiMAm ium om 

m ^ (^a« qiiOfl(iB m duobiM lincttm ItiuMi.triiigfeM 

ct vno fMtariti «m polUiiii &ci9$^*4ifMm jdinifixyt 

. (px fupn lcripto puluert <}tunqM'«Ddileum^> Se^ 
fepteiuai ofiuias f Sd»B (logiiiis ,<ti^|eM/^ ^uaa ^ooti^ 

4id fukflanftein di^ doQeo<ik)e«iiM«|qMei«v <42iii 
omneni efcam piiopter faflfdium Yiridem oportet dAcris 

^ et contrario lenticulain vel' triticum vel hordeum tor- 
ne&dum cum pidea dabis, vt .<)iiidqaid exdiuerfitate 
ciborum voluerit^ cltgat. ' Ladameaiweni cotidie ci 
.conuenit dare K Deambuiet primmn j « vU coeperir oon» 
v^efeere, ad exereitittm rauocaadiini^^eft. Lac fid^ 
^rit , aquam , in qui eruum.prias lotum die ac sodt 

5permanierit^ dibis in^ pom« . In cufaY pnimdnum di 
.eeruiee vel de patalo hi$ ianguiaaafetcuf, quibuanec 

• faAidium euenit, et^ fbrttcora. fiint corpora.. Qnerei 

' 4U0()ue vlaii loti et in&fis aqua cum vino veieri Optimo 
lodoreto heminae finguias miicebit^ et^dabis.* Q^oASl 
vebedKotios ivexaberit^ aegritudo, ettraniQerit in mer* 
J^um: ntdtcis^ Jeim6i drachmamy tfauria mcm dxm^ 
fnyrrhae dracbnem, fuccari iemittndam contere dili* 
genier, et cum vino dijBRmdel Sunt er lAa iciiiedia. 

6yua ali^ ift o$^ eqnl frequenter ezprimitur, iemen n* 
dicis datur in vino* amygdalae fejcae cam aqua €&- 
Tmtm. Sedcftjttiacfficaciorpotios CudaiQOo^i^vfi. 



cias 



V. 



C f. ItapfojMCa 



X. Ex i»ih Himtmm/bmi.f^ g, in iiif.C 



tif tam mn/^tms. pdttmn ^^f • h. IM pvi mlfm C 

fift,C. Extaatm$mi9htfim^ ' i. lai aro v§mti$m mgtiiMiimi 



piehfit c9Hflftrpt fUmm ^, fi lnnfbfrMi» Corb: . 

y. ofat C. fit aqntiuU trmi/Ui. 

ftf. C. Itutknb^ ml ttiimM nm h. 1. In pro>li^Wi* Ga. 

tmrrtfoHnm Q. Vuifp mmk^mm m. m C/Ga. diifMipf «^'■f- 



9ti htrdeo ttrrtfaatu tm valgatuai «t Qo. corresu. 

a, valntrit om. Q. n. (etJH^ iringir (pro «fytpi j 

b. M C mHcif e^ mtttf iMf S. mfii wk. 
c rtnoemiim C - 0, eiwtmmami pnr. i» myt^litUi-' 
d. ti hihm C dt vnc. «, fimraHt fimmCjf. fimc. 
•. caiMs a C h. t.fimmic^ C, 



JRXIS VKFI^AR. €tV£ MVtiDll ait 

• # ' • ■ ' ^ 

cttidiii* iitfiMr jri|CMm$. floimrmGilAi Ttiam, qui» 
oiBHij^ ii «iUJfB^ct fiae febittliimt^f cuai viao, 

. -. -.oi.- .- • . ^ ' 

JBcV^Xvulg^^Vl.) OrdicphDii&um^ iuaeneum 

du€ii4(ifo fitfpendk^ iluni tuasiii^ee liudit. Ejc*^ quo 2 
vido^fficile.Aibmbtfttt'^^ licet in Jongom pcotnbttl 
vit>iiu ' PQlm0 euifft eosum contrifaende (e comburit ^« 
vade dtOMides cum morte inleqtti confueuit. In xe^ 3 
ccQU timen JitBc eoiMi feAinenter adhibebi^. %iiiguiT 
imM pedone dftnbei^ et mero akoqoe permiytum 
il«)OQal«£ii^hun*peninge>^ Lixiuium* quoque cinerie 
diligmtiffime cimim v cum deo optimo temperabis 9 et 
ptf om diebua.nuini^ contitmis eidem digera^ 
FbtiQiiBm;qiioc|Ue ikbi&.poflmodvmc Sinapit Aiexen« 
drin»fedi.ec^^ fiiiphuris ^ioi , < et^ myrdotfv eardamomi 
fpedey aequie . ponderibus contundis ^ et eemi»^ et 4;um 
ffidk ppcima*^ idecoquis. . . Ex j|ua.oiedicaimitto ad4 
nng9i«diomt nMi» dim.''^ mo ntgro joalido dikes, 
ct ^u^ir peff oi p6tionabi& • ^ JiB^ vuo myrrhae vn- 
tmim^ iiilpbin^^vneQimjrnaoM^nitri.i^^^ 
picb iiqi^ae. pufiUum, deterunt« jnUtitow melk et 
Ttoo vctem odnrat», miididov:^i; natts i&epiur infun« 

O 3 dunt» 

«. fhwmmi S. M. f. MwtcrC. Dtmcm fefiinMt 

p> inpit fifre^nenterfy/ifiratC. Go. fed mirgo adhmttis habet. 

<)./m(C Vul^o errt » Lhdwmm ^uof. HL tritum^ tt 

C'|i.XtV. a OrtMfie^bkum c. at. ffH. ttmpimm fif mner 

F. Oi f hii nin Mn C. iiobi^4>S. ecc. C. 

b. «t -. ^mflff C. leiiofcrit h. ,wifii«fxS.M. 

*^",gy- ^^ ^•^'- '^ i. «t om.C. fiixke — w «f 

cnMl»f^«fl.G..Mae»/^»- e«i»ftfr/*tfwwii»/jifcirGoth. 

Gok* ^T^ • '^'^ ''• r«i.t««i«e/-: itme, - iletf. 

e. lihentmr C. deiocept oiniffo m. i» C. 
^*». Goth. f«/wo ctioNi eara»» , n. Hinc om. S. M. 
ofntrakendM et /e tmkmk. o. /H//ertf vini ({^ro inmj C* 



ft t4 VtGWnimi.V. (irilgo 10.) QA9.$LVl 

5 liant. Cilrabis Meem M aigMt^ te fl ytM b» wirdHi 
tioatbw vt fudet: «t non foknn iit^fmiMei; iedMMm 
in foeno nitiuin <iim nieiicfito'^' if|itftiin^ fiMipet 

accipiat. 

" • -..'.'•/''/'»:!:• / j.' 

XLVL (vulgo XLVIL) OpifflMmid ^ ijiiOfQe £ 
mtlis paffio deckratur^ Ortfaotoniiiv eft% ytivm 
eft rigidus, opifUiotoiiMUs'^, cuiriivpo(WriotifaM 
tibus fnorbus taMerit Cuius lAia faat figoa» « Aurei^ 
rigidas^ habebit, ooUum esMniiiMi^ ocuios miooitSi 
tenia pellis in facie, labia grauia, vt ofiafeift et es' 
«periw vix poffit, dbum potufiM|ue &Aidiety cauda 
rigida, greibs incertus, membra dfAenift^^' difiicik 
progreditur, et fvequeimer in poftetipfem partem-coih 

addit^, vadeopiAhotonicus^nominMr. Quodgenus 
paifione hieme curare difficiJe eil,' .aeftale autemfi dili^ 
gentior fueris^ obtiuebis. Qoae paffio pcraeftattat 
his nafcitnr cauiis; ii iumeiituin«itie|ttiffimo fuerit lole 
percuiTum, vei ir in itinere \ prioie daudicans pcde, 
coadum fueritambolare vd cumre, et vefaemefitius 
fiid^rit; vdP «ex doiore, fi^ acmum laeieril, vei 

Sfupra ipfum iacDcrit, . vt.tfmus indormiat. Hieme 
autem, comdeitinere vdideeiterdfatione veaerit, ec 
cum iudoie Aeterit itib diuo^^Jn frigore, aue in loco 
(recenti'') vd liume(iio aut in^ marmoraso, aut^ tefle)- 
lito, vel fi frtgore maxillae obdormierint, tunc iAa 
siegritudo concrahkur. Cui hac ratione tentabis fuc- 

curre- 



^ fic C. mtakr. ed(i «. G. 


h. naditC 


q.flma 


i. tpiftmmm edd. t. G^ 


Cap. XLVL «. EMuni F. 


k.lMproyiKrffxC 
1. tx inf. C. 


b. indiatmC. 


m. <r tx Jkim ^Mwmmm cdd. 


c. inf. C. 


tx Mttt vti fi ttnnm cx iibris 


d. rtmt farai»/ C iMHt rmtkt 


tdidit Gefner. 


Goth. 


IK d»C 


e./hif/toF.M.aM. 


o. ftendi vti om. C. fmtmi in- 


f. f0f) mf. S. «it «r iof. C 


dttfutn htber Ftbr. 


Vulgo os de«ft.' 


p. fii inf. C. G. 


g. dtPaOiiC. 


q. Vfll m C 



ARTIS VgTERlNAR. SIVE mhCM. 21 s 

curreit. A^pis porcihae veteris libras dnas, refinae^ 
terbentffiae'' femiKbram , piperis triti drachmam , cerae 
likra», oieT^i^fetefTS' iextarios* duos pariier decoques, 
et calidiflime totum animai pemnges. Multi eruum 5 
decoqmmt; cafentemqoe aquam capiti ipfitis tingvientis 
impoiidiit^ Aflf Tn ftcrcore ipforum calido obruunt6 
tcgrotartei^ , vt' languorem* exfudet* Plericjne colli.7 
gata^ fumenta cofrimodum credunt arenis folefeniea- 
tibiis operire^ 'Haec quocjue potk> tra^tur falutaris,8; 
Piperis triti grana dctem', ccdriae* pondus dcnarii**, 
nitrivnciam^ vnam, mfxturae^ laieris Gyrenaici^ gloi- 
bulum ad magnitudinem fsibae, trita^ ak}ue permixta, 
addita itquaminis^ floris heniina et vini veteris [fum-' 
nri''J Jextario^ bis in die ^er ds dtgferes^ Exper-9 
tQm dicitur, ianguinem bubulitaum ^ait^ulii etfoman^» 
tcm, ftd moderate per comu*^ &iicibu$ infiindere". 
Qaod"* fi forte defudit, Auris cribrati et falis triH 
fernas • vnciais cuin wio optimo predefie dixerunt. 
Calidis medi6»menti9 ahitnal expedit dum fan^nrper-io 
vngi^. Adipis tjubque porduae rccentis codae*^ quan- 
tnm eiifiimauefl^, oum oko optimo^^ et vino fimimo 

■.- -^ ■ i.y T • . . . . ....... f 

r. pco tmUmk ifrrbtnifi^ quod hgbent alii, nut- 

s. lih. 2, C. lam praeterca mcnrionein inae- 

LafmiduttL ( aiatn. Gofn^ ; 

▼. t t ^i^l/f nt em C. f, tritam atq\ mixtam C. 

X. Itt pro langtuif Ci Cf. * g. o/Si ftori J1*i. *C.' h. c. fimi 

. ^ ^icex C (^n. pro calqpttrf aviiitf vt etiam Gprlf* ^ 

nmtntit — rme/ /«/e fernmti kene h. Jkmmi om. S. M.^ et poteft 

«a»^w Gorh. eoBigm iuminfa efle glofTa fittfrt. Yed 9nmiR /Jiwi- 

«w acAmt «jI^/ /Iwf yi/ew tiiew- mm etiam eft / fq. Gefn. 

ft*«f d^emi. i. fic S. /extarhm F. /hrf.I. C* 

*. Ui pro «^'irtf S. M. Gorbi k. iigertmt C - 

a. lii pro ceijri C }] evtwitiff^,* *'• 

b. ;?r^; m. C. m. Iw p!*a i»firti*f€. Go. 

c <Mi/eM. VmMi' S. M. dctn lu Hinc ad / I3. om. S. M. • 

WMw C h. e oXuff», quinl dra- o. ter fuick ftrip, tmn, C. •/ter 

cHmae etiam fynonyiftiim cfle, ex 3 IX. Goth. \ «i! %nMre videtur 

GalenQ probat Gorraiti» h^ v. Gefneri conie£turftm, in^JVd/ It* 

Gefo. tereM^cv^oXi^puMnHs. 

d. mxtik laxarir C. p. i;f^irerf C. 

«. fic S. M. quod pVaettOi', ciiiii q. co/otM C MAtft* G. 



«1« VEG^TH LIB-V.MgoIlIOCAP.XLYn. 

€C meile commi&fS>^^ ad carbooe^ {iai^'}.dcciK 
!c{ues, ac per mith infondes. Malagma (jttoqiie <lc 
calidk Ipeciebus in carbQmbus cum olcoi.qrpraM) vd 

licommuniv^ed veteri) feluitur^ et pcmogimr. Foft 

curam c^erifur fagis, ct in iole calido exeroatur a fef- 

^feretrepfdaaaS ^itifiidet. Poft iab^ validjocibus 

K abftergetitr, et^dteuo vm^hiBi operttur, pioeqooi{Be 

liqiiida admrxio* oleo peru^gpndum, aoa tameo nioua 

I9pix £t^ ne conom laedat* Mqmntli iam^ vaiidiori^ 
bus de ceraioe ianguioem detralumt. Pierique in bal- 
jKum docunt: calidiffimis .potionibus cunnt.» id c&p 
Jafiire' et^ cyiniao,. aniibtoleo^ baccislann<, exqoi- 

1 3 bij» quotidie aliquid cum viuo miniAnat. VnAionibitt 
, quoque iftie vM^atur. Ce^ libapn^ le^aae vod» 

quatuoTv opopa99ci6^ vnclas dua^i medullae ceruinat 
yncias tres, olei Aoraeiai ^n^ ipes, olei buarini vo* 
cias quatuor, qMee.oi|Mii|i decoqtiuot, et ia £ok aot 

1 4 io loeo calidft^ perwguni. . A)id qwpie vnguenti cocd* 
' «pofitio talis eil: Baecarum^ Jauri £3xiarium vmma, cf* 

mini^iexlarios^^duos» fi»i{pbarisviulvaciasties, reiiiiae 
vaciaiii vnami» galbaai vn^ bejBir. oioi iotBCiOS duosi 
fiae omaia decoque^ gt ^eris; 

XLVII. (vutgo XLVnL) Lediatgtct quooQe ith 
meoti iAa funt (jgn^ lacebit iemper ef (Kmniet, 
aeque cibum appelic' aeque potumj cum ezcitatum^ 
fuerit conttnuo aggrauatur^, et ie pioii<;st» et mace- 
fcif^, et quamcunqoe ei^dederis potiooem taoquain 
donnitans* vix iiitoipit. quod' bac ratione curabis. 

Sub. 

r. yhii^om. C. ft. fl|fif td dtf /«r. ^. S. M. 

t. fft fiptim a.<ii. m rif§dom fi- d. Hinc fld iMihm' oiN. C 

fMQoch. • " Op^WH. a. i9^«tc.C 

V. ft — l y e ^fy «m. C. b. «FfroMftu» C. 

X. Mmm ftntiMh p t n ai ii ftim c. grmttm C 

ft^xvrccbrr. hfmC 6. inimfi^ S. M. 

y. dienm-S^ mmi fh W* e* ^ta pro dmmtut C. Ge. (x* 

a. tMxare C. miUtMr Go. 

t. «Q«..a...; i^^imw»^ : . 



fma vemiNAii. sivE mtm. ^r? 

SMmitQym fltbiiki ^ Arilbni oibM^ dpi. capvta 

diis.ftriiQg^ oleo^cuffi a<iiim.' wto^ iia vti^ut-^ius 
et iwqi JQ^das, ea^ vitinM potione: €$mQmiim^ 
iUj^nfiMii^ ' iMA ttoftratem "^^ et herUei ' Am«(ifi4in 
in aqQa-decQqms^ « ^uililiiotidip ci binas ooQ^pm* 
piaabiiL Cui et pedet prioies &€(|9CQt«r foolctQtabf^} 
calidai £)ist>«oi9> haec pftffio adiridius" adLtredum 
pcdem oofffiiiiftfiie. . £A qiitdcm periculofii paflio^ at- 
tps cunitio.. .cuius jfta iiim ^na. Oculi eius lacry- 
loabuut' ^^ lipptaiie, in pracieptOy^ donnilaos in- 
cuobity a .poflwiQrrbun msJniiws outat, ee lotuui' 
gnffistnr. GiA ,&ngyiQtmk dHriibes de pede; 'pdoii 4 
iam^ ^«t 4e &iQQre iiaaftro, exquo eum Jianii^. 
Herbaaa AftisiBiiiam coutufHnAfft csy^ratam* ^abis 
cam lixiuil iextario, et olei cyathis duobus« per tri'- 
dttaai} qiiana die: internilt^ii* Q{!od H dWift non 
appc^.efuum^ nioUaiiiintCcc aquat^da {eooiedaC^ 
et acpam'] bibat» Si nuaus .profecerit,'. lisi femenS 
cumaqjuii js^olia decoi]Uil»4^ etJiepiiuas SmgfJks per 
dicaiing^dos :4abis ad^ Qorou, addito meUequaQlum^ 
fuflMat. ) quae potio: eiiam iabncicaiitibus . paodeft. 
Lethargicum fnimai frequenti excitatione .* prohibeo-6 
dum coaflat.a fomHO. Afiidua quoque iniungenda eft 
deanibilatiQ.^ fi ante omnes praes eius miieris in fo- 

O 5 mpn- 

t* ^M S-M- Vulgo ftat vt bihm q. pratfifiimmBkk^inmkC^ib. 

. Hi* Cork omittit oijo^m ikk* r. fodix C. 

k«aiiDf«ruicxC.S. ^«/«taC. s. Vulgo CMieMnllx. Poft rm- 

i. (km m^trim C. mimu . F* tMii/SiNi. 

«im tmm Go, e i. e.ftmmu. iaferii^.C. 

k. himc vf, pmimitm C. v. Ita F. AL & 11. tt C. nifi 

l fiiwwiirttt Hbn^icMi C. ssw^- <|uod mOitm». hftbent. V.S.^«ii 

wl« fl{)rr7cm Ga 4v il^^>b 

nu VulgO' iiUm imt,hm% vac« .. x. JneluGi oiii. C. reAt» «ude* 

tndiiia IqiukitUr'» quta jStntttit re GeCnero. 

Corb. Go* . «i y. «4i ctms om. C. 

B. ffiamm pimB C. at^r, al s. fMci /»#ctt Corb. 



felcM mi^thfier^Go* •Malhn JM- e. Iti pro extreitmhne C 
Bmapid§f mt. , , ■ ^ b. mnknlfOio, f mite emm$t pethg 

0. fdjfro «r^f oiti. Corbc i wi/»ri/ iwMimpMiC vulgo fi «itfc* 



fdjpo «r^f 00 



p. to r i jaw ia y ia i .Q. ... .. .tiimryAitf. 



ft% woirrirtiBw V. (vuigb mo eiA*-. Jim 



nlifMm Nitit folllkM^ fate et Hoefo ' ^ititlm, et 
'ttfkilt^ Mgulfs ifHpDiiJtf^ littinain qiM^ue tritkeamf» 
ciHii^J tfkis iftUbtts et puiieae fextario viM^ faucibas iii> 
T&odes^v^h^^tn AFtieinJfiani run&m cuin'f>leo er mo* 
dieo liiiiulo * dtbis ad coniu ^ ; abftinebis ab ' honleo % 
filhae foJfidae fektartuln^porrigis n vigikt, doaecda- 
fioret^^edomet ctbosl th cenitce quoque* languineni 
Seti* dcftrahes. Doplettim ^ kac potione^ corabis: 
Rhei' 'Ponribi^ vneaaa-M^;: caiami aFOlmtJci'^ vncias 
dw» fptcae ntfrdi «iKasis dutts, radkls cappari]» vncias 
duas'i 'tuiifa' et cribrkta pemiifi^bs'^, tt terte cochlearia 
in^^ftfxtttria ftquae tepidae dabis inpotu^ - Nuncjuam 
ffigidain, mec nimiui»caiidam^, ied tepidam et pa- 
nai^^^aid btbendum^ femper aecipi^t. Afiidde flageii^ 
exoiiandiim * aui voce, vf vitium ttmore deponat. 

• SpLVin^ (vnlgd XLIX«) Si ouod ii^n^iitum mor- 

btiti fegium '^ iiabisairi(, liis agnokitur ^ fignis. vtri<)oe 

< OQitlr yirides^ fBnr^>; 9C ^ ^eeruicem ineynatam habebic 



i»^ csei0va' ptrte^ ck^ ped8|[dextr&6 eiiamj finiftro 
videbitttr dandtcafe. Cuios curatio «ft i^ Loco 
tenebrofa^, vbi Imneki vsdere non poffit, ckaditinr', 



c. Mdpoms C. 

AIQ*- CtfftUHt C* 

t. ditriori edwiatitr cih Corb. 

V. ^ftwfae tddidi ex C ' 

fi. «i om. C. ' 
' i. ri^. S. M. 

k. Itt pro rnHone C. 

t. Vull$o Af^eniiri, C.*Ac9ri 
TwHH. S. M. tritt Pmiti vm. ^ 
Goth. Fontiei mtcias trts» 

m. V\i\^o goMae Ss^riatiCM, 'Snm-' 
•buc: ^oiiie Syriacae. S, M. cahmi 
^yrMCf . Corb, f o/. Syriatici vw. iU. 
vt Goth. 

n. mifctkii C. 

o. ciimG» 
• ' f>. ^«niiii C. 
. <|. caUium fid tefidam C, 

r. fafum ex C addidt. e| ^ 



S. M. cochHftria infirwm ttfmufii- 
gtdat fepMe 'dnkh -* rhtnptmrt fii^ 
gjLda — caiiditfid tcfida ad M. 

s. excitandus C J^i^cSiim d^ cx» 
^r. Go. 

Cap.XLVin. «. I. e. «nfiM 
in temmate inftrk Q. ii^ ami- 
finer Goth. 

b. agnafietm C 

c. finnr C. 

d. ct oro. C. 

e. in om.F. AirfraarfMicfiia* 
lebfttGefn. 

f. A C 

g. incluCi om. C. S. M. de tep- 
«fce ct fede hhim fhtifirp «. c/. Go. 
^tiiquis omiffiSi Verbt: 
Jfuifiro om. princeps Bditto. 

h. ffac^cffl^C 

X. dflMteir ct mMmt C 



oleo et viaatvpido viigetur^ at«|ue firieabinr. <l^a 
dci "^ jDdlare» 4ion nHiiiis pondera qotiique n» ignem 
impoBuiitar, * 'aiuioali^ atfot coj^uiatur ad pedes; ^ttk 
beae GnAierinry ibb eiiis) ipapibos apfH^uMtttr^ ft^ 
ibfi deQ}>' figumigatuf'' oei;>nares et Odiil, ntnorbi 
ym» exfodetl'. ^od par feptem dies ccmniue eft 
^cieiKiofiib 1' vFali esiam «aiione £iccurriimis\ fio». 
gQiiiecaprioiO«ladeouiJb,.aiiagaUico% cofto, okd^ 
m pamer «dinixto potio confidtur% qoae per dieei 
duodeeiaQtdator. 

XUXi ' (wilgD L.) Sed interdom bilis*, ^nae 
diQlen> appeilatur vulgo, £>kt iumenta vexace. <fam 
paifio liis declanitur indteiis: commouetur ac voh- 
titur vt Aropiiefus^ Sanguinem ei^ de oetuioe cmif* 
tSf datmtis «iusmodi txintinuo potionem: berbae 
tringiais^ oigrae vnciam^ femis, manna&^£j(M» 
ri< vnciaai. vnam., nttri vndas duas, altd^ vnoiar 
im, viai optimi iextarinca vmsm , contsxes ^,- ex 
s^ua niaiiii hflminam> ynam per iin^nin naicm iBh 
Wles^. ...;..' ;,.. u^ •. . ^ • 

L (vulgo LI.) Quod fi aridam bitem habuerft, 
iDjitodi ftgreflem cum vin6 confaitam per^narem 
dextnun dd(bndes, pro hdadeo far tridceum dabb. 
f odooem ipiain temperabis ex aqua. 

^vtme $aUi nus cfpttnam C tiffinmfC ie hiH^pmc^M app. 
1. nfuto «tf. '^bfnaAitKr C. S. M. Vttlgo^Mf «- cMirM -^ 
m. %iv mtimm mu . miimx «MtMfsr — /Uint, 

<»B^S.ftt. .. .. . c ftnpif9. aUS.M. 

n. cr iaC C d. m' inf. C. 

/«fnf%M— m^jC.jtfjni- e. trmtt^, C idcm om. «ijprar 

■^«t etiam Gdth. . pn€.ftmit. 

p. tt/UMC. ' t. vndarjhx S. M. 

q. f*ctmtr€t»r C. e. cract C. 

r. // G«SI(MaiC. . . • fi. alL vkc. d. om. C. 

s. ttnfdetMf — ifl&dwr C >. L Ct fx « afM C. . 



.S99 vEOBVii Lm v.^somj ctfr.ULLn. 

LL ' (vuJg^ LII.) Coli * pafiio .fgn^fyoM cnictatiii 
iuBPfntis^mifii^t iofeiTe« it» vtcaralitciAiitfliopbofi 
t& <srfdaiitw^ ied.. hia «gnoibinir ligaii^ Ciim (Ut>* 
rop^neeaMiciidit^* vt •mpeuin^ piite8«^£,6ds*' fiifpeii- 
fiW fvmilsiMidQkir fubfi^ 'tt:ifci»t nomHiiqotfn^ 
auo: frigidm aqoftin' aqccpcrit^ tMmiti» fifdatt^iwbelae» 

dCui «ba«) iitiofie .faooMfritoi.; AaiCi^ Pontici ^vnciam 
-iwam^ . ^tfoff^liiu vooiaai ^VBamv-fi^enieoUi^MUiiia 
vno^m'» piperia .QigriiVQciaa^uaai inaRubii vnciaoi 
vnam> - abrotaoi vactim voam) woeAk. mdaa^ tie^ 
Leuifttci^ 34« centaureae' minoris et maiocis vnciai 
duas, chamaedrys^ femiunciam, iupatorii^ 3 qoatuor, 
l^iberis vaciam lemias poltgii ^ fixiiiiBfipam ^ ititae " 
^vficiamt «pii ieininis' vnciam, pariter ooBtimdes at 
cenie& tunc mellia optimi pondera duo codaet de^ 
mata cumiOiiuiibus mifi«, cx quo medicatnento a4 
magoitudinem nucis aoellanae cum aquae teptdae fexta- 
fio diluca:, et per os infiindes. certiifima mediciiia eA. 

3^Qjiod fitdolor perieueraoerit, foeniculi icminit coch- 
ieacia qiiinque bene trita cum viho (ioccro&d cibario» 
^fext. i^ daliis. Braelerea piperis^ iiliquaBmbim^ ct 
pelliculam' de vemre pulU. iiccatam in fiimo ct tritasi 
cum vino dabis* 

LII. (vulgoLilL) Vomicae plerommie ammsJibos 
aafimotar iimriniecos. Cuius pailionis figna fimt iib. 

eum 

Cop. LI. a. ftgtim C. k. camMi S. M. Vttlgo cmf 

b. ff« addit C. eftncfttt «tGocb. trit. 
• • c ^«£bf3fr«* imccpmtair Gefii. h fibdi imikf fMiwr S. Jii. pr9 



d. cadtns S. Mi fiiphii. Vulga WKfmmiu 

e. Mceperhn tremimt ccc C. et «. ftU. mvM vnNm 5.M- 
^?' ^"'^''r^*"^P'^- a. Hif«, «p/< yiiwiiff «M «>- 

l r^^ xr ^a A-.-: c TLi ^^ ••*"• ^- W- ^** VttlgttUO 

tf^fVF^Sr- ° 0. iicC/«it«rn««FS. 

i. 'aiitMrrcffe y^#S. cmutmri ftmnc. .^' ^^* ^* -^' ^- ^ ^ P^ 

fiipartmit. fipum IML fnlcgti Cam- **• •• ^: . 

pam vnc, i. giugiktr ftmtmt. fmitm 9» ^iv^mttnn C 

' C. . f. ^'cii<0.«c> ed4 «^ (B. 



com McttlMrikV diffielc furfibf v ctt<cig|ra«iteFoIebiti 
iDcombet iii><D i topo>,', vjfc<tju6j jy M » hi t »i ** yi4iifliett et 
|ttnJci»im^»fotttbittntOTite,ijt>Cm haec,^^.. Tih 
rii Tocitt^ ^Mir^ *affiftol0cfaiM)<«^*afi* .dtmriol vaQdi 
cODtuiidca^y. liliiii viiio 'aipe&do>^ perniirfnM xiej^m» 
liiem Mfims» Viot VKieaf'dim;i'iM(lQlGKfai^ 
faiiis 6aiilit^ dafaii. * C2ibb woatem loaxiBie Ibflttatii» 
im^ cA)-» at ikabcataocporit^iiiotnineotimrt J[St ^] 
cum Q»iri0)vooiicain, ceuteriia^arQa ptifta addcisV 



LnL^vdgoiiV.) BaiBo^rquamGfaeci^hadet^ 
miim* vocant^ Lattni coriaginein aj>pellaot, cuiua 
ik fitttr %aau' :Maceif»ri''i ei/fiacc febit nOAkrit, 
ooriQmiiUiorsdhaerebit^co&Js^ fptoa fit^dorioc, ' ia 
Mb ciQlfnaaiBiiflquaRi fiinmailii^xire:cooibauci^ 
imgii iriBDi-iqpiim adfiieusiat^ Wpftit ciboi. Cuioa 
iA» caaiio(ii{bu«>Tiiyniuaii<^. ct.iaier cinnJTiab mbioo 
coQtcRt, ettebeia, fir<|iia(in'eiQa^&mcoi|KMe', ^oiki 
fcicn. ftodma etiam aliaai .vniffieiiiem? .pieewv ca^ '* 
nm, jefinani.eaDealemfi 'attiinris poliinooi ex oieo 
vetetvlatBpKnibitfac decoqpea^ t^tuoi^^aiiinialcoil^ 
^itmn diutiiEuoe Dernnges. Sed prutn aft vo^ooe^ 
corio midttit^ nili potionifaus' et intriofeca emantor. 
Piperis aihL criginta graaa ;> iftffrriiar ieiinunciaaa ' , ' vin) 
ak>niiimicria.oot]rkmt oJai viri^ia^yadium viwfii ad^ 

mifce- 

p>P- Uf; fl. /bfie^ Corb. tpidmmkm Mnm. $. M. 

t» mmm O, tmiiueam, 

€-r«tof4a^uC3w b. ibimlfrAlat/ftifC. 

«t im.Q. t. fMm C. 

^tviiH,^, plMr(/%, <f4r d. rMMMcmvM/MF/bnrlra 

■■M/iifkMft, «•.««OMtv, ix €&mtHtC. 
n«f^Kn*S*M. e. Ita profwct/inM^C 

C kaCoik Vidgocaf omirliM, C lia C. pto a4Mw S.M.Cf* 

f-^ttp^ tiim. \oVaixxit ficnhmf atkiOm 

bMMMHlira Oo. 



• t9»fm C {. IM pro 

"• ff 00. C. Gb idini ptmHguhh. 

C«P.UU. a. WnnaiHeito i. ftumiat i. t. in^. XBL C 



3 miiodiiB cr -pgrxn^ difcimLii jhBih'^ fefi^minm* ratte 
viridtt Bti(ue pM^gl«i0.^ifl)popaiUKd9€«icniiii^ vnam 
ki catyl^m vmlict^6itit$athSig:.€^^twim H 
daWs iai polti^. Qgod vitium ex ipeiikiAohit imnra^ 
mt jex.CQMftiMisi^ sdlitaiiw.iieotflitate di(a$6dit: iUi* 
^iaoti fiittaon iwiilliiti^cabvdlae ikdgoinMI fiiio 
parm ii tg^ >gd eogaa* ^tnxeSkjii degmint^. ignGiraiitcs^ 
fi. plus &pfmm$^.,£oMit'i jcpiittimo'anifMl. liiiferite^ 

4 Cuititii eA .hacjni^ .potioae. ounies > /cepaa |p»ap 
aas et femen rutae paiitei: admiices,'. etdeten^^jifax quo 
vncias tres cum viai cotyla per dtes fin^os dabisi 
vfnraa laiiatniibns^. ^ar ooriiieaiuitt ira^iiofisJI ' ' 

UVi fisigaXV.). Sjmtcbciar* anhnsittd pi^ 
ve^ .hoQiinesl c|uae liquido^ his^ deelaratur' iddictis. 
coilidte^atteiitianfiir^ iii.flninatit ofla fniinftiit %* mukuin 
floaockicantia^ efiiiiiiiir iemper;^ qu^jkjiiidrriaaeneridtf 

.taataiit fimie cogente oDnbdtDrv dfiniiii:Afer<iia ei^^ 
tontj tfilnntt longaiiracrihtlefabilem^vH^ vtnec 

d iiiifgesfi vaijeant: &d iaeenlia**<, fiitigatav liiilltumcjQe 
mnducaatia fame jnbrsenttk* .0«nir ennn efca' 
^m finnJcriiu, ad^fiercuav et omnSs^poma cDniier- 
titiir ia vrinam: nnilus ex-hisfiiocusyntillumalsmen^ 

3tum penienit ad meduUas^: proptereaqudd^flomadios 
eorum nimio rigore conflridus^ nec coqdere poteil^ 
nec epati aliquid propinare^ in quo tota virtqsad uu- 
• ^ . trico* 

'k. hincamitt S«M. b. Itapl^eeC ^ 

L.lti pro fy/bicMht C. i c. Ita pro vaJhuit C debiceps 

m. €t om^ F. S^ . pro iniidh Go. figmr. 

n. pro v*KMM vnm mF.S. ib- ^, |^ ^^ teimaHtMr, tt iMctrC 

tim^hsbcnt. inmaihGo. 

ti^C^^ e.o/emn«rC. 

qiltftproM^KfM-iicrr^VC. ^* ^^tf^^CoA- 

s. cfnwm C > h. f«cciitef « ^^oti. Hnftmifst 

(»^iMl nddit C /««li^ €. Go*t. . 

Oip. LU. t. Ita Gefii. ^rntf-^ i. nuMam Corl>. . 

jmi F. S. ^^iitibc^ S. M. iSMCanf k. Ita pro firfir. C. Go. 

C ^ ovmffy. L Iis pro fm^i C* 



xmai» «4, JiQ)Uititfli««i|x «rboiMj» quiu^ r«dicib|i4 ex 
°^ f^r^MpfaeciiU.^ti <cm jt ^paruuU^i.«liq^9P^u 

nun olwilfiOf^KWCiii». tw«#«^? tAQtiibj« fipcuiicmi^ 

i€linae'.jie»ti^^9(libwi» 

iflfillyricfc.libFj^mS fi^ pki.MaMnoi 

^ofam jatis, fu^ , 4w9iqHf9 Mrbpojbm l^Dtif "" , , et 
ad cetod^ iDollitieai percolahiA'^, cui adhq^ tef^^tt^ 
mifccs poluereni irifiUyricae ^ et cretae Ciinoliae*^, do- 
necnfegtlcltiagitiibtsL' ' Ebfc'i{do WdidiMiifo*<btum6 
iQinatiiiii.<| pnrunges, eT ttiuitdruth inabibus cM&icabis, 
^^iliJ9|at'ef fedet;"^4S^ interpofkotrtdy^^^ 
veoit iipfi^r W^ coopMttim ante ftet^, et «dbddie 
padaciflli itterc^tuir, yfL^gBti^. * Cur bMc pHepB^ 
raUtiir ^Miofi' ahrotaai^vhcifls quatodr, fantonici vn. 
dai ^iiMiof,t.ti^iigjlii9f ^^iijiqi^ diamaepi» 

tyot^ Kfldatf^quatuor, ^geiitiainc/ vncias diM, maa> 
hc^ YlMeiaa' duaa, op6'pniniiris->ncias duas^ ' efUldein 
nciidt^ fiieicui femianciam y ^rutae aiiquaMiliito, 
■ -' ♦ ■' amnia - 

n. a.addidit Qefyr «x C z. ptrhaiHs F. $^/r««MiM S^; 

a- la pro /b««i/ C. Go. M. a/«W/C. 

0. prnttif m» f0f»/tf C. t, tptftntictm Go. 

Plapro ftsfMr •rciNTf C. h* ffuiUyrict f.tHtiMpiaCoTh. 

^'^Jktmri Go. fed pan^Ht c. patitir addir C dtinceps tt 

luppofidj. C. vulgatum r»>Wf e>^ oomau^ 

q. kh.t.C. d. c«vyif# pmungutt C 

r. ««/ ftr. Kk.om. C. c. Ica pco fit Cofb. 

». fic C pnpMltfii al. Mfir/o' f. fnf*. C. dHtiki wtublf^f ggn* 

iL^' ^' ***'"'< lik. ftm. fimfuci iitnmt vndtm «fMM» Mt^cfiMtx rii« 

r^Mi /b«r S. M. ' nfud prtpoittf iids vmcinf dtmst ina.Jkmvmim^ 

«wjnrmttnofierA, ij, i. «t Dio- tutMtK. Gefa 

Kor. 2, lol Geftt. «. Icft Gefo. CMn^/ F. S. «e* 

^ ^ wflM MVfMM| ^MNtinii /Xff^ "* CTMf ftHUMC, tttUHt fktWttC» . 

^ ^ . . «M1IM btm C. Etiam S. M. f»fie 

X. /<tti)U c. \tmeutmfimU. Crocttm/»ccttroftib« 

T- cfrHi' c. ftituit Corb. vt fere vbiguc.. 



aa4^ VtG^TtlVUt. V. (vti^ IIi:> (Stf . Vf. 

Somnia beiii*tuiidi9*' ec cribns. ex qtftbui^dBd^ixidiiem 
in vhi^ veieri deoe<!fai<:um ib^co ptiiiiiM^' tt^cfiio ^ acra 
diecodus eft) admtfcelS». adkmgea etiam enif ' pdliinii 
cochlearia duo , quae «cum perr itouenri^i^ istetinuof 
dederis, infermiitis'" AlfquamdtU, vt iriDto tioH^at ct 
ttfm»; et ptr £ngiltai ^p^ribdev^ Miiij^^aMlm 

9nec cefCibil, donec ianitaa radjeaC; JWQbQS iutcm 
vaciiis offaa ex fariim triticea^^ ' la<ffe^ioh(piBr&s td 
fiibftahtiain degeria. forleRtttqQoqae tritiecOT er paiets 
dabis^; hordeum tion- d^eria nifi feirtaflis «afiiiuai; 
debegabis etiam herbath Wridem^ donecieparaiefcoe^ 
pieritcdCpiM. -. . . .M 

LV.< (vulgo LVI.) laeriai ' iOa funt fi^. lOculi 
viri^esr de quibus profluet^ l\ppitudo, ,i|d iimilitudi* 
iiq|i}j£Abi|e^- indureicit£;<;^umt. fit bpHJdu{|^ pilus» 

d inifequitur fatigatio , amb^laas genibu^ d^udioK^ His 
Aua^itur ^'^ipedelis,: Pafj^^s ^yjradicis ^ ^t ap^i i^miuis 
fiugula^ libras cootundj^ ap}u^ cijibratOt^ ^ ^op aiellis 
AniciJibra^ miiceto, tunc^aquae, iaqua^Jljiq^.crudi 
fufrint decpdjf iex^irij^^, en medicameotQ f^perius^ 
de^pto.quatuor coqdeariamifcebis, et ip ppcioae*" 

3dabis.per" dies quinque. ,Si tardius ^dH^t^^ vini 
fexti^os tres in pultario nouo , et ^ canini Hercoris albi 

vncias 

i. umnnd tt a trihahit C. ' d. dma «e cffiM S* M. dhr^ 

k. ^ , (Mro) dithHum ^ ct ir» tw. C. G. 

tnflrgine:.af. ao^vf^ct S. i^G. e. Ira |m> kmiitim f&ii C 

ccGo. Coirexit Moixas. IVi fi. deinceps vulg;ttum clMtmcM ei 

L trm pH. om. C Go. corrext. 

m. itittf9utitt C. X. Jkiutwt C 

n. hMmmUttV.ttS, m«rgine^ . g. tadicamC. mJHciiS.^kL Vul« 

Ot cmrakif. Ntc cegskit om. C. gp Syriatid^ 

mtc etltm Go, fi. ftnha C. 

P* ^? fy>^^fy ^iH^>*Cotb. i. arMftffMiC 

?itoSf?S M k. il iof. C 

m. MtlMMB C* 



in lemmate S. M. quod truacfltum ^ ^ 

cft CJi ^«lifm^/ft C. «.'*»• «MMrMMc S. M. 

b. frajhtir C. o. amMm S. M. « ' '^ 

«c. AiJimtX ouuGoth. l^fimdB hm C. tartUmrit G. 

cft gr. AifM. p. etinCC. 



AKTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. ad5 

vncias l»es admficeto, et ponrto ftib diuo, ex qua^ 
potioae tqnHiqtie diebus «per os degeres. Praeterea 
a^in '^ in qua cicer decodum fiierit^ et fiercus cani- 
nom ftntli anibM praebebis. 

LVI. (vo^ LVn.) . Strophi * dit^iac cau&e et 
diuerQie funtcurae. cuius iHa nint figna, Volutatur^ 
patitur toHiones^, iiia libi refpicit, flercus dunim 
afleltat^, tertam pedibus tundit dolorccogente, inter- 
Bitflts * ' horis refrigerBtionem ientit et requiem. Hac 
poiione' cuiandum eiV. Acorii» anifii, opopanacis 
Cngnias libras pariter contundis' et cernis , ex quo pul« 
Tere duo codilearia ia vini veteris iextario et olei 
poado^ femis admi&es, et tepidum per os dabis tri» 
duo. St ftrophus [fortior^j fiierit, et non facit ven-d 
trem, caudam intra'^ coxas mittet) etad ventrem (uum 
conuerfiis attendet^ cui puluerem de femine rutae 
(iluaficae cum vino per os dabis. Praeterea cepas 
decem deteris"'^ fJcus ficcae fcrip.* odo^ nitri fcri- 
pulos^ quinque,'' flercons columbini fcripulos quatuor^ . 
ex quibus addita amurca^ coilyria facies, et bina vel 
tema rn^ anum immittes'. Si vero fortius venter in- 3 
dunieric', coaueoit adliibere dyflerem^ ied prius 

ventrem 



t|. fM om. CX k. In pro ifOtr C9Ms fiuf Corb* 

r. AfM fi detr AictSam /itfrdrC idcm Mtttiu 

Vulgo dctfts dtetSi fittrint. I. atttmdH C. Qo. 

Cap. LVI.^ t. Ttrtitmi 4ntier> ui* Ica pro vtttrtt C. Gou tcrs 

preararlemintC. Samb.G. Scd S. M. 

fi^fit legir C. , ^ n. tu C. pro 3 vncuu fnatutt 

h. vthtMMr etc. C S. M. 

c. ttftitntf C o. tti C. j^toftmpMhr. vnde 

«1. •ifiSmw C requehs etiam colon oorrexi. 

c tmfmt rtfirii. C« p. Ita promtmi S.M. muriatC. 

f . rtfifM mramdut C. q. manm ptr ptfitritra S» M* 

«. entMidtt etc. C. r. mitttt C. cf fim vtl ttmat 

h. lib, aimifiit C. . ffailr' r- mmuu mktit Go. 

Mdmifiir G. s. Vulao indandt, C iftdMraai^ 

i. Vnlptjhtpktfiu. (rf^Ufiff fii Goth. ininramt. 

fMt, , ;, Vulgatumr/7iJ»r«w»correx4» 



da6 VEGETtl LIB.V. (wigc^».) CA3P.t|,yiL 

.v<9iKrein aqua calidb peifou^b^. Tuac.faccqBiVGi*- 
tabricum in q|io fttcri^ Utao ^ ioaliiieque deco&e» 
cum «itro et beuiiua olji^ et coliHijlHniy flercotofifp- 
tuor fcripulis, pronum codfHtued^ et per aouffi inii- 
cies iumento, ita Vt poft ciyfterem inambulet* aiiquan* 
tttlum. Alii fimum' leports ciMn tioueiii cocblearite 
m^liiset quindecim ^ granis piperis^ddit^ canllum fucco 
pei' os falubiMer defuUHdunf^v 

LVIL (vulgo LVin.) kcdris dolor fokt infeflwi 
icMnenta , cuius ifla deprehendtintt/Mtidicia * : cibi fiAi- 
dium^ potus^ appetentia, yeittcis inflatio, macics. 
Cui primo cpemoris pti&nae fextatkm vmtm*^ cum oki 
fofitcei tribiis cyathis per os deg«res% Si ppffio per- 
manet, alia potione curabitur. Apii fentttiiiS vncMt 
tres, hyffopi vncias tres^ abrotani vnciam vaam, albi^ 
viridis quantum* fufficit, Vcl fkci^ pauk> ininus', fi 
viridem abnegat (empus, ex vino optimo ad tcrriis* 
decoques. per aliqtlbt dies potioneth dalris. Sitailit 
aquoque.huius pafBo^is efl ratio. Sine £^ze enim 
animal non erit, nec facile cibum conficitt^ tef^cuioi' 
.dexter tumebit et^ indurefcet. Cui ifta fubucBit racdi- 
cina. Foenigraeci cyathos quatuor * mittis in aquac 
fontanae fextarios qiiatuor^ [i."* grana triginta] et de- 
coques ad teitiam ^aitem. ita" per oa data 



cuia- 



hetae et molnae cum S. 2^- fncutit d. frc C. et S, M. t/o ftL 

Canittbr. in a^fncma vttn atbat» e. ^pi^i fms efi C. 

^M Hecaaoi C., /f/(xip« /c4«it4fri. f. /irf^' ||dd. tlobi(cu<n tXioet 

ctPnJV^b. qtMproin^Go» r^ C, 

X. Mitoi F. .V "* ?• interfii^£himhicfttft«iimiK. 

y. painmV. C. Go.' ' n. tettiam C 

«. denmh.Q, . i. « inf. C ewi/Ffft, ufiial» 

a. fmo C. O. , daarnm ocw. odHt ininr^ Go*. 
h^jpttnis om. Cy •"* ^t rf om.c7 

c. %fnA9rtmtCJift9idnni Ooih, U IIL C et S. M., 

Cap.JLVlI. A.'figfuiC/ m. indyfa-aPahr. om.C. 

b. potntn C. 'fitis valifa\, h^s n. 1^« C. cr S. M. Valgo w- 
fiki infpidt^^t tninth A .« 



alLTlS VEinSR.INAIL SIVE MVLOM. ^ir 

corabu. NooBilUi turis ^ dradmMts ' tltias tritarcam viho. 
^aotiuii fiiffidt tnifccnt^ ct iade^ totam coipus multo» 
iBBi peifecaDt ' naniiHis^, iagis ' toc^peliiuit "Vt fudet. 

LVlII*,.(vi]^pLlX.) I&flatio vcQtris jitterdum iu*i 
tt^non* l^ .dc^e GOuturl>at« Culua paiIioui«^ 
iil» funt Hgnav Tei|es eorum^ fudabuift^ alteniia 
pedibus terram tuadiisit^, fubinde^ in alfefam partem 
ie^ coimeitUDt., |caput ad ilia iua pOouiit',» tanquam 
^yi Jocum doloris oAeBdam^* ^mitus iaterdum et 
trcmer.4odus cOrporia.iAre^mtur. IdaQc paulb^m de» 
smbulare lapies^» manQm vadapi^ in anum miltes, et 
i^rou eztrafae$\ deinde ial et"^ mel raiices et In anum 
uiuodb, .vt aiTcllaadi^ augeat voluatatem. Si^ 
iiiemsraerit, oleo et pice liquida lumbos Ct^uriculas 
2ltiusiaiiiiabis.».rbatic aatucas potiowm^ kunun viri^ 
demvel baccas ipfius^ piper et*' cymiaum, petroie» 
liBt-st^^foeQipulifement fiMnen^ agrii^^etaitm, quae 
pariter admixta tomia et ^ cribrata pum vino et oJeo 
tepidoetcalidae aquaeparuulaportione' potlonabis, et 
^eambttlare cofnpdjjs moderate^ (loaec dolor ceflet. 

LlX. Cvulgo Ly.) Intcftini([uoqucvexatio*, quod 
colon* vocatut, «t inilsftioncs* et doiores confueuit* 

«.ttvtioiii.C. LbmcS.U. 

P- irtth. I. trkam Cjtn^tim k. nhaftrks C 
^ S.M. l. ita pro fdt H awlt m^i im 

4- nii om. C. Corb. mfctg et Goth. 

^'h^fkfikmm C. ' ' m. ii^SkH<«ta*/aaMcM C. 

s.Is pio fmit C. « j!Sba£r -11. «eaim<}i. 

5.IL ' V, fttfofithumC. ' 

^Ctp.ivi!L t. tm oA.P.#iit • p. /»wii — Mit oai. S. M. at 

•'«om.Gotli. foniMaTirtiai 

b. pf^t om. Gocb. ^. affii ^ nM^ C- ^n Godl. 

c- <» C. Qoih. t. «n>f«^iV C. 

d. Mrt C. «. >9effN< C. .l^ai Mfiia ^nw^ 

«• rcipro^hMMraMaMrft Jiir fmrtiMef ^<sodi: 
Corb. /iMBi nij^. «« jf»ii«oiia«*i c. dtfimtt ^ C «r^ Godi. 
^«Gotli. Gap. LIX. a. •Mr/itfteC. 

f. fcrwomiiroyi Gor^. * b. cWanf C. Oto/ Gofh. 

S'^C. k. in/b«f9NrNi ft iWarfM C. . 



22S VEOET irUB. V. (vulgolB^) CAP. IXIXL 

ifi&rre. ^ae^^hir agiiofcTtm*'lignk Gdtn amkiUrd 
coeperit, prioribas pddibus tranfiARricat et jdblore^ fub* 
glutit^, et^ .crebiw'deambuflationes.et calbres fykfo^i 
fi** difigenter etiam operiatuf diiige^^'cOniueoit. Qii 
per nares ffif&ndeiS' lafer Cyreniacum^ ia^vino tepido 
lolutum'. ' -'' ' 

• ILTC. (vfi^ CXrO Frequens'^et acfomic ^tium, 
^uod niaximae antmalium paiti accidit, tuflis eft, qoae 
interdum !(ponte^ definit, 'interdum medicamentonim 
ratlone curatur, ^nterdum infanabiHs penitus iiluenitur. 
Difficultas autem eurationis emergif, quia caufae, eif 
^uibus tuflis euenerit, a medentibus nec difcelnunturi 
' nec intelliguntur ^ interdum. Quam paflionem vni* 
verfis aujftoribus euolutis, quanto crebrius accidit, tanto 
flucBbfius crfediinus ^ ^xponendam. - 

LXI. (vulgoLXII.) Exafperatio", aut iniarf a 60- 
cium graui(nit)ani commouet tuffim , quoties aot pilai 
aut ariAa aut os aut furculus aut lapitlus aut afiquid in« 
haeferirgutniri. ' Quac res adeo' periculofii eft , Vt nifl 
ceieriter (ubueniatur, animalibbs per impsitiiemiain 
doldris infaniam ^ gexiereu In fble igitur dlligenter ia- 
afpicito, et fi^ quid haeferit, euellito. £x tepMs 
etiam, addito nitri puiuere^ infiifk i^ongia* lergito. 

Dcindc 



«. fic C i4mpt.<A ^U tt maataflt ^ 

f. fnkilutkt C. piriut «•• /Ir^ «M^, nps, -^iMrOpfb. 

pihh Goch. b. fptmti — inttrJL om. C 

. ft. cftkrit mMUtmiAki H a/«- . iq. JmU^mmt C« tfttiquiel 

ujfahUi C.G. dmik.^^imM' d. eredabiuu txf9mndmm C > 

M*S. M. ... -^ 

h. fi om. C. Cap. LXI. •. iafitath C 

'udig9r9nS,U.dirigtttC. h.idttC, 

k. Iti C. tt gvifinNiedd. Sfi^ * .«r. wrtiwnfc C fbm iMtiM. 



timS. M. dnmkm Gtirh. . 

I. f^9di Gochi ufbititmn O. • d. Hfi fmd mf, fwMiC. vndc 

Cap.LX. 4v VuI|o fVefndrfir^ addiditf.^.^ 

tnnti gtwtrt dtformt^tntimB to ^ttod e. ffotigitm ftrttrg, CX J^tft^ 

I^gauR Fm imt ta ttt ^dtftt^ vitimit ftrttrgitt Gwh, ' ^^ 



ARTK VBTERINAR. SIVE MVLOM; 329 

Deinde' 6ko to&eoo tcfiio ouiu ^im.obtiirato* locuoi». 
qoi iodignaTOimnifiifliBet; FoA dRin tettium lanam 
ciiciQ, eadem'^ eat aqua calida' &ud>i&, et tile inedifr 
canieatttin««impoms* £iMri' S^auatoort ^umiiiis co^ 
Jati^ ) I cx tepido vmo jhfunws , et & exaiperal» 
ianab^ • ^» 

« * r 

LXO. (irv^D LXIII.) £x pvfnaioiir' quoqM 
narcitnr tdfis. cuifiS'iftafuiitfignft,'.,ottm tufCerit, ca* 
put deoriwn mil^t v^e.ad terratat et ewn biberit^ 
i(p^ d per narea Gwrtt^. (^jmh hac raiioiie curabis; ' 
iiiachiiiam ort in^eses^ inflflum piasMm^ iniicies^ com* 
peries* io parte £iperiom qowH veficplam^ quam mgau 
basnimpis. Deind^ tres pilulas bene conmfa' axun- 
gia naUitfimas &cies9' qufts' in fiibtiliirun6 lomentp, 
lioc cft faiina fabacea^. coiiuQliies^, et per ob digeres^ 
Deinde^ per trtduum venacuk>^ et iaie perfncabisS 
€t pafliiiot' cnm ipedebus icalidisf ot"! vino id^peMo&i? 
busdabis. -•.■,./, 

tXitL (vul^g^ LXIV.) Tttffis «itolfbus^ & toeriti 
his fignis agnoicitur. loles^iiMuriae pleni £mt ic tume* 

? a . buatv 



fDdmk onL C. . tA^ r»9fl»/||M vocat qu4e in 

fr ttf. inf. C. " rota dia hiielic, et circuku illius 

h.ttiai6i«.C. • ' fubaaaeft. 

i. cndfenp, 4. C. cmtf ifntt. r. g. fne/edd. fMcGodi.M/fMC. 

S. M. Smhni dedtlTeni , nt(i fere h. Ftfit tMim ie e^<»/» C. - > 

vbiqiirCodd.eiHap«ot^cii«iiMiet i. v«« si|^«'«ilf..ifrnrtfi» F. M. 

''K*" fitbftiaMfeat. * ie vtmsttut», ent vne «. «. ^. S. ^i. 

k. a/«i C. «n ioiaim eft uy^cr cvisM )2i/e Gotb. 

Diofcoridis /. l/^«idg,,.|ili|»ii? en k. fncaHf,C. ,. 

'■"'Xm ItgeoAini 9^4erfiX4r4# ,1. paft0MmC^ 

Diofcoridi, f, 123. Gefn. in. eum «ke in ptikntm fmbf 

Cap. L3UL' e. fui^bfa^ S. Cep. L2UU. t.^ fiixitualikus S. 

M. fniMfw Goch. M. in lemmate. mMhuS.U., 

b. «fMiC. fcilioet td praacf' context. oiiilt^ C^ vak^ Goch. 
^ns conuna retuUt. quod comiptum ex 4 Cfifi^ vul- 

c. nvrtf^ OaiMi C Q» «co. 

«t ^ni^. hi. JWkr S; M. /o/i C Vulgo 

«•nperitfC. ce/ej. 



*jo VEGETir t IB. y. (vuTgo IH-) CAF.IJnv. 

Inmt, dmnbibQiitS cbmimia ruttilnat. Omim^ ii 
9ceium acerminumnitles, vBfeluta^ ftilbtf^iti' vt 
uitegrafaeaibiraaiipcniiinfatS pioi lfquid»pennigesr 
9t faudki^degecca. Poft aluiDtn, aaningiam, Um^ 
invino^ ccnteoes, o£s fiteica, et ^ mrile^deiicies, 
ita vt aqua^ calida^ et fi facultas fuppetit, dmkU^ 
bifco ^ decoda > afndkie fbmeiMre ^ nM^ddiaas.^ Hate 
^uoqoe potionem adncies: Myrffaae' imebs dkiaSypo 
peris aibi femkmd^oi "^, nuclei^ pini purgatt iexCBrima 
^mis , vnae paflae ftxtarium iemis , ^ mellia vncias. ttes, 
pttftinacae vnciam'^ vnam, casiotlae viridis &libraiiH 
dicoquea pariter ^ ex aqua; . ec addiwvino tepidQ qai» 
^ue vel ftk diebus pottonase non definas. « 

•' • . . '. • • ' * i 

tXIV. fvulj^ LXy.> AK"* iaterieriboa graBior^ 
et penc idGBiabtiis. tit& tA\: quae hac ratioBie dino(a< 
lur. inres iuments pcaeciii^^v vt fpiritwi ceddere 
nte pOjfliit; tnnc iiia ci<' infpicieai qiiae fi (jptfSs pul« 
fibus duxerit, fcito e0e tuilhii ex cftidaiednom^ pol' 
Smonis vel praecordiorum , fed'' lecentem. Si lentis 
pfilfibus iifia doxcrii vetercm^fndTcat MfBhi 4« interio* 
ribus, koc cAy de his iodSy^iittrqnibus inteflioaitt* 
mentorum ligantur, qudrum fenfione et iniuria coift* 
Spellituc^ tQflirCiL Nam^ curiu oiniio vel latiofe islni 

com 

e. Mit T rmitMii C. v. ptmftr^ fMi mMb C 

d. ytAg6aeet9^ aepffHm ift. OiprtXtV. s. •&' grtmr C. 

M« in- atttnm MniHmm mhut. quie f\ vera eirc debet lc^, }<* 

vnde vufg;finim 'minH.conviL . gendtihi ttiem« ea ter ctc 6ein- 

a. ita v^ 01». €.' b. fic S. M. fnmbdi C^ |r«- 

f. ffrMMncont G. C. cMi> af. a. G. 

g. vnwii C. G. e. Jjfteiitqm Ji C 

. A^iHM etc. C. G. ^ iicC; « S. li. vcl <V«f»* 

i. CfameHtet»^) M. S, fcw; F. 

k. eiMs deetBt S. M. ex te^V e. «dercM raitJrae S MU C C 

1» Corb. ikifio vu%aRim mft» valgfo # vtiitreai, «ufalMt. 

cerrexi. aiuy}» drcaAM Goriu f. <ie ^'h» im^i. gigm^^* 

I. fimenilmiatfintC^ qmmm"C. iai* fmkut «^ nv"' 
m. VMA» S. M. tar Go. 

II. nueitt^ etc. C. g. caw^efiMr.C. G. vdgo «»- 
O vneia.' trtf\ tarttnrmn flhS. M. ftUuntHr» p 

U tfi ti viriMt Ub. u dfc^, C. ' h. vul20i4dimmjioai.CGo. 



m^ VSrERINAR, SIV>{^ MVLOM. 331 

WEOOiMpQ^ igftiktfVfd intoi^TSibily. {rigoi^ /mteriot^ 
ynikatar^ jB^^h^cimt t\M(S^* t [.Vud^*^^ vulfi appcl- . 
buirQr,] I JS9ie<>igieiirt w iupfa^ fcripcis 4^ue e:^, aiii$4 
canfis inttiiiffibus naila? iuerin&^yul/iQra ,..^e^iaai4 pod 
&imitem duxeeiot cicalrices ?^ .ftridtius-taiiieo cQUtr;^ 
iieiid# ie ce afperitatei» iiipvnt^H^^^!^^^^ ^tr;Uatioaa 
perpetiiam ettkaiil;^. (uiliiQ. Quae ^^^j£^ kiitiJktii^sS 
medieudcati^diuuari vel. iiifpendi^iiqii^lieiMJispoiruQt) 
perianait oumiiio non po0uul^ .. Hiiic eA quod ixi 
herba viridi vel paicwh.vulibrum vkif ^e^lMtllKi &q4^ 
oiOftt lempore hae^c compofitio eft ialutaris : £oei4f 
peciheininajXK i^ninis im faemifi^||i« ftagai^ti v^* 
ounvaam, turis mafcuU'^ vaciam vnanv, ^nyrrba^ 
TOtmi i^UA^* SmdiMp^ eroi pciJ^foisana^ vqciam 
vnam, tiialai et ^bcata i#calfda injfuia pe/^ina^i^q^; 
al^dieesiaqtta l^pidaiMigulfl^ cotyias.d9biaadcocnM9 
cy^oVi^i sdjiHperini^9 p^plprin^s dics^ ^ ^\7 
<|ttcQiiipo(kku]««ecefi^.c9U vetuf^fentiet; . 

leQameatiun. f^^^ae^vifia nui^quam djederis ^jxdt* 
rimem poiioQcm, atespaQs^etei decidat: Xed lepem^ 
et iim^fieinr m seivigeriitoriaai, Ca^&fidum etiau) 
^S ne in tali pirfSaap viy)ui^9 fangiiineMi detr^b^ 
Sleri^* tra^acantum ex oleo dedm ^r biduum,8 

P 4 tertio 

^ IM fCiMi^ Gn /«^ ilta q. mfiichit ana S. M. 

*•■"• flr , Vulgo emmxau. r. Vr*ci ^i»Jt?i^. C. S. M. ,y ulg^ 

K. tiii|ni/jf 4j^^„^^ liic JQ^ trtLiifif^can. j^^dc in&^ad cap.^g. 

jBfcnduniigni^ Vid, |!> 42,. l. fe^. 3. i»t. 

^fn«r. s. fliw oro. C. 

<* « AfMf jStfiimC C^rPlJf» '»/!?- . t. gMf2»iMM old ^fei /r^e. ^dx^» X\ 

tt< wne legniijuni fM^ifiw k MVM C. 

^ro tt AlMir MicM C^iber. v. e.v «^ ila^f/ C. male. 

«• ^ DO^ k. X. >c/ f»i?«ifi tt iumnenio , aJ- 

^/M/Mnf 4ix. S^ M^ y. (qifm edd. a. C 

o^aV^firiccp^ fiinSwam tamen z. ej^onuC. 

'•■'«iwAtt fi a^. C. a. fic C. PMmi dr^acantan G. 

JM*tCrmtC.f«^.«M|^ » r»/- vOlgo etiam tfacAnton le^itur- 

2j^*rt[^ G9tt deipccps a F/eriMifNC — debert dari edd. 

«* ««f CMi. MiMi HNip. Gotli. a. G . 



» 3 a ^dEf 1 1 t*B. V. (vulgd UayCAE HWV. 

tertio 6k decoAos raphaiios «i^ contufi» ]iioptBi* 
ruut^ cum viuo^ refrigeratorium psftilliini wldditet 
9in aeOate« Ad^ fuffim diuerfae fiint poiiouesi.qiitf 
prope^dlMies^ inferere neceflarivm duximus, iH pio 
qualitate^pailionum medentts arbkrio mncidfa comino^ 
dentur *. F^rinae ^ fabae frefae fextariot duos iofattlis 
iii pafGf iexlaritft tri^, et fn «KMario diutiifiiiie eou* 
teres^ piperis triti grana trigii^a, ifeuiiitfoiiii lihns 
tres pariter admiices, et omnia tiiia^ et cribnita per 

I o os ad cornu per ^ triduum dabis. NonnuUi vero^ duo- 

bus fextarits ^ndtti fabae firefae henuaamaote tridaiun 
iflifnndunt'^, poftdeterunt^ diiigenie»; et aec|uatis par- 
tibus per trfAium degerunt. AiiiB plapetfrriBae bi» 
eeae ^ fextariiim vnum tribus iextariis viui vairriai&p 
fundere, additaque^ olei optimi libn fm^ deteiae» 

I I ac dare per cornu. Si tuihs» ex raptura vel vulfiouc 
prouenerit, anagallieum' primo tundeSt poft hcrbam^ 
parietariam* teneram admifces^, adidndlaque axuo* 
gia veteri contefes diligenter^ et^ pailiUos f^ies^ <^s 
impari numero et^ imparibus diebus cum reibbto bo* 

latjrrb ac melle difibndes. Ad Iraem toflim viatom' 
funt expeditaque remedia: ponroo detfoauere, eteuin 
herba puietaria^ benetunla^ ttiiieerei nu^Us^ paiHl* 

'\ . lis 

b. pr9fimmt cdd. •.& pr§piaA» q. Mkm C. 
^vtrint C. r. fimplritmm S. M. 

c hinc sd/ iz. om. S. M« s. foriunimm otfM. t. G« 

d. Itfl pro proprit C t. Verba vu^;o tdditfl p» dtf» 

c. mmier om. C kns p&rtUm om.C 

f. qnMoiikus C. v. mj^ itdimi^^^t 

f. forte «cfv«Mi«lryrtiirGe(her. x. ctom.C. 

:finrimm /. JW/ie C vulso y. «» om^ C impmri <t pniHt 

frixM deinde fyi^ $: M. ki,pitrtibus Gorti. 

i. tmt C 2. rfitarM /imf i w^w ii wf ii M t f«* 

k. rMf/W dffr^ C midiM C, fWMrtvrM /«fit tti^^rfv^f 

!. frMiiTf C Potft «f G. tddit ftm, S. M. ' ti^fa etkua F. M. 

iigtrtt. iuuauriu, Goth. 
m. t» C G. •. p«retarfa edd, •• G, nobif* 

n.iufuMd,C. Vulgo/biitettf cum C 
frixnt. b. fic tubec Morg. IV. 4 ^fi 

o. terfmf C. tl. n. G. Pro Mt r^/! Gocb. tivt 

p« /ffcit/ C fakmktt Gotb. /WKit. 



k in ^ttp wfcfafo>'€» dieo vtofeo.nec iu»f et paflb^ et 
Bellr^omipiiieit^ et^ per niduiitn deitceir, iiiccum 
fGi»f ium ia^quotdecodi fuat.|»oiri, iofuper dmte pur 
coraa, IteoiiiU&r [ id ^ eft opinm Cjmni^QWi^ wi 
nagnitudiiMtt iahffi ctim 1^0'. veteri: dkrterfei ; > et 
per cantn dabis« Tufii ee grwedini capitis mi- 
dehittr oieoainroraiio], vtl oeQe iiinpiiix-m^iirirido 
aua 4fDi «alida per> Aafem dextiam per tridflum 

diffidum*?*,. ' ,n • , ' t: 

LXV. Ivulgo LXVl^)^ Vulfi»'' gloiiiiare ciediturv 
il tngacaim^ vncyas duas pridie idlundas iit calida, 
ism ^o(|ue Graeci hemioaiii, lioi iemjiufr^ hemimuR 
kftntam iafuudas, die poftcro^^in ouabo decohuaa, 
ct pmter Hr»^ pofl n^uUae cwiinae vndas duaS;^ 
fcm^ hkcim libram^ radids dracontiae ^ vnciam vnam, 
geotiiiiao vAam; centaiiveae vnaiam vnam, feiii^ts^ 
xim vadam > vnam contusidas^ et illis, ^e'priift>.'par 
lata fimtv^^addas* quae omnta in mojtarian mitiss, - 
ctdio^me conteres. Ad vltimum paifi fextarioi tres 
ct if|aam, ti^in qua foenum Graecum vel femen4ini 
ioent iofyiunf^.ad^eiea ct ^ecCMfues, §fi per triduuqi 
id oonui dabis. Girauiter^ tuffientes et yulfi hac po* 
tioue recireantun De mafculo pinguis porcinus acro d 
decoqtutur, donec omnis caro foluatur: abiedisque 
offibus vniuerils cum iure, -lii^^^qtio dcferbueranti et 
tribus ^tariis paffi^ et fextafio ptiianae xurfus in ca* 

V 5 cabum 

c flcC ir ma^wflL a. G. c, fimm C. haeconiitt, Go. » 

fM G. •• Vttlganim fyi ^fipi om. C. 

c. iocfafii aok C • f. ir/i;»fteiie$.M.rrMiitMCflli«b 

1 4*«ifcw amn. . minmmm trMgmtmt Go. 

€cnfc. g.if««LVW«C. 

K- #c C. tf al. •. G* h. Ita pro CftftniMier C. 

Ii. kftmk C. itfiifiom Gotlk. t. Hinc ad fe£b ^. omittit &M. 

k. fn ex C» addidi. 

Cap. LXV. n. MV^C. vnlgf^ i. fic C (ipiai)F> fnc^ii! MmU 

Vntfs, tmrfusV.et S. qui noranr, in mar- 

b. mmrt Gb trugtuH Gcah. gifie pro pajfi alias efie fiifmat. 

Vulgo dri^tffifi. <" Kiiiwii/iiccidiniefteciao).^/^^, 



iU WOBTI 1 1/ir K (vdgd HiVCAf .liKV. 



aKenrimi Jiemiiia diinftdift conitiagwtw;.^ ct £ffiieiil> vt 
dQrlum &f}fajat'i.( .inf[acanH vu^aa trea. Jiot fmkk 
«t Soaui Gfaoei vociae!. JQjigiiJ»^ ilecaqiiiinHir exlridf- 
ctifi! H.lectintur:. adiuoges ettAm.«iediiUieiiiec«ioeeet 
ipa^ Unwii . vnciaa tces. . qme «d vitiatfMn eooi.Mioia 
•prifeer jcalefrcSU'' fdertot e> cplaaa, ^ciea^MMaieai, 
€i:^^ pec? corfliifda|mMtoMtliiiM8»diebttariey^ 
nouem^ curaturus, vt* tepefa<flam degeres^ ^eac* 
ne fpiflentur, adiedio pafli et aquae iltiua copia, ia 

^tfixai co£b f£uit femfna, priefllit jfqoaintotum. ^ Ali- 
quamieaputagniQum^ndittdecoquuat, doQeconwa 
compago folualur, at>i^«)ue oiTibutf tdroiit» odiedo- 
que^ ad ius ipfios ineUe.| dicbua ieptcm aki coratt dige^ 

^rttiHi Qgod G tuflia ex faucifaus veoiaft, mx^^^ 
VBdofi tm, dLpdamoini vndam vnam, nudei pinei 
lextarimti » vuae paflae iextarium , detkrtt dtligeBter, 
edditdcjoe oiclle agitando leotis caibontbcn^ de^ues. 

< cum iniiepuecit» pailiUos ad nucis magnitndtncm &> 
cice^ quofi temos cum butyro diebu$ qoinque.vci iepteoi 

jpil^eres; Item"^ il ex Jbucibus caufa cil, ocdTum 

polium ptlpitant^m epedes^ cttoUia eiua veotriciiiuiD» 

' • r V ; - qpcm 



•n^ IrtC et Go« t«iir^4t..i.S. 

0. vnc> I. S. Cofb. i. c. fefqui- 
Vfic. V 'il%o. ftnuinuuam. 

p. Ii;ft pro ctmnmitttr «t /er* 
vet C. 

q. Vulgo vt^^ivu fim*, Corb. 
dedic fBciant, Dcinde pttma^thi 
6och. vttlgo tr^imm vi^iere vbi- 
i|iie. 

r. fivgMiat partet emn^ (L & h«« 
mlnae) deeof, Gorb. fingifhe jper- 
ut omilTo vneiae Go^ 

s. u e. eKtra rcliquts ftrtcs» 
feparatini Gefn. 

t fiki tl. a. a fiH Gp< /hfi 
VttlgO. •• 

V. fmenm ieeaSa fac. Corb, 
.f»«t0 j^enfneifit cvjhi Go. 



y. ^0«. F. 

t. I» C. aut al. a. O. vf f^ 
faeiof Mgetatfttt Go^ 

a. vt inff^entmr, adUS^ paffa -^ 
ftmina. Pfattarem aHfuanti P. ec S. 
j^MAe mc J^s fentmrn ^eSi^ ptfi 
•^ fmina prtteftef.-iiifmmtniwm, 
Aiiq, Q Ex his leOifmenh quaai 
daraus, exfcutpfiaMHK jVv^» f/«f 
«Mi*iiNk tr^mntlN^ jhpbA, fpe- 
ciee reliquae iacile co€unt in dgk 
/«w, vel dufioretfl ffitm maflkm 
et glutini iimilenK ftkic nc fiar, 
ne f^ijfcntwr^iiqmammnm pracfiat 
pajfi adfcOia ecc. .Ge(n. .<> , 

b. ii(f/Mii£Fo^e C* 

c. ctmiihiu C Jmth^ Goth. 

d. /ra C. 



Aiim>faBrj|iii«rAK. sivb mvlomi ^t^s 

^iem am Smikiicoit catent^m el integnwi iii Mlfe 
conuoiuea^^tt percualtm ilegeie^. AcertttifaMunraei 
venm* ■QflK^ia eft^ Si>iesafpemio gmruri^fL^nxi-fi 
^vteiitieffiii»^ jntiifiiae^cieaduii^, pipdricrvDciesideas^ 
leiniBia tioi fi«Bi^'el coniufi iijctariuin, cardaeaonii/^ 
Ssmiuocmm^ Mee pila^iextanamf ou^Jei iexterimQ^ 
ineUis pofldo*'^9 ^igfmer tnm coniiiNfces acdeco* 
qoisH feffiUoesid nncia nagaitudieeiiifacica^ lemea 

. LXyi. (yulgo LXVIL) TuflS, euae'' cj[acerbi* 

Utehiu»orujrH,pcoqemt^. tali ratione luccurrttur» ^ In 

primii purgandujEo efl; cor,p;js tuifi^eatis^ pucuqjcc^n 

itaijaeuljaaticum^vel^ radices. eius, cum nitro Alexaxx- 

(inno.,coi)tQr^,. adiuncfloqiie viqo vetere per os d^is 

adcorpu. Qua^e potio cum. bxauerit..ventrem« po(la 

dicux tedjum ffyUae'' valjdiQris )*! ^u^Jtuoc contuiidp, 

et optinii 'laferi^, qiiantum fab^e patitur magnjtuaoo 

commiCces, vinique odorati iextarium et olei veteris 

libram addis> ,eut cunv diligcnter: oipnia cr/tHiaueris, 

triduo per qs defuixd^s ad qpri^a^. IfliSu quoquq fpiE- $ 

ineiuis^njgt^minus quam potionibus adiuuabis. . San« 

daracbae^ vncias. tres> aipfaalti^ vncias tres^ aliii /^t 

ceparum vncias tres^ quae cum^ pariter triueris^ in 

tres partes aequaliter diuides, et per triduum cooperto 

ori^ vel capiti fiibieiXs carbQiufaus.fu£Kupiges^ vt odor 

impieat 

a fttia «tff S.at b$c «tf/f d. fmpt^C. widas S^U. 

€ot)i. ^ e. ittm alia infer. Edd. •• Qt, 

^ ptutit F. «itHjtief omitu vtli^ua S. M; 

ft. fiiBL enti^' Corb. iw fngkmenUf C. 

b. mimmmi — nndei fiM, o« g, Vulgo Smukrtcu Goth. Stir.. 
«iitiiG^<«M(<cf/bcnom.Covt>. thutaie. Corh' SandariUf, Venifl» 
Gn«oe cftotnlajm ct «nc/ei ^et. viderat Mor^gni; 

i. ieeeqaii F. S. i}iiod errare h. <i/>a/fi Corb. 

dedii4tiam 6cfiieik ■' . L cwh fim^ Cup^itis pundis 

k. U Hm Corb. Goth. Gothk 

Cap. UCVl. t. fMi» Immmm k. o/et Mvitsifi/«f £/^it« Gotk. 

9ttrhitni txtiue Qorb. t«vttjin4eM ex Corb. Uudaterian^ 

bk tt Corb. fine nota Gefner et deinceps ihv 

c. ka pro ^'flffC Cod». rtiU&e vcrba : 0ri v</. ea^ti oinkti. 
Goth. 1. /fijpc/ Corb- . 



9)6 VEGETII Llfi. V-: (rol^ Xt^ CAP.LXVIL 

unpktt nam.> cunu tamcn ocolos prius lig«bis, ne 

4me4jcafneiid- acediitals Jaedantur. Herbae quoque 

V oarnibii £ifcicukm. aaam inagimm voliiedt ileie^ 

ec cum ouo et vino juccido?* admiiemi .addita adipe 

ceruina-, v«l ix defuerit^ vetniecinfr" cjvm ccnk patbluts, 

5ct: cum tepefac^um fucrit''' ad conm-degcria. Gra- 

vidknae fubuenit^ lufli, fiiptlolas'' cj^icdlidecoqKas 

ct «purg^s diligenter^ . addit» axoi^i» et ancgallioQ' et 

foliis tenerioribus herbae parietariae', coatundas^ in 

pija et paftiJlos ad ^ nucis roagnitudincm facias^ quos 

qaotidie impareis cum nieile er oieo et vino pafTo ouis 

fiintindos deiicies. Si placet pro piliulis etiam fbiia 

cyprefli contuiii' iniicere cum omnibus fupra icriptis, 

potes^ iiquidiorenifacere potionem, et dsire per comu. 

Ad omnes tufles taldm dedere plerique potionem. tra* 

ganti^, myrrhae, ipicae nacdi ana vncfam vnamde- 

triuere' folierter, et cum dutibusfextariispaffipertrt* 

duum diffudcre". ' 

LXVIL (vulgoLXVlU.) Ad arteriara exafpcri. 
tatn et ad fpafmum. hyilbpriibram*, foeni graeci fcli- 
bram^, feminis^ iini, tragacanti, anagattici^, ruuie 
viridis iingulas* ielibras, iaiis heminain dimidiam con- 

tcrcs; 

m. /ltffi#Corb. pdi/km flaeiiim ▼. niMfl^tMtmGoth. volukni 

III, 66, 13 comparauit Gefner, ad tMghndis nndf ? 

n. Ita pro vttUnacMm cxCorb. x. Ita pro p9tms fkis Hfmd» 

«erfiictMiGripAcGerner. vtfUnna cx Corfa. Gtrn. ptttns tipiiimm 

Gotb. . * Goth. ) 

o. Vulgo OMi tepiAs 0A eomni y. Vulgo Hag^mti. CorK Trt- 

Corb. fMAvi Aum ttpifiiBum ftitrit cmti vnc. i. pipcrit wmc. I. h$rm' 

ad. Ita etiam Goch. nifi qitod nts ftmhus lik I. nmim vne, i. 

^iAnm habet. fpicmnmrii tmc^t. nmrmc^nc, ii 

p. ftth^iitttr Corb. - iarin, 

q. pilttlnm Corb. z. ictmrimis ftknmt Goth. 

r. Icft pro «ifdltMi CK S. M. et zi. itfkniisCfMb. •• 
Corb. Gefner. arim gjaOic^ Gotb 

ct dcin6eps'fl|fi» ttnenmiimti, Gap. LXVII. a. Jhmf inC C. 

s. paritarMe a. Gefn. b. /f>. i. G. j^. Gau 

r. contmiitf nt pih/^ftciis^ c. ftm. H. tmc, om. S^ 

^simpamtin mist^-clt^ vitmpafi^ d. filik inf. C. 

€t ftc tind$s idicitt eovb. : \ c fM, C Go. 



AHm VfiTERINAR- SIVE' MVLOKl. »37 



(eres, et' viqiie ad tertisin^ decoqoes cum' 
tuiGeoti ** pef tridDUin vuUb pe» nottem dies dirbis. 
Alii pcfrotelHii Macedonici ynctam vnam icmis, daad 2 
miimmam^ «yrrfaae', fptcae aanji. tK>fli, trag»- 
caiui iiiigulas^vftciaF^ prius intnulia tepida i^fBs\ 
acori, pipttis, frcchait^ ana vnciam vnam, 'guttae 
Aoiinooiaete''"^ '^ocias duas , dlfllae vnciam vnam, 
pirirer immn/t^ paftiUoa ex mulfa faciubt,»poflcum 
p^fTo dcitciant tedianti. Ad toflim veterem , et ad'3 
fofpirium vel anhelitum et ad iynanchen'* niox de- 
deris ftocacif rubeae vndas tres, mjrrrhae troglodytis^ 
miasdoas, opopanacis>^ vncias duas, irifilljrricae^' * 
vndis duas, ^albani vncias duas^, lefinae terbentlnae 
vnciastm, herbaefymphOmacae' vncifim vnam, pari^ 
icr commifces et deteres, pafliilos facies cum''meile^ 
IVicterea axungiae libramiemM'*, Caricas quindecim,4 
pineam^<0inbQAun, etin puluerem redadam, liqua* 
minis ^ optimi heftiinam, meliis iibram' cfrnicauli* 
culis excodis, ofFas faciunt, et cum paflb degerunt. ' 
Aliquami^ bederae foiia, itempopuii aibi foliaaequoS 
poadere deterunt, et cum irino albo* per nares de« 
^ont. Alii ^ rutae^ folia moiiiora ^ detenin t , et ieum 
vioo optimo per nares dcfundunt. Aiia. Cucumerit 
filuaiici foiia foeno miiceiit, radicemque ipfius con^ 

f* tf om. C habcnt edd. omifimus. Gcfii. 

r. nniat C. •« . o. irvcAMf C Q, * 

h. iB^MiJ — vmifi om. C p. Mf§pMacis hic tt faqie C. 

i. m, inf. C. q. iru Hfyrici C. Vcram cft m- 

k. hfinitt C. Hffimdis G. ma- dit IByricit, 
lim h^fM,, -. " r. fie C /Hipn^MmtA. j^. 

l Jktmi ^ vimm cm. C» fii* teeG. 
«nS. VyAffb fiee^fi miodet s. t. S. lut. vam ftmir C iia^ 

^ h' r. 5. «liraiiiftt Corb. crm, ham S. M. 
^ S. M. t. raneam F. M. S. M. O. 

m. Armtnimwi^^d. §m$nian G; «v. /rf . 9fi* hem. om. C 
vt fcripfit Gefiier, fcribi voluit %. ftlih.Oi - 

Scriboniuio Lexico Khodius p. y. Rdtqiia om» &IC. 
)49* Armmnei Goth. Idcm dcin- z. emiiiie C. • 
ccpsifatm-.^. a.ii/tfMfirfC. 

n- finmutm m»$ dtierigC. qucm b. Ita Corb. pro enm mA. th 

fecud, jf, qQod poft fynmiehm Goth. cft ctfifitnml \ 



a3« VEGETII LI8.V. (xWlgbnL)CAf^LXVIL 

timdutit, et xuni^ libi £rfiiino d btxAto eommixte^ 

6 ofibrant, Experimevto prcbtftum t& tHffim fufpiriuah' 

^oe fapare^^ fi fulpliiir vitsuin et rofjiiarfnimi com 

mtllc 6t vHio. vereri per fiuiftrain oiresi degerasr^ 

Aliquanti pauacis radiceni detritam cam vini optimi^ 

hemioa et tribu» cyttthis jAei per cautaiam^ nbris fiofl» 

ilrae iafundunt.' Praeterea rofinarini '^ ^ aoatuor, 

myrrhae fcrupulos duos^ cum vini Vftsria leMrio^ 

olei bemtna, per naies trfduo ^efundunt.» ita vt in^ 

die detur heminaw lAnttlii acctabulura, hifillyricae^ 

aoetabulutn.» rutae fcrupulum vnum, oki hemioam 

7dimidiam maiie" per oi digeruat, •Sdpiriwn qQ0C|ue 

ac tufCm rekwt^ & radicis mori fen^ulun vnum, 

herbae heliotropii vncias tres diligeoter conteras, ct 

carn hemiaa vini «eaodidi per os defunda& Receot 

quoque*^ tuffisexperimeotD'' curationis fedator. Leo» 

lis iextarftum ^ femis emolis, farinamque molliffimam'^ 

facies, ex qua- fiagulas heminas cum (ingulis heminis 

Saquae per os per^ triduum degeres. Vetus autem tu£s 

' aboleri cFediCur% fi <7Bthos tres ex (tito) porri cum 

bemina olei pluribus diebus per &uces defufidts^ 

Tijffientes ac viiifi hac potioiK ciHantur: panads radi- 

cis vncias duas^ fdphuris viui vnciam vnam, thuris 

mafculi vndas dnaat, myrrhlie trogbdytis^ vndsffl 

vnam commixta in puluerem rediges, ex quo duo 

cochlearia com duQbus ouis,* addita vini veteris fa^- 

9na, diebus quinque vel^ feptem perosdabis: Exper- 

^ ' '. tum 

C ^mikixtP of, ^t a m. 100«« inf. €. G. 

d. ftman C. Polt ftman inter- iu vkfo C 

^gunt, tt i4b'» pclniSnt cdd. o. tj^dk liaexim ftHiki^ jkd Cr^ 
a. G. p. i.jS. hoc cft «MMi ^HH C 

e. digpni edd. *. G. ^. mnHifimem C. G. Deinccfis 

f. vfiif v^^tiMoC. Itactltfanaiisi «ftfiwcr^MG. 
— dto «r. r. fii C. ' 

%. Ita pit>' ciutnmr Corb. . 8. «te mr. C. 

h. tojhmfhmm fmp,\^Q. *t. h/MuAirO. 

i. cfodjtnp. 3. iflCC v. (r/^/MUefr edd.)i.C tmHtisC 

lc. «a «1». Cw ' ' -^ X. HHq ^mkt.' Godi. tmt Ja 

L ar« ac om.0. C. 




ARTJS VETEMKAR- SIVE MVLOM, ajft 

(um dickur: vlmi ciMremleuifGaiui»^ (id eft.&uil*» 
Uip) »qua tepenlBi periniiceve, et olei boni ae<piain wssk' 
fiiram«dder€, lundisijue iribus ouis « diebus ^uot vo*. 
lueris dai« per &ttGes» 

• . *•• ' » ' • 

LXyUL (vulgoLXIX.) ValidiiTtfiia conttafllifilin 
et voinicas cooipofitio ti^s eft. iiicoi^ mafTubit.ex» i 
prefll^ bei^bamS Caricas (iccgs xxv, meLlis Attict. 
vd^ Siculi fextarium femis*, in oUa noua ad medium 
(kcoquee) pofi m^miiae tr^^lodyiis ^ vncias duas, 
diuci^ vnciam vnam, caiSae fiftuiae. vnciAm iemia» 
sioDami^ iemiunciam^ thuris maipuli vnciamS ari- 
flolocbia^ ynoias duas , opopanfcis wciam ^ ir^filiy- 
ricae^ vndam ieaiis, radicis pmaois vnciam, v&iuerla 
coatedto atquetfibrato, et fupm medicamentum', jn 
quo mel et"* fl^ coxeris, itiittito, et ftudiofe, agi*a 
tans £eruei». Acito pauktim osi^nittus lentis« .po0 ia .; 
pixtdem plumbeam vel ligneam cpndico, ex^uabina 
cQcblearia cuin hemina vini p^r os quotidie degeres. 
Vuliis vd tui&ntibus prodeA ifingulos fextarios lentis^S 
feeaiCraeci, et" lini ieminis frigere^ ieparatim, et 
poJuerem fiicere) et de finguJis ilpeciebus finguk coch- 
learia cum iucco anagallici ^ et fucco pkntagioisi» quan* 
tuiQ volueris additp vino , per os dare \ 

LXIX. (vuJgoLXX.) Vt.diueriaecauiaefunlt, ita 
et^diiiidlescurae. Quapropter^ fludioie, quaeexpe- 
rimentis noAris vel aliorum probata cpgnpuimus, intx* 



y. Mj^wrM S. i, vnc. l.fim, C 

Ca^. LXVHU a. fiKcm & G. k, vid. |. 6St |. nor. r. 
U^i mC Goch. k Mrifcainem cdd. 

b. ttfnjji om. C txfr^fim d. m. vtl C. 

c. Uk I. S. It.- . lu c^ om. C. , 

d. Vulgotrd Qwmt. 'p. ^emt S. M. ffigiii Q. 

e. vmm S. M. .. ' p. mttguUiei C fimpbifi JS. M«^ 

f. tngmi \s. t9§iitit G> imth h- <• Stmgh^* 
^/utsfJhilM «iut S. M,y ^ 0. dakif C 

«• ^^^fimf om.A . , -jgap- LXllL a.fnet C 
ti. omMwin C D. fHoiita^. 



maintis.' Ad vnmti^ itaquc animat t^K^' jtotk) pMe« 
ptfraturr fabae firixae^ fexrtfrioni fine fife ciim^ aqus 
decoquci, tjuemadmodum hombibu^ conflieuit ap^oni» 
Praeterea foeoi Graeci lextariuni* feparathn mittis in 
cacabum, et cum feruere coeperit, primam aquam 
cffiundbs^, poft «ddis aquae fextiiri^ quinque, Cari- 

a cas viginti, glycyrrhizae* vncias duas*; tantum fcfl(ueit» 
donec quMior iextarii rehiaheaht ; tunc fsftmti ifbltn 
codhim et foefmn graecuni^ cum Caridict* glycytt* 
htza^ in mOrtario diligenter deteris, ^ddts infi^r bQ- 
tjrrt*'', fedi hirtini ana vncias duas ad catfofem dilf* 
genter" teibtotas. quae cum omnia niiicUeris, addifO 
iure^, in qub feenutn Graecum decoxeris, tej^efada 
per comu pius quam fingula^ hemidas dtebtis nnffiti 
finicibui' digeris. Q^od"^ fi fprffior qa. T fderis potio* 
nem , tantum paffi addts, vt poffi^Pr cornu exire^ 

SBtorbarorum vms aduetitia tuffim ihuenitAlutare lem^ 
dium. Radicemherbae^ cuinomeneftimila', quiin 
Campanam plerique appdUant, coUiges, et* tn vdh 
bra ficcabis; poftea d^res, in puliierem retfiges, ex 
qoo tema maiora cochiearia in fingulos (ettaricb vim 
veteris pridie infundia, etctmi benie agitatieris e&hides, 
ne odor herbaer falutaris exhalet; per os triduo vd 

4 quot volueris diebm degetes. ' Ittoi aitttd **.- Lentis 
Alexandrinae, foeni Gtaeci, lini feminis heminas fin- 
gulas d^coquis^ addisque ei tragacaati vnciam^ femis, 

* ' pridie 

c, nd vnumpmt^^ M. m. vnt. 3. fiH al. fiH ikc. vnc, 

' d. friaae C fixutrhm fimt em 2. Ck>rb. Vulgo fipi. 

0iHa Gorh. n. dUigaiiiffimt refiiitis C r^«- 

c. cum dfM on^. C; * ' Imu Goth. 

f. Ica Coi*. pto A«ier. o. Ufid» addtt S. 

g. Vulgo/i^n«af^. Cl^riki. ^ 4^ j^ .. 

^h^^/Sdi c ^' ^' ^^^^^"* ^™- s- ^ ' 

\1 Vutao fi^r^m. C. C, ^- ^'i*^ *•?•/• 
f^ftuutr t. cf iQl. C. 

k. Vulgatum vei corrtxi ex Ioa- #». ' tta prb ato Ga ptulo poft 

co gcmello i\^, 6. ^ vulgatum tn^aiiH cMmi bia. 

1. Vulgo /i^fTiVil Carb. gfy^ t. dtnfMti^ nillf-efe. C. 
€eri%i€. ^ ' v. I. / C. 



gentiiliine rcfolutas; -qqae cum otnhia in inoitfi|ria 
triueris^, ia cacabo nouo cuoi tribus aquae iextariia 
<leco(e|tuiy, ^iUMAfi^ iMreiam {^fKin <w&36j j^xti^np ;pafla 
tepidum pfiT.Qfi ><}«bis mi^fiqvt^aw. &IWi?'j9^ujb 

trgehjt, niilUxrtQie "" VD^ri^ .v^Mm^ ,, ^yj^ri^ uigr^ 
(emiiMiewn, fucQiri''^ vmax^.t|)yrr^e j[pgljyi;u;^i^ 
vnciitQ^ itMirHI poUiiifs :£BR^Kiil9ciao> t ' 9^ga^^*^^! ^iu^ 
infttii..et tsiti. ^mi^m ymm\ifi^9 quiimyjp ioinj^upjill 
iextadO cotaim^*» eit ti;id9o ^jsr^faiK^t^^glsres^d 
coEoat Goft;fi2ed$ liutypjm^. «(^Mngiw, &ifm^et 
pculaoi cQn»iii£:e$« pffiia.f^cies^ et ior pa^Oiiqtiaifi^ ^ 
^ffi&K Si ah iattinoit tniyii^Sriit \ fhcci j^ifaufiie . he*, 6 
miiiam^ de£biti ^ cyafiHumjtRJi^fi^ 9 et . p^r. tc^^^m 
dabif. Si. gmutits ttijaiinti fm^W^ &ba^.^i^e'^ pt, 
codae .lextaiMiin^. fei^^JiirQWitVftcias tre^^V^lii^q^pita 
tria paoter. i^co<]|ie$^t'{ eiu»». mPtarip cpat^es j^ ^jfi^ , 
cam paifi}.dqiM5. . CB«*..fSit«W vdtps >^ jiri4pjil5i|^i° : f 
(ocni Giaect &9EtwuQV ^xmlA^ .i^um vigi^lj' C>irif^^^^ 
^fcic^ainiv «t &iisic9io,i:iH§f..lu.9^a1 «d.fti^iv^a 
deco()a»V' it^ Yt j)oAiuai4uei tragfc^uti .|^fi^ti'.,yf}C^ 
tres er aoagaliici cQutufi trj^s ,^mi ) a^aQt,y r , ^ ^ QAW^Il 
cootei»itiv^a0ffuiia^<]M ,aiv|(^fk .4ntigl%ity4^^!fia^ 



. f\ 



^od mferendum podus quam k frijjht C. 

cuai miim« pertmitaadQiii. Gefn. 1. .^^' C. /i^ GotK 

y. «r ini: C. T/ *" : ; X^^%Cr pitrt%^,, j^ , 

«. 7a//iuiiiiin»M/ C. > i ^J- intellisc hoc t^i^^djuin.yel 

i,amfcrif,uQ* Mffitis t^ •. I^.-J?^ fi. . . ;> 

inotT^ffai^ttctff.^ .. - i; r. folMtiCDeinotpivncmtd^ 

e. «iriMi» vt:(olac9 fi. 1 «ate G«rn, tiiQeCft p. p. * 

f.f^sC s. laG. Yul%o <»»iiM> yac.m/, 

E. ^flfM CefiL -Ali«e ''^«fv^- ^ ^"''^ ^^^* v 

n- yiiJg«tum iaiiijlferil coireKif ..: t* V4Ui50«iS#«wf'r-/i»*V- 



a4a v¥4^miinjii.if.iy€^6m.)J^^^ 

fnAae terthn^, 'qoinie , ' fepithiit pet ttidiitim disge* 
faiitur\ ' '•' - ''^ * ' "^' * ', -^ ^f • * 

LX^. (vul^liXXIO. StsthiH lnmmtis difoaQi- 
tatem ^ jbiflietoeiliV' ^ in^duiki perioiiitiBi geDont. 

^Con^gibb hdiuque eft^ et lninfiriii*«{>kteesV €ui 
mfeenti niedioeinentis ndo Otporiet tKKnlrrere ^, 'iie 
praeelik£i oute-in^ Ti&erifMi^ refideMi ^awtator in 
morbum. Setf cum ^ '«ttip^t^t fhmr priiM piHptio 
ventii» adhlfectur^ fi ^ulMreai M rwcb cucutmrii'' 
filuatici cum irino faiicifcW'afiiimlt« ill(ildeiu% ;vel 
cene (i raditnn ^' minutatim ^ coocifMtoi copioie .loum 

^liordeo rubminiires^i Qood gi|^ e^ jraiioae pro- 
ceflerit , interpofito tridtto alt<)uaiiltihm ^ iangttiaij, 
ji caput et coiium foalncs idfeAai^ ^le oemke dett^. 
St vapo (capulae^ vel armiaut pedoa ia ^vJk efi* de 
bf achidiis fangai^ «mittitur. Cum^fpinam.iid. luuibos 
ant -coxas papuiis^ aeftiiBas pmrigof peruaiieiic, je 

^fefifiorum v«nis ianguis emittitur^ AfphaiAMn, iitl- 
phur vfuum', picem U^uidam i& barynim iftofjis 
ponderibus paita: deteris<, et in ible diutiiiiQdfi coa" 
fricans totutik iumenti ' eOFp«s perqngis ?; ^aeti aois 
fextarrumv' jMculaet vAcias auatuor^v oedeiifae vndss 
<Iu«ruoi^^*pilriter deooquiaB, .ictt^iofuiniuiiinai.eit lotio 
hummo' ei calida permixta diligientiflune p(»frtcatui^ 
tuac pen^ciiia^ in fufle ligatp sm^kWMU^ iijdiicif 

' Vi iifiM«»f SM. smrGslil. k. £f ^ 5. M. ,--* . . 

Cflp. LXX. «. ^aterm^:. ' K ^Jktm <^^- vnd^ malim 

brofoim C. ixaeftMdMr, "* 

c. Ita pro' vf S. M. C «t O». ^ m. lu pro mtf4|w C fn;«» 

d. Ita Edd. a. Geih. qo? dadit Goth. \.' .' ' • 
cum Corb. et Goth. tM tnCMmtrt '"' li.' d^lhmi^CX .*' ' 
fitnatito. A w Q^ /K^ additS.' deinde vnlg«; 

e. Ita proifl^iiAiw C. -» tum «tlrriMr' ibc: Goch. cotmi. 
' f. Mmirtttriiii ex C;addSdi. ' MriCtuhy * 

g. fubmmifinif Edd. a. G» ifK p. cr^. *-* fhfilaihf C tw- 
mhtiftfss omitns mw b^dtt Goth. ^m/ Gk^. 

h: oliqnantHm^ Ci t ., ., . , ..v^. q« «Mifffc^C. Go^ .Hinc ooiicdt 
i.>^t £^48,41. r $, M. 



JOITIS VrrClClKildR^. SIVB MVLOM. »4} 

«r^^'> l>j&^dtthum^* tt fuIpfaiir'«c({UftMfer xOBHMi * 
ftddiia adipe porcuw^ tt olei vtteris caatundem^ quae 
cun decoxerisv perunges ia fole. Adipis libracn^^ 
fijpll^s viuiiArttcies diMis, bituftiims TticiaHi Vtiam^ 
«Iti felrkam, pici* i^oidae cyathoi duoa^ tMmua 
tonteiis' e( deooqnis, et perungis ficut fupm tbriptum 
^. fecytit vi^rfi* iHHMnis faecis^^tfuntuor^ fler- 
corttfduiHi ielHMM»i| oki faeminaiii) lulphuri^ vim^ 
Vneiu trei, pieii'U()QidM c^athos tres^ omnia con^ 
tef«'bt'^c0^pltf^^ epin £ok txtlido aoiiiial fisaielindie 
^roii^ . uBitaitiMs poodo dBO^, fobharis viui feli^i 
bram« dBCie^Mlnim^ monnae tikuris wibrain ccamni*> 
KeM-til^Oieo^ in ^e^ pritis faicicuios ancfatiiae'^ deco«' 
i8»«fti» ^pMiuigis ia ibJe» Alia^ fi minus habeac $ 
integras tirea^ raaas in «qua decoquis^ vncSkumqoef 
caFura coili^, tt cum poUine lenticuke, adipe et 
t)Ieo' ptitifrHdes^/ ^ peiiii];i& Uem ilsaK 

CucHfiteris 'filuAtfd r»dK:e9 iauaset tentlis^ let^ in ca»- 
eibo BOilo cum oleo«, quantum fofiioit^^ decoquts et 
vtem. > Selphur quoque cum vinc^^- decodbim Jimh' 
literiiiusl.^J St vetuftale fcabieaoccaihiii*vpnUs-ebr»-6 
dendif 'ferio vel mAfs ad imium ed^ ijifuperhuiiMmo 
letio c(itil>^<]na> marina vd £dia •piaao trofifricandAf 
e/L poft fulphnris, bituttiinisi»* pici; 4k|iiidaei» axun>- 
giaeveteris, fepi caprini, cerae^ aluminis.fctffi^ fin- 
tub ^ibiMrcMM^ i^ dtf:o4Uii^' tt fic 

Q^a animai 



t. 



'«■Goth. ' ' •^ > «. (««AA im. C 

— • . s«. c ttctmnmt C» 

^'«««1^.. VUWO W>M"'*MI''' 

y. itfif /s «M CoH)i ' ti. VulgttUm^ /iMfi^ omitt. C» 

fw Go. . > < ■ i, €§nmndtf ccCk Ci^ 



944 VECET!mB.V.(VUl^UWq:.Lm-JKCXUL 

7 sMvmtl p^r^iigiat in fo}e. Fdit rfHHlodafne^ teA 
oleo vetcfe decoques, addita pice liquida, *et $^\o^ 

i et cera. . certom eft de experimenlo remediuiii, M«v 
piineris < tamen , in omni vu<fUone contia pilum iimtof 
iumin fole diutiiHme confricandum. -. ^ ' 

* . ' ' ' 

tXXL (vulgoLXXn.) Vitifltumaliquo^ oafu vel 
mucidum foenum ad nmiliiudin^m. 'veneni aiii»ftUi>u9 
4iocet, (jtiorum lAa funt figna : Oculo$ babebunt vigos 
et^'femper micmites^ ipfe'' gradua eomm.^t, ince^ 
tus. His de mairice aufereudus eft {anguis, 4$^ ^^ 
chiolis flebotomandi funt, et uotionandi ifa: t^axix^$ 
in vino odarafo decodis,' rurfura detritis: abQjneiid! 

V ab hordeo^ (et* foeno:) dandae^ etiam di)u?eti^ef 
potionea» 

LXXII. (vulgo LXXIII.) Simili obferuati^jne cor 
4»ntur, quae^ nimio hordeo aut,^ malo laeduatun 
&fd baec^ e(iam in aqua frigida aduerfus torreutqQ 
diuttnime detinentur. Vtrisqpe^ remediuin efl, pelii- 
' culam ^. de ventre puUi ficcatam fuino deterere add^ 
tisque^ odo fcripulis^ piperi^t ^t quatyor i^odiiearibus 
ttdlis, et vncia^ pdiinis ex ihure, cum &xtaho vioi 
«eteris tepefado per os dare^ ' 

' . X}gaiL c^ LXXivo Mmm^ 9vi»i»^ 



. k. 6c C. G, 4tfMt^ edd. g. ^c Cum & ^, ^mifkUi F. 

Detnde et pw acttmn tt «fnfii» /ffm^ dmtititiat S«, 

«i^ 1W0(JffCMW «dd. * b. Mldr<0^MC C ^ 

b. ctom.G^ :• ' . ' * ' ci biC^G. ' *• 

c. f/5/i/ C. M , ., * ' d. Itf pro vtfifti» C. ' 

d. /«AirMf jHWA' iflmtftiam-^.ftt, e. fe4rf'c»/if ---- /drot^ CL 
O ati ifO^Afildrcdixeniiic? vt -^'f. O^diffilf.^Miri^viai S. M. 
4lc?ffaf r/core note«£wp6.Gefii. ; g. fic C /^ni;^ tl. «1 Q^ • 

/ e.-^/«matP«i* <t2. G. n. vndA qol C^ vmm» Bnle 

f. /Mftfinr.C. t^itMdat/kM dm GM. E(Kfeio> - 
rtticoi G. ; . j. /fti^i/ a G. ^ 



ARTIS VETERlNAR. 5IVE MVtOM* ?45 

tdf {^baitar* inoeflu, macefcir, et mti fubueneris^ 
\Qqikt In morbun)* Si>uminis igitur et fuJphuris pa- 
ran cum graais Janri ^ aqua defundis per .nares^ 
Aaeterea coriandriim vel feinto ipfius cum fulphure 
ctteda.caitbonibu$que.^ circumferes^^ ex^ aquaferuenti 
«oinial con(perges, /uifumigfiLbis. ; Vniuerfis quadiii-^ 
pedibus itmpdium pracflat i(U fuffumi^atio^, curat^ 
atquemofbis tpGttiL ' V 

tXXIV. (vulgo LXXVO Aduerfus yniiierfas infir; 
mitatfts et n1brbo$ equorum vel boutp, vbi primuii) 
tcoeMcinr aegrotare, potio ifta fuf^urrit: lladices^, 
fci|ia(^, radices. .populi , .Jfd^ ^ i^raece appeliatuf 
rhamjios (nam eft fulcioret nubelltila^) effalis^ com- 
mBflis ijuancum ii^cit mittes in aqUan^ pfmqueani- 
nulibus v^ue .ad ianitatem dabis in potu^ .Qgod fi 
defpeiatai valetudines pri^eoccup^re volueds, ne vn- 
cjtiain accidant animalibus tuis^ incipiente vere hanc 
illis^ temperabis potionem , et .oninibus aAimalibus^ 
fer yatuoniecim dies contiouot d^bis ikpotu K ^ . 

hXXV^ vulgoLX^VlO OflMdeHdUm aijtem eft, 
poiiooes ipfas oportere cum* ratioue defundi. Siqut* 
dein frequem^r euenit, vt^ dum animalia potion<tntur, 

Cip.LXKW. ^.gfaii.HmtK^C. . c. ^noi ^ppcnmMt aHuf. wmt ifi 

S tfammm —lifi 9t irAtatwr Gw; fHfrior et noueanld C 4nai appeBa- 

b..Mrfcafjj^<C* vnde fm adf- tmt rauipmif Gofh.^ populus allAi 

didi. ... , mjjkbat Gclner. ' 

c. iiota (vecbumflliftri<nim> vt d. tHhtUa coniic. Morgagni IV» 

^^ Av\f».itf tm»sfiei§SiCirdim'^ ^$* 
tniktnda. , t,V% ^x^ faUs tmmwMiC^xh.' 

4. CYtffHi /ta. om^ C. Pxohis -^ f. yotam C. 
G. «fMfoluoKKabct. %, Ita pro praeparabis C. 

e. fa/^iqne refifiit ^iam vmki . h. omh»- tmim. ex C. tddidi. 
C Force/itfEtJ» fMc rtf* ft. ««r- i. poHnm Corb. > 

•*w (Wlar. I • 

Cip. IXXIV- «• Iia pro f^ Cap. LXXV. «. Ua pro fr«- 

AxC .1 4^1^ C. in GotK eft: Gw ^cci^* 

h, feytoi Edd. 'A G. rhawni, pit potioiiem, ofienAsndnm efi jf^ 



f4fi VEGfetirL!B.V.(vulg5fe'CARmx\^L 

tu(Hant,| fuilent^ grauiter, ct trenaorem aiiiitidprvm^ 

'omnium patiantur, folliceat^ etiaili ef !fbbmiflb:capit^ 

fs fiiflioere vix poffiiit^ (^uod aoddtt^» fl'^(|uaodo 

pier imperitiatn ante^ danlis potfo^a $rterias» et^^irl- 

tuaie$^ partes pulinonis refU^erit« .Vnde fit ef pem 

S.tulu^^praefeos. ', Quare obieruaadum eft, iEie toffieitfi 

itiaietito et penden^ adiicias pQti6i)em« M, fldia 

eum^ foluas, paululumque^ deambttlet, etf^ m^^i)^ 

^iff, potione fubqenias:. ^uae tepidae ofeuna' cobtmn 

commjlces et agitas, et per os uleiMUs -dabit. ' '^nfca'^ 

. ^udque puleiata ' najfes eius fouebis, et^ emendabitur 

cu{pa. Obferuanduin quoqiie e(l, vt fabtraiflo liordee 

•t/^^^egatQ^otjx digera^* wknal jpotic^ 

tXXVI, MgpLXXVno neniiiK(iie » oQcittts' 
emmalibus» id eH* colubris, icropils^ pbaEiDgiis'*, et 
muribus caecis ^ anifi(]iaiia feriantur,* et in pecicuIuiB 
S veniunt. Quorum^ ifia funt figua : £i(Hdibht^ ctbum» 
pedes trahuut', et cum psoducuntur^^ £iccumbunt 
ad fingulos gi:efi[us^, ptr oares.defiutt laaiet^ graoe(l0 
nafcitur capitis, ita vt deiiciatur ad terram , ad ibrgeQ« 
S dtxm vei iacedQKtdum defidiutt i;6fpQri& vire#. Gene* 

. ' • rgli- 



h.fklMK M. S.M. MfliiMt •« f^fi f^ ^aAft ai^ 6oth. 

iaclurum habet Fabr. tft ^if pukgiHa. ' i) * ^- 

c. mtfi^ a. a ' p. et om. C. 

d. Itt G. tK Corb. prp fiBUn^ ^- ^ f* |»t*i'^yM» «i*»df 



i\^^ c^ •• ,1. 79. in in«rg;ine Vtbricl«iii o«» 

'^t ^- |l Ua pro WH, C6rl>. 

K. MMi om. C. Gcw e. Ita C. pro Miiimm i^mnm. 

l. pauiafi^9 C. Gotli.C»AM,airf€x. . 

m. /ei Niiv>/ «/M C, a/JiiK |ai^ f. lu pro tr«^inff»r Corb. 

mmfiiimaa^ Gi>tb, g. ^er2i/r«»fi.r Goth. 

u. ol^ C9mmi/c. Corb. £. init^us Gocb. 



iftHter,ei^$||)pJf|K .^ccuirit: Locnis' qui percuiTus ^(l 
I ^te QiQffia ;£wig^M^ ^ fu^ceniis teili$ ouonu» gal« 
Ijaae, ^j^e. ;pi|iu$ nifua^ ^ ii^ a^eco^ adcfxco etiaia 
qaqni ceri^^a vel|^al^no.^j^ Po(l fuffimeutum^ loca 
i;A ^i^'^^^'^ «t{%)gujaem ex his einitiif , vel 
certe cai^enti" ferco cou>bi|ri^ ioca^ quae venenata 
pedii. atYigif. QMeiruai-e aufem debes^ ne aut fupra4 
Vti^f)K^i'Wt n^ nio^ in locis in qu^cunque paflione 
voqvam <;ilij\;i;^ iu;)pofij^^«, Adu&is. enim neruis 
W t acticolift^ pe^peiii» dpbj|ita5 confequetur. Sed 
<|ilig^9l|sr,cpnfidera^ vt^ ^tfuperius aut inferiu&Jpa* 
^U^o^q^^ pi^i^aut afticuU fiint^ cum necej(Ctas fue^ 
rit, appona^ (;^))teria. ^ Animal autem quo^ venenat^ S 
beftioia'^ tetigerit expedii vt fud^t, et calidis' cooper- 
toriif inuolq^m d^unbulet, ^t^ ifaripam ^^f^apeam . 
ia ci^ ^vp^t, a^ditis /rondilHis ityxi^ieis et vitibu^ 
alt^s.^ ..sbiplaga autem mel Atticum. yel cymiauin in^ 
viao^veten i^ixtum cs^efstdum oportet impoai. Non« 
fiolli (lercitf iuiilfiim recens et tnel ^ ^Att!c^m;cum vina 
oaicj^Qt et calefaaum^ qui^fii ^^^Wrpa, inqMcux^t adden* 
te&v4Qafii.buwa^ 

iix\)TI^/(v^goI^ ijquus^fi bupieftcm 

comedbrit ia £}euo vel i^u pabulo, haec^ erunt figna* 
Sutim,ei,y^tcr in^tuf, ai^fibis^.refilit;, et* ftercora 
pinitfai^ et jEreqve^te^. reddit qui iQacim fternendu^ 

f. Aimv '^ fMJfimgakU potb. t. (ered^) inrerit F. th Ht erei^ 

k, hfiaUent Coth, ynde infu* slkit Goth. 

^t ^kb^t ^t^i^^ qfu iMttinae v. CffMi Corb. 

PfHfO^tti, X. iiif/<iitfti«Cptb. vn4e nielfu* 

l Itaiwo fiwetitfim QtS^ fnff» thium coniicfeb^t GefDer. 

WtoC&b. . , , CftPcLXXVII. 9,Bi*fr^tmfi 

BL^dmei^if Coi)>^ ' eitii, C. iufirepem «!d. niri quod 

n. dlM^ ffiur»«/ OdVB. hpnfiem S M. • 

0. «rticsliKi» M m nemtf/fx Itciti ' b. haet ttmA' ggna, Statim ei 

Corb, .J « * witerC. Vulgo eru: haec fiiiM 

p. p#»ir Cofb. ftatim ,feqmtnttir, ytnter d in- » 

q. vft — «^I^MifCOrb, i?«tiir. 

r. i^ Corb« veApV Qoth. . . c. ri^o- C^ 

^«/'i^fAddi^.Casb. \^ d.et om.C.^ 



>48 tfe"^¥iriil*:*\C^uIge>lH!.>C^^^ 

eft, etec^ncliis sd^^c^urfain; foft d^jini^iig^^ 
'dA^ dp' psriato iMlirer, vframguiiirm Atiin di^iiaitem 
'ti^n^gbtiifttv iiflidoe <}caiiiiN))et; trifi emn ettD'^^ pBiTa 
ItdEblum , ^ porros oflfein^ isd tibaikidtatm Ymuift 
lat(ten)'tepe&^Mm cuin Vtfk<iteJQ& ^iiigexiter iMMl&^ 
Vd'w4ttmdaBlsekkinitt*i»io- *'- ?.:-':.'- 

LXXVIII. (vW|oLX3fIX0 Vipeni fi^AoowfArit^ 

iuiii^htmn , ex morhi cius ^s *^ tdnliietul «A«i- N«» 
tepraegnans*^ erit, tofum rdmpfter corpos. Ad^mor- 
fifti tamen vipena^ vel ^bHangtt'^ aut imirta Afetier^^om- 

^ iTiune itmedfuitt eftv terram fomkicamin cnm^^riiie 

^introeM'^ d^re per fauots, vd oetie <ie. tpfiir ttm 
Ikq^iitfflime ^folnet»*'t^ 'Adqtias caufii^ 

gWitrtn 4h^ tidp^rtimcredihir pbH^ prodefle^' - Qio^ 
fi "in Hfrfei^ ki^ih ioeis^ vbi defit copb filtoiedtenini^> 
xAJfceffitks }*Ia tohtingtt^ ,• prjteriy* jgiaBi* Hti^^nta cum 
fextario Vmi teteris t^j^efajfto* 'ftucibus d^res. ct* 
KerlWr tl/Ttifhiin tritam com "vino fidederis, pro^effc 
I5redltur;* Mt^irfiis viperac fvel' cuioicurtque &fpent!s] 
oAendrtur, fi &umor putidus de pkga fadfiitkiSmn. 

3?ra^ns remedium eft. & baedum vml saUum vel 
agiium ih recehtf occidens;'ct ddeutes puunoimeias 
eum fanguine vel ct^dc Vei fccote vafaMFr ap^tofiiehs; 
lliiigente^qde ' conftriiweriS i vt omne vhiis -^d^ett : 
i^turuSI (CQntfhad po^foiibm: aciM-i Px)ric!d^ftffii§tktaiA 
ttiiam cmn vint vetc^ia lextario^^ &lis tdti bemiuam 



r. cytm pajf^ bni. Q, t. G. . 

. g. Itft pro flrffcrw t:. , f /1l«ftii«fjafc^d«.>«^.'^|iiW- 

c. tum fcillfcet e*erttIor puti. .f- *"" *°*- ^ 
tut. -Vid. ^. 4i r; ^o. «: tiofter »• »e^'A F. 

d. fpMangii cdd..f. G. J^aw '1. r; S; inf. C. f»iAf»f.F#««» 
fiwji/ C. G. * ' '• ' -^ tifl^ai trfilf?Wftrfir^GO|h» 



priM^«iAiWr«^^t(^6^'"T Si4 

comburit^'^, ^ tj^^dmAim^ iimitahit frcitftv *et 
in pdft^ fe Bi^iM A i D ^tld ^«ih iixtiaiutn ik«(k; '^i» 
tmifM^jbefi^^fiuiPlBunf' aocto inr tnodium catiipfaifiiiii 
tis vdbieif ;fiii^dlilm. Si nihii piafeceiit v Mutef ii^ 
vrito, '^"felekihirfcr ciiratb. Farinain qnoque hbrdeat 
beam^MMni^^HkliD^ d &t»f ^ioqu«(deooaain te icfeattir 
tem opoifeHaipoai \ • < ' *» • ' •» «j 

LXKIKs^^ivittgQ tXXX;> ItimeiilOfli fi u pabvil 
•TttiaM»^ oonediMit^ faaec emilc figiia: 'totom "O»* 
pQi tnne%ir., 4ed circA^-aurieuhs et oiaulM etisms 
iniboo cubk iiidigiiatioii^ ' in«ior appiWtv -m^lMaD 
iiarionelfbiMiitts^ De paktoifaflguiisemtoiks^, einv^ 
^oeeitfteplittn^^ciiin fextario ueoti et^hemiM iili» m^ 
bt^ et catt^ |^tt|$im' td ItitMr tditmltlaif^riiiigi», ^iiljgva»* 
trr^c^riota^^det. liaaratkmofiuOftbitur. i 



'-*» 



.••J / 



percfrffcrlK^ hiaappair^it^^indieik:^ Stati ei^iaerei|imi 
praeiddldte^' •««' videtor velle mingerft mi 4f|B ttmoik 
bMak»: ^vHfft/ha^ tatiaiyt vBa^^ pyit^ ^^ ncfoattl^ 
vMrihaitftifeibfViiciam tmtoy ^t-ciitn «iriliWiMertipft 

fmMim.f '■ •'! ' ^ " :^ 

n. Iti |iro< K ^t / Mf w» C. v. ttfftHlC, (wfpn iM*jM» 

iW ittjro firftutfMt C fit) flddit S. 

tf Ih tkd. Corbdano «liquis ^ lxXIX. «. «ff»M S. 

fcripfertt OM *i^ ; d«indc ad- ,, ^,^^ ^. 

MCir/eriB. b. t. JtntwOian, mtr: ndmeuir — fangmntm om. C 

fil«KiX inMiu»'.rabmu iLquAi. * ^^'*** "'•^ ' ^ ^ 
quarn td hoc Wmuf nc opus Cap. LXXX. a. ricC.tt^M. 

quidf» hi<^*.manu'«rat) AA/f. /phaiangiut a1. tt. G. W^dn b*g^. 

f mW^iMMl Qtffi. . cyp/r ^ Fabric-HtetfUptlorfs^tFgirimr.i^- 

|j[|»;rT« et avnreyt GC|h. /«i«««/. ' * •? 

p.lfcdbwiC: ' h, tigfirfMr A^i^'Ci ' > 

q. ttr Htm C. * c. Siatim ••r. |»fO i^^Hwf t;IAft«r 

r^ dtkata^iita:^. »ctfe C. vndc vulgatum MiHs 

». CMMttrihui C/ ^ ' c'orfcxi. - . . . . . 

t. €xf^ttvin§C/ • * • d. .pirrtriiMB«^0^ * - -4 



i»U9>!caft(irr^e^<4 iMrfittiiiMliCv • m ^lfiQf ijib^^ 
j«[:^tre.aiMmzV«irtitiifv .wyct»ie (Uqin»^ M c> faigt w 
iMliii»r(kter "*, fkg^ liQitBr^ 9ti C4n|w^j^«jua^^9 
Vel; &ii^iitj9«! AOiitfitaM) ;iowiaum<^umif$iffi\fic« 
Itqiii^ wuQgiaqiie iDiTcetur^ ad fpifGfv^fstem inalar 
tel» irt>4Mt(ir^rjinp«(i«(9i<)W * »ip9ricujhh£)ymf et 

9 U»ftt. Quod fi io fuppuratioiiea^ iiiifnt pli^«coiiiierl% 
laoiiaa ferrea candeQti aperieada eA , et <|uid<}ukL vitio 
lapir.«ft<inurQ9diim«. «qa«:ita!>i flk:i»«%MlU.^!Qleo 
auranduai^ Ji^ auHin mua acwiiW a«#gat aK»d^ 
ipfii» jaaimal^ viuuak de creta^ cjrcuiiici^^M^i^fifS*^ 
diinritBd^raiMittC^ iu^^wdituf iai^^^Uum^illt^KH^ 
tiagetMr.>a;uioicfu. cecijiltfiium .^. A^wiriiia.mor* 
i^? fompvtflmAr^aUiuiiiiriwmicw 9^^ 

j»Hp.ii^vmtH ■' GUiiiiftle e» ^SfvAinf^'', paimifceF^ ««t^ 
ex eo puluw ibckf. qtHie iwi2^ igoiita^/uiit^ coor 

Sfricai». Q^od fi^ eruperiut vuloera venena^i, faor- 
^Qt ieQMbufttaffl ^ilt; fiilafltm tibdigfAM ft ^ijlitto^ 
aoato/Waeri i^perge^ etlbate sntioitf >fok|^iwa^ 
€httitou|>|X>tiwem«ipQlWi«m^ ^boidfilUA/n «• 

dfliaiQM' et ivibi fextarttfm /p^Jft^qcs 4i^gxm, Qgod 
fi Ifimgmiliii^iHis. iai9new.i£^^ pe)^PII0eq|):i^ 

agnoicitur fignis. Pu(hilae' per totum,«>ipuft.Q¥* 
«ubt}'&d fimili, vt fujta fcriptum.i|l(l ^ ratione can^ 

. usxa. 



'-.<•,■»--• '. * .. 



Cap.tXXlft. t.#6lf:ih 1. erdtfC J ... 

K im.C: ' m. ai C Jf/^mihir Mli G. 

c I» pro fmMdirGL n. Jiifr/vf c^fMtir C..> , 

^ d. ^Miitr4erlr« /tfifliMr C " o. oiw vm C «X oianii^ 

«, aiMMM/ om. C ^ p. et inf. C« 

f. imeirfMiGk . .; ^ q. <liM am« «lAMri ^/^tifei C 

f. tMf^iftaMlf , C «|/>«l«' G. 

.. rfii oiTi. C ; r. e««ii b$9dn^tM C C 

i. fercmfMndum C s. fnfteUae C . 

k, tfmfli^OQl. Ci. C ^ om.C . . 



ARTte VEtEKlMAR: SI7B MVEOMr ca$4^ 

IXXXIL ^lgo LXXXm.) IScoiipiti&fi kktk^itiiuai 
peitu£rii.j las agao£!itur^iignts^ Oeima eooinfhttif- 
tur, clattdicatv noo manducat^ de*^ Baeibas^fiueiit 
ptuitae viridesy- vt sfceumbie^, >i^ix refurgeb fiitnilf 
ratioae^cufatiir fieut ferpenti» acviperae inoifus: ikrcxM^ 
tamor afittibitm ycidcius'^ in fH^pm oportet ieipQdL ' > 

IKXXni. (Wgo LXXXIV.) Canis raWofi* ttieiu 
ibsetmraeiiii»'^ ^rhomiuibusexidwninferrecbnfueUfr» 
vf!{ue m ipi^ 'ipfes qui eomadi foeitet l^ti^hoiiM»»' 
iaoat er dttotMftal iol rablem :> ^ui hic rattOBe.ctaraft* 
tur^ lioc^m <)ai morfus eft^ ferrais, vet quocf vtt-^ 
lit» eil| 'ctig^a oMjt^tis vrita^ inloca. tenehrofe 
eom eooflhuitO'.' Sic euin adaqui^bis* inteitobnft; n»: 
aqoam^ videa». Quod fi cauemipibm occideie p6*^ 
toerisf^v ieco^ ^m codhim^ dabfs ad mandttotfidum, 
vtl tritum'^ fe(6cibus degeri^s^ r ,¥oem^ ouo^ . flores % 
couibuxi^^ et -cnm akungia vemi deteres % et ad mor-^> 
fumappbneaw falufiira reiDC^um eft, Sed^cDiiMter 
prQMleflf^ fi radtcfim cynorhddon', 'idcft^i kerblteiqmfie 
apptllilttr?^ ro&^canimt^ efibderis^ et k>tana pfiusat* 
^e aQQMfian diBg^nter ^ ' fiue hpmttit iiu^ '^BnmHd^ 
ijuodvtabio&i^taais momOFderit,» in plagaappoiMris; 
cofitritam^" cuni tifio veteiri ^ofiukueriB^ ciuoti-*^ 
die ad bibendLUm. Hac enim fok ratioQei nec hydvd^ 
pkobai^ S/^^ et imminens difaimea^i cuadet^ Canisj 

• ' -. •iaKdi 

k jbcRt i^ de. mriHs pn. C. aqiuuH, 



c iMniM, et vixfiffga C. «t ^. Ua C. |M-o ftmrk. 

*wG. <« ** h.p*Ifca Cfc pro <i<flai|NJ«, 

ct«.txMmi, i; rn^i; c. ^ . ^^^^»;, ^^ ^ 

k. «w i^/»f C. vf rpA edd. , «•,«*w«. r 

S, M. ^ 7 »• *^*^*' ^ 

d Airiiiir KdJd;. Deinceps £po«f -- «»^ coMfflMam^ d 

Gtfncriana. o. propinabis nd C. 

e. WCcrf.VatWrSic ttlif» w« -. P* hdrofhtfhof Edd. 

«U^aiw IttS. M. tlt etfic ipfuM q. Ira C. pro crimen, vt 

|«a9t0|Mifts«»«i4M. - .i«watMosaagiuW»4V 



i^ yEtnmitiB-v.cvuigoin.>CAP;Lmiv. 

(Tabidi mbifibus fububnir, fi^ iris 3 nitn, IudafcTbita* 
inints^.Xpaiptdam vnum trirum cum heinirUi vini vet^ 
'an^f tepentis.triduo per os Hegeras» Sambud^ ^uoque 
^raiift vel fuccum de . foliis aut de cortice exprimes, 
^ cuhi vino veteri jdabis in potu^. Bed tunc' efficax 
eflikae^ pbtio ^ Ci de ea if mbuco dederis ^ ^uae ^ oo 19 
terra fed in alia arbore fuerit innata. 

.; LXXXIV. (vulgo LXXXV.) Si frhum giJlmi- 
'dwn " animal in hor^eo comederit, veb fdeno fumferit, 
quafi a vemiiacis \»Qiis percu(fum cructatur contifluO) 
internonith.dQlor et iiiflatto fubfequitur, * ad flmilitu- 
^iiiemr :ftropht iudpr quoque ^ tt voli^tio ac tu§ 

dsa(pemma. ' Aduerfus quain neceflitatemapii feninis' 

deteris vnctas duas, ct cum virii' veteris iextario et 

\faett|<Da meliis tempetnis'^, et per os defiwdes, ettam 

ft^diudeaoifaulare compelles^ donec potio veatiem dk> 

3>veat -Quod iimmio^ delore ettam ofcrobonitio fucA 
'£ibfecuta, baccarum-^ lauri libralh^ nim felihninS 
:flceti fextik-ios duos^ olet fextarium, diligea^r crit» 
-pemiifces», tt ad focum <:alefacies, et in loco calioo 
^animal:^ per^tiiduum vnges^^ ct cQutra plum diit^enter 
iricabis, oertffliiiium ^atorua* ex fudore remcdiuia 

4Aduerfus huiusmodi caftnn^phyiicum remediuiDex- 

|)erimentadocucruiit: Pullmu viel galJiciam oocidere^ 

, • . ' ' . 4 ... . kmrera- 

-. iK'9crp. luiaici C. fikn otnitt. v^lm, In'Goth. omiflis vcrbii» 

' et deinceps titumintf triti cum be- vQfntatio — nwffiuum fequinir 

^lMaa habet. , - ' ? Iktm <i^i* 

s. bituminis trith C. c. fimtn dfUng vmaat 3. Ct^; 

r. Mrm.tddir Qoth. ^ - d. eonttt^pmt^C^Ummmi^^^ 

V. It^,f^.jet Mprgflgni pro j^iff- tmpfra^if Goth. 

fnei. pro witict Gpth. radict, e. Tta pno nimtn Mfr C. 

X. fmm C. poft vitm Gbth. T. lacus Imtri.flHb.C* /i>rM^ 

Upidum adcfik. mis S. M. 

y. umcn $.'M. Deinceps Vul- e. vncimn vntm S.M. 

gfltam fl. G. refHtui. lUe d^dic h. animal ex S. addidi. 

f ntfi — fimffMr. Goth. qn^i — * i. ptrkngnet C. 

fwn innatnm, ' k. />rt«f Corb. 

Cap,LXXXIV. ^*?Taint>^«/. 1. «/«/ C. , 

.-•fcWrtwiC. - ni. ita Corb. t^uigo f»l« ^ 

b. lu. C 'ipro ^fM ftf9fb^kt ^ci^i.' .^ftl^MBmmik . 



ARTIS VETERINAR. SIVE MVLOM. 253 

venttf mqiic . ciuM:nid<ii& fit. adhUjCL calcnffim rflpt Her- 
core fuo equo vel mulo inuolutum" melle digerere 
ptrfauccs, optimum creditur. Tres pilula«® gypfis 
cuni vinQ vctert dcieperc^,' etj t^prdtiQi per os^re , ea- 
demoptime** fanare firmatur. Lixiuium^ quoque de' 
arbore vliiS ^el^ 'cQiuscubque -g^eris lignT amc \ 
duuimodo bene cretum^, cumoleomifcere*, aclicjui- 
dum et t^pidup defui)derc. p9^ fs^(|cs^,^ phyii^^pa^qt 
lilutarelaiidatdr. '. v ^ '• \.\ / ]\ 



j. - . ; 


^y.\ .: 


tLwvtki^mHCtn^.. 


t. f.t$ f|t) ^netim'^ 


Q,fa9fa^6im'Cu' 


V. tritmn C. 


^.btrifinMh C. 

t,txC 


upiAum Goth. 


s.ttiddicC 


y.^teiffw^additG 


' 


.*i -• 4 ' 


"v 




. .-'.i* • ' 


' • \ 






. : /. », -• . . 


1 ... , .., M-A 


.... 


.• .... ^ " ' — t». rt 


-••''. . :• . ■'■ 


. .- "; . ■ .:. fUJ,^' 


.. • .{.0- 


-.1 :..!:* .::■• ^' '- ': 


* 1 . . 


. •;• ■ i . "•• f . '•*' l'"i!'' ' 


' ? - j • 


.." 1 ' - ' ' '•' y ^^J*t 


r 


,.., ».»^. i M , • ■ • :l •] 


'^'•j7 &'!•:"• 


^ '■* ; .' t '?: A 


•■I^J'. •. . A 


,. . .^ . . . ./: ..'..^ 






> .*• 






viG^^m 



'• min II' i" ' -•-— ff^- •••'"'•' " "' • 
':•;"'; y-E.G BT^.I I'-' R EN;A t I' 

LIBER SEXTVS. 

<v V f G'p Q V A R *r y-so 

,. I 

p* 1 Wi 1 ■ ii t' > t I ■ I ■■ ■* 

r- • ; / 

PltX^FATIO. 

Coleimis excdatio n^ligentium efl, di^ndia ex (iii* 
O nmulatione veaientia Deo imputare vel czCk^* 
Minus namque peccare (e credit tgnauia^ (I id, qQO^ 
ipfius cuipa accidlt, ad pohnatem lacipiat deftjrefor' 
dtunae. Sic de aegrotantibus dicitur morituros*, etu 
medicina ceflet^ euadin Cui diiputationi , quia noa 
Jblum iners, ied etiam impia efl^ non libentcr aiTen- 

3 ferim. Mak> eniin nifail expertum relinaui^ qu>^ ^ 
' quid calamttatis.euenerit, auiiritiae vei diirni)ulaiiQa|- 

jbus imputari. Sed fonaiie aliquando vera [flia^jvi- 
deantur in hoinine^ q6i diuina prouideacia ac difpo& 

4 tjioae fatorutt) ^ ciseditur rf^gi» Aaimalia veit> cum sf^ 
jbus diuinitas niiul dignatur liabere commune, nifi bo* 

iniBUjn 

^ V^BlfttAS LBCTtOHtS* 

"^ libi^Vl. PratT. Hant fr(itfaii&* itk ffktdidr Wtrl, vi «^*^ 

lim €x Cndiam Hlno PuMdut * denniHr ; tuaATe , oph d^ his ^ 

Mf Gejhtnm iam tdulem Bihii^ ^^mmtur^ fi mertai fi^/efitt »«/*• 

Ueeae Lattnae T0, lil. L. UU c. 19. dtcriatt fii fata iwfifiatant M^ 

f. 135 fq* manttH hamimt G. 

s. Adnoticum , ctifltn legt ma^ b. iUa otn. F. f 

TMp ',<^CanetMm Ifoe fibi uOe tif- c. Ict cum Fabr. Gdh* ¥^r 



: AXTIS d^^fctNAK.SIVEE' MVLOSl' dt$ 

tatc d^pe^eunk <^id cninx uimencis iprif %jfK»Il ,; quae 5 
diuiniiiis £dq^ rdpuit, (j faominuin niedeia ceilaueriii '^ 
Saepe fCGJdi^y ^t ipegledu .aqimtljlt>ti&v, ^ae .|>rim« 
coq)parecc|it inorbuni^ ^ 'oojitacSa crefixns. peftilentia 
greges lottgtosr^pdqdiat ^ ^umn ^ . polluea a . ilanguulie 
pafcua infedi^e:fontc«'ka jMKoo^^V cpa^iti veneoa 
vertaDtur. Foftjcenxil ae^rotivodp&cujn ia^jwxi^^iQi^d 
pleo^^iaiey, ipfe Ibetoife^viiccribus itdiMt morbjdB; 
Sic ad puUosKinonaviiiatribuc.^mtplo ladecianfinj» 
gnc Sic in numere£& ftabulis quamitii 'Tije 'iuQiCD«7 
tuioyii contifgiDiam femel fufceperitpaffionein^ vejpct 
traofita^prerioia quoque iumenta cpniumejU';.; §9d>^» 
verfum omniadiiigentia, ftudium, herbarujn poteftas^ 
curtndi fdemia) prodefie«xot)iueuit: 8icuti:.£Dettco- 
ivm prima dodrinibeft bumani corpqris partes org^^po^^ 
nimque^ eo^iofcerev itanece&riom Mtdofhediaiiy^^e 
oflibds, 'd&ii«ruis»:ac venis ium^ntoaim' vniuerfa pic^* 
difcere.' *Nique' niih «ucare Aitionabiliter poteft, ijui 
(^ualitatem m> qusm^curat, Jignorat. . : . *. 

" c AFV t -r. •' 

lulnerituBPi igitut habrtin cepite o&duo^ t ^xuxte 

vfqoe ad Mres alia duO) maxillaria inferiora duo^ dexj« 
tes (pndragiBta , id eft , molares qimtuor et viginti , di« 
iuiM»-quatutt>)<'rapaces duodecim. Inc^f;^ iiuteih 
6mt1^^4^^ £)pttt&^9 a j^aoftla ad rehes iiuit odo* 

d. ^rfM^ etm pirhtttt mtt^odntA fieibsr» qat.ittsfli ttmieii 1^q« 
Ttbrick) Gefner. ^iie frmn.mtm nem nioa -conttmaiebUL. . 

IV>fui <Mieri,coni93urtm.. Ipre ^i^lr C . .' . ^ <^> 

nalebam fvapa fiififftrmn mm^ . b. y(x« It^l^. ftnfwnwi >i«f 

iiiw. . .1 ^ Q>rb; yade CbCflAli.jnaiabtC 

e. Ita Ftbr. Gefiu pte 0«Mf. a jpmia ad tint^ Vul fyfipum^ 
- , _ « * >r% . IhmlM rtuttm. Con, Geiner. cor* 

f. IM piD ao»^ Fabr. ticfir. -J^^,,,, . k^^/,. ^ ^,. 5^ 

{. hi pro ti{smB cum Vsbr* tiuacft aKf^|«#«f/i ^ .1 



«56 MEGETlELli.TLI(«ttlgQWO Qim 

a iMiktii rS^^ ad aaum loptem« nlii(iiiibni.b^ 

c cominiifiirBS .duoikdiiu Iii mmts p^ioribuA^pt i^u* 

dfaie'^. duBe. ali arnus yfqw ad bnui^ljtiiiiik ^A bn- 

chtotis vi^ (M1 geaua duo. . Itiigmih^s pafinsticac 

doae* tifaiaa? v£|ue adaitiailoi duo. Bafea i^uafi «ppd^ 

lahtQj; jQumeco duae. • 'V£pief Tadipotpiees yagulae oili 

Bunttia ifidQesin, iff pe^ore raumtKGoflaecaoi^ ia im^ 

^rioriba&tti||intaiex. Itein in^ pofleriortbcis a cumuian' 

ixiqiliead oielairia^ duo^ a mcdarilkisj vfqueadiirertd)ru 

Ai]0 ^ cofitkl duo. Ah BcvoeoieSia vique ad gambam 

VCbo|./a ||aniba v£|ueF ad birnos dbiaies. du6>9 minuta 

^ue ad magubs £:dedm» £t^ iijiit o& onmiacai* 

«uii feptuagiafiu 

-:. ILKunc menibras iuiiuerumoue in^mb(oruni.(^r« 
Rlet exponi. , In palato gcadus^ iuut duodedm. L^&^ 
giti^o linguac habet pedein feuiis. Jdbmni &\ftm 
hahetvncias Ssx^ tnferius vndas quiu<|ne.» mascilbe^ 
iiiigvUe vpdas. denas: a ^ dcro rfrioaris ad Qares liabet 
pedcm. auriculae fingulae^f.cQiitinet vn^^ias &iiat. I» 
oculis autcm* fingulis^ vnciae quatcmac. a cirro, vbi 
definit ceruix, yfqjie a^Nfercuriun^K continentur cal- 
aculi** odo. Spina continef fubter* fpatulas triginta 
fiQair < cOiiunwnra tenum (qiidd cuihobnr^ dicitui) 

• '«.•'«* ^JtnaHjix mnjtihs *i-' mks ^ i^4s Goifi: ' 

H^Jnmm fiftnnC. " Cap r - » ^»©<i»C - 

• -'(A/^lta pro ragulM S. M b. mdxiMde — ieiiiiJom.C ««' 
€. Ic« {n-o « ti^ia C« tiUae dtun tatlaifcfinj^ulartQ, 

Gorh. c tf cirro — « dm onL S. M. 

IttMlreMi C. W funktt Goth. ' > e. Mrfciji om. C. ' 
g. VwlfeakiftHlBW^I cbrrtxi « f. flmi ktd,.C.G. . 
Corb. iwfi ffite*f0ir«/. : {f. Hmftuium S. M« a (c^« '^^* 

> i. «•/«uAiiffaltf ^^P. M. S. M. Cft t»/i c/iirto G. 
CU^. «, a; **" '^ .Jk. /ato# anf»% j*W!p5. K 

•' k. tMa Xm. C .. i. <c>^a inf^. C. G. , 

^-■t- nuUmikns^e.' • ' k. vid. 4, i; a. not.l- iff^vi 



ARTIS \1?rERINAR. StVE MVLOM. ^si 

^l6filt td JftnKh mulcariuin' coAimifTurae funt.duodcw 
ciin. RegulHeldngitodo** vncias^duodecirD; abarmis 
vTqoead bivchioluin vncias kx^ b brachiolis vfque ad 
lenoa iODgftudo continet pedem ; ab articulf s vf^ue ad 
fognlas vncias quatuor; hi longitudinem^ vel prolix^ 
ffttem pfdes iex« Haec eumefria^>^ equi conuenit Ratu«^ 
XH hooeftae ac nkdiae. CaeteruQi^ nou dubitatur 
in buricb mtaora ifb, et in primae fonnae equi^ tiSt 
maiota. 

m. Mmionim quoque immeniSt^^quantas, ae men- 
hn ptndendii e(l. A medils ttarlbus per caput^ cef^ 
Victm, ac mediam fpinam, vfque ad imum mufcarium* 
«iefoeadit'' filutn duplex, quod centmet pedes duode- 
cinn dtio^ ncttii' in ceruice palln^rii^ conttnetit pedea 
^ataor, ab^ armis vfqoe ad geiii<nilum ^ ntruf duo. 
t geoidifo vfque ad bafin nerui^quatuon In prioribus 
fu^ nemi deceini, in pofterioribus decem. a renibus 
vfque ad teftes Mtui quatuor. ftutit fn k oiniies nerul 
trigiiila^ quatuor. * 

IV. Corifequenter venarum quoque (ndicandus efi 

namcnis. In palato venae funr* duiie^, fbboculare^ 

<iuae% ia^ pec^te duae, de braohioli* duae, df ^ fab 

% drris 



■) 



L mfaim S. M. c. J^lm^cM U C k ctndct i/* 

n* Valgo Si^i^ hHgmM, C. f»€ in arwot vuMt tHud^ qukd 

^«kiimu XU^ S. M. ntiitiat ftdtsiut^ S. if. 

^V"»^. d. falmmi t^ntim C 

n. McMr — vneiMt om. S. M. e. Ah amdt om. C. 

0. ^fMThit^ fir^ixitadsntC». f gfmieidmC ^entiM S. M. 

P- mttttm S. M. Antnm tntris g. XXX, C trtnnta trtt G* 

Goth. Cap. IV. a,/iM«om. C. 

^. GattrtnMi. N^ C Cdittfum b. Umfmaltt U. inT. S. et C 

r"'« «• 4ftMiitsr ) «Ifcw tfe mi^ €. m »«n^ 17, fti rcfwdhif //. 

«^<. cr «/icsi Mmra S. M. Cfcte«> inf.C 

Hni9cr«Q. d. in nmihti dtm^ m ttrtiiei 

^-ap. 111. a. tmamm 5. M. litMe S. M. 

b. iiyhRir frteM C t. ifeom.C itftik pmntS.U. 

T.m P.l. . . . . K 



cirris ^juatubr;, dc ^ ialit duw^ .de^ €braii)<|«atii«Ei 
de^^ftfaumbu&ijuatuor, de femoriliUB ywo^ duaev^^ 
fiib gtmbis duie^ de ^ mufeario.vna» vtsm\maaksi 

;. . V» Aetatem i^mciuorum ez/d«Btibua aliis^ figoii 
oportet agnofci, nevel^^.wieiitesimperitiae^laWnWf 
incommodum, vel -curantes aqgrotantis aatmalis' igoo* 
mnus aetatem» Quia ficut hominibusii itadtfquis, 
aHud conuenit, cum^ iuuenta funtfsniida^ aliudcum 

dJAoe^fhite iam frigida,, Maaiftftttm tSt amem ootas 
corporis ^ cum aetate mutarii. Pullis. enim bknis ctfa 
meafiummedii dentea foperioces cadimt^ quosladani 
tes^ vocant. cum autemi •quartom annum ageoacoif^ 
riat, decidentib!» his ^^ qut canini a^tpeUaatttr^ aliot 

jfuppoiient. Dpifxle iatra. Itxtum annum molaret vt 
dunt. Sexto anno cpaos primomutaoerunt^^ exaequaitf. 
Septimo omoes expknt* aequaliter^.^t cJc co Ciiuatot 
habere inc^iu0t dentes, nec*^ poAea^ot annoratn isi 
iciri ad fidem poteil, nifi fignis^alti.s, ^ae vfusedo' 
cuit. Decimo namquc anno tempora cauari ^ incipiuQt, 
ct fupereiiia noiuion^m canefixm^ Duodeconoan* 

4110 nigcedD in niBdietate.dentium appafiat..^ Fieni^ 
«diibrunt, domitis tt &eno afluetis animaKbus rugas, 

quae 

i^ £ HiS. M. ^e Ifllv Aut onuC. M tt ferumetfsm S. M. et p.p> 

5; m S. M. fnsiMM. . Vulgpo cft hmf^^ 

. ffc fkm&rihu iut Sb.M. db e. 4ietttitqttif^€9rf$r€Conu^^ 

fmiirihu C. Std diftiogUumur JiU 49« 

hic haud dubie/cMiM 1»» itite^ f. /a^hartni i^m ctteiL 

rfa>r luimtii pcdis. ct fumtSf «x* c. his om. C. 

caior. h. Ita^Kv vulgato MMnatfi^ 

1. 9cro om. C. . . titW^ ^* Mor^ 

k, (in eriftarioJw£.S^ i. Vttlgo .C9^Cfitcr.c(L B^ 

l.mftmt^mmrXXXJi.S.U. «c^lto; £Mt9cam$tb^i^' 

Cap. V. ft. ftc S.M. ct C vf- ^'tC . 

|0iiw«ii/al. ' ' ' k. 6cC. Ptfiiavm^fdrc^ 

b. ptr imftritmm.S.M. tmttuf S,M. Ntef^^fdf^^ 

c. mrfit tMhmdikmt C rcaum «Mtex al. In Gotti. tftftftPt^ 
CK Gotn.- inrenii. . .^. ncit ^c)? v/tr/ iffc/vir. 

d. cmafmKtfimiiQ, tmi^vipU ItXcArtC- 



ATIS VETfiSJNAR. SiVE MVLOM. aS9 

i|ne iD lakis finit fuperioribvs compntaiidas ^ ka vt ab 
aogub vbi iocfpiti^.mafius^ incipiotes^ vfquead ex* 
tiviamJaiirum pemeiiiamua. ^uia amioaim aumeruin 
ru^nun uuiiMus'' oAeodic. Foftremo rugarum mul- 
doidioe, trinicia iroatis^ deiediooe. ceruicis^ pigritia 
lom torfovi^ Aojpoco OculQromy palpebrarum(|ue 
caluicie^ ieliedins ipk fk pcxKlit. i 

VI.. la permutandis equis vel diftrabendis ^ maxi* 
nuun fiaudem patrine folet afierre meadacium. Vo^ 
kotcs eoim csrius vendere> gcaerofiflimos fiqgunt» 
(^ae its mos compulit , qm per ^ tam diuer&s et 
lo«gia(|iias pei«grinationcs «quonmi genera vniueria 
cDgaooiinus*^,.. et ia noftris .ftabulis faepe nutriuimuSt 
voflKcoiaibue wtionis eacplicare ftgoa vel . merita* 
Nam vt viliosa minifteria taceamus, equos^ tribus vii- a 
bus vel maxime aKceilarios conftat) praelii^i» circo% 
ieliit l Ad klium HuQnircorum ^ Ikmge primo^ 
<iocetiif vtilitaa patieQtiae, laboris, frigoris, .famis\ 
Toriagos deinde' etfiutgundiones^ ihiuriae tolerantes. 
Tenio ioco Frigifcos^ noa.mious velocitate quainS^ 
comiqoatiooe cuous iauicSos, Poftoa Epirotas, Stm»* 
ncos'"^ ac Dalmatas^ iicet coatumaKes ad&eba, h»; 
- R a- ..- biles 

OL tMftrk edd. tsM C H»nnfpmim ttuhtn vttlc 

0. «UMrw om. F. fijuhius Adu. Il, J^. ratioAe nbii 

•• M«otS.M. MfttfMttX Vn* alia prohta» quain notos eo tcm«- 

[uitquud dl ia Gotkaao: pftlft' pore ruiAb Hbnftol. Gcfn. 

'^'f tthnnm^ (^i\. ttmmuM h. Hoc loco inttr cxtaiplaria 

^"^fmOMt iji/k frUfU pixxutt «ditioliis diulerfitas obrer- 

Vfltur: cum ia alitro itSi inter*' 

Cip. VL t« ^thenih p/ • punftum fit, vt lUprA pofuimus; 

^ ^w^ C. per (9CCi{fi9iiiimj) -• in altero autem ica, JWx^V, /aief # 

f^ngnuOtmt (OiHimsJ S, mimdf. Dtindi. 

c* lu pro emti^fiifimt S. M. C. i. Mnc C. tmfei it hMhrt Go. 

, «>. fc S. M. C. CStCi. fy*^i* k. Btrgnfiaiti S. M. . ^, 

feai. L Pihr^ine an Priptt mteHt- 

e^ fic a ctreilf tt. «. G. siinui» an neutros? Pitrygiti Uu% 

f. vc/ e^ Mtaw edd. a. G. /»iir/ dit Oudiati. 2% t^a Gefn. 

«•♦ M*/ C. tiH, q. m. Ztiiweros S- M. ZHmoJkt C. 

S' ^«ifflpnMi S. M. H«fi>i^. an Stttmtticot T Gefn, 



ft6o V^ &ETtl LIB. VI. (vrfgcTWK) CAK Vl. 

4til«" ermte [ac bcllts] iflfeueraht.*- 'GfarribttP '€»??»' 
dociiin gloiiofa nfbbilitas: HiJpanOriaih* ^kf vei^p^xi. 
tna in circo ci^ifttr piiliM. Nee hn(f<(K(§it$ p<t^Si* 
Cvlia exhibet circo^ quaniDfr Afihica HffpaRpfti^^iiflt 
vdociffimoj pricftare confiicaertt^. * ^ Ad ^&iti^fellie 
Perfis prOviaciif ocnnibius mcltopes praeAat cq«i6s,*'*pi* 
trinioniorum cenflbus aeftimatos, tlim' ad vehcndmii 
molles , ct* ipfius incefliis nobilitatc pretiDfba. feqwBh 
ttrr Armeni atquc Sapharent*, in qua partd* n^Ejpi- 
\fotas Siculosque dSfpexefis, fi moris ac polciirft^ 

5ri(in dcferat. Hunnifcis* grandc et adMctint dipot, 
extaiites ocuH, angttftaenirress krtaehiaxilhlc, icMk 
ceruix ct rigida, iubac vltra genua pendetites, inaiore! 
coHae , incurdik firina , caudr ntub& ^ ,- vah'<ifflhnae 
tibiae,' paruae b^fes, plenae ac dSffaike vnguiac, ilii 

^catiiata, totumque corpus Mgulofinh, imlla ifi dmn* 
bus^ aniina, nblK in mufculis tori, in ioitgttiidiiie 
inagis quam in altitudihe (ktura , ' ]^fro]!)Cnfior vcnter 
Cxhauftus, 'dS^grandra, inacies gtataj^iet quibcis|wt* 
chritudineiri trraBftet ipfa deformifast animus' mod^ 

6ratus et pruachs,*'ct vulncrum pati^s. Peift^ tt 
flatula et pofitionc*'»^ tracteris equortifh 'genttibte iioa 
^liirimum dMfcrt^, fcd fblhis* ambuiaturac^ qpadam 
gratia difcemuntQr a' caetetis. gradus cA mfiiutus ei^ 

crcbcr, 

^ n. ac vUif^ amit edd. a. G. «r- t. Snffwntni S. M. Safihd C. 

IBJ/ bahiUf adfiutrant C. (tamen %, paut inl. C. G. ' ' '' 

babiUs fitnt cruyihus) poft* aniHr ' x. Hnnuiifcis F. fkMfiis (f. 

ipf. S. Puta rjjy hakiies duj^Uci-- Hetr.J S, BMfiffHt^S. H/ Vwipt 

tcr corruptam in ac vil^tt eC in Jtr. Hunm^r C. ' ** 

flc *e((f/. .Gefn. y. fpimfi"^, ^idif. 'ttxM , tiHsi 

0.riQC.crurilfUs,Ca^ai.edh.i.G!, pamat^ tfflftr pltnat S. l^. . 

' p. Span&nm C. ^ t. durfkni C» 

q; fic C. confituit advfitm edd. **•. as agutdiaC, 

a,G. nifi cjuod S. U.^ad^vfmn b. Ptrfnsl^.^. Ptt-fiMramX:.' 

ftUat Perfia fiioiu 'mKf meliorh. c. fofttionttnC. ftfitibdtdUGii' 

Pxatfiat t^Qs erc. ' ritr: 

r.' tam ,om. C-. iamtn S. M. d. diffkftrtit C. . 

s. Ica pro pios s^ceJphHs fcripti. 4. fiia hmhdakvnt 6. 

S. M. tt incejfut ipjiut noh. p-rtt, f. ^tntrt. nam inf. C 

confeqnuntnr Atnt. Corb. impi^rot ' g. QiHi C. 

xiltfe^. Go. ir^ropit inceffut. n. ce/cr C. * * * 



41^(1$ V^TPiNAA. 8IVE MVLOM. a6i 

caktfi U^ l^ca^m deladcr>9t^ erigaf» nec arte 
do(x«tv,» fc4i Mt»cift.veluu iurc pnj^ftetur. kitcr*'? 
cobl^iJQs' ^m ^ ^, guo« taronarios vulgus appel- 
k, am|al9t)2fl|' eooioin media eft; et cum ueutris"' 
iiat fioiil^ °Y ' babei^. aliq^ud creduntur ab vtrisque 
cgauninM,. UkHyficut probatuqi eft« in breui am^8 
piiuftrf ; ghrfiif , 49 prolixo icii^re feuior ^ patientia^ 
animitt fu^rbua, et, oiTi i^re ful;4ugetur' affiduo, 
aduorfiiQ equitem contumax* mem t^unen * pmdenSf 
et<|uodiiiisuine{^^9 intantoferuorecaudinme^ deco- 
n« eft 9|^&ruanttor, incumata in arcum ceruix^^ vt 
uoemun' recurpbecp. i^dcatur in pedor^* 

Vii Aetas]Qpg«euaPerfis, Huaniicii'', Epirotis» 
acSiaili^% lyeinor ^fpani«^,a^ Numidis. Frequens 
opiflio eil^ SarbftTcis Aulia^ adbibenda medicamina> 
^od v^ adeo aaturfe beneiido {[aegroti'*} conua* 
kfouu, vt i^ aocitura fit cum. Sed f;^fa erat ifta 
perfuafia Nam quanto fortiora membra funt, tanto 
diuuui viu^nts fi.ex aite^ venieas medela non d^Cit. 
Spado^ilHis tdoien ifiteir «udores conftat^ fanguinema 
de OHitQQflt ni|n<|ii$tf» nifi ^te ex nimia et ejptcema oe- 
c«ffitat& tollendum: propteiea qnod calorts maxim^m 
pvtexn cum teftibps amiierunt^ Dc paiato tameUt 

».««.€. Deinde Goih. re- t.. tfi om. €. ^^ 

Htew* Fom voluit repraefin^ v, ciwrfe /e ^iamit euniata C 

tm, , o^/erNAiitKirccfylUbaminoni.etinn 

k. Nefcio qttid fi^j-vdif S..M. S. M. okfirv. omittit eiiftio Go. 

Pro Tcrbift «lim «i||(er ,^0riex x. et tJttamentitt» C, 

ponir» irtV /ini» ^«^«t^ ^. « Y- ^»« C. et S* M. »«»»«« om. 

*«wetc. X al •. G. ♦ ' • . , 

l i«ia«r^#C. fnteftufattrhsQ^. Cap. Yl!. «. Hwwwci/cdd. /«- 

nL6cC.««r»aL,. f«i/K^ G, VmfdsC., 

r^fim»i^€rtSmC h, Sponis C. 

0. fictfcGo. ' c, nHiamm potiowtm admbinaam 

p. «iii^ar frd^<:;. - ^ midiciwtm C, 

q. i«Mr S. M. wtemia Gd. d. •«''tei ora. C. 

r. fnkitgttuf^ affdMi Edd. a. a •. fK C. tK fcre vitdtnttbai cdd. 

/■^wjrtw Ga . * a. G* tt «rte vehemens S. M. •<• 

». fic C S. M. 60. «m» tii* fu^x we^iitffl G. 

■«x» cdd. t^G. .,^ s . f« l" pro cenfisttt S.V. 



fi noii impediat rie^gligrtitia*, omaifcu» propo^fliiii- 
fibjs tam fjpadohibus quam tefficukth mmueMtas eft 

3 fanguis. AdmiffiLrii ^ vero y fi eblitbeantur a iMdere, 
nifi ^ demitrieati ^ fberinf, caeeari fitepe dienntdr: 
quamuis co anno quo admtHbm faciim^, fiOA iit cis 
vcha[ h^anda, ne gencrationi mltnttrnfi corpoa cort* 
gcminae necciflRtatis- exhanriat. Studtofii «qpHmun 
quae cura ftabuli , quralimentorumcttltus, quaeoll&r- 
vationis "* rolicitudo pfaeflanda fit, pfrimus ac fecokldds 

4indJcat Ifber. Nunc decurfis omnibus (Mt*,.) cpe 
huius artis doftrina pofcebat°, ad conhpofitioiiet ae- 
cefiariarum potioihim medieamentorutnque d^(bcilde- 
niusP, ex quibus explorata congelTimus**, eteayquae 
non tam ad vfihtatcm curandt quam lib^ carifatcm 
cniend» mulome'dtcorum cupiditas tnflaueraf^ fiibmo- 

5 vimus. Cbnftat namque , nort tam muttfs ntqat* pie- 
tibKTs ipcciebu^, fci paucis^ et ad caufam^ de qua 
^gitiir, acconunbdii pofR fenari. Frimum igitur vt 
pliiguia fint iumciita, tamMn curulibua^ quara in fclla- 
xibus decetjdeinde vf fana penmneaAt; poft vtaegFota 
curentuf *, confedHoncs vt dicfHnl tR^ tuc^camiMn 
profcremus dedas cx auifiorihur muihia» et' expemKS- 
tisinanifefiifBthis approbatas. 

VIIL Traditur Chiron • ad reficfenda himenta n\ 
euranda hanc edidiflc potioncm, qua*^ intcmos' cx- 

tergcat 

' ' * . * • 

f' w^/^. C. q. emeeJlrmMf C 

fi. onijfarii S M. ' r. ai C. «I pdUmmQ. 

i. (ic C. S. M. j^f fll. pro If£Ho- t . tief. om. C. 

• 1, 24. Gefn. ^ Hm C. 

k. d€ matfke w/«irti S. M. v. amiliknt «dd. t. Q.' tmrfHt 

1. tx mnntiem deficiat S. M. wt- quam injhltftmt S. M. 

ieffitat G". X. Vidctiir Itffrendfuai: owai- 

ni. ohfirmtiwi C. Ur , Onpkimtti tgitKr. • 

n. hit om. C. y. tta ptt)'rfe Corb. 

•^ o. Ita praeter retiquos librat 

ctiam Guth. pQJpda cdd. a. G. Cap. VIII, i. Cr^ C. 

p. Ita pro dtjcendimt^ in ifirf- b. Ita pro^Mf bis cumCGefn. 

i«r ct exflmM0 C« - c. inicraa C. Mftif ^ 



ARTK VETERmAll.^IVB.MVlOM. ^65 

tergett morbai^ qwe^^ euffim r^primatv. vulibs ac** 
phtUfiBOS cureh. PHianae iextarijum^ lini ^tQinis* 
litmiaam, croci ▼odam voam, intcAinuixi porcinum 
icceas, (]uo<i / longanonem vocant^ ,prius diligenter 
riocum^, vel acronem: quae fi in praefi^nfja ibrfe 
Bon fiippeiunt» haedinum paput cum pedibui fuis^ et 
iatef&Hs ac ventre^, diiigenter quafi »d'hotninum vAia 
ctiratoinia cacal^umnoiium' mtttis. addes fuperioribus j 
byifi^ fafces duos , . cochleas germanas purgatfis quin* 
^ecim) 'bottx)^ quindeeim, ficus dupjices vrginti,, rutae 
fefcioyuiii vQiim, baccarum lauri iextarium vnum 
tritum^, cdadylos \tgtnti, allii purgati caDita tria, 
feui^ caprini vncias lex , pulegti ficci faieioulum» 
Qifae** omnia trita decoqui^ io aqua ciAemina veleo^) ^ 
lcAi» donec liquefacb carne defbiajit eila, fed aquam 
iaepius adiicies ne** medicamentum vfium conA^ingatt. 
SedcDmfuccum^ fptirum videris^ colabis, abie<flilque4 
excrementis et ^iTibus addes^ tragacauti vncias tres pri« 
dic in^ calida infufas; vt inturgefcat et folui ppflit; 
adiicies pafli fextarios tres, ouacrodaicx, oki-rofacit 
eoa jilei9e fex , • butyrit reieluti ' vacias tres , wagaliici'* 
Tndaa|ies9 fmyii vncias tres; pulueris quadrigarii vn- 
€ias tres, lementi fabee [id eiV, fa^nae] fextariui^* 
Haec omnia ita temperabis, vi pep cornu delluant,$; 
etffeeMios imgtiiaa ieiuiiis ai^alibus peF triduum 
dabis, etfirvoliieris, feptem diebus interpofitisTepetis^ 
cr dai a capite potionem. lumenta a morbis ' vindicat 
etcdlodit: Geiitianae, ariftolocbiae irotiiodae^, ioyrr« 
^ K 4 faae 

^^k^.pro tnjfcn corr. Gefiu m. j^*^ om. C, i 

Mtf;ie9t C. n; ntc ad mtd. vfinram tmfimat. \ 

' ^*fim^,%^ €j^ tmmQ^vfimrntmjieemm^ffifimGxi. 

f. Itt pTOrf«eai| C Imfums . o. ykcowi^ex Go. addidi. 

•Mtar «f wtlmmiafbGo. p. Mtt «x C. inferui et vulg;. ' 

X. fint cx C. addidi. tracami correxL * 

n« Vulgoaddiiu^ <t cum C. a. ie ex C. addtdt. iHealfndaC» 

•mi& cpMi ti Go. infHfti Go. { 

i. iMnni «c C. add^j. r. ftMC \ 

k. fupn 1« ftf. 17. MM^^ffcar. s. fyn^ph^ ^i S. M. \ 

^ W^ftfi, - 1. morh^ ttfim C. G. | 



t64 VECETIf XIB. VI. (vulgoIV.) CAP. VIH. 

faae trbglodjrtis ,* mCtmc eboris 6i'3nccmm Jmri a^ 
^uis po^deribus puluis imoiixtiUt .. c^ ^^ snnide^ 
cochleare pleQum fumis. Addes hyflapi triri lcripulos 
qoatuor^ meiin vel peffi vjdcias tres^ vini iextariuin, 
gifai^ refoluti paAillum vaum.» poft^ curfiuD fiue poQ 
laboPQm cooditi bene^ piprrati' bemiiiam adiicies» 
•eftaie lofati ve] abfincbiaii * liiituiideo»^ et pcr oi 

7 dabis ad coriHi. Si aeftu aoimal fatigatur^ pufeaai^ 
€um puitfio tvita qaiicef^ naresque*^ faciem oonfo» 
V^bis i oua <)ao(|ue trita cum iiemina vmi veteriti 
ppttmi faucibtts iofundes^ vt per^ oui refrigerium 
yint^. vtrtus acGrefeat. Maciem iauguoceaiQue de« 
peliit,. ii ietmunctam fuiphuris cum ihjnrliae lcr^iuiis 

^ quatuor in pulueiem relolutis ouimi crudum «t vioi 
lietecis iextariu^ addatur» fre({uenten|ue jier faucet 

Sd^ir: Diapente* eft, vt^fupna letulitnus^ neceila- 
riuoji pluribys^ cauHs ac morbis, et iemper diiigenti 
con&^ione feruaiMlom. Gentianae, ariftoiochiae ro- 
tuudae^ mfnrbae^ rafurae ebocis^ et baccarum iauii» 
dfi recentibus ipe.ciebus in vnum redadtis minutif&iBis 
jptiJjaiSf ex boc febrientibus plenum cqchiease cum 
tribus vnciis mailis, et aquae tepidae fexlariQ» |in qua 
fadtcea iunci et apium iiifficteiis decodnm fuerit, per 

9<w dabisi Jta vt triduo iimiliter^ cura procedat. kicm 
puiuia it vitm eocbiearium cum fei^tario vini y«^<^ ^ 
olei viiiidis beminadetar^ animal a ouibusiibet veoeiiisi 
vd> ierpentum aut befiioianun morimiis iiberat .Cm 
il pjpfrisali^e puiegii nec vm ctiam cymini puluerii 

aliud 



. v. grantkm t^Ommm C* b. pro ptfim^ Dcieccps G. /«- 

X. gyfim C P$cpt^Uhs ptnfit^t dcm twnfntaHs,- 

fHimliktf tmr. >i. ex quihus vnum c. oun imu rrf.C. nemUhaw* 

S. M. ' virtMttm G. 

y. citi cnrfi tiftmMtio kmfirtm . d. vina jvitmf ndcr, O 

ewditHm ben» fiplrnMi C. e. fic C. ^^npmem tL •• C 

Z. pratpAraff F. M. S. M. f qn»d C S. M- G. 

•. Vulgo rorit vU nhfirnlni. C. «. pUurimis C. G. 

ftfae fiHi. S. M. M r^pui. K fimlis C 



I 

L 



ARTIS VffTEPJNAR. SIl^ MVLQIif, %6s 

aKad cocblBnriAddtcirris* tt oam vim veteroioitiiriQ 
dedens» onme frigu3 expeilit% 

IX. Tuffim qaoqu^ioiaiiabilcKn cura* ctiin hemiiit 
paiH et tribus vnciis olei et ouo aruclo, £'' per triduum, 
(kfmiis "" £Micit>u8 , addito fabae poUine et foeni ^ 
Graeei bixiis cocblearibus. Fcaeterea Wde tuiCexHibut 
prodeft fabae irixae fexsarius ime iale codie^^ fcui 
capiiDi vaciae tres, buq^ri^ vuc.j^ aliii purgati ca^ 
pita tria deco(fla et^ cum (ucoo ptiiaiiae data per tri- 
duam. Qua medicamento validius creditur: ficgsa 
ficcae pondeaijduo,-foeni Graeci icxtahum^ tragacanti 
VQciam, pridie iocalida infuiam\ anagallici/ vnoiam^ 
nitte viridia fafcicuium^ apii fafciculos tres^ pariter 
ia a(]ua diutiilime decoqucs, et faucibus per triduum 
defuodea^ Curaie etiam vulfps creditur, fi feptem} 
vacias cinerfs numdiifimi ex vimo* coiligas^ addascpe"^ 
olei vflcias tt», bulbos tritos &ptein, anagailici vn« 
ciam, butyri° vnciam, feui caprini vnciam, iDeliis 
vndas tres^ plantagiilis viridis tritae vncias tres, pafii 
hcminam, ptifanae vel^ lini femiois beounam:. 't]uae 
ita temperata vt per comu defluant, per triduum^ vei^ 
Tt^ oeceffitaSiioogi/^ pcr plures dies ieiamV^ iinguios 
ftxtariosdabia. Defperatam tufiim faepe curauit potio 4 
wac faciiis:. puineris ^x faba vncias iex, puhieris 
exf<mio^ gmco vncias iex, cnuiae tuniae [ficcae'} 
pQlaeris vadas iexi^ p^^eris aaags^iici ^ tun(i vndia; 
tm^ hotytk vndas fex: ^uae omoia cum tribus boni 

K 5 vini 

Cflp.IX. t» ^ $- cmrat sJ. U fex 9tmt) \nt SL tx vtmB 

K ji 001. C praeponit C. 
c MmfUs C. , m. w inf, C. • 

d. Jc C. fiimirMe^ al. a. a „. t^i. hic tt aL C 

e. U. C, vttlao cWtef, ftfi. la ^ rt C. 

f. *■«.». a.oiiLj. ^rr'. ^ 

fc « tddiSi €K c. ^- f ^r' ^- ^ ^ 

t Vulgatum mfii/i cprttxi. ^- /««^T- «aa- «• G- 

i. Sfmpl^i S. M. a- fi^f^* ^^ ^* . 

h. iakis g. tc /Fcc/rri <t inf. C/ 



366 VEGETII THIB. VL (vulgb IV.) CRP. X. 

viai fextariis ziAt^cfae^ paffi' fi^xtaiirro vno^fms^ pari- 
ter agitabts, et vni equatftunoantelucembiiiaoonm 

5per osdabis^, donerotpneinebibaCpotionetn** Cu« 
raan ' quoque oon parum profuifle expeiSmenta dociK^ 
tmit hac radone cotnpofitani. Fabae fnxae iex^um 
fine fide decoquea, addesque eo^'6^ hircini refoluti 
vnciastres, butyri vhdas quinqtie : ki mortario dctcres 

fivniuefia. ' Praeterea foeni Graeci fextarium beoepuv 

' ratum feruere facies^ pritnamque aquam mter imtit 
TCTUoris^ efFundes, addesque aquae iextaicios qiDnque, 
pinguiffimas Caricas viginti, et glycyrrhttae^ vBcits 
quatcior*, pariter decoquaS) donee aqiia ad quatuor^ 

^ioxtarios redigatur; tuAd^ in mortariio delen foemim 
Oraecum^ glycyrrhizam ** «t Caricas, ' mifceaqoe cum 
faba 9 fiipetiundis etiam calidam ^ ia qoa Caricae cuai 
caeteris eoiftae funt: contemperatisque^ onmibus, fi 
liquor ^iifidr fudrit, tantumpafli addes, vtperconn 
facile poffit exire. diobus plurimis ex co per os fingu- 
los fextarios tuflientifaiis dabis. 

'*-X. Coflos*, vermes, vel tioeaacaeteraque aiftima* 
lia ventris extinguit;^ fi heminam ctMm:ex olibae^ 
ligoQ viridi eolietfH cum hemina olei viridia p«r4ri« 
s duum dederis*^ ad cornu. Alia quoque confedio, fc^ 
quae faepe mortiferam liberat pamonem. puluerir 
fantonid, itemque^ abfinthii Pontici, nec Q6n itiplai 
crudi , ^t herhae ceataureaa , % et erui poMiois» • et feini- 

v« tuUisf, C. h. c«mCmitb eti^^ngigUC. am 

. X. yimfV om. S. M. anicit et reqttiiitui «HpifMGocfa. 

y. HefimdisC. ueaidamC. 

z.Mbat C: k, fic C. cnnfaMtif^. al.. • 

a. Petiottim ad fe<}uentem perio» 

dum refert S. Ctp. X. t. Ad Crfees C. 

hl ee inf. C. * b. fiHke ligno $fride c«#qAi C. 

c. ferMertf edd. t. G. c. deierit id eefmm C 

d. lyricigiaeC VuIgo%iirdMer d. fed lupme S. MtNt.<|tw-C. 
c. ). C X. S. fnae^eaiem SIM. . 

f. Ita pro trv S. M. ct C. c. pidwerem C. .^- 

g. fic C. tnnc x)m. tl. f. ff. akf. Pent. enk C. 



ARTB VETERINAR. SIVE MVLOM. »67 

nis n})b»m^bnias vnctas mfttb> atkthqne cernu oenrfni 
vnciam^f (mopkift^Pantici^ paftillos tres, cmopanada 
ftmiuiiciaai, vini tenetani * vel akerras aufterf iext^ 
rm duos, tilei viridis fextariunn, quae tepefti^ ita 
aQiinati defunAs, vt per os coma acctpiat, incliuo^ 
conflJtQtum, quatenus fuceus faoiliusad mtericMai peN 
veniat. PoOero ik idem antmai pronum conftftuatttr $ 
m cBoo, ct poc djrftlerem inteftino^ illms tepidae po- 
rioais iextarius ingeratur*^ quatenus altemis diebus cx ' 
vtra^ parte inieda potio coagulare*, quod- appel* 
latur^ poiic fsfiihdere, in quo illae noxiae beftioiae 
coDgragaiitttr^, er|>eftufe ventriculo excruciata dolo- 
Tihi animalta perimunt ^: Efi et tertia confe<!f io non 4 
ntnQSvalida?*Kadtcis<a[^ari$Sicuft, vel baccaalMri^ 
cumfolin ad vnam libram deterts, parilerque' oom^ 
nvk($4 addisque' aceti fextarios duos. Qued raedi^ 
camentum interdnm per os (Iktitfuperius^ cb^mefl) 
imerdom per iiiteftinum iniicis animalij, vt intemos 
hoHa potiooss auAeritate co^ti^mal. 

XL Aduerfiim omnia genera morbomm falutar£s 
cenfedio pniepafaada eft , vt inter ipfit initia ex con« 
ditis poffi( occortv Cafla^ eft «aiia medieina quae 

ien 

|. tfiiflm. ibC C (kfU fimhat riauiri^ <t canii. tarm et tmn.fi* 

vmm) inf. S. «inif/ trucM dtferes panterfMe inf. 

h. pra Femiaie. C. Cfi^^^ vmi • eapparh htmi^ 

i. ttsiM C. tiniHm, Gothw mih, etfiminit erucM^ tete fimnf^ 

L iKffin' S. M. tmfit Mtns tceH ti^^S.) inf. S. 

L nttjfnw inf. S. enm feliis ad vnam Hham Hatfe 

n.*imitrtmrC* ttperdyftert'^ nddisque inris eappms bemtnmn. 

hniflwr Goth. fimimis eenondfi^ eminam nafimrtU 

n. tmmumniem S. M. fnamg»' et eminatn fimims tmeae^ deterie 

Aire Goch. pariterqnt cemmifiis Udii Mtti etc. 

0* cei^atmr C etS. M. Vulgo Goich. 



t. fifptrins om. C 

P- 6c C. tt S. M. ftreMt al. Cap. XI. a. Sk S. M. Ompt 

I. G. ttdm medicinae qwaerenda tfi alite, 

q. torf ifif. C. Matvo ramen Fabr. habet eafft^ 

T. pm, etmm» WA.C. Corb. Caufi efi enim med. ^iMt 

s. te fixt. tnrisy.eappmis emiii. firuainda efi. Goth. Offn ensatiicc 

[K. e: kmkmm] ^ffec fimnis ce- vuteria aeiue fira. 



JmilW, mali Puuku corii^ tunfi ielihtBixi, piperis vo» 
i}}«tf fres^, croct vncia^ tres, acaciae rufae fdibrarai 
Cadn^iae^ bcHryo4is feiihri^m, refiuae^ viW. felihrBm, 
ab(iathii Poi)tici^ ielib^:^, pulu^ f9q)yili,/elibrun, 
kvstonicie^ ielibram, ceneauieae Jeiibiam^v iag^ 
;' iel^rim f * iaxifragae ieiibram , peucf^anl; feiibnou 
aquae^omni^ bepe tunfa /et cribx^ata {in/2.a{ipUis optiqu 
iribua ic^tariis mifces, et ad carboniBS ieniter^p«|]lulam 
co^iSi 0oft in vafe Hanneo vel vigreofcondita'. ienia^ 
ex qua fropfaSipne mprbidis etiam"', fi £^bduat, ad' 
diem ili\g\|l^ cqchieana miiiora;'' qimul^ta cu)n b^ioi 
a<|iiaf; t^idae et qiei ftoris tribas vociis dabis. Q^od | 
it ^que febrc funt.piprbidi, vei co^i|aiefoere iam^ 
oCMfieriqt^ cum vino et oieo piunmis djehus dabis» 
done<: ^mal iibeiiptur. Qjpm validiilimam ct appro* 
iMitaiil^ noucrij polil>neiiv 

^ XIL Suffimentonyn compofitio faicinum pellit) 
luftrat anioial, fugat daemones, iubmouet morbos. 
Odor^namque fumi ac fpiritus per o# ac nares ing^e* 
diens. penelrat ad viic^rum^ onmes reQ^ifus^ cuiat 
£i9pius loc» , 4paQ pQtione^ ponjpot^iupt cura^^ 
SiQ^ tuilis etiam in hominibus fummentorum vapoie 

b. Vulgo deeft. $mUiii mferit m. munuaHuifi «km C «^ 

Corb. mf. cx S. 

c Vulgo likftm. Corb. «vuwi n. iitimtfitigiais^.U.. 

tm^um fiUkrm. 0. mnm$, C 

d. /i« C P- ^•c C. ctfii» at i 

e. mhimim hmrmis F. S. et in 5: P^^^ff^ ^* , . ^ r 

hmiiis Gorh. ^- ft« « S. M. Wcfwi» «1. i^ 

f. f€f. vftat om. S.M. mt vftm» ^; "^J?^*^ m^ S. M. ^^ 

^^•SnC ^^ -^^ -^-^ ••«-"•^^ 

g. ^•fffin om. <U, Jkffimtnfmm pstteipM vof^ fi- 

h. VtttonUmK:, mmitwrC. ftcm mim^iniiminihs 

i in om C. /«if. v-.^«ff. Wj,r,S.M. Vulgo 

k. /mftrr edd, a. G. mu : £naMi t n itwiMnt^vi fnfmn^ 

1. recwitM C. ffniM m^ fKWf^fil^' 



ARTlfe vKTERmAR. ^St^ l4VL0*f/ «6$ 

prsedfpbefidKttiK Defiiqtie*d«l^)tnifd8 dt perkeul<^r-2 
fimos morbos iiidores ^ mulooiediciiiae adfenm^%ieii 
cx pabulo^ aut aquanim vitio ied aeris corrujHione 
defccndere*:' Et^ idep ftcilito languditmv quem 
peffileitf mOfBuii^ In^cffit, fuffimehti'' fiiubri eumtirf 
ifflatrir Ooibs talis efl compofitio: Sblphtmi viui 
Hbram , brtumitiis - ludaici * iibrani -, opopaua^s ^ vn- f 
dain'', galbani fclibram, caftord ielibram^ icffis'' 
crudi ftfibcthn , aHrilh (elftram , iaiis Amnibiinid 
vndas trekv iri[(trrae cornu cemini' vhcias trfes, fkAe^ 
pidis** vitdis^tres, gagatis foetninae vndas tres,* lapi*' 
dis gs^Hr milcdi vndas trefV lapidts haemaritis'' vn- 
ciam vnatn^ lapidis fideritis tnciMm vnaih,' Idpii^ 
argyrib>*^dani vnam, cabafMfohes ' marinos fcplein, 
flellas^ mafinas quatiior, piiasi' marina^ feptem ,- eai^ 
das' maKMs feptem, vtigHes marinos leptem', vilae 
marihac vndas tres, meddlae^'?fcdifc pineae'|)bnd«ft* 
tria, ccdriae pondera ^ tria, picis liquidae pondera^ 
ttia, o(&'*ftdm feftem. haec ficcata pariter dtJtcrun- 
tor at^e^ liSfcenifuH exquibus vntim codileare, cuiii*4 
opns fberit, ^idis carbonibus a^^ergis, et coopertoy 
capice,. vt fumum per os naresque fufcipiat, animal 
mU '^^od fuiiimentum praeter curam iumenrorum, 
'**' . - fanat 



f. «ifcrt aAtoinftflii cdd:a.*G. 
Bobifcttm C« 

e. JtMhH C. 

E. dtfiendenta edd. «• G. 

1« PiWha wtig^jftfit CT. 

k. fifimtMmm fiitnhf etimmr 
•4bto. tAii ihm tft ccmpofitig.' 
S^.CfiffiHmMiim^th. Vul- 
go em: figtmnki Mm cttrat af' 



■n. Vul^sitaAriicefir truM •— rf- 
^''fiHhMni dht. C. atth erndi fll, 
I^^tins vnOk, thefmSnae ftL 



Jklit S. M. Mtrgo Vzhr*: aerit 
vfii. 

o. lapiit gefmis fhemrn» ef tiik^ " 
rit otbi' vnc. ttet S. M. iofidis da» 
gdHt mfinH vw. 5. tn^t gnla^' 
wc, lofidit entmitit vite. )• C. vnlle 
mafcwii infcrui. 

p. \fi\fpi etiMhit. 
' q. f&UntC. jtincett uMbt wu* 
fJTai»/ nna vnc. ViL S. M. 
' V. Ac C. pe&at nl. a. G. . 
' s. cattd. ntar. VII. om. C. 

t. MAMbm C. modkBne edd. /1- 
fieaef cedriae ttnn pend. J. S. M. 
V. lih. C 
x.fiC. 
' y. 0£etn C. 



zfo VEGET1I LIfi.*VL.<td^oiy;)C4P^XiU- 

Ianfi(«ju[iaiirreate»* JaottMUin paflioiie»^ i^canditiieaifie 
depeilit^ daeiuAiics abijjit^' et iaruas. 
•j. .1. • • ' • • 

I .. Xlir. QuadrigaHom puliiereiti 'roQaiit» ^ui cx 
4iu^fb piginentonim g^nere mixtiu et per ie adiuuat 
aniinalka, ot alii« potioaitMis pro modo ▼€! airae ra* 
9 tione ^ mifcciB^ Huius ChirDo ^ f alem oompofittouem 
ialubcrrimam credit^ Tracanti poadeoi tiia» aloes' 
vncias iibc^, myrrhwe vucias fkti et 3^ x^ coftivn- 
ciam vnam et ^ i^ amomi* vnciam ^vnam et' ) I9 
caiHae^ .vociam vnam et^^^ gentianae' libram iraatn« 
ariAolochiae libram, cencauicac libram^^^ionicae 
libniin'^, ikxifragae libram^ iamfuct iibram^ opii° 
lihiam, abrotaniiibramvy eupatorii vnciasiex, orda' 
momi if^icias kx^ fblii vncias tres, fpicae aaidi vn» 
cifislres, fpicae Ceiticae vocias icx, alan libcam» daiici 
viDcias trca« caflorit vnoias iex, opooanacis vacias fex« 
galbaai vncias fex, finitiiii^ vncias lex, panacis radi- 
ci> vmoas kx^ iiqniritiae" vncias fex^ ariikilochiie 
lofligae voc. ixx. abiiathii^ faices tres, fucci herbae 

pcti- 

s. ik^intitrfittntft C. finthii fnfikuUt /ir, Jkedferijtt- 

u* Mkkit m «Mhtfy figm C. tcMi tyatUt dmt » tgMam fmfit' 

4atm. iiUigat Goth. ' ft9fi vtl fiflitfum ftibtang «nc. VL 
Cap.XUI. fl.Itaproa(f«lMfifC. Hmc erc. S. M. 

h. Cyff C. k. mmtH Hk. I. M. C «df* 

c. Miit C S. M« M pro srifioltgitie Go^. 

d. «/#e S, I. fiynmmtbit Hk X. C h. c 
c. /#^reM S. M. fihoenmHtktu. Goih. inleric |it- 
f^ ct 3 I. om. C mirte/ Kh. 

g. Armaniaci «dd« nobifc. C m. x/MC. h. t^tffifi. 

AmoiHi , msffrki*^ afii^ct^Mom^ a. VviSPAiXtf- . 

«Nc.Krz.S.M. o. /iVif^Me C |^b>iiyrrtfMrn- 

h. c((/fa< S. M. ' nim, rffiaitoGoeh. .^^, 

i. g€Utitmm 9 tnifiohchiH t vitfi» p. anfioiochioM J^Jiu-fKc. IM^ 

lNi« finin ^Mi. il»/r. QTMrii^, ahfituhii fnfi, Ql^ fiieqm herhte 

finofit fiicay kyfftfi^abrat, ans pirifieriae ipathat imt^ rtidieetul 

iih. I. EMfatorii» cardamomi mm /urcaiot iffiut herffoe ptrifierttm 

tme. Vi. faHi^ jauconmrdae^ ana fiecat et erihratatdracmat 6. Hue 

vnc. m, ffkaeXlalHcat vnc. f7, «Mnvi C Arifiolagiae vnc. }• infe- 

ajari Hh. i. AoHci tnic. III, Cafieeei rit etiam Goch. Viule addidi. 

lafofanacVs^ Xjalbsniy ftridi^ radi- Deinccps vulgo erac: ferifitra 

dsfanaeii ana vnc, Vlj Hiuiritiae ficaai et erihratat nncist fvniftf» 

m\fiehcbiai iengae ama eme^ UU s^* heiec omnia ccc 



ARW VBTEftm&. SIVB MVLQM. uj% 



peo<knojiiftif7jadios.da0s« niiai ^ fiiroidof' iftm 
herbae periftereouis . ficcas c^iSrihcitM dracfamas^.d^ 
baec omniapniter conteres, ec dili^endifiine^ ia v«^ 
viiico vel flagnto ieruabt& Fclagpmus vero' qoadriT 3 
guii puluetiirpufinodi compdi)it£onfed)«onismr CiiK 
namQmi^ ipioK: Syriecaei» ipicae Indicae, croc» Si«- 
oili) niysdiae TrogiodjrdS) . fiJioenanthi ', pipens 
fligri, piperis. longi, manna&^ croci, .betonicae.^ ca* 
fiaentgrae^ triflaginis^, &)iiit lUirdi, lentifdi^^ wpae 
Ifldicac^, .(aardt^^ Aompis,) acori Ponti^i', ttins 
maioili, iiifillyricae; tfaynu Cretici, pipens albi, ca-^ 
lamijrofnatici'', afiirt Poatici, petrofiiini» ma&nM 
irbd, mali' terreai, gientianae^ roi#e aridae, cafiiae 
fiAuhe,. cQulaei omnia aeqi^is pondedbus pro modo 
aain»lkun mifces, cpnteris, cribras, in oyxide^ veft 
vfoieo daiio coodis, et cuo» Ofm fiierit ung^la coch- 
learia vel ampliu&^ fi vires aaimaiium ^ patiantor^ iu- 
meatis fingulis dabis, addito vino et oko. Iniirdtinji 
siiis potionibus mifixs, fi ratio artia vel cura manda* 
verit. . jAJafyrtua quadrigarium puluerem faac n^ne4 
corapofuit: Folium, ipica nardi, crocus, piper al* 
bum, piperlongum, piper nigrum, opopanacis radi;c> 
caifia d^tfniti^^^j» caflia marmalicis^, cailia ' nardina, 
iriiiilyrica, apii femen, maium terrae, peucedanui^, 
fabioa*, gentiana, herba^ rofiha, thymum^ myr- 
rha, trixago^, coftum, tus mafaiiuoi, gefle man^ 

tium^ 

^. il%iriftr/cnM^V C «. Stfrlaei C. 

r. fmjut C «kK teliqua on. b. j*«4«c«i mI vhrmm doMm 

S. M.- . ۤudei C. 

s, VQlgo fihm. Corh. fiimam. ^. aiiiiiM/«ii<i addidi ex C 

Owh. fiSatt d' <n^ ^^ o^ fnii/Mr 

t. X^MaiMMM^ cnffim, htUm' "^^» «r €orb. dedit da/mtoi. VuJgo 

aaf e Geiit crat cathi. f tfmUtttt C. w#/«»flfcj«i Go. 

v; mpr§Mf Go c^tfwMi fmdnum» yrtfiayrtam 

*" ^^n!!^ ^ ^^*^ fr Ptdkmhcrhu SMnoi C 

y. ii«r<f jhr. om. C. paulO ao- £. icr^fl„ cltrMjimam, ftmam C. 
Ua vulgo c?pe /fiiin. |^^. ^^^ Goj^. ^" 



z. MM addit C. i. Tra;vi{fiicai C- 



673 VE€BTIlXIB.njll%oWO w;4civ. 

Citc9t^ nita Bgm^^^^fittotAmtn^, ^f Bil»l«! W U Ibi^ 
wnoniUln; calanmm4ytitonMi , MertM IftltMifiiv hiK 
omtita pro iitttocr»:i«iin^aii#M^pra ipMiiiy » trtyirfiftp- 1 
deribos imftes^ ^ diaais, cri UiWMy ifci^^lfauibtl •< 
dmeHks paffiojiea. •- " •>* «* '^*- -^ /^ i 

XfV. CHftiom temeaiia fiWri, tMita ^sdiflftii^ , 
l^, luxata *repantr, hMala confinnal» Hutu^*GUftm^ ! 
taletn compefitionein-deiiNMfk^^ BiMBaifiia fiMlria 
ptedera dao, bkutninis ApollehH foddcra^iitio^' maA» | 
liae^ taris yndas feX) biMlit^ Arabict^^^iaiF^duiiSS 
inedullae^ certiinfte pondera dlio, ptopoleos' vhdai | 
duas, gaH)aiii vnetnt duit, gaitae'floraeia ^idlidiii% 
cerae coimnunit pondera duo', re(ina6canitelis^'lhraili 1 
vnam, vtfci Italici vnciA ttiM, apochykitttfy^fncfll^ 
duasy-fucci hyflbpi irhCias duas; guCfae Alhinteiaeae^- i 
vncias duay^ pict^ Brtnilae ^ iibram. '[licjuefatidMli* I 
lf<{uef«k;, puluerdm aliorum addensfgitaet da^^, ^' i 
(it vna ftbftantia; qtto vteris aduerfus vtficat e^liJ& ' 
(lones^ quae tia(cuntur tn.genibut et tibiis et dddislt 
articulfl^ ct glaiidttlas et offilaginem curare Vradilur.] 

k. g^lhmaat nimikm hncmiiCKm e. W<fcM AriHcM C cobI ), 

^aiMi C. as » 4- .r ' - 

1. Ica C. pro inttrmijbtr. f. ctrat pfptft^ ^- a, iyt pi«w 

ni. Iw G. pro ctikrasfne « /Ir. cii vnci i, cijMm tmc. a» jWMu 

fM^f / , aduirfnt pajfthtt vfitrui. vnc. guttai ftorAcis %mc. aF\ «crfi^ir 

Cflp. XIV.. a. Ita ftro wtft C. • . • ^ ^^ *—«—;- ?• 

tt Gbfh: tn f,uibui tatien eft «w»-*^ J a. <tr*c cw«M«/ /^a. 
/«c<i. reparA cuain cpnic^rcrat Ct. ' mc^atp s , rtfinM fiUm # Si 

Morg. IV, 50." ' f^M •ereWfrtlpiiMK /»>. t ; t^m 

b. C^rvn C. vt^tttnHnai Hk t, r^itotfcMiilrr A^.l» 

c. )rfnnoirifrMtff. Sutfkr luH. C. g. frof»»/<t edd. J irM^l rf Goth. ^ 
*d. Smymat tt tnrit ana vnc^Pf^ h. ^caiiaiis tdA. a. 6. 

BdeOU tmc, IT, Cerat prppoUoi vnc. u,cpti:ima cdd. a. G. a^scaii 

1/, opfonaHf vnc. tt^ caftmci^ gal^ C Kl. ho^bifciiPiii ipfe Cr* • 
^flni, fyracii ana ihtc. II ^ mttM" k. Armtn. edd. a. G. 
/of ttruinat pondt 1 1, axtingiat pon^ 1. krittiat C. ^rttitfe sL^ OOS fe> 

^0 f I , rryfn/ir ^A« 1 1 , terthintbl» miimur ratiohem ct Morg. IV>^« 

ftat tib. I, re/irutt ahittii iHf.tp Gefn, • ^ 

wifci VW.IIL S. M. - ^ ' m. iDdttfa inf. 8. BC 



E^Ii^oiif 01 tttiiiiictt^ii\ i^ott ^JBwiiOwi v^fKasciM uC' d 
ctfet in gmibaf vcl artkniis.» iiac iitkNie c9i»pbfeiH 
Om Puaioie*^ iitoMii) tt£nm ponj^ tduo et fenii^ 
gaiteiki vQctat.ket, .d^lib9 IikditJd fc^M 
mjnfaie fecwidiiii» ipotKleni 4il6^, 1>itM!ii!hM iibram^ 
AitiniOMia ' wcM» &x «v <fdRi viidar fiti. * Venn& | 
caetent decdqiiis in ^cabo toili 'aMb,^ ^tiae^ cum 
refiriftciiiirv «Alis a^h^^ 

jko menfinra, qaa lcriptn^ ^tlh iritutn iA inodunb 
&ridae, et l^^is, et tttam ^ness V^ Ht tha fiib- 
fbotia; ^do vtetfsidiiiiifeih (vlnfas^etf iftfilni^ 
fufiones, ^e naidimtur in gen%us sM in tiiiifs mk 
inteniodiis' «ut m^ attitoli^, vf^ .to vt etiUti^ ^fli» 
lagionn cunmi apedatur*. Malagma (juo^e caufti-4 
cukn hkt yolmt latitoite cdmp^l Picis jpoiidetii duo^ 
teraeponderidttOt gaiiMali vucias ttes, ieiiniiie litomd) 
stitfMi tMirinie pondem dub, 'bdeilTiy vncias Ibpten^ 
thufis* poffinis tiifeias trest» hfinae terebinthidM: xmties 
fnt , vSd pondera dtio « - glatis* "vncias ^ttsi Ab^* 5 
tos huiomiodi caidMcum )id ^ cuistm ^hnduldrUm^: 
reiiiiae firixafe i^iiciastM^^ picis dldPae v»cia^ tres , bittt- 
mtoit fudaid vn^'as.ti^^ euifci^ vncias tres^» gnlbanf 
yucm tres, bitumiius Cmfrci vncias tits» Jiaec omxiia 

ik 

tt. tacfrseC. i.fiMa «ftt. ^ c loafii 

p. AmTc: M»». tl. Vade «. iA«^.^»'.|.oia^C 

lufi fiiBiiis ArmeniMmm hic et •• S**'*' C» 

iliif ali^ lods reponeft» quod b. Ita C. pro bac raHoni cmf9- 

fllud pipnmi ^RW^tti •l^als- /«J. ^tMii^, r 

jitits ui pnmit comitiendetur* «• It« pro S'*"«»"»Jf ^* 

GeTo. OtiiKcpt Goth. MrMi d. t^fuw «/Nio/tff t^^tifl fi l^- 

fnr/hie de (His piofc. 1« 9S.) 9«c. )• 



q. pm (• ff / y iJt <f i1 C rr/ffitfe ttrrMntftifUW 2;iic, | » ctm 

r. »f«w# ff om. C **c. 3, >tm rfwtfc vnc. ),.Whrw<^ 
s. fiMrriMitff C. h. C ham^thp »>> /"''«'cl viiC. 1 , iteMcf «Hc.^ ^» 

t. r« om. C ' Htnmiw Gratd vnc, j« galknd 

r. etUm inf. C. ^. 3. 

V. fic C. (rctefMr ii e. ^fii coni. M<irg. IV, 43. 

T.IF.P.L S. 



XV. Compojl^io |ixia]|^m^e ad ^moreg* ncruo* 
rum. Galbani jvnda^ vdi}.as i -^Qofifi . libfam ^ . AmiDo^ 
. niaci ielibram»^, pi^ B^ae/l^^Iii^faa^^ oefae libicam^ 
oiei quod.ten^pejQfife.gi^r, .;,J^ 

res duros! et x^t^lh. ^^^^f ^^^^ duas^. AmiBo- 
lliapi fe]fl)n|iQ,. «fenxia^ jtef^biatbiaae felibi^9i^ x)po- 
pjanacia libr^^^floracis jibi;ai;q,^.4»n^^ ru£pte libram^ 
idellii^. libram , piperis al^i Vf^ciai;!} vxjam , .baccae iattri 
iibram) piperis longL vnciam.vnam, piqs Brutiae^ feii- 
braxn, pleiirinii^uaimifn^iiiljScit^ * 

XVL CpUyjrium fi4,*4»r?» .»qP94 copfip^tur^ :«' 
i^imittatur iu fUhila^ yulnej^m^ . quae ab injtio cunt» 
j^rint negl/geotjsn « JFofin^tqr autem jlci^.menfiino 
Ipfius fiftulfie, .\t^,. ^com imHjifTum fttfpit,:, eandea 
poflit impleqs, yt ^celeriua [iamy] cpniym^; duritt^ 
caro viua ducat ioli^ni cicatrifj^. Miiy libnui^ 
fecuia^ libraix) , aeruginis libra^i • cbajtcjti» libran^ 
cymini yncias iex^ tereis cum. Sif;eta et coilyria facict 
altem aiitef iCqijupopitur collyriuni iiftulare: Mii^« aei^ 
ginis, chalcitis libras iingulas, mellis vncias fex , loih 
chitis^ pondera duo, coquas^ ex vino veteri paflillos- 
,^ue inde^ facies iiilulis inierendos. 

' xvn. 

X " • ' ■ ;...." . . 

.v^g» /in^cmrtrex C Cotli. 

** - . , Cap. XVI. fl. i iiiw tt i i m r , oa 

Cap, XV. fi.' tum»rm nenmum. vt C. 

• * Cfl/^. C. pro durcs etiam nerwrKMi b. fii C 

5. M. Vulgo dmros tt vtterts. q, iam om. C. 

^^p.likvC. d.7ii»wF.M.S.M./i^«C 

c. fic S.M.MMkC. Ifi^iMgL InGoth.^MVfti/. Vulgo sjntffti/. 
|iifr/ ^«me Goth. e. cofiies enm C. 

d. /!f -C.* V ' * . / *'«? ^«-'C. Deinceps Goih. 
' f . wdiUai C. ^ »>/wfiid^/. ^ 



ARTIS vrinUNAlL SmS^ MVLDNL ^75 

XVIL Oompofitto mtkgniae cfiidaek Calcit 
vioae iibras duas^ fjfiapj^* Alexandrioi libram^ iicua^' 
iicaie vociaa ^x^ |»iwg«af ^uafiCum^ fiifficit) jm» 
iniftts', conmndia, ervteris. 

XVDI. <>>mpbfi^ fynchrifime. CeVae rbfae* 
pondera duD, teunae frizae pondera dao, olei ia» 
rimiibram, iepi taurini libtBm) axungtaelii)ram) mCN 
diiilae ceruinae libfam% oler^ Cjrprini, aerugtnis, hyC^ 
fopi, axungiae veteris libm iiagul^: haec omnia* 
pariter ad carbones decoquis*' et vteris» 

XIX* .Traumaticutn medicamenenm cilrationf vul* 
nenuQ^valde coniaeoit. Nam abfmnta^ putredine>vb 
vam catocm ad iauita^im reducic^ Hniua eft talib 
compoficfOk Mily librw%""ciiaicitis pondera dtt% 
aeruginis Ubmm, pariier cplabis, et fupra tegulam.^ 
in igne^> pooea, . et co<tues vt robetim iut. Vol\ m. 
niortaria teraa^ .et ad umilitudinem farinae puluerem 
iacies. Deinde dups iextarios mellis in olla noua co^ 
(juiscum^ vino, et cum.£mere' coeperit, adiicies* 
paioerem (upra £:ript^m^ ^agitabis, et pariter decoques: 
rtfrigeratoque adcancromata et*^ plagas vei^ famicea 
ad cicatricem reducendas vteris. Traumaticum quo* 

S 2 que 



Cap. XVlt In hoe ftt pnSauma C. mMUo^ C^ 

ctpkt ^.qiMt lennnatis locuin oc- d. cfuet C. 

coparinc td contcxtum ipfum Cap. XIX. t. tM(/Simtt S. M. 

ndirt^ II t. in locum fuum, iuifi. b. addticii C. 

Ge(b. c. tff«/«i C. 

t. fic C Qui firtint tdce con- d. Ut pro ig^ C. 

ic^anm CD Morgtgni IV» 51. •• cum viti9 om. C. ^ 

^nte Geia. mt fiwafiih, f. ^ C fortt fuit fer^^ 

b. fid$C* Gtfn. 

c. ^md C. K. adiicUs inf. C. 

d. ct tmmmmtmiiuC hi vltami n. r<iftfvotKMtA, )p/af #» €. niacrt- 



Soth. uuaiam et pl, Goth. Vulgo 

Cap. XVin. t. Affm C cnmatat fla^Bfy ad famietmn n« 

b. aiei Qfpr. Hh. f , mfwpwf taificet. 

U. I, tfxn^Mc vet. lih. vttam S. U. i. tt famicu v^ ad dcmittm C 

gppt metkCio mihi difplitf b fmktf Goch. 



f76 V8B<«Ttt LB. V.(vrfg<>^ll^)iCAP. Xlt.^XXn. 

^e ]uc ratibpecoinpQiiiturt MriyvC^^niiae^^aloes^ 
ikoori libns fu^las, aenjgmis librss ^tias^ dialcttis 
Jtbrw^ mfiUisiibf»duaeii»alk«oiM4e<^^ re&i- 
geratoque vteris. 

XX. Malagmac cpxMpsk il^Mlftoii^ ctfmpofitio 
«pprobata^ ed Mellis 4ibnHiH galbanlv Kmcft^ 
Ucllii ^^ pipiarif albi fiiigvlas librifei» Aminoiiiaci pon- 
^era doo^ aieduUae ceruiiiaev-baocarum lauri sua 
ItbRtm^ tburis poUiaii ^«loie^iduaa^ fygi caprim m 
cias quixiquer 

XXL Malagmae <pio^ iMdioakiiMtiUB hac n- 
^nfi componiciir? Ammooiaci viNms tits, cerae £• 
iram, aitti fioris vncias duas, iFefinae terebiiMllaM 
fMderadno, ftomcis vnciis trM^ 'baccanMH iaori vo- 
cii^ fkx^ dci Cyprim vncial tres^^ ^brhttjilf jmo» 
ires, meduilae^ cenmiae vndasidx, 4dif«NCitiniciBi 
tres, adipis.aferinae^ vncias iex, bf il^ Viseia» ^ 
tttor^ adipis^ ceruinae vnctas iex, opc^Hitecis voct» 
iex, pipeps albi yncias duas, galbaAi vncaas tctss^ ax» 
^tae veteris libram, .aceti «ciferinii 4ediiflamV Aiiff 
mafculi vocias ^iamoi;; 

XXII. Ablyrtus con^ofitionem • anacoUimatis ciiit 
modi compofuit et prodidit : Floris nitri lcxtariujn, 
opopaaacis vneias tres, croci. I^cuii iftadaif ^tfas, pi- 

pai 

k, Vttlgff csiiM^ltgiiur. O. Csa. XXI. Hoatf triii ««i 

fi^C. ttBid!l[>fttom.S.I*. - 

l. pUhtmmtHk hmi^.m. a. •/« >Mtt ^. t, M t^ 

rehquis om. C iUtQs rni, Gorh. vnc. 3. fnf. C. M Mm vm. ] 

_ «.„ ap€ite Goth. 

Cap. XXi «. Ai^c« tdd. ia *' ^i Wniiir^Mflk t. oai.C 

h^^L^r c ffirmisC. VoraftDeMjN 

c. >?.nwf/ om. C. #r^m fob- d. i*r*Sa*C vid. not. c 
jtir. S.M; Cap.XX«. ». 

d. vidfllM C colmttitC. 



ARTIS VETERINAR. SIVE WVLOM. 377 

pcris aibi vactam^, ' poUints turis vDcta^ trts^ cocbleas 
coDmias decto;!) buibos viginti , aueiianas viginti, 
cpac omnia contnla tt permkta fi aceto teniperaris% 
diuul£k coniungis. Efficacius tamen eft^ fi de locis^ 
doientibos emiiTuai ianguinem ipfiua animalis addideris» 
CoiDpofiUo fynchrifinae^ Stdracis vncias quatuor^a 
Ammoniaci vacias tres, meduifae ceruinae vncia$ 
doas^, oiei gieudni* vnctas fex/ oiei Cjrprini vnda< 
tres, ieui taurini vndastres, refinae terebinthinae vn- 
das ^tuorv adq^^; vcfinae vnciaS' tnes, adipts« leoni- 
naevndas quatuor, propoieos^vBcias tres, oleirvietaia 
vncias iqx, axungiae veteris libram, oiei Sabinenfia^ 
libram, opopanads, gaibani vnciastres. haecadcar« 
bonoientis vapQribus decoquuntur, etvni^onem fidu- 
befciotem paefianC 

XXUI. Compofido malagmae crudae taiis eft. 
ceraePlitticae^ieiibramY Ammoniad ieiibram^. bdeUii\^ 
TDcias Ifca, fioracis vncias duas, fagapenr^ vncias 
^uatnor^ dmria .'poiilinis vnciaa fex, olei veieriavncias 
quatuor, poopoieos^ vgcias duaa, meduilae c^inaa 
vncias ikx^ &pt. tauritti vnciaa doaa, refinae frixae va» 
iias duas, adipis vsfinae.' yncias ^as^. adlipis ieonia 
vncias doas, opopanacis, baccarumlauri, ana vnciaa 
duas, olei Cyprini vndas quatuor, gentianae' vnciai 
titS) icfinae Coiopboniae vndas iex, galbaoi vndai 
fex*. iMmalkcamQofidomaiQgipae: Cenc^v^^*' 

S 3 mo* 

b.yb«mv.C .^ ufiea«tM«i#lV,p.5W. 

c. fCMtpcrcf V itmitjk emnn^ ftnfit al. a. G. 



C. < . Cap.XXlU. t^pideBmC. 

d. lct pro iM^i/ J^Ufofit C. b. fic C. fig^fhn aL 

e. fic C fiwtfifim al. a; G. . e. p%pMln F. ffpnlti S. pff^ 

f. ttarif pMls vm. J» Wcm^ Hi C. frtftlp Goch. siobifflum 
mc 3, inC; C Morg, IV, $2* 



g. Viili^ ctecn». d. vrfini — hwini C 

fite Go. f (^ttiiMfnaM Uk. C. 



»78 VEGETII LIB. VL (vulgoIV.) C.XXlV.XXVjl 

^ooiad ana librain, ffbracis vaci^s ftx^ fagapcnivQ- 
cias tres, thbris poiliuis vncias tres^ mechillae ceruiiue 
vncias (juatuor, opii « Hilpani vncfas/ 8uas, propo- 
leos'' vncias quatuor, iept caprinl vncias fex, galbani 
vncias fcx, pids Brutiae* vacias quatuor, refipae terc' 
^ binthinae vncias tres , rednae "fnxae vndas quatuor, 
aceti acerrhni vncias quatuor, olci tentifqiiii yucisi^fexv 
oiei iriai vndas quatuor, ' ' 

XXIV, Compofirio malagmae ad vhgihes: Salis 
Afri libram vnam, bulbi libram, nitrum*, fulphnrij 
libramvnani, mjrfi lihras duds, oleflibram« hiscoAi 
^h'^enter vteris« 

XXV. Compofitio malagmae ai nenios« Solphtt» 
ris viui, aluminis, refin^e, picis Brutiae ana librvn 
vnanjf' cerae pondera duo, mcdullae certiinaelibrani 
vnaun. haec omnia pariter diu agftas aut verberas. 

XXVT, Compofitio traumatid^. ©allae vnci» 
quatuor, aeris vfti vncJas tres, cortids mali Punici'' 
vncias tres, mify vncias quatuor, vini vnci^vnanit 
aceti vAcias tres, in olla noua cxcoquis et vteris, 

XX VIF. ColIyrJonim quoque confcAiopcs * Ab- 
fyrti, Pelagonii, Chironfsque ** fubiecimus. AdJ* 
bQm wifB <h^ octtlii toUendum' ci abftergendumAbfr 



t' •p^' ^mm C. VMctur «« «itnmi om* P. 

h. Mdifis vrfini vnc. S.ap^nn^ ^ ^P' ^^^* ■' ''^^ 

l initht edd. hrittitH C. «r». ***** ^ *^' '^*' ^•*** 

IW S. M, vid, Morj. IV, 64, Oip. XXVII. t. Iti proCy 

fitiwtt ci/lytigrum dcdi ex Cor^ 

C«p: XXIV, Hoc et duo capp. b. Crrtiif r C, 

prQxuna eia, ۥ c tacii4rai ct om. C 



ARTIS VElmil^Aft^ SlVfe^illJtXOil" ^"79 

nis tradidrt'' nuces auttUbis*^ JHirgstt^ Mmburi debcre 
donec redvgaaeur in cincre^, iri mottieirio dereri, addt^ 
<]ueeo inanDae thuri&*'fde^ poridus/^quae diutifnme 
ftiftetcreta^ melte optimo' adtedo comprehendontur,' 
ct fic inungitur anjmak ' Idtoi Ab/yrtus- eru^odrcol-a 
lyrium laudat Kp4Hs albi gnana o<ftoi melfis Attici 
Tnciai duas, croci vncias duas, fcptaemarinae teftae'' ^ 
diligemiffime tritae vncias duas, balfami viicfam vnam.' 
Peiagonioj; tale coiiynum* monftrat. ' Tariter* bleumvS 
fal^, refiuam ^ cerui&m, o{)obalfamurn\ addito 
meUe' deteris atque componis**, altcrnis drebus in- 
dueis vsque ad fiinitatem. Nardimim ^uoque colfyrtutifi 4- 
bacratiooe compofuit; Violae" vncia vna, fpicae 
nardi vncia ienois^ cafliae °, myrrhae vndae 'tres,' 
cfod ^ciae tres, olci Cyprini ynciae fex-, piperis albt • 
viiciae duae, cymini* vnciae trei. Itetft alia coUyriii^c 
con^ttiit. opobaiiatni, croci, inyrrliae,-*&iis Hiipa*- 
n\\ iepi<iis, ofTis fepiaei, fingullBS' vheias, ca<Imiae* 
vncias duas, afronilri vdciam vnamf, ilifeliis Atti<^ 
iibnun*. Chiroii etiam vetera gtauoomata hac^ col-r6 

S 4 : Ifttt 

''',«■ . . , * • 

d. trM C. 01111(11 nec tamcn alterum fub- 

t. neM. fmgMas c$mlmri ithtrt ftituir. 
- letm, addiftte eo C Hat)et }<• ^«yninp ii^ C. G^. 

tazm in marg;. Fabficiahus Itber, . *• pariter ini^ C. ' ' *' 

«ihaM, it «/. mifieri: fed iioii ' «*• C9*npiniet n. ^.inJaetC, , 
indtcatur, quo fint refertndt. "• AmpalmHm vnc. 1. (quid.ft 

Vulgo tnv. tmeanmf embj^i ^priintm?] lipiium [tn iefUiiiOHj 

Mts -^ iguns odMifM. -. «"f- t, p^^potympew, [propoiiT et 



f. rrctt inf. C. -*' ^****»"/* ^rinmnk forte htc latent} 

C VvJtotStfcompJmdmim^ 'j^ J^ omittuntur verb. rre« 

iiffim.X n.jma^ vpi, fdd. a. a ex^Vef T-^rM ^ ^' 

Ego vultacum ab eo t^$ -r ^ q, Swipi/ffiJ c^fl^iV C. 

^^"«'- , , r.SpJriC. 

1. IttCotli. Vulgo^^^^ Sed 8. vffl. lHor%. IV, 4f. <«tH«i«c 

Cadeik Cori». poff HMlt inibft tid. a. G. e^finint C. 

perita. Ge&er milc |ri|r(ir. : t. ciaffMMtr C. 



^Htilfn{im.v v^ £iM^ <Q»bum« m^ tiyiris 
i|||t(wU.|f;»t^^ fieirpiu qipaiK)|M:>|ui|iitttt (^mbuAk 
ttiii^.Amfi^^ ii9uti|fiani>4^«|iMem fMei\ 

fi(l»ifi«9V^iL 4^iiiqfi««l^ floft^i^ru^mk^ vettis vi-^ 
pna^- cropio^f^.rjratsijni, P"^ ^Ptrlcg: comiuffixs; 
7 «d^iia .€(plii)sbh^ff^^ fuilMt ci* kiiuigis. Aliii4 

> qu»|Mr ooUyrivj^ ^nu^ ^ Qaii}|nfi|ft#.- yQ& &pia^ | 
n^KisWi.r6fOCV^% :^)l<^ I|a4|^^ iliBl ial, « | 
4?r<:u^ crifeoJ^ haw Ofmm fmwv^^^ dktti&M i 
4^nuittir.*^ ^ beoe triu cersmotufV «^Uii6<)uei>pciiii^ | 

§»suftet|iioipe»|Uod^4M5t quaft^ueffiwdUMCiiit^ 
Jliw^^ pi^terifie^U 4(3^(^9 tm^K^fmcmfiif' vi^ 

il^ll^^.co^fui^oiiep' m^gis iegeoiibuf ^ <]uoi9 ioAnifiio* 
««Oir^i^etur «ftmv. iiie4u9i flkmm cr^ktm U^ 
«WiiufQ, jil;a4.Utemoi iterim^ coimqooeatei, ^ 
iipigjMiti .CU9 p^^ievnp»*^ Q0cui4tur ti^orim, Nioi 
jll^ iOfiV^Kii^ «AgriMidiAes.\ fi pcwofnt»/^ fce- 
;99ljf, medentii^ artf^* viocuntur. looeterotas' cauiit 
itiain &cilei curari£meiioo poffc legr. 

XXVffl. 






^. %.cu€Mi,fuU^ S^9^t6 ,,,^ ;,(>.,,:■,, r 
quid^ cehaer^c oratio. G^Ai. "^ i^^^ 

b.fciuHC. . . n. wfct«*ii«f,C 

JMr Amminiac: fi^t^ C. .fHfiillff.Mii. M»rg. IV,4|. 

U «r om. C. '^ ' f. ol inlc «dd;a. G. 



c. fentntar C. / o. mtdmdi C. 

(.'«([ i« «flAM^iM itir. C* ^ JN m Op l M «i^t 4"i' ^ 

ff. /« Mi/ Ukn ftn mmmm fnSkmmmi iMne»/hf« iMa fl 

iml C )faif C ct Gock. 



lHw%.4QMiA« etlMk «w<ii«MoeDto tniitMimxvMNI- 

%jeni f^{^^ «Igit., IkMicaiMBtWi «mTwtiww* 
iiv(ir^MNki«W%.MmtiriNm« froptev cpmiitmiMift 

P% *n«0lli|i«- Imm Uo« triu et>«sii>ttt» «Bfi» ]»»•,. 

*H« wwwtlwMk» e£Nfi'> Hm 'inlein eon «•«»•# 
wiie J m mt ii m «d «Niii« qmflitndiitmi* ^knvc im»dfr* 
«9*««», '%M^ £icit a(i omm vuifnit» st <wMfHi. 
«ijnRf^MiMft^ ic»ly«iii. gbierftinwlicwnciiMBiK} 
f>4 kl' «fiiyqlMW^^ '■ilw» «W»pl«e iF«pilM<k. t4 
wiiitwriil^^»!»*»"^*»' ««»iw^=pto>ciiw»«. iiSkMii» 
i/f^i^iliiifvtiifiiifkfi^ oiotti^ 

i(»o«|ficilL;<|uKm fulMt.: T«iinpb«|iMieaAI»4 
fud £m^ ^..«ionia viiln^». cJ^mfvdM^' ei- ytSfi^ 
fomikK ^^lia^^mmm^ mm^ pieen , okvHu 
^<iac4tMliM°WVlum, (|tio4 rupra4ixi, cMilMiaim 
cl'> Ifyqiwn^»! qpod &Qir %d omm vulooEt rordidfts 
et caocfict/le:- Aimittain, i«iiw« iicetum; liii in^ti^ 
fiantam voiufitM «4 c(M£QM4>ocai laeUit vtMfSt Offi«6 



CiprxXVni. Quae reqmmnir, c In tdftio prteeept. M«tt 

»00 vidennv Vetcdi, qui opm G«(d. onifit eiMw «iw>d tmnB 

Itiam canclnri^ modo: fed a ihi. voabuliMB dccAc furpictbenir. 
«J& VM .fiWibau. .dleaa. ^ gjj^ g^ ^ft^ 

« ^-^ * MJu A ia.iM,iglrfa ^ WlHt; fWM ^ «C MfffCf MriWMi| 

/JJ^IL- JLi.T22SL!l ^audmkmn. quac omifir Ge&er. 

J^IOf^nm^ptmf^ EdktQ pciMeli» tlMroum ippo« 

«•f/ot m G?^ vV^- ,;_, fu», jfv Got»b hif ci ]pa»l# poft 



Gcfii. . c. V^g^ CjrWiWk 



1^^ v^W^^4ixmyi.(^^i^^^ 

trMain^ee 'a^ffiflEim;''«ciia^ betk ^co^^Ar,^ ' ^iftdeco- 

7dHoaeidffl}ir&fcri{)ta{mfgat^ViiiM»'Mij^eiiier/ %pn- 
diMn^-.quod faeit ad oriuita vulnera hdnieda et fuo^ 
gor^ «xfiecaddos. 'Akimeii feiflbiiiv 'gtilks miiiores, 

icorftcesttudigranati^ fubcorticemdi^A^bbre. haec 
omnia ttita, puluis iffyi^ vulnoribtis extidcaitdis valde 

8 prodeft. MedicamentM)t|fiod fadr Ifd^bmiiia vulneta 
ctaudeada^ AbCnthiuni) liRdpid^m) leptdamK haeC 
ttte benO:Commixta faeiunt medicamejfttum ficcun^' 

gquod^ ad-omnia- vukiera prodeft. AiiaplefOticain^ 
mediuamentum , ^fiod fadit ad- omnia CMa '£ipplendar 
roiliiiem ^uris ^ polikiem cni» ^ , lepidani \ - tlaee beoe 

rtfiteitnedi^mebttim^fadunt adfup^^ende^i^^elynipi* 

I o danda vulitfera. Ad octdoriim itipturas et^nfotiks fei^ 

tandasprodeAi, fi.feloapiinuBi iadicapriiiOOflSceamri 
et fic • pGona nigm «oeulf inungafiM|- - - Ad '^ocolorum 

^album fiue glaticomata ficfacies^^vim Sgxtmos 4, 
gari floris^fextarium vteum, mellfs v^aa 4;^ paritec 
decoquis ei «vteri^. Ad reeentem ° oculorum'^ percuT- 
fum: Crdci, myrrliae, thuris mafcoli, gumiiH, m^ 

^dbllae vejruecinaey anagallici fucci, m^llia^ cardaimV 

I I binas viiGias; Syiichi^a. < Cerae rufae' pondera 3, 
^ axuilgiae potideiiji«4^ * opopanaois vncias^d 5 ^olef vderir 

pond. 2 , galbani vncSi aTs myrrhae pond. 4 , Arme- 
Biae P pond. 3 , olci Cyprini pond. 4 , meduUae cerui- 

Goth c/«n/qii. , ,. • mi Vidgo *««. 

:.1|. Goth. ioferiK: mOimnlm. ^,'^ '^?** ®^?** ^*"*^ 

k. Gefncr qyilebat /4|iAi.. > ilrtMmi. 



ARTIS VETERINAR- ^IVE MVLCM.' iU 

nae^pond. 3, byfTdpt pond. a^ /Idrads pdnd; 4 9 ^^i 
lcntifcJn? pbridera 4. ' •^yndiriinia ^* ad alfa g^nerti,ja 
Galban} pond. ^, opopamacis pond. i, cerae poiid. 4, 
inedullae certithae podd. 3, thuris mafcuK pohd. i^, 
piperis albi polK^os i , refiiiae tterebinthihae pond.^ ^, 
floracis pond. i/adipis anrerinae pond. fenirs , euphorbii 
Tnciasd, adipisleoninae, melli^, caAoret, irbras iin- * 
gulas, olci inyrrhae lib. 3, olei lentiTcini p6nd. 3, 
olci Syriaci lib j, olei veterislib. 3, oleimerrni'' pon- 
dera 2, olei floracis pond. a, opif poildl 3. * LJparia^ij 
fic facies. Spumae argenti pondtis i , ceruflae vnctas 3, 
Ttni iextafSo^ 3 ,* otei pondus 1 , et femis. omnfacon* 
ficies, et fic vferis. Liparia^alio genere Cc facies.14 
Spumam argenti, ceruilam, Hius mafciilum; acetum 
album, oleum. baec omnia in vnum conteres, et cum 
tino melicrato admifces, et iic vteris. Traumaticum 1 5 
fic &cies: Chalcitidis pond. 1, miijr pond. l femis, 
aeraginis vncram i , ilercorts columbini pond. i , ni* 
ards vncias 3 tt ifnipulos 3, decoquis vna, et fic vte- 
fis. Item alift geneir ad ^ldegmonas' tollendas: 
Simpis Aiexandrini vnc. 6, nci Afrae vnc. 3, axuti- 
giae veteris vncias 6, aceri fcnip. 7. Item Tfauma-itf' 
ticam^ alio genere ad verrucas tollendas : Florischal- 
citis vncias 2 , nitri vncias 2 , la&ri * vncias 3 , aceti 
heDiinam. Item alio genere ad fufiBraginofe^: Aeru- 
ginis, aiuminis ana pond. 5 , herbae fidcritis, [ferra- 
riae] pond. i, acett aeris^ fextarium vuum. Adiy 
phlegmofuis * difcutiendas: Radicis * , enxi / axun^ " 
{iae, aceti acris^ linis ux linteo, et fic vteris. Caufli- 18 

cimi 



%. Sptdmfima om. S. x. an •fkti? Diorc !• 9. ^* 

T, Vu!(o mtirnu Videoir t ^uyraj «oy /iiu^oic. G^ 

cydoiMis did, vt ilmtlit coraircu, y^i ^^^ 

fin vocflbuia u^XotAtXi etc .. , . 

t. Vulgo Vfpam. 2- Vulgo fiigwumi. 

t. Vulgo fiigm. «. rikMcit wd iungere malebtc 

T. frtnut. om. S. Gefaer, 



aa4 VIJGETII LI^ W, (vdgaiy.) GAP. XXVIII. 

Qftib«ot, €|>opanacU9 imduliae cerui^^ refioaetere* 
iHiifthinae, Arcneiiiacu, propokos^, viqlae, tfauci&pok 
lmjs4 hiiia pondera, refuiae frixae poiuleai (^ bitttinintt 
P*. )vi^|>icig Airac pood. 5, refinae pituioae pond. 5, 
ceiaepQod,5voleiicenni>pond.3, incomii pood. a, fio- 

1 9 %im • pondl 9» vilci ^ond* a. CauAicum ad deruoram 
jGblories^ Gaibaniy ftocacis, violae, pmpoleos, refinae fiu- 
gul^ pottd« Coiopboniae vncias iex^ seRxms terebindu- 
n«epomk 6, opopaoacis.pond. i^ tburis poiiints,hyfropi^ 
Armeuiaciv 'bvccae UfXu^ finguia pond. pids Brutiae^ 
ppnd r ec iemi&^ viai Aniioei^pood, i iemis, refinao 
pituine® pond- i^ hsee omnia in vnocacabo co<{uei, 

00 in. iinteoio induces.caiida. Mai^gtnana codKcam' fic 
i^acies. Q^ao alfaae, galbant vociasfingulas, itfioae 
terelMndjunao^poiid^o, adipjs tauriivie pond. 3, hy& 
ibpi pq^ a., bdeiiii pondus i ieiius:, irifilljpicaa 
ppnd. 9-h: adipis anierinae poudp i , haec onmia de* 

91 coqui&iijt vteris. Malagma^ ad neauorum doloieou 
Cene,rac. 6^ adipis ceruinae vnc. 9 « gftibani, piperii» 
Armeniaci , refinac terebinthinae vncias. temas, tracaati 

^a vncias 5^ finguia contundis , permtfc^ et vteris* Ms* 
Ugma' ad necuofi vexatos* Mendiae, gaibani, ru- 
bncae, floracis^ vioiaeana pond« 6, fimiiaginis 
pond* 41, hiioc omni^ cum fimiiagjne et vjno decoquei 
in. caoabo, .et li(|uida fades^ deinde fimilaginem et 
vinum in vnum permtfcebis^ iniinis ia. iinieoio^ et 

03 ^ligabis .fesuetxtia*^ Maiagma ad tumoBSS. iic iaciei. 
Cfxaevncias 6, adipis ceruinae vndas 3, galbam 
yncias^y vioiae, piperis albi vncias temas, Anne- 

niaci 

-.*) . . 

b. Im pro itrhntifUK Armwtaei; d. Itt pfo imi cmisMorgagno 

pnfnlti Gefrter. ptfolti Cxoth. fik Cierner. 
ot paulo poft» c. lui pro kitmiM$yaL Gothani 

. S. \i% pro Bni^ cum Mpr« lil>ri intmmM fcripfi. 
|ts^oCse&er. ' ' " f. Ml9ini^ax,$. 



' I 



niaci^MidiMki^ MAmo «eittiintl&ilfc m 9i Amm^I v 
vnc. ^, gend»Me viic. i, Ha^ak eMdfmib^, ']M)fliii 

tinis vac. fl^ «iipitf^aiileiiniMe vndis s, ihalpili f^tM$ 
vBc a« liwe eamia in cafcabmatnittij'^ oMBiiy^^Jill* 
teolis tnlinif.' C^srdtUin ad tlceili. ('«hMniMiltf^JdS 
pon(Lt) ^^eraeinliepQAd. x^ oki thyTthti* piaikl. i^ 
.oleifeteris.pofiAeraH, ihnlintii ptad. 9:, ^<^p|^'ili 
pond. dbcem, caldn pond. qQHM|Qt4* ^FomiHttltti adafti 
tQffloresfiiitfl^dinitiani^^pMidibet tiii(cuBl> 

tx vino decodhmi cofotem cimi ajcttngift, ttiic vttt^ 
Siminuf, hevliaim fiibiiiani contem) «t tXToiacio^eoii* 
coqais, it fi6'#iiiri$ vs^e^iMi6nitatem. Cooipdirioa? 
tdcolicos'. 'A&ri Pdntfci^^petrbftlmi^ feenicuUfii^ 
am Gngulasv piperis nigri vnciat a,- inirrttlliimp£ 
vnc ly abrotani vnciamieini^, mellis optimi pond. a^ 
coquet et de^nmabis ^ et; haec oqinia contund^ et .cei> 
nes, et Gc iki' melie oomni ifc eb ir , inde figuiam £iciei 
nucis aueOanie^ et™ ex aqua dabis, et a^uae cbngiuin i, 
in pofqm< hem diebus quibus eo morbo tenetur , fof- 
nicoli ieminis cum vtiio cochlearia tria aUt (juatubr £1- 
abis in mortacio, adiiciea- vim cibarii fextarium. 1« 
mittes in ampuUam aut borau, et dabi» vt bibat, et cum 
£igis bene muniea. Malagma-ad nenios claudos. 38 
Sepi hircini iibram, molybikenae " feiibram, reiinac 
libram, neroginis lelibram. Ccmipofitio ad genua^ 39 
Aceti heinuia) £dia pu£linm> aeria.vfli?ic^ fit^ 

nopi^ 



%* Gt£ita deditM^lval. aam m. fid tx «f»« Mii emihm L 

crat mpAim, kihtrt Goth. 

II. lOmnmmfimmma Godi. j ^^^ ^ Diofcor. V, 100. 

i. vf/bmi malcbat Gcrqcr. fcd ctdem fuerat Sladi cooie^uni. 

eft prc IMfimri. mM fiSninijfttt et paulo antcft 

k mf^ -« n^U ^AAXAi €9iatiftpi birdvi Gorh. 

\ Itt pro criicis Gefo. Gefaero. 



,aa6 VJEQCTn. tW. VI;(v»%«pfVO^A?^XXVllL 

3Q<iqf •*« ^ppd^^Si^S^ f9^ Wffi^$% ^oqi^ cofti, 
.petr^te^iisi Macedoilici) muFrhae) thum qiftfculi, tra* 

i4 icanti , qrtffiiii Alexandrixii ^ crocoxn^gfnae « piperis va* 
ctas« jlit^^ul^s» ¥iai eit olei ^uod ikffijut Cpm)y baec 
Dmni^ pefiiQirceg, j|$ 4^/cu|^ fucco^ipti^nafi cui im- 
toiniB f9lixiM$,xxy , bulbos xxv^ hyilbpi fa^em, ca- 

; ' 'fnnotfi^ijptSy catQlum br^oem viaum mittifir, quern 
cum: msiAQh^m videri«, tuoc omnia e^riccabis, et 
a(iiiQiBl;9i$i ,quofl iufficit:, tuac iila oHipi^^ per^iice€ et 

«Sl^potipnftbi^r : Potip aeniuali& . Tnigan&f) aoci^ ab- 
rotani^ cajiiamomi ^' giaulii^ petr^el jpL Macedonici 
hia$fi vnfias.t gingiberis vnc^. i. haec temperast, et 
<cuin 4aoe cpeperi;) mjtti^.^otidie i^qmifias fiagulas 
fingulifi' iomentis. . Addes porri &£^i^, «porcla* fil 
Galiici^ tbus« apiumt olei Afii hemiti^^ temperabis 
^uod fiifficit «t vteria^ 



ti. tir€otii. poi^flal^ifii td" <j6rlK qnt liibef in fine: txffiA 
ditiir tmUMm. M id .peitintrv Hkir 9^ieiH ii.MmrfiiUuu 
puio ad ffifiUuM et l«gi ^ebcre s. f^r/ii/aM^yf/f/fnalebicGera. 
^/0»iiir;^ cum Morgflgni ex' II. c. 29. 

, t. Std W. «ic ii^. /• c^ 57' 

r» Haec vfque ad fioeni otmfit addunc Fab. et S. 



CORRl 



P. 4- lin. lO. corrigc : figntnril qtumio^ ♦ • ' 

P. 35. poft lin. 1 1' H^t USk. t u Jme ui uel&ndos loeiivtetas 
.1. >pM^2V9d<tur VcfstittttMi-veaitfUl^pcosi i||ii^1iMai&ls 
cquos iixtelligi voluide. . ^...* • .♦: . :-".iT: ^ 

P. i(^.Tliq«)|iV5C9irige:.)^4ltor: koiC . » \ . ^ '. 

P. 31. lin. 3. quae^fcriptuni ftkeirif fo Gotlmo librai iMtnc Ydcoy- 
.dari*i|Of\ p^flum; .neciea in libeo meb fuit aitndtAi;' ied 
ftatim eam ki nouum exem^m typis exfcribendiuif t/an^ 
ferrcyolui» ftd mnlfio /^v> .., ) 'w 

P. 36. 1. 9. corrigc : pulmoncm. Idem vidam redit p;4ft« &« vh. 
P. 40. L 1 9. 7?-^^ Umgiientitms. mmbriT^ prueJMrt . ^ 

*. 4«;i »- — taecitatm^-quuit^ • P.41- 1. 1 trs^**^brackiolis 
K 46. l if.%. ^MHiiente^./errJOi' ' i.15/^ AnwtH'^- 
F. 72. 1. 7- ' ^-Jmmidtmi^S^^V^^sAi^^ animeUemtHmJblih 
P. 81« flt vasiet. coiumiiae- 1> lin. f .iege^ fimtptoe GoKh« - ^ . ' 
P. S6. 1« jt corrtge : euenirt ; :Jed recens 
P. 100. i. 7. r^.^eemtplebis: tempora - . ' » . » j . ': 
. — ). 1 9. ex leai<>|ie Ootb* if Wg ii rf oiCBg^corrigendam cenfeo. 
P. I03.i. X9.«orri$b: mHii^Vlf»--' r - / ' ' - 

F..4Qi»J$;iteo|Miukima: -^ jMpli/atf4i»yk «t n .-- r 
P. 10«. I. II. — XX. Si caJf$^.atiquo .. .<...»' 1 

f. ii3.1.'3'. ^ vrendasy dixerunt* • . ~ 

P. 114. fc47' ^feadae^ i k »fx •^ tHMkMi^ camem • 
P. 116. L vk. — acri arf^a. .P. m 7. i. «ntepen. ^tuberi ^ eufk 
P. 118. L9. — cemito: exep - ' . i 

— L 1 1. — jiiii^t Jnfiquam ftndas aceeperit% 

•*- 1. i). -^ duxerunti vt piagani • • 7 

P. 119. L 96,-—fubnenit:t acaciam - 
P. i«4. L 7- r-- amfirfnabUnr^ vres 

In varietate cohimnae, a. iin. t a. «dde Gefnerl n^mjttt. 
P. 125. L ^. — armos^, Jitmmdeftiiiatione ... 
P. 129. Cap. XLVllL L 5. — phlegnwne^ .1 

P. 132. in varietate eolumnae 1 . li». 3^ «dde Gelbtiri aomen. 
P. 134- Cap. LIV. L 1 1. — eins.crura acopo l 

P. 139. L 12. — cormefUens et apta 
P. 149. Cap. lU. iin. 5. — (fnorbus) 9 qnoties^per A 

— L 10. — pofierioribus P. 150. L lo.r^maris: fiorem 
P. 151. 1. 19. — (radiculam)f qw>d \ 
P. 151. l-.ii^~ vasKgneum F.iS4*li$.^dandaefiint\; 
P. if 6. L %. ^ VlL.(vulgo IV. feft. 4) . .« ..^' 

P. »57^ 



:m CORKIGEVDiL 

P. ijy. Gu>. IX. L lo. eorri«; ttPPlieabis.Mc£^ 

P. I5S. Cip. X. L 1«. — ^fe, vel 

p. 164. L ao. — fi{/iMiriKr;: «M|M 

p. 165. Ctfv JCXII. L j. -m iMpdUiHrs^fk^ 

P. 174. Cap. IIL lin. s. ~ Amh^' , 

P. 179- in ▼arietite colaau *. 1. g. >^ U^cfimnnlMS ttc. 

P. ig«.Ctpi«LL 19. ~frw^arf/#**4 ; 

P.ia4.L9. — et perifs l.*%. ^ p9vnmlfUlt, 

P. iSf.L li *-ft fii/imA\* atf . 

P. 186. Cap. XV. L a. —/afipins diltmH Ijf * • 

P. tg;. L 6 ec 7. bis cfiitj||fet M;rfMI>Mi% * ' 

P. i€9-^ 7^ ^faramma 

P. 190, Cap. XVIU. L$. ^ fmrm^ Eftn^ 

•— ih wicttfe cofttfftiuc ft. p^. Ihieam t. -aMet i}«MiL 

li<K. tr. •mkt.Corb. sockhoria in^ trigiaimS^tAh-m^^ 
P. 19i.Gip.XX. iin. f. *^ pr^/garit^ makigma 
P. abuMvaricc colMmifle i,t j^ c^ifrig[e« «. Sie ym fl^o^M 

ex Cbfb, fcripf?, K «oj. L 1 1. ^fimm:- A^ 

P. ao6. Gap. XXXV. L a. -«m. mrdenti^r mmalm " - 

— -*- -T- i f. **• mitHtmtf n 

— Cap.XXXVLL|. — ^MlrMimMlb 

P. ft07. in vvtet. colnnMitt t. litt^ 9. pof^ riiigiiw siie Cbrli 
P. SI4. Gap. XLVL lin. ii.corti|e: pajjjh^- 

— — • ~ lin. iH. ^^ faerHt vbtineiis. 

P. «14. Gap« LVv itn. t* •*• Pauacis, rmUtis^stWpi 

t* ftst» L 4. ~ opihahm, Migere 

P. a|0« Cap. LXIV- L f . — grSlfof «rf ]lM«r - 

— -^ «^ L 7. -*^ wxierit^ vetifmm 

p. 296. L 5. — veruetma,aimcera L6.^/mrity^ttm 
P. 241. L tg. — martaria P. 14». k «b. *- ceAiAl 
P. 345. in varietate coiaaittK .t. liotee 7% oiie^dykt rt i fc fcfc 
P. «46. Cap. LXXVI. L «. -— fempiA, 
P. 350. L 4- — mudicamimtai tmlm 
P. 351. L 5. — morjks: 

^ Cip. LXXXIIL L t. ''«^ fifHHfiifir f» hmmOM 
P. 35 1. L 6. -^ niMrMi^» eUmmodo 

— in variecate coiumnae ft. corrige:. t. cinsn Gotb. 

P. 356. Gap* IL L6. corrige: ronAfiifiit, ^uanqaam faiftm ieftio' 
nem tciam Gelketiana habet» ectort fiiiiicet Dperamm. 

P. 364. L ^. — pubgio trtto 

T. 37 (. L I ft. corrigtf : pstrojUinL VoigatttA taihtft faabct etitffl 
Ceiiieriana. 




COMMENTARIl 



AD 



VEGEtll REN/LTI 

MVLQMEDICINAE 

LIBROS S£X. 



7. m p. n. 



z$f^V^mff^V%jBB.VltiU^^ CKF/ilKVU. 

^Rliiiii|im.^ v^ £i{^^ mbttmy w' tfauris 
i|^(qulL|filq^ni^i.^^ qpiw;tiMi^ii|)tt <;oiDbttfli 
^Ti&ijfi. 4ff>^(^ i9«i|6mpcf «hiefeA ftaci'« 

7 94di%cx .ojptitfflb^^^ fotfMlr ci< iooi^s. . Aliid 

yuBiq^etiiipc^eaiiUAd^^M^, ^uae dtuefffi «odoroAt^ 
ijPiWt^ {Ur»^teciil^t^4pc«nnt lanieft ^jQMKiwfljB vid^ 

94MM«r> F^ba^ «eO^^^^ VeVRB 90 ieogio^ 

Jllifj^^iCOi/ui^^QOW' ni4gi$; iiegepiibiif^ ^pieii^ ioftrudio* 
jftW i|i(^ttur dfeffQv. isM]4u^ i^kmuD ciedimiMii- 
^Wiiupait JtJiMirmnMo iterim^ com«)Ooentet, ^ 
itiW^^ tsmii p^Wiiqa^ QOcuMtiir e:iorditt. Nio 

^JHm^ WH»W* Wgri(Wli«es>^ ii jniwfnttt* fa- 
^N^t^Y tnedeiitic^ wcH; vmcuntur. Inoetei^atasi' ciuiii 
itiMn &ciles xMmifaept aon pofle legr. 

: . . : - . XXVE 

y. I^ r«r*^/5; inf. S- #r 4«r<rff. k, «aeaii» m*« C. 

.,.«.r,W| nrt^ial*, Wwrfc * V« M«lirffaf C ' 

b. /tf«f/C. . . ."• M«»W«,C. 

C c».ciwi. »>nflkiiB, lM)|Mito«, e. fi« C. ^M^^./^fl ** 

fiHf Ammhnae, fitrtdi t. "." -f««i|w.#Mii. |«drg.lV,4}. 

U *r om. C. \ , " ^ p; 9I mfi «dii;t. C 

-.e. fttmtMr C. ' . ' ' q. mtdindi C. ^ 

f,.fle^«>i^(M^>^«^.C« A Jli w <iw | ii€wr>l, fM«<y 

5. /11 M«/ mii fM mmmln pmk 4mm» fiim^fi^^f^ 

inLC >lnif C ct Gadi. 



PRAEFATia 



Vcgockim ReoMini «comiiein et ibcium Scnptoribot 
ret fttAicae primiis adiunxk, variisque in locia' 
. cmeQdauit L M. Geiaerus addita ledioni» priinae Edrtio- 
nis Bafileeufis audore lo. Fabro I598- varietate ex edi- 
tioae Iq. Samlmci fiaflieenfi 1574. et cx Codice Cor- 
beieofi duda, adtutus etiam ab eruditifllmo medico Li« 
pijcoii io. Zach. PlatnerOi (juem in rebus anatomicis et 
medicis. coQfuluerat Geioerus. Codicis CorbeienHs col* 
lationemi, Gefnero a lo. Alb. JFabrido tranfmifram, hia 
verbifi iadicattit eius audor ignotus , nifi forte ipie Gudiua 
u fuit, ex cttitts librorum audbone liber ad lo. A. Fabri<* 
ciu^Ti penieoerat: Contuli cum exmplari defcripto ex 
MS^ Codiee Corbeienfis euonqfterii, tunc temporis Coh* 
niae apud 5. Pantaleonis depofito. Codex Corbeienjii 
cptimae notae admodnm antiquus Rtsris vncialibus ex^ 
Brqtusy lacerus Ume» U hinc inde iacunis deformatus. 
Eiufdem Codicia apographum a Petro Scriuerio faclum 
iotcr iibcoa Vpffiaaos feruat pubiica Academiae Lugduuo- 
fiacuuie Bihliotheca, vnde defcripta tria parua capita^ 
^uae anootatterat etiam^ ied oiniferat oollationis Gudianae 
audor, bi^euole mecum communicauit egregius Rubn« 
kenius. Ea poCta reperies in varietate le^onis ad libd 
III. cap. 4. jfinem* Sufpicari licebit ex boc apograplio« 
duifUm efle vari^tem Gudianam^ quippe quam cuni 
apographo.Scriueriano vblque confentire confirmauit mihi 
docliiluniia L.Santentus, qiii a Dau. Rttbnkeoio rogatug 
libcism 'tpQufkji>S»txiu 

Aa Sed 




o^iflM^tflMliGaiimiiiyiii, ^fbod^fiieir t^ 't^nuliA dTicula, 

' SiMlli'fi^p]tdaf<i,vaxvd^iiM veM^m^^-ii^n^ bene 
tri^tfii^ 6C n^flrtBm ;' •eblai bttk Hsoik^i^ ^ft deco- 

7dHonetdffl}^r&fcri|>ea|!iu»gat^WiMra'dJli||en^ StypH- 
dMi) .quod fadt ad ochnta vulnera h(u«ledli et fim- 
gfit*^ «xfiecaiiilos. AhimeEi lciflbliiv *g»lkts fninorei, 

loorHce^itiiligraniiti, fiibcorticemrdi^pft^ifcifbbre. haec 
omnia ttita, puluis^ ipG)]^ vulneribcu exfitcahdja valde 

Sprodeft. MedicamentAHtifiod fadrird^binAii^ ^olnera 
chudendae Abfinthiuiii, fiRdpid^m^ ie^am^H. hiet 
ttfo bene '« commixta fadunt medicameittum ficcan^' 

9 quod ad - omnia vulnera prodeft. AiiapieMticaiii^ 
niedibamentum , <{Uod^ Facit ad omnia cacu fuppieiida: 
Follinam^tfattriS) poliiMm^nif"*, iepidafii^ ii»eebene 

; trtiaf «medicamebtum faciunt ad* fupplendb ^"clynipi* 

1 danda vuJAera. Ad oculorCim' iliptima et "tunlciilas fc^ 

fandas prodeAi, fi.fel^prinum ladioapriliandUeeaturi 

•t ficpeima nigra^ocvli inunganMp- -Ad^ocolorum 

;album fiuo glautomata fe facies^vini ftxeirios 4, 
gari florit ^ f»xcarium vtiium , mellis vQeias 4\ «pantet 
<kco^uis . ei 'Vteris. Ad recentem " ocuiorum'^ percuT- 
ftm: Croci, myrrhae, tburis mafcoli, gummi, m^ 

'dollae vejruecinaev aitagallici fucci, meitis^ cardaoUi 
X I binos. ivAcias^ SyAcbrifina. > Cerae irufae' peodera a, 

^ axuilgiae'poiide«i«'4^ ^ opopattaots vncia^d ^ ;ele} vcienV 

pond.a, galbani vnd; jTs myrrhae pond. 4, Arme* 

niaeP pond. 3, olci Cyprini pond. 4, meduilae cerui- 

• ... wc 



f . Iti^ Q«rner firo QBodarc. 1. Vul^ Ito^cMciraf. Goth. 

*«.yulgO dp^fau i^i.kfiShm ^nnphaertam. - 

Goth ilmfi^. .,. . , .. , • nii Vidgo htih. 

.h. Goth. iflferit: n^ti^nnim. ^^H: ^^^ ^f"* «««»«*»»• ^^' 

. Ir ^\i . .j p. Antt Gefii. Aai»««» Goth. 

k. Gefner nMlebat Iffuk^ . Ahhwm. 



ARTIS VETERIMAR. ^l^E MVLOM.- H^ 

naepond. 9, b^6pi pond. a^ ftdradspond; 4 9 oler 
tentiicini pbildera 4.' ' Synchtiiina ^ ad al)a g^riei^/ia 
Galbani pond. !a, opopaiiacis pond. x, cer^e pond. 4^ 
mcdullac certiihae porid. 5 , rhuris mafcirfi pohd. i^ 
piperis albipondus i , reniiae t^rebinthihae pond.' 3, 
floracis pond. t, adipis anferinae p6nd. femis , euphorbii 
Tiicias6, adtpisleoninae, meUi^, caftorei, Irbras lin- * 
gulas, olci irtyrrhae lib. 3, 6lei lentifcini p6nd. a, 
clei Syriaci lib a , olei veteris lib. 2 , olei mefini^ pon« 
«lcra 3, olcT fioracis pond. 2 , opi! pohd; 3. Liparia^ij 
ficfacies. Spumae argenti pondus i , ceruilae vncias a, 
vini fextarios 3 ,* olei pondus i , et femis. omrtiacon- 
ficiej, ct fic vteris. Liparia^aKo genere fic facies.14 
Spumam argenri , ceruilam , ^m mafcnlum , acetum 
ajbam, oleum. baec omnia in vnum conteres, et cum 
tino raelicrafo admifces , et fic vteris. Traumaticom 1 5 
iic &cies: Chalcitidis pond. i, mify pond. i femis, 
aeruginis vncram f , flercoris columbini pond. i , ad-* 
arcis vnciaa 3 et linrupulos 3, decoquis vna, et fic vte- 
ris. Item aliS genei^ ad pltlegmonas ^ tollendas: 
Sinapis Alexandrini vnc. 6, nci Afrae vnc. 3, axaii- 
giac veteris vncias 6, accri fcrup. ?. Item Tfauma-itf 
ticum* alio genere ad verrucas tollendas : Florischal- 
dtis vncias 2 , nitri vncias 2 , la&ri^ vncias 3 , accfti 
heminam. Item aito genere ad fuffiragino&s: Aerd* 
ginis, alumints ana pond. 5, herbae fideritis, [ferra. 
liae] pond. i, aceti acris^ fextarium vnum. Adiy 
phJegmonaa* difcutiendas: Radicis * , erui , axun- " 
giae, aceti aois, linis ia liateo , et fic vteris. Caufli- 1 8 

cum 



^. Sjmhrifma om. S. x. an •firif Dtorc li 9. /m/« 

r« Vuljo mtUtnu VideCur « ^vvra^^ xpy /aiI^oic. Q, 
eydoQetsdiei, vt nntUia cotnpo» « Vulco actl 

(itt vocabula fArfKoutXt etc ,r , ^ 

s. Vulgo Vffam. ^- Vulgo fiigwums. 

t. Vulgo fi^m. «. ritMds tnd iuiigere malebat 

V. tr$nui. em. S. Gclher, 



e«lft^ftMdicsHnfefiftiiiii, Hfbod^fiieit «<t dmii j^ ,^ 

7 AkHiaid faprsi icrijita fni^gat vtliMi^' Mi j^enit- [^ \ ] 
dinm^^quod fadt ad ochnta vtilneia h6ffilei'|~ 2 
gOi> ^exfiecandos. ' Ahsmen ^iiSb/kn v * g»li . «*» | 

i ooitlcei itijdi granati , rubcorticem A^ ipk it i^ 
omnia ttjta, piituis 'ifCi^ valnerlbtia eiAtc j^ 

Sproded MedicamentAl^t|dod fadriifd'di: fJT^^ 
chudendac- Abfiuthiiuii, iindpid^m^ lepk-j^ 

* tite bem^conimixta ifaciunt medicameiait |!I^ 

9qQod^ ad- omnia- vulnera prodeft. • Aiii L^ 
nii^dJbamGnlum , <{iiod fadt adomnia CM b^ 
roliinam^diiiris) polMMmeriii°*, lepidani jj^ - ip 

;triiar«medkamehtum-fatiunt adfupplen^ l ^ 
1 danda vulifera. Ad ocnlorum' ilipkttaa et |»— 
vandas prodeA^ fi.fel^prinuBi iadiea^ .C^ {. 
•t ficpenna nigm^ocoli inungaiiM|^«* - fHZ^ 

;.albuni fiuo glaticomata fic - fadea^vini "^ 
gari floi-is ' faxtarium nvium , mellis v^ |^^ T 
(kcoquis ei^vteris. Adfeeentem" ocuJc h^ 
ftm: Crdci, myrrhae^ tfauris mafci^^, \^^ 

^dbllae vejruecinaev anagallici fiicci,. mc '^p^ 
X I binsis tvnda$; Syachrmna* < Cerae m (^ 

- axudgiae pondetn^^^ ^ ^ opopanaois vnciaj^ ^!tP^^ fO 
pond.a, galbani vncS; Js myrrhae po: l^* 
niae ^ pond. 3 , olci Cyprini pond. 4 « |»-^ 



:.li. Goih. inferii: wdiaintiiM. ^,^ ^?'* ^ \^ 
: .1! • kt ^pro /bi^o, Gefn. e ^^. ^S^^S '2^ 

k. Gefner taalebat /f|i40.. % Autmm. *1!Z 



oo| 

L 
U 



ETERINAR. -^lM^E MVLGM/ H^ 







'.'ffdipi pond. a^ Abrads pdnd; 4 i "cJIei 
ifa 4. "Synd^riiina *> ad alta g^nei^/ia 
, opopiftiiacis pond. i, cerae pond. 4, 
.aepoiid. 5, thuris mafcQii pohd. i, 
01 his I, refiuae tbrebinthihae pond.' 3, 
adipis anferinie pbnd.femis, euphorBii 
leoninae, mellii, caftorei, Ifbras fin- * 
rrhae lib. 3, olei lentffcini ptind. 3, 
i , olei veteris Jib. 2 , olei melini ' p6n- 
racis pofld. 3, opii pond: 3. Liparia^ij 
nae argenti pondus i , cerullae vpcias 3, 
,* olei pondus i , et femis. omrfacon- 
teris. Liparia*aHo genere fic facies.14 
ri, cerufiam, thus mafcnlum, acetum 
haec omnia in vnum conteres, et cum 
admifces, et fic vteris. Traumaricum 1 5 
alcitidis pond. 1 , mify pond. x femis, 
cn f , ftercorfe columbini pond. 1 , ad«» 
jt icrupuios 3, decoquis vna, et fic vte- 
% genere ad pliiegmonas * toilendas: 
drini vnc. 6, nci Afrae vnc. 3, axuii- 
;cias 6, aceri fcrup. ?. Item Ttauma-iif 
mere ad verrucastollendas: Florischal- 
nitri vncias 2 , lafari^ vndas 3 , aceti 
em alio genere ad fuffiraginofbs: Aek-u^ 
is ana pond. 5 , herbae fideritis, [ferra* 
, aceri aeris^ fextarium vuum. Adij 
diicutiendas: Radtcis*, erui, axun- "• 
ris, liaisinliateo, etficvteris. Caufti*i8 

cum 



c — ^ 



ifi\ Vidctiir « 
r itmllia compQ* 
\6^.t\t etc. 



X. an ^j^rif Diore. ii 9. [4" 

y. Vulgo acru 
z. Vulgo fitfmcnat. 
*. radicit frari iungere malebet 
GeTner, 



8 f >R A E H a T 11 a 

.Nune de ta^m Samimci Codicibm. vidfBamus^ Iii 
Kbro ()videin'(|icR3M*^«ika omfi& Aoootailit Sambucu^ 
nuUa tameb Codicis nata.iepamcim pofita. Ita omittim* 
mr L c I t^f ]^4. vinrba 4a^ugh» -^ fmU9mt9 ium^^ 
ciap T^. {^i3«4i(^jer9r0lMi:. ..^pmfumU. cap. oa.£4^ 
ionfe^iimMr ^^mtiutmiu oi^ 25. f. 4. ^iafrar — .«^ 
HMndlttjr'^. o.'^S. ftf<'«^-*^f!^^M^I^4 c 45* fcdt 5. M 
mairii^ -^ udMtmtim^ quieiaiiiifil etiam GothaQUs. 
De Samibui;! librcs itiotientoniUit ibi 6e&er. cap» 54 L%. 
Succum — infimd$$^.xwf!i\^6. &d« 97» lajak^Qet; ter- 
t!o ilbfty^iilnRiiiiuitiic (dssi^iiabq^^ w vno 

iiterOQC Codicuiti auiipcawtjSaiiJEbueua^ quas lcdor m va^ 
Hiotiite iio(ln ftf^tpfevaifimaduertet. Q^od.fi Saiubu- 
^m Codv^iim faaram aetuem aix|iie audloritafcm iepanir 
tiiti ai^Aimafle^^' et ^uid iia qooqiie omifTum repensrat in* 
dicai&tA,^ meiim et certmiiiiil^c.eoaAaict de geaUiua V^ 
geti^ni iibri forma. . \\ . :\ 

'Sutit • tameii w ^rfisyc^etii.libris incliciptiuaedam & 
tis ceitav'CK/'(piitms'nram^luniim foruiltut librorum« 
que et capitemdefcripttnheitLet ordinem agdioibere iicec 
Qjianquam Oefiibrus haec italia;iiegkaut, ^e cotam eius 
SDfligis vtilia^r 4]U|im inedicflHiiehtontei et modMrwi iuter- 
pretationes becupcife pdttuiflentit tn qiiibttstnediiiBae im- 
peritiiBim 'Sioa«;Qptts .erat.cob^pahitiaritejfbiptiiaM^^ 
^uoruiTi ^imieti Editiodie^iunaitoacdiatvkdo^t») '<eUrc, 
4}uod fdre mihi iii fucoeffiohe eittldein proiralcw^r^nit 

t^rithus igitur iiber claiiflimeihis verbia t)ap< LX. £ 6. 
deiiaitur: tfvne fiffiis nmmbAf gi9ir$iitw,\p$gMSiBiriter- 
qae digefiii, frig^orum mmrbormu /jmialei pr^fipUrq^ 
iuTM oportct ttSuugere. Bcfi hiic de gm&ali nun^io* 
nejingktorom et ^uftione duemu ^ouchdai» HMmfri- 
9num. ' PoArema, in Codice kiliquo Saoibuci omiilst 
itgnificaut, Vegetium» vbi geneiadiapnttG^^ 4t &^gui' 

ais 



tis 'kftumUMier 0t «ncQuu jMioiit: (St iMU}90iMM^iABK^ 
«oncUitcoiiqluiflii ifbnmi'|»rjAtii&. . AtqmrlfiAum hcfe 

ibi^.i^aniiu ffjiikttSJVcrki.etcapito reiiqtiaaKlifliniin 
iecaakip it]^ .(;CailMi'i^iviflitittnvMt)^ni^fi(k^ 
VegettQa ^piaivt hi9"^p* Iw^^dxhrulgari Mkiopii^ l^ d. 99«) 
iecl; t ^ vbiUnri <^Mmi|tifK^.;r^^^ 

fa^Uff^^ pa§iM^ii^m$:^ >Vitdea;ii)orb(»;iJlifipf€pteni^ 
iQups^llihio^pqba trac^^iar Vfegetkis^ . feiiim -nlidiram 
iea kmJaiun i^oiiMMiti^iai^m^r^iibccre 
Jaitffi^tfipvminbfua^ :>fuhNffH4cM.>ct ad 

naa^ pbncvipib^^^ei )^f%iiin^iroib»arit ^qai^iHiCi^iiffid- 
Jiore» iQ «Iifff6^)i6mfubi|iflgi. oriUki ^uamiiif Codmc^Sam* 
bucimo^inw^/^fiCAiiiM^ /i^9 habe^t, maiMOJibiiite 'ta ^ 
Ofiia/<^^.iimi&il^l|[i.k]di4jn^ • Aoa^dftcap^ 

dg. ^Tvuiima ;voro - miopo ^k^^ 5 6. libii Fv loous hio t 
Ohftmiii^ijS^s^^-^^rof prim ffonh digejhmuy toih 
fiqui9tir adiiimt$ira pergitfUefi: ful fSMfflSiimnkredkaM 
ofmdH^nfatimfBf:, ^ifXr ^burHfUokmiiat^kMmmmn f*« 

iitf^fmikdtim^ qiump aif^lMdifMuf pn^m wmedifu 
hsstb i^t9ff?exowdiiPtaie»pfimi^fi^:!ixiA «iqdo con. 

inuorJibri^^aiidbot^ >Deiii- 

^iie.:ctiaw'iyutidi li^ri;>fiiMb'^daBgtia(^'ipfe Vvg^us his 
vevbtt CftfMa^J^tinit ftu ^6^^cin^ti nriwe 64;) f; 9. 
Si MiTi' «qwv^ iitf iii^QmiM^ ^fhJMs/4egmim n» 
(fendt Huiitmn^ fi^imH iMmnim imaMmim ytt imtiee 
vfqmjmi^ m^nkopyn dHttrJi^ ^fOhHbms «niiWAiMy a^iMi- 
/rnnr fmbfi^Mmds tmns^ wm^io, qnii tt< fmmh liiatus tfi^ 
in medmetH di^o/itiime fi^mtur-, fu imUg^^mmtfi^ 
mm ikmfeqaimtiat f^ugnmf'f»ginn ^w^mm^timfkfi^ 
dat mtf4t!i/sM. Htfb^$ 4«fcrfptidiiem Ot ^cmffiitiiti ti%ri 



.fisiXy^Mmmaipms EikA^tm nuimn 6(MdmUNtt! 

Prolfl^iMB hic Jiber JmIm» ^^ •«* ^Mdilii^ <paitB».&gQlat 
«Corpori9:M£bi:.v£yiie «<l>capu( 46* vUfoMihpttbiiiin et 

«rtnDtttiii laeferuQi curaai ^Ako^gtnfiM^ coa^i cnua, 

■•rtiQ«kiSi:.fitnba€ 4r«nfit$ iriinde cap. ^#^^6019 fii^ (a, 
; i6}9 64; 6$^ Jkoc eft ai .fiaeib. vfi|ue likt HMlit ad curam 

^oriL; LHm demum anti» (ex v^^ieiinMttdi ndooe) 

'poR ctuem iboumr^ prionbua cepittbua quamQr.ttiditaffi, 
«reueQ(imv Vfgptfua^Ad^^kicfiv .kmboruiivitaiia^ttftum, 

'ge0ttalittm« ^lu^.veikMcuma^^vtlquejKi^ Pofln 
eiubito oap, 1 8* mpeM.-ftaccuiias a^.gamKft u Cap..d). de 

m(M:bor;aHtu«tOi. ia^lei fpiMiie»'G^^ 04^ lletoboroitpit 

ikMiei,.6»j(i^bQMiM^vCw^i'^^<^ C36.(li 

.&Gofiv .C& !i7i*9de^tyi»peaJlev c. aq^^ de iieBofit^ C2^ 
-6c imfMAm^'^. to^^de^ilHiegtiiiticis» o.si^delqrdrQ- 

phobie« co }a. ibSpeiStoo^ a 3sjiVle.Cpilef£ait c. }4- 
• fk aquemimiKMieatibua; e: g5;:-i6«ide u4«iemi cn 
.de crucUtaie, c >38<><)o buiiino; c. 39..de ja|ieiitu« ^40* 
•deae(lu; ci 4'i^«de paralyiiy €..4^. dev*rttpftis,.c^43'^^ 

adaoia^ c» 44^ de plediere, c ^St de pubiummvitiii, 
- c. 46» de 4Miilbpsoea^ c. 47« de opiAhoiono^ c48« ^ 
.letbargo, G4 49*de meebo^jpegieic. 90 et ^i.dfccho 
.leravC* Sa. \d^^cpiica paffioMf ^ 53..de iPMcacatC.54' 

de coriagioe^, c» 55^ de fyotea^^.c |6, daideao, c.{7« 
-de ArophiOf A^9^^ 4c, doio(«| iMiooaii, e..5i9» de vf&trir 
' tnflatiQiie^ e. 6O4 delcoti ivenitipiie^ rc 6^ ..viG]oe ad ^ 7^* 

de yarj|).tiiffi€^!gQaefit, tti»7^<^ fi^i^j» €;»?a cit?^^ 
; vitits a* imdo- foeM e«r]|6idw.^' ci.<t4.: de £afi»o, c. 75* 

aduerfiis omaa» morboac cauat, > C4 t.6. wiA> m i»^ 

poriofiibua ^Vc^ -^lf^H^* M modu ei idhil anisiflium ve* 

nenatocum^ c R^t de «p^^ cami^rabidt^ c. «5. dc nox» 
. a flercore galiJMeeo oomefto: Ordincm igkuT: pQiecep 

rum, in tertio: i«hro ipcepluiii ^ ooa ioliim io tp& eonuo 
. lerie eiusdem libri turfatatum.vi^ee^ kd adeo luagno vni- 
. verfi ^ibri intenj^Q ahruptui^ Ne vero Aatim Jedor» 

inclamept lit^orum flagitioiimi Ibcordiiaii, ioiercedere 



fRAJEfiTIO. it 

fiMn»*«iM»ifar i^ Vegefkis kM& Ubri^ 4r Boom 
01») vbi opem fttsepri coiitijiMtionfM e ciuiiiCD^*«inU 
conim^ 010^0$^ mottesque boumile^Neatium^^reiii^dttm 
muiooiediciiia&^MtntneBttriofi oiKiiMrtft) i^^en&m teft#> 
lur. Verum ecfilb abnipiR iibronun ef ptaeeepcoruMi 

, decuraet noedtdiia ecfUonuB ieries potdt^tis conmiode 
defendi-, Imc temen ^Mcufatio em vim non liabet^ «t 
Difcipliaae de eura boum fioe vlki diicrimine libri vei 
tituti liont fiibiungere oofliinoationem de caca equorum. 
Igitur prinm pmecepta de-cura bonto feparata contuli iaa 
imgdbrem Ifhruni^^ reiiqtia de eura e^orum (juinto loco 
miineiaui. Ipfius libtf quafti de cura boum ci^ita iepap- 
laui et nbmms ex praefcHpto Codicam Safnbui». notaui» 
QuaBMus autem Corbeienfis Cpdex heac de cura bpum 
difctpliiiam in capita 44. deTcripttoi habuid^dipatur, ex 
aonotationibos tamen Sambuci roaiorem quam 2 ; cap»- 
tum aumenim equidem coliigere non potui. Foflremum 
^uidem capitnlum Sambucus notauit ad inkium capitis ig* 
icliquQffum numeros ipie iis iocis appofui, quibus diuer- 
iitfom curatiooum tradlatio incipit. Potei} autem iieri^ 
n ia Codice Corbeienii plura Coiumellae verba a Veg^ 
to excerpta et in capituia diueria dfgeila olim exAarent» 
quae in reliquis)!exemplis incuria iibnriomm.deminutia- 
nem aiiqoam paila funt. Cuius rei indicium non duhium 
exflace adeo in Ooihano Codioe annoratum reperies ad 
Qwf. V. extrema verba. 

Quemadmddum autem antea nonae libronim primi^ 
ficundi et tertii, defcriptionis audorem ipfum VqE[etium 
adfiibui^ ita nunc de qifarti auiSoritate iicebit uiteilari 
Codicem Corbeieniem^ in quo Praefationem libri tertii 
(cx vuigari ratione) cum iubiequentibus capitibus quatuor 
cooftinjere iibnim IV. Digeftorum muiomedicinae iam 

iupra fuit «laotatum. 

Extremo capiti 35. huiua libri qnatti Sambucus addi- 

dit, inciufa tamenvneis, qqae ex Codice duda credere 

o^^itet: Rqbhfis eqnis et cmribus da bibm rafwani de 

ilier^ 



^ibu^iftlh Vc$et«r Cddidtms kii^^i i^etetfa feifTe iii, 
^uab hbjdteifM iei VegeHf^fiOHlltllg^eitMl» hig^Mm^ Teftis 
i^iatt>^A4fbar CefbeienfiSs ^ ^tfiia^blMit^ipmitade- 
ftripta ^trtJitaW, «ittisxtem^fefc *gu*hemi'«t prctii cm» 
«ppendituh '!ri 'fkte ci^ i^. pmd^' a ^mbuoo. His 
%bttthgi<^ Hb» CotbeiiFJifis famginetA*fftedit«ii[iditfoh^ 
^ Cati>ii6 Mifs^ feri|>cd»ibd$ ebll«3tfhi,; ftd ftiepn» 
inulfis^^^.in^^^&pe^fKltbtir^M^im^^ ^ IMM mafe 
l6mtus Gafi^ifff 'Marfiatia hbUi^ {yra^pdlilit, ^e quo £m- 
«o foiW iliaUUflft^tt. • > Vitt^ift •<Ja^^lWhi''k(m^ 
difciplintfm* JMtil^cfepffts •expJifeatriflTc h6^usv * ^"" 
•l)Ofjnvab=iltt*ore*fi(fc -Agrtd fcrip^utn x^xi^ f «Hlftatti »ol 
ilJtiittiA. '^GSfttat tinileii'irf.pli3ceat fibi' Hbmo }fl«|ptesiA 
ifer^ataiir filb: JJos capitola irtafec, Vt Tn^Gaakfe fe(|0* 
taneur V»eHJii** ;praecip*a, ftatim ^libite^Viftgfetiaiio dc 
Cura-boaifc ftl^fedmDs, rie fiminim*- «^«itfc wntrk 
*dem' Cbdrcis Vle<abft ih locis A'm5ifi*'wfe«<««i<>i«l«ire* 
Ai\et ttrih.antiqiiioribus l&rJp^al^iljfus '«Jrri j^lfrarida. Ai 
* *tK: bltalter dfe' bfeconomiia huius librf qtiartt ^difcfcndmn e(l 
Cap. Ii? p!^d*t fdfritati *bburiii cap. '2. ^ fnorttt boum 
«gft. '•'ftilriUth 'quidem^Slaleifm, ijufeAfi iri Dobw «Mtf- 
^mn y^eiMi-^tt-i-d^ 'rfriscjfii^^ WKa «Hftfrtki^' ^ <* 

^feie dbd«»v a^de (fea: 1 i-. noxas a toncftaRbrie et fl«f- 
^6re f«Il&^ e¥^HiriaetoH}b«t^ad te ' ry/^vM ^1RA8& ft^' 
15. ad mallei peftilentiam defcribfehdttiiitfaiaRits-JWfafli 

^t\^\kiik^mmht\ ^rnfefdaiflfe-h6)fa fote^ftortPfuiiii 

cbn^ift tiftti^^benb, ah «felWhis maUti'^ftflen«alb<iu^ 
Wr. eaJ)i'^V^)Mfe$pfertBei»rtia^i;fpee!es enUiriJfratv h»«* 
^uri»i Wbl^btJlft^'^fitfcthhs4<rt1cttlardliVfu^^ *»*!f^ 

iYimb(bih';"fi*tercufaheuth, ide^¥iiintiofin etihatift*^" 
lftftnttihVfcat^um<i\ite tMMki xtticet.' Vtdtr, iferfwn fe^ 
ptem morbos feu malei (pecies tracffari inbofcuk, qiK»»!^ 
^uis l?Bfb'"«^riS^'Wc«^^ Additiir hitt*« baauus 
!eu mariSa , (^iii fub afib ihominfc' ih etjtiSs dc1fcri"|>nin^ 

¥epeti V^cap. t a. vbl irfwrtiWj' Watur , liMiilMr d ifr(i^' 

vel 



ifl 



BRJATBf.KArTtlCH %t 



icdea. »d c^.itft, i«ift i^.. vfai snentia^ .p«Oilei»i«e cun , 
maki et w»«^ a ccmiflftioM fiiiili<ftercMi6 Oftict 6oaitpd<| ' 
moratioQO cQn&exa kgkiur. Oe pefttl^ri^ fojftjioqui.v^ 
liii& VegeiMtmY atrocta figpa docere vidflHOic* itqupi 
iocom vttiofekn et JacimoAim efle^mefJto-fufpiMns- A^ 
«edit locas V^getii ex lihcoL c. 1 7. ioitio ,' qoei» ex ibl<% 
GodiaiiomiiltaaudiQremdedi, cimii aoMa^de foloms^le^ 
traderwtur, ^D^tc; nuoc ex Ie<9ioBe QoA^ itd pf fiilemiaii^ 
pertiaem, ^et ^de confeDriuot cuip^itfi^ .^am IVi ii&'. % s^ 
perplexc ad noxam fufUi Aercoris itfei^inMti ^ k^Jgo if^ 
ferie fsapjtirterifbii IV. dexura boiitH. . IgtiBr cap» 4^ cmi|. 
ieqfsd^w itradat morbos, qati iinguiis aaiiwlibus.accH 
dtuit, . iKfcinjdia tranfetmt ; .priinHm quideiD fii%d9lB4HnA|^ 
c 5 mniJas, c. 6. fthrem, c 7. veterem tuflun^ c si^ 
apo/lena^ c. 9; *ianguinem . ad pades damiflum , c. lOv^ 
daudicanbneiB., c. 1 1 . fcabreoi, 'c. lau corisiginein, c, 13«. 
l^thfGn» a »4. palati tumorem, c. 15. oeniipem mo^ 
tam, c. t6. laeiioneiTi toli ct ynguke, c 17. iiibtritov 
pedes, c i^.armosiuxatps^ C.119. cormiafirai^^ Ci zo^ 
vlcen vermiculantia , c. 21. idus. animaHum venenato-i 
nim, c ja. oculorum vitia, c. 29. epiphoram, c. a^r 
binidinem peliit, c. a 5. n^achinam &d continenda iumciK 
ta deicribit. ^ 

Prad^tio librl VL <ex vdgari raiione IV.) pofl hgh 
aptiun fatis.exordfam. tradit iiflgolorum metnbnMPUi^ <& 
paniiun cocporis equini notitiam: neceffuriuim, in^tuit^ 
muhmidicis de offBms^ A nerms ae venit iwnentorum um^ 
Viffa pnrdifkere; neqne enim eurar.e mtianabiHter potefix 
qiU qualitatem rei, quam eurai, igm»at. Redfc pro&tilc^ 
at fapienter. At quj iu^xm , vi nunc dpnjiiHii ftperffifi^ 
Vegeii, poft fcripta quinqu* moiom^didaae^ YoHmiMJ^ 
Haec quBdem fundflm^nta .omiiis i&i^^n^ iacm ofots 
tehat, iisifue medicinam' iup^ilcuace. Sed vid^wMt 
^ii quoque ordine praefliterit Vegeiius. Igistttr c. i^ 
oiia eaamttiti; Ci 2. iiiin»mm mciifiitiamqiitt^.inei»!^ 

rumi 



fftftil V c«4^ MfQortHfH c. 4- Veninmi nfltaemtn eAr^ 1 5. 
aetatis tndicia ^et , e. 6» eaiiet IhuAiem M equis penno- 
teii<Kt ^ etneiiih;, ita^V^iMes «Iqtioriim petgeateido* 
ei«t. Cap. 7. fMrrs <)itnidfa pertinet «d praecedeos dput) 
jHkle mak diuulfii. N6i!i enUn cvpttis^iiiittttflfr&fiiin^ 
ie^ figiuittit ■udor hia verbis* fe^.- 9. SHidl&fireponm 
quae ^fu jhbuU^ fi$i dRmmtiihiiii tukvu, qm cij^' 
tuitionif fols4itndo j^m^fitmda Jft ^ primtu ac fitwidmm' 
die^ libir. Num' dMurft onmkbuf Im, tpae hmf 0tit 
doSlma pofteka^ mi €ompoJiti4mef meaffmanm pftio' 
MM meditiamietarwmque defemdimur^ in ipdbuf ft ex- 
flerat^a eongejimuf, et ea, quae non lam ai otikUdm 
miremdi, qnam ah ciiritaiem emendi nmhmedieonm cup- 
ditaf ierfimurat^^ /itkmomimuf. Vides. ex Itko pnmo et 
ieiUBdo laudHri^ qm hodte ia pHoio re|)eriiiatur fdo, 
iFel ideo in duos dMlhiguctido» fi fcilicet Vegeftoi ^ 
^uis<fiiis eft audor Jibri VI,- lihros eos, quos bxlieque 
ht^bemus, tanquam a fe icripcos refpicit. £tiam.inlibti 
lif. Prologo rq>erifie mihi videor indiciiiiti, quo ideffl 
au<flor eiasdem et lihri VI. comprobetur. Libri enini Vi 
cap, 7. initio iegitur:. FVequenf opinio efi Bairhmdswk 
adhibenda medieamina quod vfque adeo naiurae btm^i^ 
conuaiefcant , vt eif n cHura Jit cura. De eadcm re o^ 
ritur libri tertii Praefatio: Nuper vero exemplo HnM^ 
Jiue gentinm aftarum mtif ipfiof etiam vfuf iatercidit; 
dam itominef refugientef e^enfof barbarorum eottf^ 
dinem imitari velle fe fimulant^ et incufttta anima^ ^ 
bemif pafeuif it negligentibuf talonibuf dedunt. P^' 
. mo quod Barbarieorum animedium atia natura etc. A<1 
conditiooem vitac audorts pertinet, quodeft incapiteO' 
libri VI. nof, qui per tmu diuerfaf et longinquof pertff^ 
nation^ equorum genera vniuarfa cognouimuf, et «« *'* 
firif fiabulif faepe uutriuimuf. Quae deincc^s a cap. * 
Kbri^ VI. vlque ad cap. .7. traduntur, partim ex antcrio» 
ribus Irbris repetita lunt; muita etiam capita 0)dic^ 
Sambuci aat Corbeienfis omittuot In capite hoc ^V 



ItaiW M!ii.iQai#iep^,CQ4ic»l #i* v^isetaf aii oq iiub 

ioco wuMt» JegijrQir^> quia» vli. p»r <ft xiied<»«. ediquar 

»C ff 4tecrfiw w » Daiiqimiv^ Giiitiiiw. pmoipe. foflmi 

pa lifap, YI* verlHt acUctifinmi If^ijHir: £W iatf t^M^a 

&X'|»j<$7« ^V^it igitnr i^i^r,*pittra ex libri». 

dQolH)s«,p4prl|M}^ ia;jp/ka0tt»Jbuiui^8aafcr. coilata, fiiiilbk 

^i^fiH 9|lL/.^4<liQu^ J«^ici^^^ -Ca{li0p.etiaiii hoc ia 

loco ^tti^W^i Codbt Godiawsy <)|ii4cfiiiit ia cap. 2%^ 

6d; J9.)re^9iiaf 4)tw Qiniitit« ytpote aJlitmde lepeiicas. * 

Hic Ipcw admoQet. m^ , y% dcvpiedicifiae i^rioariaei 

ioiptoilbi]^ paoca pr^poQaaa^ .iiaajtCK{iiaoi ad HippiatricOf^ 

nun, q^bo4itf exftanl:, qMNwaque vfus eH pcaecipuua 

itt tQ)(Midi|idb ali]ue illuOiMdo y^i^fm^ flpeotKmem ac« 

c(<W NaiQuia iiippiatronim et cteuwronun likiAriunK 

I^(|ue <)Buiia iuferuit Qatalogo,£eripionim ia Hippia^ 

^ Bomioatorum L A* F^bricius Biblioih. Graea VoL, 

VI p» 494 S^. Graecorum andqufffimua Siraoa Atbe<^ 

'^i^ TJ^i hfTfm^ icripfit^ quem ioiiip. iibri fiii de 

C(|uitita laudauit Xmophoo, vbi Zeuoius locum Hiero» * 

ciu ex Hrppiatrids po£iit a XmophoiQte tranaiatwn , alte- 

niiuqQe Plioii 34. ci^. vbi Simoo de equitatu primua 

^fide dicitur. Vocabula aiiquot ez libm Simoois uti 

wm PoUux to OoomaflieOt vbi II. fed. 69. rifert Si- 

laoaem taxafle Micoois pi66ris ignoraoHam, qui equi 

palpebrae ioferiori pilos addi4iflei« £iusdem Innciet^ 

r^o¥ laudat Suidas hib voce ^oflihfi^ cx quo ioco patet^ 

^^coanim ctiaun equi defcriptioiiem pofuiile Simoneok 

Hiod (cio>aa «iusdem fit iijterv quem fiuie auifloris ooitofne 

^ff) hfitcTfoipUu Jaudsit Hdychius in vocabutfa nc^^ 

^c^ et <r(pvfipMra. Hoc mihi peifuafum haheo? mulm 

fti equeftria vocabuhi inHcfychio» ex hocibDte manafieip. 

ttluti mv^^e^ ^ris naiuityff^ 7^nif> <)uamgioflam re» 

fcro ad .^um, qp» m, ci^ cattdain i|^tar^ ^od imfaell^ 

i ^ ' equi 



iliidBiX:oil«t«dic.«W 3c;6;j4ui4^ j 

conim ovgiibkrdivaiiiibiw Mb. 

gooii iibnK » BpiloitiM *e<kMl^ndp^^ B%iiQ^ 
t VatiQOfiiUMMiuint^ i^ fHMii» 

Miia|at.4n|ertmdk«^^ 1 

Svkla fixipfit HrvMarf tttcV lS«i^W, ^Mf^^ff^T^ 
WYciiii Wa^ti*!' ku/^ S0€fm^ (Jiiiii^^BodoMi pk^^Pitf tndif! 

ttioniiie Ciii^ ia liidiod Ao^wmf Gloffirrii Gned 
p; 44^ '. :•• i • • •.'*-- -- • ^ »-• - 

Apfyftoni HieiiMJtii iMdit^ • igirar «ilMtoP^f <|«i l^' 
broi duos dii tor» «({lAifiiito (Siila^iQi^^ritq^^ft ij^<^ 
flMur Hippliir. II. tap. «p. - * ^ 

Affytt» utmaXk ^ Mtpf<k!fKei «reiiiJki^, i' 
^pieinexflat Aptyrti EpifMa iA MippiM^ f^^f 

Panipyiiini , ^qiieili iiMl» b^friatroi mmbiiulllHipp^ 
iHca, e&^puto plttW(!f^h«Bi:<*tqMBi^ «^'iiii^ 

Peiagonii aetaa inctiM.iiffJ. iTimtoodiifai ili<|»^ 
medicun» io^ kidioe libri XXXIH; de metaaii nomitt^ 
ffliniuiy ^ imm fit idiimY ^[Miii iUBK mediodl Vtdttiii' 
ijl>srdmmfrHippiitri€M, duh^ ^** '• 

De gfieoa iiMiltoruni . loeonim Vegefii' aoifiorititi ^ 
|>icatuB IM» eiot ili^if nAd4«if pi (»^ 



2>a ▲ E E A T SJX <f 

dMw^^€Aii^iKii^iij^Mvt|.'€M MWr!Vti|<||W wtnipnrrif 
fokcifaa^QmiMtt itt.£iiiicutiite » viitiofil^^ Vegetii 

AMcli^iiaQiAMiiM» AAts Sotict. Ineiiib 

Iktuiie VoL III. p. 53. Hippi«tric« noa foi&iritv a Gc£ 
oero cui V^^ocio coinpaMta. lai^ eti«ii e&t. inter* 
fdn v)kp «DteiMi( veiHiiieifM OMia<|imiDM«hcM eru* . 
iteoM pianc 1 igMt0 iiMptMe tfifJMteMiyncP iorAe$ , qiii^ 
4ui/o^M VtfgBBrM/liiicuKiw JCMiti focent vir indif;. 
Arau^ qtH^ b^iM^teUdii fieciicc^ vtiiadobicKiooe fun 
^ifia ^nfdcfcl^cMii iitenMiM-etiiMdimiae perxtiA» 
w^r Je. Zadi. BlatMnioi; «Ipfii urtmi mHfi tMtum. fldh 
fttiiie inciiidie ei chiinrgicae noii triiiap, • vt vitia omiM 
JedieiinairplaM kJknwf foblaia poceiii*^ 'Zoocomiaeaoa 
fim igmm viaM Araui^t ^fM propiM viriidafti motpt 
pentiemiMdicintt topiiauk edcriiMJfC/ad veiaii) Vege^ 
tii diiapHMai.at«eilcccipofliBr. .Hi p p iMi ca igicur graeca 
diligeiMr compMlui , vbi pkaniDa Vi^ldiloapitaintc^va^ 
iiJ2tnuioata^.miiia4dcic(ai$auuiia«di diucriil 

'ttiiin morbonaRiooaiiiltbai iofisripti^ IMoka cum kdio- 
vh^ pdnderum et' oiciifurartari variCMt kgooihjr^ quam 
vel ODiifi vciilaacom iudicaui obiler, aifiad vitiofam Vo- 
l^ kdfbnem corrigeadam facereaRil» vidcbafur. Vii- 
min iliraiiifuis doduc: Hippiatricat»m feriptiaiibris com* 
pmitati|ue iade^vtl comgeve vel fcdiattfgfifre luicipiat'! 
Ctdiceii &um l£ Vnaiun lcudauit ad Htiyebii 'l^ffj^ 
a^a» .Vi^taotaRiJtd V«getiumiL5;. icd. 3. Hippia- 
^ricomm graecoraari^trfioocm latiaama fcriptoribui nie- 
dit.aflQi aiedids laadafi' poto» vbtiSmMMi dlr Mra equth 
nM Hinm kmdaar, vcbitiMathattic^ Sylbaticus in Fao- 
dcait Medicia fcb^ vatellfaMieM et Siiut/ls. Qjiae tnh 
dQntv ibi de meiioiiim vocabulic^ plane eadem gracce 
kguatar in Hippiptrieii iab AomiMHierodiii, ^uod al> 
Aribibas ia^Herodimn iuiffii mutaruna aoo leuis eft Coar. 
Geiiicn fufpida ia KiUiotbeca p. 038- Ger&dkm nominat 
SiQion baueafis ia Codice Parifino apud Callum Chap- 
T.Il^. P.II. II pen. 



Ai tk nudkina t^uotmm ^^^ i^^^ii^j^iiif^^ 
Tufci^ te(Uiir^%^riMa^.3r9pa^[^^^ 

., Faitcmimii,.0||^V^9ctiiu^^ 

«Itena .aiaim' 4i|»tiM^iiiit ja.^jd^rrifl^f%:Mx»i^i^g*9^ 

^e GefQenm7ti;f4i^Maai^v^^ ^ ^ 

f^agni, aiiiis4i|<lo^ti«^ aji^^ptia^^^ 

^maiiatii^. Xetpi- q^^/vnjba f |pe «^l^pia iiM^pim 

Vegeiii xdiiifiierf^ i^t te^ 

ce; oiaJiiM*. i Aii^iaBOiin f(iuUii,4mib^.^t&li(ni0|^^ 

^odicis SaMuiGotha^^ ()ii«^ pmi|||i;^4^BQf^^ 

«^Tcrtptaiii niQriei^/Vaihi be^t^pqleE^imiei^ieS^K^ 

^, Mediciw»^iM^^ J^ 

aakiaiiu eororor. IwaqUiiterduui. ^ifi?^fi«»|(f iipia^;{f#onif 

£)liaAli^uoe excide$^l et> perircot .cuil|((jLp4.Jiia^ 
rietate ibi ^nn^lata^ Mteaquam libert ii) luaotts uieasp 
/mtiret, Iia^ Ofitnin ikMdV vt ^»f«tfii4ibcQmHiifpe^ 
edlnpararrm ctfch ioiqisiJMh vbt me f^raUiaiuis Itbcrdefl^ 
tnerat. Needefiiei^tpredfhuaaieffYf^^^ 
ierus^BibliotbecaisBueaUGotbaiTa^ prAefiDOus^et F^ttcaiii 
oui cqmk)i^ iUtbdiogTae^. Editionem inox^ debebim»» 
ied flatim;«diiMC<Kltceiii parquaiii^huMatie tcinfiliifeQflt 
xradlanduai^ vnde i^uam wu^ieMett^ncei^, infk' 
magnutn boiiaruiii . Je^onum .>ilM«^riua cum' rnfigDite 
aiiquotJ^Mruiiai^jfii^pl^ Gddex eftcb^ 

taceus, quem Catalo^ BiUiotbecae nonliiiiat p. i6D.icn' 
ptus iiati» djlig^e^^,; idi^ H MdiilaSh^Qnia.^e^iu&Q^ 
in niirgineiuuipta^tnr^ Mooadi^ 

hi^uSf fi.<qui3 i^unan ifttiy^ eijfiff^^jfuib^ 
il0n cxflabat*, .foiwa pagjoiif/qrjptu^Jiajbet;, fTigeiM 
49 Semuio, uuUo operi$ argutaeitto additp.; . Ji/i l^ 
lubrica adfcriptus iegifur rr^//iiriv. Altenypagita Prolo- 
/ * . . . . guin 



morborum mire ^tiofit obiter multis in locis corrcxi. 
Sed hoe Bon agebto) in aito9t»tionibu8 ad Veg«tium, vt 
loniainiin aut GrefccntijurtfaKKpretawJr} kd multd ma- 
gis 0M^>«iie^'gMl IfMUMi. I|ii4« y««»uf fi».prae- 
cfpfi dlfiuaaerar; * In>»a opcra fcticius fdrte eueniflem, 
fi mihi.copi» kii^jt^;^po^"if^ViB!f}^'^^^^.^^' 

&aoam oiaiiuk^nptQfiBii*, quac: taviioJalif^Mn via^;. 
(> ^ iieefe et nitltin irt nr rwffr^ ' r*""* ^«^ '■* 
}iJirinrKbikMlte«8<2o4iete,HippiB(H^ti»fcn^^^^ «iuoa 
qtri oliinaii^ E*<fc cOtoMraife otbiHf» vbluerit, iiae i* 

multij Jii ioas ?sg*t'^' '^M» **. miget- "*• »n»»P«**i 
bi»r,'^!»ia«i>a«,6«^p^it. ,..•■- .. .•», ■ ^ • • • 
eBgJWMM» -etiWk.ik iK#« I<^r*.M» « Barth^ 
linJ to iBftMili p«n«'^pife«id«» «t ia rpgia Hiunienii 
Bihliotheca Jtidagwidfis veriim wU&i ^nnp veftigium 
ap]>uei«ifefpQO^ lijihi «ft» Deniquis Kpen^orom Ve. 
ttriDarioraiBt J^wii.fi^Jioisn» Iqipt» cflP«p*W«<<jW 
ffnhaSmy «mciktmaam et.diffifiioB 4iicipMn««*» 
demiteic cognofi^idfro *t cuin V«jjrtfc> :Cor(tcndei»dam 
aufiaefljfm, co|>XtJ»,me«;j|biprytn»d«3^.tjt nec otmin 
fuppetebat» animuf ^etiam qupdaiiwi»d4o,.!4l> arte >^'"°r 
mHn toibi abl»Wr«Aitf,prppeww.*d 14»»« <»*"* reaiu» 
et ilieli» nMttlg«lP mU4^^r acril>eb«m . Fr»co- 
faiti adViaton menfe Atigaflo 17^'j. " ' 






1 1.'. ••'1 ».».* . • 



:•!. U. 



, y; >■-... . •4:,T1 



' B 3 



l 



.\.t*ri'jii ' 



AD 



90 .0I.&EBILTSA 

HeKqiisdQ jAatbiVdkaadi tmn'ituilKll^|i «v. r^iil» tdclo, 
l|U&e poflea KMipeq jb .': VI Jm':^ •/;*. .r ^ •/• , 
1 . Iii BiUiatbbea ^tartUMli» JHitniioRimi kdBOS MS. 
«fl , Mfte BrtTgnoitl {i«^i»ti 5; de eofc^e(}«icK ;jm;fieniiigci- 
tnanicae, eoiusidcToiiifaekuit nt«fi]B»bieo»^)cmii9ceikt mibi 
«^ir doaus/ &li i^ifet^ ndm^tix iIn:bMiiUiio la- 
sdaoo priinW fil^tiSequoc^iwiJbiiimiM^ 
^ftatur Bnq^netfej ' 'V^rfioiQdlvf Iteitat^ Qa- 

«briel Bruno <&ieiScHVedet9tMil^iiC^ eonnft BaBdo- 
Hno baaov ng^y £<kit)neiii^Blv^6ir^ftpiu]b^ 
'^Tioia qaamliabitC^logfafrBiW^lfeiaii^ 
Jd: Di£^Jfti/<»tikfiif CWmi7(^ EaA- 

fdem Edidonem:^ndminaOfti:H4ii^ 
^riftftbrftnzfaer ^^/ri-' ' ^fonbtiiedftiiy^EAtftiBflnscttd^ 
^emorif OaariMMur iA^<^ft0^ fii 

montine /bHtefir >|PiK^. 4tifft$ ildiliHiilk^litMc imibm 
rpofiiit Bnif^ojac^fU^Sib^. LtbrS-d^lt mfi*idd'Jtlmfakb 

ifififitiiti et Tetti^ddntarU e(Hf^(^fmii^dig$^ga»0- 
jfatierGigrdmRit^i^afi^^ « 

\f^i7iezk^jper^J^ffif^^ 'Ae U^^JisfK^, , ■ 'i^taiogo 
Bibliotli, .^^uan^acj^rtp^^^ ttapib^(]g|f ;i r«^|j-,^ " 
i- 443.^ legq faiiijc titulwij. Mh^f.J^ anfi/ij 

Xiifr ^^ Cura eqwt^i ieti^Qr^ fmifnei ti.-lM 
\MStus}n ^p^; : V*. ■ . ^.^ v^--; ' ^^- - 

Ipfe "^EiJltipnem VenetacpL . wni 1 5J6 3 . tni6faiui boiei 
licio Hcynii ipq. . t»urentji Ruj^i E<lit|onem Ji^timin P^^ 
riH l53u.inf|pl{oJ^u4am^^ ip/e Italicaih Veaej 

tiis proditam 1559. forma bclaua comparaui.. Ruiic: 
lordanum exfcripfit, quem tamen aliquoties laudat oili 
Maeflro Mabtx>v iliundc mihr» ignpta, c. 141. pt 85 
c. I44b p. 89. c. 151. p.^^. Rufiam contra Alberto! 
Magnutf in Equo exicripnfle-videtiit»; nam^ habet qoa^ 
dam, vtluti de Lampiflotnorbe, miae' lordanos m 
habet j fcd Riifiua capite 66* Lampafcd o (a fihia voa 
eundem. 



, . .^ _, w^.frWnliij[ft|(»adem4ra>' 

Tiiif tt^u£kk(my iu fi^ff^^ ^iv^iaifs^, DiSticV^ eMe hac fcri- 
j«m«c^et£t4te ui4fK9^i. M jn ii^ Apfyrd capitlbus^. 
qotMe^QM bah^miiMa J4ipjH^ici$.^ rt^^ veftigi^.quae- 
4»? y^pdofeftu^ dacore.-liieKt^ j^i(io.in !pfo HIp« 
(iAtr«l99njP^ ^ *^^^ Aplyrtus: 7rfci,rw9»ium iv roS^ ri- 
l»ff«ir«4fl*fli«'^*#i^ ^Arw 'A««A».. 

*»*r>;«»*^ x^Xlvfrxgli inrmfwrlfrrf, htj^^ 

WH^ l|i[i yy«AkJ ikA^jgytiurt leAaUtr t /e . in .4eglQnibu& ad 

IibW«(fo<^.ii^itiL$^9 et; Afcl6i>iadi.ciiu ^ ^svica e^mSBit 

«»<irtpijn defti^u^^^wpqntra pbyiiQapa peritiam vfu oal« 

*k4pBi'fn»£lteM^; ilta^ in Eudociae loco fcripturamiiyf«5. 

i^ M^m f mi ^ ^fi^tM^ 4uir ^wiim v. x. «^ iiL .Ita. probQ,- 

l^ 4»3;?iy Ki ft< rtmq i|»4icgipto .interpp»ttr , /laamnia. &tis^49-* 

n y t»| j ^ Hi Hf i<r fii^l^ rirxmf^of poft il)a: ./T«;4ftr/m«/^ 

(Fi i f f p^ » .Jhff > A if>- >xFqiit;p iuit olim m/k/Mi fcriptum ab Eii«! 

iooM^ it fyc>9iment;»iliihippiatnci Apfyrti.per qaatuqr lihros 

itigcifti^Mtlitti . Q0^m Conftantiiinm intalligi voluerit no- 

titiatHniaor r igiioramus* Quo, fiuyUios ^utem ii » . q^i a^* 

'iQrai^;,«C9rvm^*tenporuat et, accumttoren» ^gnixionein w^^ 

M«|k^ fetatcnLApfyrti conft^tuero.pQJSiiit^.notnina eoruov 

9iai,aU«l^tttrA)ayiit^ Hipj;)iAtiHCorum Qapiti^ 

fcqs^.POllma inde hu^ apponam. Afclepiadcn^ igitur ;di-v 

♦ qiyoii htifwrftViyrek iterum aUoquitur p^a\%* $ahiaum p^ 

m iftpiwwVtir.Tfl^ ^,'9^ Ammonlum AJ«^xandi*inum p« 33« 

AnWHUomiiuppiatn^fp. 109,1 ybi AmiPaaiHppiater obi- 

Ut ■Mmwtnr^ab ApyitOT • porro Taraunium y,9^xon^ 

p* 3f^'4dVM^3Mi)liiGite^&mr vbi ^umelum ivppiatqpn 

at^.p.'3g. Sa^am Num^ium, fiintti £ume- 

»> P* **)• . DeiHstrium ^fippu^ 1**»^*^*** P- 
:-^fiiBpsttAj^^ Hippopratcn^ iHPpia- 

'~7.-fe«.iPfalamarutitium p. 53/ CatJiWlim Frontunepa 
I^^CSpoailoMffi Valerium: (u i^. .Frontoneai EphV 
fiitiflqfamiatiiUB pu . ia?« liUiMm Froot^n^ jcepturionem 
P«. n^^Venina Marceuun;^ p« 57. Dcgmiuov JliUfticum pl 6o« 
ra/ii» p. 64. Hiitoricum hipplatrum, ibjdem^ 
iQeeftiesi J^PPi^Hm p. 6f. cMitdemiDamam 

4raVoi4ncKk9^.«ooat prd40. Arcadiiten p*.?^: 

afirfiyinm iMppiatnniv pu 7 1 « itcrugi p« 9:>. Orionem Alex- 
aodriiiiniip^go. vbiin ceruice emota impTobat ipfum illud 
rcMedim^ ^gux vtituf V^g^^tiua.^. 4il.«-^ . Oslonem Mar* 

B 4 cellum 



cenbm ^ 9^4- Apelltm L»Hlicfiifgmf «p^^ ' 

Spiphftniiim^ MpFrktrum p SB^ A^iidiodem hippMtArt p;> 
9g. i\elianiiiiip. iio.' Viimenium CtKipoltteti» Hf^^fti6^ 
nis filioqit. p. 1 19: Sexlmn Niune^m ftpra p; ^i ^m^ 
nium Alexandriniim p; 153^ Pofi<RmMm p. 134^ '(^MrMn 
iklexandrtttym.p. i|g. HfmerimBflifjpiimtlirp. %^^SM^ 
Vum Stepliamim medicmn p. 14)*^ lli^ptalsimkfiiilpilc^ 
alloquitar p. 146. ▼&! nomen exetdlfie videtar. ' Ahmtiitm 
GDrindiium p. 147. QuiBtmn LolUmH Marnffiftili f . i^i»: 
Aotipatnni htppiatnim<p. IS3^ lllenmoiieiMUilj^litniti! p. 
1 54. Dinm wtJJnpf faippiatrnm p. i ^. • Senntm iefitbri^ 
xtemibhiem. ApoUoniadem hippiiittruih p. 158- InlxtuK^FM- 
ibmdecurionen»p: 1^3^ Afteimsh tHtitSm ^. t64}''Kptem 
Aemilium decurionem p. *I75^ . 'Heradttonem ^ciyihltciltiiR 
p. iga. Hegefagoram medteum pw 186.* Publiom C6cceiQtn 
Ittflttm centurionem. p4 194. Herodiacifmi J¥l«xalflrin«n 
hippiatrum p. 711. Iidium S^tumihmiflilfodriMem p» 3i$. 
Bebinm decurionem pj 722, Meneerttem CbzfnMiflmi p^ 
^36. Ruiiim 06^mum p. 2)8- Papiapi hippiatkim Ahtio^ 
dtenfem p, 237.. Eudoxiim ttM^a p. a^^.XaiiiflaMiippiatrom 
Alexandrji^um p. 243., ApoUopJianemn^ioini pw346i Pii- 
crateift Aiexandrinum hippiatruhi p. 247. Marcum Mariiim 
decurionem p. 253: Galfum p. 1^*: Tiberidra Chidium 
Heraclidem Ga£omemom p. ^58- Poihimiiiai eqtdttmXki- 
cam p. ^59« Marcum p; 260. Gaetolicmn Seaieeutnp. ^V 
Celeremp. 270. ]u4ieium Vegeril de otiltione fordida d 
eluquentiae inopia in Otirone et Apfytto .nec improbaw 
Bec confirmare qui$.hodie iacile «nftt^ qnoniam verba ipfa 
Apfyrti crMere Ucet immotata et itlncompendium fiiiffe 
am ab eo» qui concinnauit IJippiatricir,, quali» hodtelegv 
mu8y il^.q^ae qoadralit^ quaecunque VegMiQS de Cbtronii 
et Apryrti libris p^dicauit: Jn^^ H timfMfiarwmM^ vl 
partehi aMguank cimitionis qu^etMti nkefft Jk errdrtf^r 
ihuios , eHm ^ iUim.pc ^fi^n ib n salMkremi^ 1» Mptlr, ofii 
inueHiaMturiHfinf* ' - • 

S. 6. eo^dmiS'WVf^Jafinb:ei¥itiaM0titimBM 
wjis -^ plene (U,lffmtef ameM epitema^-d^itrtrtta^ Hi^ 
mihi vitii ihrplcioneni nOyi ieuenicjatfiileront .Qoid eniffl 
audio ? Latjnos dliiitaxat iiuftores ^xcetpfit V«getlii!t; ^ 
Pefagonittin/ Chirotiem et Apfyitom itaxta Cdhim^llttR no- 
minatiitP Pel^nim et:ApryMmgraete%i(tf(^^ f«ii^ 
faltetn capitibiisrqW-in^Htppiatrieiafentt.Bi>leglinlmr if^ 
firmare aufim^ nifi ia^ qui falragfnem Iftani poflteinis te* 
tnani impeni . aut Conibuitinopolitani eoneinniivift» ^^ 

tnnf- 



VEGB7riffmAJ^B4^^iOmM. zi 



. ..^ , } '^mm. in. Vjakiijbaij^a4em 4ra> 

riy i^^i^ iv fitfiK^ig riQ^aMs^. I)j[^ci|e eft^ile hac fcri« 
ptHT^o^erikate i^^iomi «d Jn. iis Apfyrti capitlbus,; 
qoM^I^ babemii^ fiUpp^trifiV ^^^ veftigirv.quae. 
daat vd^pooieiaufc^ doccce li^eKt' ^iticvin ipfa Hip- 
piatriqiK^Q^ ita infit Apfyrtus: ^xpsirwvifAeyw iv roTf ri- 

no^i^f^^d^^Bi^^ W9}Jty^xpil.i$irpSfi$y((Trf,iitjff^ 

i9(i^^.iMfyvm^i jd^UgH^arvteAatiR, fe in.^egionibu&M 
IlfatMiiifo^ miita^p, et Afcl6i>ia(U.ciui ^ ao^ca e^^^^i&t 
^nidifeMniia deft^ui9a.;trCpntra poy^oam peritiam vfii col. 
te^pf 0^(04«; flt^ne in Eudociaa loco fcripturaiuiVfAW 
i/9»ii^pm^in0 fiifiXt^^ ^V9ix»f ar. X. #^ ^ ita probop- 
vt ie:yT^;§futmqi;\^4cfiifkto inCefprftfri /loamnia, i^isr^Q-' 
(^^AiiffiWiip^^fi^ rirtmfwot poft^.Ula- lxtiWi^im.nc4 
(pV9mh,^itffUmf^ .iFart^ fuit olim y^^M« fcriptum ab Eu^. 
(iocia» vt QQpnnen^iiii hippiatrici A^yrti.per qaatuor libros 
dlgefti fuerint; . Qu^m Conftantionnit intalligt voluerit no- 
titiae aaAor, IgfiorAmui^ Quo. faailiua autcm iiyqui i^a- 
iorem eQnmi%tempOFua^et,accumtkiren> iPogni^.ionem hk*^ 
benty aetatenLApfycti conftituerQ.pQjSj;it^.nofnina eorum» 
VM.alio^tar Afavf^ HippiAtricorum Qapiti^ 

ias, ooUeSx iiide nug apponam. Afclepiadcn^ ig|<W aIi-% 
<4Ueainmya^!vr« iteram aUoquitur p.;.|}}. Sahuittmp^ 
t^'^mvmir.r9f£s»p,.^ Amoonlum .^xaiKliinum p« 33« 
'Ammoaiuniihippiarnym.>p. la^f-.vbi Aa^lion.bippiater obi- 
ter awmoipitur . ab Apfyrto ; . porro Tucawjium YH,rroniw 
P* 37' Aolvdiimitiilicae^nfem, vbi £umelMm lyppiatijmx 
«W^ nomiwt, .p. 3g. Se^uai Namqnium, Hml Eume- 
iumDomijMns, p* 59. ^ Den^ti-tum PfipRan^ hipiti^trum.p. 
40. Af|»iqnem^Ate9wndrinuja»!p«'4i/ Hippoiu:aten): Mppla- 
'trvQp. 5o^^p)ilamiiruntiump. 53. CaroiUnam Frontut^em 
ibidm|vPKMitalleia Vaieri^m:pu*i$3. .Frontoneai. EpKe-' , 
&iitt;hippiat<iim p. . iga. luU^X FrontQncm .cepturionem 
p. 2Q0i Veram ManieUun;^ P< S7- Degmiumr JMaftictim pl 6o. 
D^Qgnni TQfiJ» tu 64. Hiftoricam hvppiatrum» ibjdem; 
p»(A||4jaodiceB€m Jbippialr«^ 6|. e^^dem Damam 
^odicwsllM 4ral|poa4ao^ 

Secttndam hippiatnKBi. p» 7 1 , itcruv^ p, JfD. Qrionem Alex- 
andrinam p^ go. vbiin ceruice emota impTobat ipfum illud 
r^aediam^ qaa vtitnr V^a^^tiug.^, 4l,.-r.. Ononem Mar- 

B 4 ' cellum 



%4^ — COMMtNTMBLlI* Ad" • 

Spiphtttiiiim. Mppiatrum pf 88- J^B^diociem lu^pMtAfii (^.' 
98. Aeiianam p. ifO.\Vimienium CtKi{K>Utetif Ht^^s^ 
nis filium*. p. 1 19. Sexlom NuineAmmrfiipra^p; )g[;^me-»* 
sium Alexjindrinam p. M94' PcrfidbQMm p. 1 ;4^ 'CJbaMai 
i^Iextndrtnym.p. ifg. 'HtmerimBltippiMMllirp. %4P* ^^ 
Uum StephtmMi medicum p. I4$- HijnptiKCMink^^^ 
aUoquitur p. 146. TBi nomeii exctdiflfe vidcstar. ' :^ttotilm 
Gorinthium p. f 47« Qtlfiituiiif LollhM MMlBUft p. tp: 
JUtipttlurQ hippiatnim>p. ff3. li fei i m o n e n t m i{<parmn p. 
154. Diiim irMm hippittraih p. If6. ', Senntm fcWterit- 
nem ibidm. Apolibnitdem hippittrum p. 1 58. lalhitfFn* 
fbra d^curionem^p: ^^ AltetMtth ijbt^Ab p. 164^ 'Mjlreuffl 
Aernilium decurionem p< *l75v . 'H^rtdttonem ^ohSBitdnR 
p. i83. Hegeragortmmedfcttcnpw 18^*. PubHum CbcceiQin 
IttfliUm centurionem. p« 194. HerodiQtomi J^Stxtitllriiiu 
hippittmm p. 9 1 1 . Iidium SntumihimilikfioHMetii p. ai I* 
Bebium decurionem pi 339« Bleneerirtem Gtazftfieidlm p^ 
^36. Rufiim OfiUvium p. 238« Ptpltpi {uppitthan AntiD' 
dienfem p, 337., Eudoxom otAi^a pva^3j|.Xtiiim'lttppittnnB 
Alextndrji^Mni p» 343.. ApoUopJitnem tHHOiM|i pw 3i|^ Pii- 
cratetji Aiextndrinum iiippiatrutn p. 347. Mtrcum Mtrioffl 
decurionem p. 353: Gailum p. ±i%: Ttberitai Chiim 
Heraclidem Gtzomentum p. 358* PoftumiBm e<|dMiD»* 
cam p. 359. Mareum p; 300. Gaetulic^m Seaefoln)). ^V 
Cderemp. 370. ludicittm Vegetii de ointlione fordiia el 
cloquentiae inoplt in Chtroae et ApfyHo.nec impr6ta« 
nec confirmare qui^.hodie ftcile tufit^ qnoniam verbt ipfi 
Apfyrti crfedere licet tmmutttt \et ttinOQmpendium M^ 
afta tb eot qui concinnauifc IJippitttticifi. quaKt -hodteiegH 
mut, ir^.q^te qutdralitj quteoun^ue Vegetiot de Gbironil 
et Apfyrti nbris p^dicauitM mdif(^ H tmtfi^wmaat ^ 
partem aMgHOt^ curatimit qudettnH mitefft Jk etrmft^ 
thuios, ^nfi d0 Ksdfm.fi^^mlmsfUi^rmHmifi^in eapiH,M 
ifOienianturjHfin^. ^ . ^ ,.• • . 

verfis — plefte dc,t(r«uiiif anma epitmaed^mttmi Haec 
mihi vltii Ibrplcippem b^ ieuemcittDalerunt .QbI^ em 
audio ? Latjnos dun&ixat kuftores txcerpfit \^«g^t{tH> ^ 
Felagoniuin, Chirotiem et ApTyitttm tioxta CdhifnMlM) no- 
minauit? Pe^niiiiii et:Apfyt>tttm|^te^%!f^^ exiif 
falteni capItibi^rqd«^Mft^Hlpptttrieitfenitbi|<^ ^^* 
lirmare aufim, nifi i^.^ qui fi|i<Ttginem iflaa&l pofhi^ts fO- 
tnani impeni . aue. ConibuiUnoppiittni cbMiQft»tti Maf 

tnnf- 



idOriMNB lit)tiil»'Wi)iriyo «nm^to^'' At'Ae|ilWf graec» 
y^eMk' tdhiinrft '^t^t^tftiw)' vritnMerd: Nutt^Mn graecdk 

Mppiftri latiof ; qncmifHCrio fernfme «fibfD» oolHeripfillk tt»' 
c«ft c/eMi^. ' Hortiimaes «oMgnoraiii nrt^ aitette*«nt^ 
aelRft'«b«» V«%itf«S. lOelflii «fiM {^^fim Coliimeilai|i 
ffiteioif tempMe;^ 'Kmjridtm Irtv^flir dMcdMeitoliida >?» 
pedio; noteHe 'id fdrlW<eAe«MV'c(ii* invBibfip&ecis lctt 
tntes HippiAtrioonim' Cbdiceg integriore^ oompiifnre coflU 
t^eritt . •:-.,-..'.-''-;,. , 

Ad Lftt T. Cnp.^13.. fifimY M h. I. pertiu^t fudiciai^ 
(Mli Ptcitet « libro fiar ks Mabuii$s epizooitqkes Pariis 
i?75* P* !• fi^ 71« On ptut rtptothir, a eet A^tmry de n^dvoir 
P^(l^ifl$^-kS'tkHfniqueSt des aigues dans /d divij!64^ 
it flmk fos ^paHirdi ta fihr^ dont ts HatUrelaradti* 
ri/e /Kf tout^Jts ^us de p^fiss: JUatgri €es defauts, ^on 
yfnmak imJUvrtpeftitentieite d^ animmx^ unigale md» 
^i kjoupir^ h goutte: Ufartin^ ta mqrvif id lepre des 
«^miai; uneptanapiegi^ une matadis eo9SkaeuJs4u tejiitietk 
tisArobeek '■ ^y • ''^- ,. " ^'"* 

Mdlieus] Bippiatficap. iO.'& uoiTJitTifct roAoi fiiXiVj, 
^tfka uaTa^lfaui' ^oiiiTTiii oufAwifltrly Ifoid. p. i6.'a co- 
lof^fabalbo imci efflaentis, malin di^lam ^flfirniaht."Ari- 
fotdes H. A-VlII. 35.*afmorum morbam effe wt /tjfX/fou 
fl>idem; vitiom lioc in capite oriri» et^e^ nares ituero 
pMttim rafiim et craflam. ' Quod fi ad buImohM defcen- 
<lerir, iKieidere Bnimal; lin vero {q eapfte confilbt, mor- 
~^em oon iniieTre. Suidas 1 ti Vooa futXiet&fAog aiini morburti 
"^e ait fimtliter; ieu dejBoxionem pei* jlWes, ^t lifQphuni. 
li^atnmi norbum afiilttm effog^e. Memitlit etiam Heiy* 
diios in voce futtA et fUtXk. AtiAdte FafodiAUm pata. 
Inihn. ]6. ex poiiiione per oares ^£9o(^f e' dicutitar muco- 
j£|cr9jas fpamofi et pallidi, ef. 11. lo. (vulg;^ I; 38) 3- con- 
^ nibentehr (rtu^^ee^ fi^ mp^intt. ' p. d^.) tenuem 
«t friridam prouenire ex veteri pertfiftitone. 
. fiptem) Quataof ponit Apfyrt^ j^ lai iii^, (^fip 

Cap. Iir. profimrim J^cumf , £» ffioro» (Sallli diftum 
morimm inteliigi oehfet' cum Schreboro Brugnone. Hip- 
piatrioa pi ft^. ijfiv» XMTtkf ^fMM HutL (^ p. f6. i^^p 

B 5 IJ^e» 



t6 rstiom&EjR^imm \KmT^^ 

ioitiQ igilttr tSermt^^Axmowmm^ 

duere, einii^Hie liior^m:-f«ciIe cittrerit^dj^SM^ a^tai £ 

iitMKMf^TCtdoreMr ((hiiseto^dMrMtF^x tlc^W^ > ^ fjkideiB 

4rAt(M W Attieb fi^ri{itoi^ 

\^i^(fi ^^^^vverfi^ . JVft. igjtup , ilm tumielcei^ V pare$ pale- 
re, coriumuue incjuri^r^, t^ierocle^ pu 15^ iidmt: j^ li- 

jfU %na a^ fr/Kite/i Vfoariift; dijfait - IbMefA*. 17, eft t« 

JU-S^owrtf ivoLcrrlJkei. »'* ' ': '.•^•* *»^ ' "' ^»' '. '^^-^ ^V 
. pulmone ficeatQ^l Aptyt^ vAeo ^tliifiTt^^^ 
^ihelp putmonem in ddittro jatere rumpim6ntitSeri quQin 
'pleiiriticum* p. i^^efe T5I Qaare iettionem cirfwlf tioliinnfl- 
tare cujp*Iibris jn cacabit. Vulgo " male i^^jflSrter W* 
'Ce(jieH r^tiQuem vlde,in varlet^te pofitam.^j "^- ) 

Jitjpirmm] HippiutJrica loca fupfc laudato Mgrfn 
Omnem malm aiunt; appellari RQmaRis <rit^iri^my1^^ 
fus morfus iunfturaram eft, quem Al^rtup,p,2ia1J?ap^'* 
Ijit Jhperof^ qu^ dicas Vcberhith ^jCeterum po^lf JfifejfW» 
t^caiJt^ inter^unxi , , et , cbpirlaiti iricVfi* Cct^rum jtSkll«s 
P^w/ff furjes Mj^iqdffS Spizooti^iies P^ O^ f^ #7^:^\|i^^ 
AJaladies fpizoqiujucy cHromamf fictt^s\^ou^a^^ l l^y^ 
vraljemhlabkihalt £,dk} qi^t f^igke eohiflrmott Jq^ U[iioni 

mi^iffffni gtje^d^x vmihdits dt^ii 'gtft 
qmJoHt telks qu'an apmik id 7fiafalm''de fm ok bmuret ^ 



ghimque di JnfpiYhim^J^^^^^ Hats dh 
, ceux ies maindffs liUfitQ^^atcs otf j^Jrflwri 
copia. Nous f^ caki. 

qmJoHt telks gu'anL^^ ..^_^ ..,..,,......___ , ,.^^_ ,, 

^iif efi piulHre la jnime qu^ teSoj{]^ir^^n '^^^ 

p. 68. rf^ la PfcndfreJ^^ri^i^j ff ia^^Hjoit^j^ipk^^efJ^ 

ou rage (tamour] p, 42^, de iafh Faf;^i^^^^\^ \ 

Cap. V. />rirwf n^mdui} ilwoclet^ P^ li> ^ 1« ^^ 



xifsiiim. ^iMasmumiioL ix. x. t^ 







lege iMpAim. Sic infra V. Z^. (valgo nt. 33.) 4. f«' «w 

«o^ mt it mricukf pia UqmHa — larighis. ptr»*gtSk 
StiUQL-QnispPOfniv 0f.im4:fKfhmm^0tiri(^(pi^ 

6, qtuu di^ftiitt} De* qnoAiWei»* Q«fe«, et <{iio4 
^ ipfe G$imt4' .«»«»«. e» *M» PWit Pfo 4itftnt9tis altefo 
ver»jMjiM«>il«]irffa|Wf|ti»» relimlk, T<Tnuk eadeoi repe. 
titi»tH{r»:II«^^d6^<yttiHQ>,|.««(KM<) «t bi» VI. (vaigo IV.) 
8- <e^ fi^ i*M; aQBp4 eft J» S,!!. (r«^ , reiMriri etiam 
iB 4MfilMN*. iiM<ir rml^m'»..^ %Xtta^9A Solinaw 
^ 8B4>«Allpqi^efiiCTki«t Qd $MV^Htpfki4tri(«. 

tMs p t Kimj pm hm .dilm^. trita atqite ptrmuieta. In 
Hip^toi»>ivi>tt>iqWRtiw MH ,«t9pit(Mtr^ftM(i»;r«air3«bons 
eft rfAr/EMi iktf^im, 

/ernth 



)8 X xf lobiiMttmiiif ]iir?037 






fttncft p. 3 












pter ld'cua1faft^ ttf. fflBgK)-^: vbi deWil ^ ^ 




^ [ j^ioe^ mc. Hippiatrica tamen p. i}8* 
iii ^lyhi{Miiuti86 eq[to irlt^6 loco^Mierjiui ^ttiam a^weQt; 

fn/fr lirmMr} ' laTrl tfi^dropi$ et^ V^^^m^QIOsS' 
qufttaOif\ri£(iti9 iib vMiA!tic«rad/^i;«t«tt>uii ¥^^ 'It&Hip- 

feft. 3. VelAi^AmRf^ViVtittfrln^ ipoiUflB 

SambiA:lfttli<gliiiAi-lm|l^^ ' 



nore ft^ti^ttiili ^I^J fiMtio'' Ii«f6ram \fiuiit<^4i^4!ft te 
cux^ peraulgate^l^bdllt^^f^M^ 

tur hoe tdt;<y. Mtoj^lbjlWfM^ etc 

•NamMftear iaftalfidet dMiterif «iaimlo>iilMli 



aliena ertft;*^^^itf^tfMMi-4b^^-)af »teM^ 

tangudrky miljfhtn^^mymm^g^ 
humorem vocat * T^irft^^ »•»«''- - 




Plimaf l9^ L s^ caepani QWIimi^ 

$*r<M' liic iu^fl^iu^^i^^Iibi inpraifmtari 

' '^cffnerui in Tln^fauro appofait.l6cum 

fidatcs/e adiitrfus injidios txquifiUovU' 

gml^ \hl (iinrpr.^ ,G rououiuiii et uraeumm^ 

rjTtr^W* i^^ii^ if ii^*^ kx\pf^i% Jiagnum efc 

[1^^^ j^rp^uu lej^ntut, Qnidf quod ftan* 

y Wo nd fei^^aininationem et ad IncniAa-^ 

i^i|f^o,rur^ v^foriini, forte etiam figUria- 

? ifai vaU firiaiof''^ ^i^ vfiJin^et tijtiara 

itp.^red^usV.fi quldtm grnpcsiri oHgi- 




vitl ^^^, 

'^^"^'^W^ii^HS^^ metaphopce ro- 

bQni|qjJ J. con?S^^ ;Dc, vfijjft IJilipatlortci 

dixi^ fflj^a&j^fe, ;i4j rei mcUincae vetcrmii p- i^- 

7a/> xm^fftrepoQ pxyivrx riv ^othiw cvvoffitrh 9mi ffvjkB» 

f^vc^ Stannf nomen -|)9tAim vftemm eftf^Mrtaea^roiiiaiiji 

fcriBjboiH- K/ ijN i fr f yij f cjmdi^uin iM0^/irt^iagpel^bw|k. Bqftea 

tUBt|;>|ipc|fJ;^^ ,«||lrf^i^iiBK^fonmi«i^ let- pprog 

^gnificat Ilinc ot/ffr«^^;, ..quOf^verbo^^pe.vdtur Horo 

£^4v#4l'^«^^^^^ tefti» interpre» 

coagfnmtitttr^yeTt\t^, qasi;nK alibJ arffetur^ Diferie id«m ps 
t S^Wj^^m^il^ Eft fer- 

raoudndq^^^otfiuitigier^ tM partt.. Oaiifim Talgo 

verbQmittliaadfiis,/, yt ipia MeQfVArbi ^rwf^im totio! Ce« 
ternmjhiguari hcm dixit propmlthare auriftor Compendii 
Arcbit^ftai^ Vitmuii c 3a p. 91 3. edit. Polcnir Vide ad 
Pjdladium L 41. r. ^^. -,^ . ; 

^ 3. ori- 





3* ivy: <f€rMMMlriAilI^ tm>J\^ 

. ntti timipltafmnL MLtb 4ltf laMMpi 

GeOieros. M' .«Mltee. ilt(|tf^lMri^^im ^i 

ee' aaffgtait» in Jidlmmt^'^»p^^ 
csLp. i|i. morlHim et)bl j^^^iiteytem^ e^ 

lordana!! Ruftis ciip. it.j^ifMteiiip^M^'' ^ 
tetfloMfdafitfotf ^ fte^Hfsrn^^ ] 

tam capat eoxne, de 400 lofrfattos eripjaiyi JjfciiyartlifcViX* 
/d , fed mdpjt Cipitulortwn p. 9, kuhnata hab^tf ^g^I^ 

.PoIVnpr haec fcriptiiM veHur vtddrur, ^nani.irii rrmJW 
^u^ Jrarmanaia tt fcaln^wsia appeTUiit m iiiofrbd 'SBfettttm 
a Vf^H&^flfl vl4 Jhj/ffiii«i Cangii Gloflafium hH fdlSltalis 
cafct a ad ni. 18 et ly/ ' ^' ^^ ' '"• ^ 

V j^Jfjsiffftjfica^y ^HJppflitsic^p* i4a,; ltt] | i»? % «tv- 

— >rad>/?.rpifrtS ceiifet)^ fcfcfSWfi^, hlhiTiBilAPilOfi dyf. 
cnteriae^ebnUeiilre: *' ' '''*'* • "^ ^ '• t^^.i , 

qu<l"eo6Wp6hausTingW<iteMaadiiB^ ^ ' 

12. Htrbae iSiWfi»! 'Wihldlf6. C )^*kfbotiblft M- 

infi^llL di ^/queai tocmgl^up a f^biB. t'» ^ ^ 

tfffHgibB} CartkMflfr iliAeftrtm^iAterptMat^ Saffl- 
bttcti» ap: Sjtfaoenmn icr:i>ioft:/pi ti;4: atai(ibtaBtir.M.;Siadb« 
I9>>n9bi«a ^m] ^ AttidltogfiotiiM^CiiAato f^ 
ferebat ad ftmiKtudittem flgttOiriii|t, int>^ At^-«ymn«^ 
mol^tmiiiiiHi TWcydide Ut 49: i^bi tamen:GfaUia9profluuii 
fimUis ^entio iit nomhtatim? Sed ^imis failec tBd& b^ 
petita dl^ et Godioiimrchptnhi &dt, tt dejprMIiiil& huloi 
cogaomittedabkenh ^Aceedit«{teriii$ kici^'K fcnt(w^^ 
38.) f. 4. fimilis vef adetf maior diaerfitas ht CSodteto^eftio- 
«e: Ibij primam a pulrtlofiep^fnal^a flaefre dldtur buinor 
craffus ianguinolentus cfpomof08^IL36.)etniaieolenscolore 

palliiio* 



beuuiro. fti^lUi('l6cupi 






ft(mai^m^ff^ ^bW- ^u^^ mj[^tfi ^^frif^tia VJajgwiiiii « 



nuqi^. «^ff/^^^ ^a ad j&ipufynation^m €|; ad incrufta-t 
tioifii^j7ij|tt'yj^ eti^xft %Uno 

^"®.JjRWW^v*^HP i^^;Vata;.j|ri|^^a,a^ vfppi,«t,tutiotti 
ad ^jilpm ^pd4pKant,^refitt^a^i.ft.4w4««^ ^?<[cf)cil ongi- 




bome, confin^re^ praefer5^e^;JDie,yfuJxi (^lulaaortd 
dixi ia Analei^i*. M hiftoriam ^ei mctalliqae veterum 'p. i^. 
qiiibiiiiijd^ '],9lPd^vp|ut:iiMri^ m 

yip xai9ffir€poQ pxyivrct riv x^hccv cvvaffSnTfn nai cvynB» 
pimff tf^i^^^^^if^ ir^tf<^ cl^C ^^/iirtfcJtfV ysvi' 
f^^c^ Stanni nomen fpfum rtlietraiflr^^.irBtaReit^roiii^ 
rcriptoM J K^ bufi f cftndi^uin nm^lnp^n appelbdbmit^.^.Boftea 
a Graecis receberunt ^i^iitiw^^M^a^jfi^ 
^m) ^9Qd*'i9#ttv^ c4pt .cf yoAx lilBM;».' forateiwi. ict porog 
figniiicat. Hinc ffVffrayv^, .qao«.verbo Aepe.vtitur Hora 

cui rnibrtn ve6 tfipbpr fM w^ft^^^^ ^pim firS mjvrem 
Tp7}^» T^j rByxu.TH \tfoxvrnyvro ri w^op ianfim)- ^ v^pif. 
imifift£f^9^Jt^ffBV^T3^,^(if9^ te&Sas» interpres 

^nanktuir, verljt. qu^ alibi arSefur^ Diferle idem pj 
^yh^fi^^WMcrfiiv»<p9w,toi;,rfkni^^^ Eft fer* 

ruauiuiido..ooniung.er9 «im aliqua parte,. Ofnifini vnlgo 
verbDm in Lexicis^ vt ipia iuiec.varbi ^rmfvim totio! Ce« 
terQm^dgMrv iDra9n dixit pro pmUhare mJi8pr Compendii 
ArcbiteftUQio Vltrttttii G. '3(X p. atj. edit. Polcni. Vide ad 
Palkdium 1. 41, 1. . w. ,, 

3. wf. 



equi pmignnJaf. De pe^ ^ijim^ftttyrijn^ fep^ 

doceat armi/ S^JpKfivrjpi^Bippi&trf.^.ji^?*^^ 
verfus caudam fita eft: \' 

k^ 6. [in^rtusi Ex*.S. M/f^rww W^m.^i^^ 
.Vnde Sf€^|ii infram. (vttlgQ.li:).47, i. ; ' " . . /^ :, 

aquatilial Vide ikifra ad HI. (vulgb TI.) 49. U,'' ^ 

;Cy^^/to]' ,Pauio ante* feft. 5. S. »L, habobat: i^fjrrticfs 

de brachiolisjangms aufertur.. vbi Ge&er ^tgQohmtiamiii^^ 

toctts vitii> in artubttS^'i|]dic4tU8«. Y^e ad ijiiitim: capi- 
tis notanu ... _ ^^\ ;.. . , ,. . •' 

Cap. XXVL fyjBMom] pednnpi Cifitfiotiem iteriuQ me- 
morat c. 38« f* S- pecfes fuffiifosL 53«<'f. ConiienitlQr- 
jdanus cap. 5$. delle/poptaturf ^elk m^jei — ^ tq^f;A« P^ 
negligentia ndn curOtd dejcende UUs piedi .~ ron &i nffita ^ 
ejiremita de tongia dauanti fia in t(mta camta /ma ckt 1$ 
vena maeftra del pie^j^ taquale t^rmena 'im fuei k^ofa 
rottae cauato el Jangue^ Quae repetiit CreM^-IX. f|* (k 
infufione defcendtnte ad vngidas^ defcendif ad pedei.Jji 
vngulis ^ rq/ueSdparua cau^ur JuifdifyiU. U. Rouus 
c. 129. Jjn$mature de tungie et iniiarani^tuiB rqfneta do- 
toinat . , . ^ . , * 

voIuntcUefk ] Vocabulum vlk (anum eft. Demceps ex- 
truficia&Amh. M. ;^Glo%iam Gothi^ii Vegetii: Extrujkit 
vngula id eji hrruptd. Vulgatum excruciata vidQiiim elle 
fufpicor. . / ' 

remorata^ ' £meni(b: emota bdfis* lt^!cap. Si$. 6.} 
bafinmouerit. 

2. tumentemque^i Vulgatum virantum exlefttone S.E 
Cefner emendauitita, >t vitiprnm /mentiifnque mutaretiii 
tumentemque. Praet^rM comp<ines fcripG , <Jnia futura plu» 
fequontur. Ddlnde leffiotiem S. M" probfui cdfnfnnito pi- 
demad gubiam et OfH. v. adviuuhi alitdes. quaQqaam etiam 
fe6t 4. eft: compones Vf^gulam eius ad Vfuanu vbi fimiliter 
legendam pato, vt h; L S. M. exhlbet. Pro alHdire paalo 
poft eAelidere; qi!l6'd pniefefo. Gelaer ex b. Lg^iof» 
inftrumentum^ foliorium ioterprettfti^ cnft. Hinc Gefher 
furpicabatur^ guOfiamhA. cOe ferranyeatam componendap 
yngalae, monem, odxen/lriamiiGl pf^progabia, vta4 
corfifi. Ipfam viri dptti interpretatioiKem proba, fed d« 
gubia (quam vna cam guiuia omifit Gefneri Thef. L I^V 
vntcus mihi occurrit Ifidori locus XJX. c. 19« S<^inadiS(i 
quod haerendqj/^fim/acit. Canierium^ GaWa, OfVia^ vbi 

- * . . \ ;.Inter. 



fihi/a]!. .Mflle vxiijgqMulA. ' 1Btem ^»tor Infra ITI, (vuI. 
goll.y23.6. '^De VTu nbulae feaSat G^faW Rhodiuin ^ 

Acia CeMl •• • ..... ^ ' ^ . 

XfH vj jfMTig. » 

ti npr Ar n^wtfu^ -tfiriiv ^ ir«r£^nV ^X^miftf i^x^' £ 

^ «iiiim^ -tofn t:. i}3. grndti^^ttMio ^e pdato. DttOdectih 
V^iisflbmefM' Vk <vi)ig6 TVx> ft. 

JlflwAr«f0M!» 1 Senfils k»dl diffieilior eft. Cii^ enim 
ibUiio.hdgybf) in gakm «efci^ndit Vitidfatn H^ locmii 

aOkisyVkM Corb.i<4lk)nemfrdbatxft iftim fierirer. 
lorte kmnM m s «eMitVfi^vitHiiti^eperft. et legeffidotfa d /JR 

4' MwmHi ^i r^4fffiiwny Mvifisu. iiHin^^ filv li^ttffii'' 
«prK^W • ' -' ^' ^'' '"' ' \ '• / ' . 

12. ^/s}.. ^S^^ doceat Hipi)Mtrip9L|>. 2jj4'et 23$. 
paalo afccariitias. . . ' ' '*' ' ' '• ^ 

Cap.XXn£*etXXlV JlrgtiMiitom it^W tra&t ial 
fVa VI. Cvalgo tVO. 7>t.fe^ a. JDe .euauchis cejqi&xiliiQiik 
Hippiatrica ^.4a' . . . , ., ^- ; .. . - • 

&p, XXV. a. uwi9fts] Ex leftione <ppfo> foniniott« 
loibs lotdUgi iWpicmtdr PUtnerus i^«4Gefiutimj^Cloi& 
Corf. (soth^oiMl^ frf ,9H ^mi9^Hgm9fhaht$s ^miigiafi wtjofm 
mtid. Ibidem fub litera C exftat glol&i . qpm€mbK&s \n* 
tp^lBae^f6X.hiJ^'ioi^r4tat^ fpoftnio^ Gtucis^ 

Sequtar: O-etiatmn tfi ^mnmt halms diflocato^ inferiofii 
virmtisfenoi^pBds aHas ditmi Orf^s. Ibidem poft duM 
gioflas edhiC t a^smw e/t anim»t cm ^fi ajhhs '.vutgo tf i^ 
iocm) tbmtshtrB fedis. Alibir SUerativi iH ^tfi farakd 
para^ftidvoXxdli. 

cemriae^ T..dftk>tiefn cefitriae refte pnreferebat GeT* 

«^enijcofli PhtlMp» oiui^ftrebaehot it»Tpftfc locrnn, vbt 

T.ir.P.71. C equl 



equi pimgiintaf. Dc pwb^pto.tnt^frijw fippnttiiem etfc, 
verfus caudam fita ejlt 



•Vnde %^|^ri lnfr*rfi, (vdgQ.lIl)474. i. /. ' ' . ' /, 
aquatilia\ Vide infra ad III. (vulffb H.) 49* *C - 
^CVir^fto]' vPaulto kntea tbft. 5. S. RL^ habebat; f ^tfjrp 
if^ brachiottsfafiguis aufertur.. vbi Gkher .ignoraiiiuun fiiir& 
eft. De^ x/ii^^&f cy.et' i^^fi/t. Hf^^Syn, cpgitire noq finit 
tocus vitii> in artubu indictitus*. Vl^e ad imtniiiK api- 
tis notanu .^. . ^, .^^\; ,w . • . ^ . • - ' ' ^-' 

Cap. XX\fl. fiifn^om] pe^W fi>filfioRem iiteriuiiin^ 
morat c. 3$. f. g. pedea faffa(baL $3«^'f. Conaeisit lor- 
danus c^. 5$. delle fpantaturfi delle un^ie^ -r kf iffi^ f^ 
negligentia ndn cur)HA defcende Uk^ fiedi. ^ conla tiffeta /f 
ejiremita de tongia daitanti fia in tfmta canuUafina ck le 
vena maeftra del piedes, iajjuale t^rniene^ ia fuet kogok 
rottae cauato el fangut. Ouae rep^tiit Ci^lX. $?• w 
infufioHe defcendf.nte ad vnguias — defcendit ad pedesM 
vngutis ^ rq/ueSa parua cauentkr fiitidiitU. U. RouQS 
c. 139. Jpumature de tungie, et inArum^tua rtf/neta vo 
minat . 

voluntateih ] Vocabulum vix (anunik elL Dekicepi ex- 
truftcia Samb. M/^^Gloflkrium Gothi^ii V^getii; EsAruJmt 
vngula id eft hrrupi^. Vulgatum excritdatayy&sim^ 
fufpicpr. . ' : V . ' ' 

remorata^ ^ £mendb: emota bdfts. Itf^^cap* ^S. 6./ 
bafinmouerit. 

2. tunfentemquej Vulgatum vir&ntum ex le^ione S. IC 
Gefner emendauit -ita, ft vttigtam fumehtifflque mutiretiD 
tun^entemque. Pniet^rea cofHponesfcnpti^ cjVia futur^pla» 
feqiiantur. Ddnde leOiodem S. M'.* pro^ui cdnfottito fi- 
tkmadgubiam etom. v. adviuum attides. quanquam edun 
fe6t 4. eft: cofHpones Vf^ulam eiui ad vhmm. vbi iimilit^ 
le^endam puto, vt h. I. S. M. exhlbet. Vro atSderi fdo 
poft efi^^eitderc; qiS[6d'praefefo. GeTner ex h- t fftH^^ 
mftrumentum, fouorium iat^rpretitifd c^ Hine Gelb^r 
farpicabttur/^if/Ueii^,h.4. e& ferranyentam compOBendae 
vngulae, monem^ ad\Mfdbiam,iici poflfe firogabia, stoi 
comfi. Tpfam viri dpcEi interpretatloTCm pm6> fed <i' 
gubia (quam vna cum guluia omifit Gefneri Thef. L I-) 
vnrcus mihi Occurrit Ifidori locus ^QX. c. \g.Sc^Mdi^ 
quod kaercndqjcfrfimfaciti Cantirium. GaUta, duvia. vbi 

* • ... *v . Jnler- 



'l&itW&MiAd Jrtiii^^ nwpqtiiyi etiam ferranen- 

tnm 4ici, ^ao WAff^ .^"BV'*^ «* yiaum (^idimr. In Ifidoro 
C&idt^fm^W^tmo^ , |n: Codice Gtjthano poft Ve. 
getliteKtdni legiQitiir dloir«e^er!i}tei>irnrRordinf>m defcrl^ 
M?i.:vW f^oeriiiSfjOmffrr^ incyorium pHcatum dmrum 
a^^Mtm d( 'g&umtn. - B^de Gtcmmm id ^ ^^uUria. SciH^ 
,<^tiii!^-V- «t-Xvyl^ii;^^^^^^ «8<)>- prp ^lcmie ferrso Gotb. 
btbet^tow^ ftrr^t Verum ibiadiinijfta s^h^Jpartea caL 
ck^ifmikm\xta dloeieht glaocum a ^idbia eflp. Sed eaedem 
gloflae: Sparda 4e plSta mcUia Jparta Inftrumiutum iud^ 
dendi^vugulas. ' //. 

yrcufn^&Mq InbuJL ag. 31. (vulgo T. 56. 31.)^ 
incifbdirn;-'* J ; * . , . 

- "^!^^^^^^!^ Itkedrretit viilgatttni.j^«tfw Morgagni; 
SsLtih^mzT^&Jpqtip^^— humoris.^ . ." .• . .j 

''* ^d^^^hfefnarel '^Semiflare dixit etiam^ irtifra 11. 10. a (vol- 
i5l>t^jfc^5if^^ hibeUTI, li. 4. (vulgo II. 

xt:^) *ry; 4V (voteo III. 4«.\l- . Vide mQx ad cap.- ^8^, 
S^J^'f. prtefeif^diiVi^tj^r le6iSoyfi;gfMMri^.nam-de f«ftn <uir 
^ ''^^J^ju^^ tf^ vtroqa^ ioco, vl^/|»i^r^ 

vftrpan^.* Qaafiqdam ad cauterium etiam remiiTeito et^i^ 
ceMU^ac t^nalGem ;niM4^t dpcebo ad ^p. a8. . Itali jetiam 
^-^i^^etjunu^ dtcmnt , vt docui ad .V. \j^i..{y\xh^ 
\u&\ C' ?\L 6l6fla Cod. Gothahl in iine. fcnipta jintei' 



tffxWP^3S»^?iMif a]^]0^ femtfdbis , hoc c/ide JiA JoIqc pedis 

fic^o^Mjfm jf^ floiiifre. AUa glofla ibidam iie£ertur itd 

le^O^elD ^«niidr^»'<I<uim h. ). pro eremare habet Gotb. is. 

^« M.Jti^care.^ I^ igitiir babeti .Siisnm^ Jd eft jauguu 

nkmtairrupiunia pedi ^orjnq^ti vuguis euacuare kocftermare^ 

T^HocmxiSb fHdue^^l Ita fcripfi ex.Sw.|«..l Vuigo Jiipiane 

— 110« elidttutMr. ^(ju^m^icriptizram defendenaGefner int^r* 

pre£afaati^i,(^i/j[ethlua >^on.ppiis.eft^ vt curandi 

caufi^fidatitur. ^erum neQjm praec^d^ente ciiira ecfuv al« 

ndi etfjeiici ^icpnti|f^^ ter^-anv/ (ed lelidere et aliidere ad 

\'iuiittMufcet^atiflfi:^ vri^f^^ fffC.apud nos eqfti deiiciun- 

tar , qtlibiw ]fbltti|t Vngulap .e|id^^ 

Cap« XX\^ JL^/edcauie «»» «vnrdrMm] Htec vuU 
^ pofilsi^poft^w^xWt.mtoiii MifMMM ift fiiute locum retmStu 
;>oiui Ihadaale eliiaB».Moi^agiii. ... 



Cap. XXyin. 1 4. tineae2 Infra V. 40. 3- (vulgo ffl. 
}f. 3.) de cautere pahnas accipiunt ab armo vfque adcer^ 
.ricem, et'in temporit.vritar ad menfaraaLihmims> inalia 

C a parte 



put^ \etup(mm A:'f()atfi.fteUa t)aDaftoimt:«(ao, jlip«iif4«VM 
wfifcie ati inediain fpiinm^iirgiilae ckntWU TKnffj/<fl<#ii^ i^ 
des e^uorum L 26.4. fl*iii;:^.^(valgoI. f^^Hi^.Wtpf^d 
IvS(6.4- Hippia«r.|y;ii^ilidbent:)i^fi^4ri^ 

m^tift&vcv ueuetv, fmn/iaiuy6ip ifeMtcASIc WtW )iii&"Pt<$9^ 
repeties MiffrvfiK» i^d«KVJr^>aM, et Itovqcif.^iivnfi^i^.i^ 
runi <e caotepliB eoriuiiqus fonna dt v(jilfl^u4 vet^oet.ttiedir 
€08 «xftat labtr Th. Fitet Loama ^59$.^^ 4aiM[>tfB| 
l^egctti vobabdbi, nee ||dt9 ipfit jgriifm^fttis^eKftBtktiM 
cepem. .fai\)HipfK>eM{e^^t Morbifc.,^ ^di- ed. Foefii eft: 

CX04 videntur effe patmae Vegetii. i<TX(if9tQ tuuwfnt^f^ 
^pruf^cqkiSiaL «me ^^pod ^«igetiint Vw^a^ f;. ^vtiigo Ift 3« ^^* 
feft.5. ; 

Adtji. H. (vuItfol/aq.).Cap. L ^%>f^ 
^tR. pk ^. ietdemndraduQQt , fed tiimx^ antegip , Intto k>ti0 
^em pirfter tnb tee ^^ lebiiina -dEva ffQmtow ^ 

.9. Nom*5 4)Mfl^fsl 'Hippriatriea.p^5i/ofite^il^^ 

^««, o^^uflTfp/ifra/iei^^^tt/tA/crtrie&if^oiL^i Ittfrv.Vi^S^ -^v'^ 
IgoiDL 44. t.) torpfettttiikiiituli Vdhetanl|Uius.^t\) 

itit S.>M. fiec et.fiint>iciilippiatrioifi».toi«£t^ «lUii^i^ 
JTo Mtiif tumiifimpou Msm^j •'kefimtAf ^^ itJI itni^^ 
^imemwTitiv^ .vnde Ul. matim \a%i^.abfimmt\ ^wiMi p 
fiUum potw» affisni^opiafertebit, et s^^ge/hrafmn (immmpi^, 
umayfegeftri #aeeiim' eft ^iffo^Tp^) mmdfMbetiomtm la^ 
busmmmlcommmim^ h . . 

6. foHumks 4^fmH,2 Hipp. ufiiia^ meASs imfmtm» 

cum ipocx». "'- ^ . •• 

campanae} Pliniurf ii. f. 10. pi*aeedc^A tittW!*^ 
rofamiait efei<.:iP«ibena etfriDia ii^t4pt%idii&^ i^ott & M. 
ttiamiomittity tb wgnnMtrto dlienaw ^Vm>^plme H.SM 
msdebat/elle; notum enim, (eqoot Afiiar^cdla^otfsre. 

;Cap. VI. JUamtae Hairis} Hippisi^.p. «. /uamie 7^> 
%i/9Ay« ouyy/otc aa. et reliqua^ vbi meofiira itfbtrdiim dtferc 
Iiuterim.poft m»mieiiiiciiioMm|)ofiii^ ....... 



VBBETIC LIR H.CAP.Tf. 57 

9« vwCBobMsf '''iiftn^potioRis fiotmulMin irix*Miegn|nf' 

iv Jifltui^ ifHdAm itmlhru Notfter itenim nomfilMit infrat 
V. ii^ s. (v^lgo Ilfc u»9«' x) ranici» gmece- ^^M^ninii» ee 
perdipfiim riomittiiiifeArrt 33« £ ao. 

3. itfdb /l0fMi<^iiifabfr> Itaf nfte: Stoft. narg^ Ite 

fiiimKipplalaf. i»i'8i.'' 

cum dqua tej^id'] Hipp. /Mra Slimt^ OTj|fAiMi^& i^ 
ifiepte. iM^ssj^amfkhig: -' ' ^ 

<m|lW; ftti^efteS^Mi HlppiatT. « dt^ %cf i^ A«<r 

• ^ 4. caprkii kMimtm^' Rippiatp. p. fi }kkfim i^^w». 

5.. #iM henUkas js^} }£pp. aceti: Itbfam e» llnttiirem 

habent ... ' \ 

ate<r yyniM '> i(l esc^* Mv d6d{piOi/bft>a9ftW, con- 

firmiDte loco Hippiatr, 

. forMoeaty I^ iHipp. fenuiii$ itellaj fit neiitiov fed 

f%;^ >KMf' ic«q|i&tf K «fdcciiiK KkifmQ ro ^pM^r 

6« abrqtaui) Omitcunt Hipp. p. 9. et fingiilainimber- 

baram et. reliqct^^qm rerum menfqram variant. 

: ^ja^um^ mfiTiyfif^ipf^. ' 

vnum-kifninikhy Sta r8%r S.^ Bll pro^ t^jm* ftmantilii» 

Hipplatricis.^ 

C«p. X. 3. £k*^kiimiiirej flbrtipartt locitm ^minttnl 
Ifl. 3^, (ruJgo;lI- 3^) ybi ejj cerefbro m^Qor digitiir fluere 
o'(^us W qfM^i^/^ ek perfptfiSpne natum' rvbenimten^em 
i^fri^u^, vrrae ^bafct*, liic quaedam efT^ vitipfa, 

3. j1 toHbus] vulgo eft colUms. Verae Jeftiohis vefti- 
g» babet S; Rl. litc -^.inM V;.53. t. (ibulgo Ift 641) tefte 
«onente Ge&ieWin Tbcfi L. L. 'f^dhis: tolhj tmmik 
foiuHm^ fnem pmt Smmntionm^ tonfiUaei ditmanr. QmecH 
rapiripunyoosJtt V^tfoi apud Cangiiim %n tnreH9if\c ha^ ' 
^^ nim, tolMOf Jnnt memimonfm tnmofes: tirca-vnank 
/lontuk^ Hntvn^o, per, dkninntmnn^ tmniea s* nek tnmllns va 
^. IfyeainJmalm/dei^timM^cere^ i^^imesdelanfi» 
babet tnfiUas* Ifidoms IL i . toles gallica lingna.dbatm' xpiai 
^f^for ditinitntinnmf^kifiUasvQcantf qnae^im^fimibuM tur- 
g^cmjoknti^ In Snamoaioo.verf. a^ii. iam oGb^ viri do(£l 
^««ttauitiAis^ HabetetiamPUniaSi VaLH.49* 

Jynanche^ ef. ad IIL (vuigb IL) Ci 28^. 

4« anmio amtm^ malleo^ Haec alienaftinl a coaftionisi 
<»^iig&k et «&£)ibu(:^ eademquife iabuanfeeA pofitefantt 

" C 3 apul- 



3S GOMMBNTARIl iiin / ' 

a puhmi mittni kumdr tteqffiu -^ wdlpfkimlUhi^ TMto 
ioeptum furpirttim arlknkiFe. ' )Qtiaie IiiiQip oiMta BilihRm 
inepta adfiita cenfeoi Vitiiitn argjoit q&Ai S;:M^ vbi^ 
fluutiim Atticdm ex parte non comparety etreiiquafiaot 
aduepTa appontintiu-/ De «Attica p m glwi e» ^fc'^ bi7> 19. 
. Jitfpkfum 1 • MpnMd L 9. 4x HippiatnGif voimi ; mal. 
leum humidum a Romanis fi]fptrim& .vaoattuii .fttiffe yfei » 
ttCttlare iMktiltiV inepte . * . ,. . ..vt v. .^ 

1 1. venas calitutesl En Apfyfti tfftiN^ kk Hbjp. (w ^ 
^V ij iS ii^ntopfmc iiwoc lu^iiwiMom^ 0^i^m«^^f 
fSv i^ »vri. 'i yip rac <PA^«« soar<^« iA4 ri vwfou iia/ «y 

Zaof 9 ( venae calentes Vegetii) 'Atakt-ri mm^ii ««p^4w<< * 
.i .#»<m: — yi^t«»^3 ,4pfyrHm; Mr«r .livaif^ia' «Sf 

rm^ XtetL . . ^ ... •. i ;t. . r.vi^:. ' . hj..| f , 

', ML ftmmty.AipfyrimiL^ orih aij^^ Alriamra(\tt!^ 
fhofi^pmra M!iAir^/iigte«Pt*nanT^^p«te 
^gnt.IV.ia. • ' Mrf^ 

cuk e^U 38.. c.^«.^quiaiei:djf4^api!ti|.|^^^ 
veni^efafaomiQis.ti^nslatio. i a . 1 ^m! j«,c, t 
3. fm/pAr4!fMi;]*Mtl0ruai iiointoHttiifim>II»l9(n(v^& 

Cap. XIV4 1. iM3 ^£iM iiTieqM 4ft i Mu it)etoi A» 
flolelea-H. A. VIII/14. «iiisqne f^txmxtim^^ml^'^ 
0uihf v^HiMimaf^ti ti ifmfi^A» i^ibrdf^iy/ ibn^ 

;iftv| oS/Mi i^atfi mr ic fuf^im(iftmvrsg'^fiiii9^u^^]iThQJB»t 
verfio habet pro pM^^artfim. Legit>lgitur foriptu^ /wo* 
^. Verba m/ inti^emv^mifitl^ et verfio ScotiaptKl 
.Vinoentium. . - * -U^ r^- 

catachftma2 Gefneras ra^4r&^M» malebat, i. e. fpbin- 
fterem , probaiite Plitaerd, ^i buc faSliebat et Ph«ooriiw 
%oLriaknoc rsKsvrcioL ixmganomnn (Hoffiie mMntfiy io- 
terpretantur. Vtitur vocabulo Apicii|s IV. a. Apod Ct^ 
lium eft longmumi cmHjpkimSkre etpoJicit fed aiibi legitur 
kmgmmiSi V«no L. L. iV . p. 39. iertmm fartm^ efi ^ 



vEGETiniKA eAvmifr^xxm 4» 

De f«ieM ^ii mh^w » ati» i^^io verbis ttttA lHt ? *ti^ itmr/« 

967. iM^iliofonivtyidetBr. ' ';^ ' ^ 

(volgo L 44.) jMm mmMM^ tum/tmt it^lak» ef imm fei 
Mowmmfe imlukm^ — it camhm patUtidm mftti^fit.. Vni^ 
pacel^ tu liNlegi deb«r«: </' vekemmter. Hfppintf. p^. 14^ 
w ff Jlpw» » flgm pofimic mfUTftfim tyv #^%ftf v^y JdpM^ 

<|lfM>^ 0»!^} An hne pertipMt v»ite Hip||i>tr. ^ 
143. iimetl^ wfmirmc tpijo^, •^xKftA;^, : f m i m Am ^m 

Capw XXV. J^ e fm mU } ftifenQ lAiHr. Weiiic. XEt. 
p. 167» itiywrw eil ^nrrw^i^ SiSa 4ifQ iwfoifLem^ virititt 
e«Ai» eoOlipfiui* l!lD<rWttoroi^ fiKiiir^tp. Di^Dr. 3^ 



• «A. XXVSK- s. ftnam fmmminulj lafttf iMk n. -$i 
pntmfmmt Miibi«Bdi»s' SMttbot lM»t€«i' O^ fipidi^ 
JfMn«iw li»'feNO «c «edeni Kbr9^64fii4ni» xiMi^ \eA 

«BiMMMHIbWMBAwvMMiir INM» ' RrtMw* txcv diiit 
CMHuiteVl. 90. 3. ^XMM MiMHu»K9l. •>• '0»fflcfr atii^ 
liJMPi^iiMft imiii foMt. OviMeps ««iMft tMlMiyMbr U 



3« ^Air^} ^ Eff gra#Dd ^b^ivf reA»' dMoM^Cfonr. O^ 
Mr« 8qti»p. 9241 SoiliM feri^res Gni^dlMtim<;eti«m 
Mfdifpw^Me Vi4eI«ehM«ri*6eoMMt»Xy:e.4. 
^AMTft/if} IlacxS.llLferipft,qiMtevirtgft6)%r^ 
diyfcgfMdwrfi>ii» ittep>e dhritar. 

j. iacca ] Vi<ietiir legeaihm mmh Vidl* aaV eotQmel- 

W 4 i»iri b i « I Air^ ^ ♦«Tipf^ «•irigpf^ *i*i^ xSft» n(a(rr{^ 
ftQV Mfnm^ .... 

^j.prcfice^ej Ila ex S. M* fcripfi. ^Mg^Bttmi eufiodfat 
ming^ it r^m0Md9mMa\ fnfom vke tehee coanodtim ia 

C s poft^ 



f 



^t c. la^ 7« vbt tiHBen HAorKagni. W. 19» tmi^b^Jinmtifk ttf 
jmi^ .Sed^MllffitHieptedieereCttir^^m; femperitnim 
e^^vMixmt i^^^igitvur vidgacam tOfitui Gi»ffi«r# Graed 
|(^Qm iMttfa^Qr^^M^^^-ft^fBi^ vteebaDt Tem^oe^-ipram tfv^ 
«^. ,Cf Ii^beicppr. «4 AMftepb. Nttbes vepC 38. in Hipptttri* 
^ kijCJi^,^^i5kw9^iiivm^^^ Ita eoim vdjB^ 

tum pkff^fMk ecM^ corce^t.Goar. Gefner ia.Gi|up fu-489» - 
. r .Ofiiqj^MV^tfi^ Saiiem minw^mt^iralegimtat 

fF^?#bM^ ifom^U BetonfAs^fiiittmoramicAe fiMe biudit 
fap«rtijl«,JV.f|..rg4 ; ,|nJM»^ .o^.t ;,•; Vr .m;.u .. 

r i.iftS^ frcnm^^t iHeMkiletmMft. Mreogiin moiN^. iMidi^ 
Yopaci .fi^^ nKme:i*h ^AllBibem porei. » «h • •< > 
.p 4r^i|ii^ r^MfcwMtfoaex M^ Strtnger 

y^t:Motci$s, Hii tkt baMt9ti»tt$\€f^^tomir*'^ T>e Utdis 
«*i* |g#eHg«Uimilii »'l>. > - -»• .»''r > . '*•' //uv.vr* 
*? .30. ^i^inMP»} A>fiMr»iimMifi^rvm4{^BiMigiMr.1«^ 
.ppcpa UlrtiildicitHr; apud JFoftimfoa cutiis iperuice felae bi« 
%Kim 4iuidaii^, Gm» iam efh coapis mmifi^ nmJmaif . 
A 37' f^Ai#}iVi£4iaM PafftiflaeQSiOiipiaiiVi ipJsn«-L 
«Ti^^W^Awip pioliiw ittbia«<ppi^U9t. ^ ;\i <. *n. , . 
' . m$^M^ .Bireng^'Kverttti. if9Mm.%<k0m^Kmmivi^^ 
£q(mm i«peDtit piedibaa^pMMbue^dlpmiun^iMi^^iiQfa^ 

tpluttm ineedere ibogQbaot vii tragmUii^ mA^ bnlawicMBi 
Va9i«i4ridemivib Bdken§aiii7« M^ v o> <' 

j^ ^ Ti^eindmog^. iGmece ^tiam. i% Hipptikciei^eft^ .^/<« 
y£ dm 4|«A^« in^AMMi^vr^tiMTfri A«i^^ l^atiiu $r^ 

pidimUftf^ equum dix^mgit^ MtttiiCato tipttOSef uiomjid A^ 
neid. 121. iSIr^^er^ non poteft in eqno trepidmtu. .£Sf. &ellBar 
tiQsad.Gapitol. Ma^lnoa.c» 3. ' ' • [ 

SS^^'^'^'^"^^} Gtoi&e <apttd GiMigHimioterpie^ 
tur JDextrarium ambuMormh^-Wn^is tA^ i99*. ^ 
breuis ad numerum rapidos, qui coUigit vngues tmit ob 
aurtferis.gentibus^ aflur, ifuus. Pitniiis 8- £ 67. In eadem 
M/pania GcfUiiica gems efi et Jf/lurica: eqwmi generis (bi 

/unt. 



/ 

moiBs cMfrwi^aturm$f^pii9fdu,iih^^ ^viOe equis tM^ 
tm carperi iucur/us triOfAiur^grte.^^lsiAf^es HJuuttxCodii 

ttCoHce Vaimn&Ati^kis^U^^JJiurifin''^ J^^ 
iU^\if0»''mefg&mmt^ M^mtfiNMm^aiSt 
tfiuftmikm gtffitiSm^ AHi tfi VIM6*nUlismtnt,lem ^mUoHei 
m TlmUemff 9t\3^TtHutmfsypM?tST foem' ^neak t^\tL 

obefi^, et frfhn^MiitbvM «ttolaterii^ • Maeeifoftipmn Afti*'! 
coaett 1iiJm« BKrc^s c. 87* Aftuivofies editt iis quae hoM 
^ Gmmw.^ma^u^ /)<ompirf>t Bef«iiger p. ^^.^iisqiijegrada 
fimilM^Mftito^^tidifto* fqifle moneCft^rbffiknts. Aftui^co^ 
fiumittmflcufr 'pingit Silfus IIT; JH* ill9^pmm»3bu^ nec 
marH »0$uii at mm aut mamet^u^gkmirai ue/igia tfofjdl 
ma^amtti pacatk cete^ f^ttiti^jS^tta eSh. Ceteram Gnatana* 
h$siito^ VI; e'7.o^vWgo lV/6/7-) 7htt6Hariii SHbmmi 
com Salm^ ad CapitoL MaxHn. p^ ifi ed. H«:k. vokilt 
DnOioi;^ inrCilDQifr. f«b v«^^vepidJ#f^Gefiis^iip tti mtetem 
Tenerat fufbicari de G/iUico trotter^ quo^lane^ ^aek leftio^ 
^>lk.n9aiMui^l tiwutetar inTfM&mrtos. *Scd vide 
Mtayft V« 6.-6.- (vdlgb IV.i>.t-) '" * '** * 

^ttticUms^ ' jCmr. G^fnerus emefiMte /TfdlteV M 
l^iK^E Mi Gifdier diftifm «it nWi-^^toff^ffr^ I; e;lU[cis. 
C/aeii^^^iB^Aiii^, ttMe liane ienionem eiti^rdHrit Befeiiger. 
C aiftimii r IttrdWg» Rafitii^ edn. 3; fmytrMufe et eauaib 
jkr^hi aratijtifrU uumtlcem tvt^UotiikiJn OeUi catnpi 
arati, acio chet cOuAttu jmpora Jmkt qf pieM e*k gaikbe co^ 
ttt hH e iuuu iu i" mi^petefftemeHHj^tJinkle^e^^oue^aucknra in 
tmgM-aireuafii eiii& itel souatlo imparaaudare beue rnbnfi 
i^JkaeitftKoar^ ''' Indd etiaoi %.. Ibifio M . 34^1»^ ^ tmipi 
arati'^'per k maejie luochi erti ^ perdie ptr laamtareji 
oqui^^ fa per gfohhi. u^^agft^ Ai coustiUMO cU ntover 
M •akoA i^^e^^Js^la gambrcon piu attpasa aveutentia 
ite»rtiif<dnel»' poimltamiuar uan caetem o indampara di 
igSsA^H fi»''Otaetortim ippoififmi^ vide^ad Aeooph. 
MeiM>. QI..f.4&5 -\ ' 

39. luiHutosZ Berenger p. vj. monet intelligi fimot 
dehwiltiQrAikMBp^dibiis. In&a Vl- 6. 6. (vulgo IV. 6. 
6.) de uadotmtmi$k iugri^us^miuutus et creber. 
- .' * . * , ■ ' , 

Cap. XXD^ I. fsruefeiiy* Ite no«at tfvxitirfi^ S^tfwir 

Hippiatr. p^^aro.... ..'.»*.* 

fqfci^ 



.-.. ih Pmi>mm0iiiii,'iji^!um^ imn ei it m m mie. 
-I Wmif/htm^} . .Itai«lliai»!lI«,i«n(Nulg« I..98^ fii. 

«lc i» 7. vbi tuma 11ter(pmii».W. i» itta«i>M:/;«MMK' 

tfl;v«Ai^;^r.^eiKitw v,alg«t«m toetiMt Qffftwr, Gwd 
«pnm •Mi^^«MU,«i}M'<};/3y«w ««mlMiDii ivmqae, V«> ^*^ 
^. ^C^.Iittecpfr. «4 Aniftopb. NBb«8 veoC 3«. io Hippiatrt- 
Ci« ^^«^»>^ibF9V(«r«y M,ti,mH^fm. - Xta eoia wl^ 
tum y^AM cf!^ c(>rr«»it.Co«r. Gefoer io.-Equa f.4^ 
j ^ '.aaKii^MIMtMtr^r Eadem miiMi(ik!iiit^-i$goatiir 

. 5.„»S*t.^ ^'M^ ' Ger«w>ipoiaipw[wit<^flB«« jpitfa» niffli 
|«Fi.?Mw NWR.^Q. iMoiift^fiiMMioy-amicte fiiae iffidit 
)W<»P«rtiji|*.lV.j|..r8« .; ,,ri ..,.,./[ .;.,( ;,'. f, „.-.„. 

^ i^-0rmiki^.>tM¥tibi4mmmt. mrettgini.nim ^ 
YQpBEi ^5^* itmei.i. ^^.iiiBbea powi » .1, , .. . 
>v »%<] ::j Pwrfuiftlli a o >.»x >a»r«Sawhiiw« Hrenger 
.v^t:iKKr4wr, /iftr <Ar «aMlmiMK#«<^n*.«aia()'.'* D« INis 

? '.3f;^M[^} fioiiMr>iMiMrff>e«»<vm«|^ 
«pspa MrtB,i4ieitiii; afHid jM»i»^a cpiiiai i^ertiice fttie ■»• 
^m^ midfaatiu, eM»-i«n «fecoe^ i«M«^fiw ine«lil».. 

^Z7».«^?IWj*l*|W|p pioUxi» iu|!ift.<p|»U«t. ^ ;\i t. ^ . 

' ', «>e«^^ :A|ireng«'t|V4rtitt.«a«M«r-«lMW»«t«rj«««^< 
£govoa «n>«ni».pe<ttl>MiiM40MiHMd0mwi4il4Md^jioeaw 
«»^»r, •ipuTablJ» «^i^qlttmiiiiB. JI>r:MedJ».Mii»,«qiwt 
ti»lutim Incederejbogebaat vii trapiUlUtifmin hntuvam 
«r««M5j«frd«||i»»fcB*e«frtv.T.L#.«l7an.^'c^ W w. .■ 
*»~ , ?>V««n<Mj>;«mec«^itiaiii.ii| ttippi«kd«is-eftf . VjNI 

puimim fwm^ttnt^ Mtttiiea(«i«imr>^«r«iaiiuid A(^ 
neid. 121. Sedere non potejl in eqw treptdaUik .iCJtfitta» 
lnisad.<58pit»i.Mas«miaoB.c»3.' ..,-{ . ,...;, . 
. . 3fr,4^a«rc0ttt^} Qloflae«pttd<!MM^maiiterpretni' 
toir JDextrariim « .miukttnm^:. . «ivrlMitf^: 14. 199. Ai( 
*r«tt* orf HUtnerum rapidos, qui cotHgit vngues imt d 
mr^hris.gentHup qfinr. eqmts. PHaias g. f.6rj. headm 
MJpania Gqliaua gens efi et Afturica: eqmai gineris (H 
-. /mt, 



moUis iUimuii(t9rm^Apii^u.^h9kitm^ vMe efui^ t^ 
tim carpere incurjus trad$iurarte.yy)Sifvoces ii/unie%Coid^ 

ex CcNiice T^etliiK^ «itd tlegelHit r 'AJhnrku\ - ' jSVifil»! ^^eiifr^ 
AiV j|iie< ^^ TteVAftMr^VDhiir/tt»; . 'MeottfiiM itff/ilaids 
ajlurcom^ gigUunti^ AKi Ib Ptttffo^tittltimtBt.le^ TmilbMi 
▼el TkeUme^ MtTb^tauesspMptsv loetHh Senecise Epl({i 

dbefis^, et iftareotifbu« et to|ut«Hi#. ' MiMredotriQttm Atbsetl 
eonem litbet RHrdRfas c. 87* Aftun^oiies ecliii iis qiiae ho^ 
dleGmiitr v^i^Dt^eompafat Berenger p. ^^.^iisqaegrado 
finiilMt*|^ifto^5ididq» fqiife motieta- rbtbanis.^ Afturco^' 
fiam^fareeflum pingit Silius III* 3)^ Hhpmruia^Jbw^ net^ 
marti U9iu$i at idm aut imuusi^^ghmireii uefiigiadorjdi 
aui mani pacaim aftef rapit^iiffeda emtu. Ceteram Ckatona^ 
Hoshit^^t VL 6'7,*^lgo iV/ftry.) Tb^toiiarfi» fiibflStoi 
com Salmafio ad CapitoU Maximw p4 kp ui. Hack. velait 
I>iiGaiaf(e iR^GMar. fiA vw^trepidi#r; Gefiiefo tli mentem 
venerat fulpicari de Galiico trotterf quo plane dueit le^Ufl^ 
Godr. Tfettonariusl fi Tnutetur inTtamtmHos.' -fki vide 
notam Vt 6.6. (ytdgo IV; <>.?:) ' ' ' *'* ^ 

auMeibUs}^ Conr. Gefnerus emefiMat ;/irfdNtf V Ad 
fifbas^f. Mc Gefberdifttfm ait nto^ttWtoa^j'^ }> e.- fiilcis. 
G^ee^^ft «ifXtfif , atmie bane teraonem e)t|»reflit fietedger. 
CMHrmAt ItrdMra» Rttfiis cdb. 5; fim^tremfe et cuualld 
per^^biOighi araH prrU moutkem t^imiotiikijou fielti campi 
arati, acip chel couAthimptsraJeudrfiirie^e^tegmkbeco» 
^ddetuuuh e ttmpetentemenie^ 'efimde^i^giotti^^auckmra in 
luugid areno/if aiia cM sauatla imparaandare bene enonft 
ufi o^JiMmpmom^e: - Indd etiam L. KUib cap; ^. per lioamfd 
gtoH i per It maeft e luocki erii ^ piTt^ue per lo andarej^ 
^ dm fi fa per H foHhi ^"^agis^ M cmiinuu di mover 
ai atzaeU i piedi^ JSrk gdmbe ton pim attpasa atfsuientia 
acmrtd^ ond» poimt tamimr non cadsm o inciampard di 
itggieroi^ De* (jiaetorum 4^/i^/mic vide^ad Aenoph* 
MemQr. QI. 3.^6« * \ 

39. tninutos^i Berenger p. vj. monet intelligi fimul 
deberif tiiSCirft}btatiB pfdaMis. Infra VI. 6. 6. (vulgo IV* 6. 
6.) de eadw» r»^ft it^riffus^mkmtm et creber. 

Cap. XXIX. I. fsrueftity ' Ita nofat itfvsinst^ 9Bfivir 
Hippiatr. p.3TO». . 



44 ••••^^erollftiBHfAlLflWu' 

• pomlaeat] Or»eo» eft ^^^Aiii*» Jt««t- ^91%. Srp 
ti&uciK jhet^ entmwm fkit. ' ' • •. . *'„ ; 

okajeptmj Hipp, O&mitie^'^ V./.»^ » 

dera edam VarianC •....., • . .. ♦>•.., , 

CtB^caelm.l S. Vl.JanJuti^ fpicue A Jfcir, A*^/*^ 
Jim,fiiiumkHos. Bit>pi«T. onMrotlti&irftrdlMilpwlk 

gl^ir$4aakiy VfAf^b glieirftae, i^ ir!^ffi^ik^^ 
Pro Ji^ajieffoh^i^9otfi;fiXfti '- »• ^■»» 

amdmil Gmeca Hiplp. omlCIMt; et iMtD eo i^jM^ 
sShi^t * --' «^ * •- '^^^ ^^\^' 

< hwi ' i i W < «^^i»^e iii^fMNiiT^SfKr^BMM^rt»/^ baieBV 

Ca^ XXXII. SUmj/iiffl'. jlp.eadfim *f<fim1a Hippttfi^ 
p. 37d^ Qmittunt faaipfuchi|i%, aTarainL» ilJc^^^RV centau- 
feam, mairat^imii. et {&en|:iao^' resl a^duiit ^ftyf^Xfffl^ 
hio^v et i^^flicipiuii d^fipiiwt: ij^ciw* ...•..' 

; draeotU9a$1 Ex .l^Oigpe, S^ Mr 2)r«^ii«fi^ corrtn 
Vttlgattnni dracoiUu. 6ra«ce.eft ifjnxoirrj^ « f iiattereafiu- 
fptasa drag^ti bis., ^t ariJhUogia^ coirrexu. 

Jimims fipms^ iff: iUps^ «ft u>luim .mr^P^^ ^^^ 

Cap. XXXnr. Mmi) Iirfhi V. r^. 33i (ralBo^ai. if 

»2.) eft lutum de via. . , 

n//iiifii conteresj Inttk ^z^cepas ati^ifikf, i^Mk» 
ioniufaiftr^s au^ qninque poHuttiiH "UHUhtl^^st fic dtduiH' 
iare f9di^t. .-.•-».., . .% r-*:* - 

V putuerim} T^nOrA^ pkluerm^tkuHs mlmM 
am vino dulci permrxta etc. Succum apii^tftOftiuhiaioiDit* 
il(}inrracamColtimellaVI.;^dt'*""' *• i«". ' 

d veretrum}' PoA t/^^riM ihtetpatixit quia^&Dteoti» 
alloquin inepta exfiftat SUo et? InlH tno iodltai^ bepa ooa* 
tufa. Sed Pljnius ao. f. 23, iuraenta vrinam reddere ait^ 
acque nOa topqueri, tt alliotriCd natura.tangaiiac.'^ 

2. Medium/ext.'\ Inin^ eA vnumjextatilm^ 



vEG^pmmmm^- w. kk 




. iifflrlMHfllMM' 



^1E»'«'^ «rfte^Jl^^ti »P**t,qBift 
I. eerebelluiii de lanato pdle valgp ftnfiitit^.enrti-fr; : ^^;. .,Jt 






344. 




oi^G^&er; 

abiiliarjp»- 



' iet§mb,eft8/fa,«cjH 
feu ragas Ptiati equDMiiii 
. 4«flw] Catifai mprbl ftonit Aoftei^ c. feq. fe6t g^' 

09pct» ^fo^ofv ii^Xetovmfy iiri(popxy cii/Mrof ry pitiviyyir SOoX^c 

rm. • UUic rei9:e.^<}efOTf v^%ataoti m»H prifiiniirjinitath 
que cor^e voluit Metiingji a Cael^' Aurel. Aput. u^ 9» 4iw 
fflfi«fa«iL appellari. id^m mpfiu?t. ' Lpcu^ ;eft: ^^iiMir etfor^ 
penetraHdi{ ni^ifArdnas imitit et tc^fu(tm.acr4 cgjfyfrimkccu^ 
tosficikmtesfnflammai., 

Cap. XII^ j/f/ /Tfljffe] Ita fuadente ai;iftdrit«te S. M. et 

ICpI^iatricqpi]^ poftea.)audasdorum correxi vidgatam:,^ 

fyfosl Jlantes emricuk^ dicunt vel micantesn } 

. ,,ffjifaptum2i. ^ leftioB^ S. ^. malim e/ captum nifi 

te\^^^iiir^0^^ etc . ^ipptatr; p. ^. 

ric. -r^ii.^i.ifp^^.iiif^^^ p» 245,. e/.^^iA/i^; ■r^r/tnri 

5. iflj/&ffiaffii J i.^ e. byofeyamL Sed in Hippktr. p. 
345. ^; $f{iomoo criffmroo^ fiof^mpoc inrtffimroo iftts fiU 
Jm «nJi^.^A?^ SLk^H-refi^^^ tohvotntiffuf, 

vitfioorrmp^oqf' Thhfo^oMm pmnoMMS. 

7- ^*»*. I 



4i j ^eo^iNmiiirid 




9at^/tMir «mX«(* M ttfy Vm 
Metbodici cycluia iimhiittffnf 
ptUA^t * jBmt qaAfiitt iwyi»-^ ., -^^ 
eurai%9f!Mtip pettikieBtiitt^ fli|D fSMt^ 
ordme co|f ftitudus yfa|, yjt dpi ' ' "" ^ 
vbcabuM d^ridbi vfiim 11^ 

7. ex0rua\ )Ex le^oae S. M. fxofia^ 

mithitt-pitt^ ^\j^m &aM re lai^ari Wrnu^.n.- 

Attot» jt||. 40.- Ajfttft«»mkeramn^ai!p«li'j^^ 

gb Ui. f^40.i»after« ' Aijl enidatii pere^neff^dWloinis 

J)ianto ofiHoUt. ^ 

alias i/mrr, deponi^ itiHi eqdam iubet^^mpo^Qte u^tf^to. 

1.9; flfcib <^lr<mtfitfii»^] GeTner catiterej«i'fnterph?tatas 
aeMMI»t<^^ ^^«^i f^Hi^aetimivvefi«b^ 
cycto turmtut m. rMi»M, vbi corrij^y 't^h-t^m *mim, 
imrifttfm^^ vt |}«uh>M};f^ttitrfy«/b i!urati fUi ^f(U m ' iffjf^i^ 
De cyclo vide ad cap.5. / "- ' 

iCap* \7:l. ^^iofv u^VMfiwofli^]: Pr6 liSs Hippisiftica p. 
S51. ucMJi ri "fkikii kiri avn^ Fro pafimf V^i ^ tihhfH 

A • . ii^ iwri]"* jMti 'ofttifMi^ikeu^ *«^v?if« wpptafcrfa. '^ 
w/ (tUticuHs] Hlppiitr. dri>jn<p,$ r^y ii«q?aXfi/ iumpt 

' ter aitriatias. 



rSif: Wft^t. Vnde forte le^ndutp cafiteeiu^M 
: ^. Ucrmt&fe^' jLeHi Hpfmn ^pm ipU^ ifti 

JiMf correxi. . Vide iffra «d cap, f 1. f.^. ^'^ - • 
5. ' TVisr — caikrroj] Hipp. fepteii pbiHmt^ 
/wxi e0inlie$m2 hunc oi^ttunt Hit>pV ^t i& iiiedfitti va- 

riant lihaorum. ' ' . '^ '^ //: ^ ''Tr 

mmsy HfOfUhrocnvi^uqrfiiQ^^^x pip^Ks OMlum, 

croci ftrupnlos duo* feohtrita c^ni-vind ItofuWdnf bn'W^ 

Fratricai vbl nefcto ati idem' remediuln InteUiel d^at; 

firmare tames (hfpicionet^ videtur Rip^efiieiifum DWi Go- 

tiKmL" Mirabfttur Gefner pafiUlos ex osffUL et mdBe voa' 

eofijs faAos. 

Cap; Vin* 3. imSSjefHom^ Stmite alimld Hippiatries 

p. sag. imiybM fi^ir^ ifPH^. »«ff ^, ^f^^ *^ 

oteo 



vEG|fyr|tfi^*l#0^©a.xiL n 



,r^mfjs» *<teV?«MW4 wA^W 

i(val8olHV33. 3t), ", / -. • ,. ., v,.'. . : 

I. Cerebelluni de lanato pelle yolgp umi^it^ enit. .- / [Ij 

4- P^^^X . Xi^ '^^^p^^ , p*^ ptrotfCQwi^^ Hy |M«tr. p. 
344. xov' rSij^crti^pHc^yriifMtffi xcAoS^ f$ccvrSlp$^^pfmit* 

lati vocat gradus feii rugas f a(ati equorujti. . ^ ... V 
mmbrancnn} . Oiurafi mprbi. ponit Aoftef c. feq. feft. g, 
im, fed plttres.4^frtus p. 245^ 11« w^o^. ^«jj^Sd^ 
^o^y ofojSAfv irXMymfy iin(popxv eufua-o^ ry lA^viyyi^ X^^^i 
rafipLtritiTiv fftc rdg ^^^^^, ^»^ cufiaywyaii^ (p«i;Xory«# vdU(» 
w. Hipc reifte^Cefnt?r vulgatam mptti prifiiniejknitati^ 
^up corrige volui t Metiinga a Cael. Aurel. Aput. £L ^ 4iv»: 
mrsf^ appellari id^m mpiiutt. ' Lpcu^ eft: dtkmc edori 
penetroHdo^ mfPfiranas inurit et tanqi$afnacr4 co^i^riMnkocu^ 
tosfit mmtes inflammai.. 

Cap. XU*. y((tj[lmtes} Ita fuadente avftoritate S- M. et 

Hippiatncqrum poftea. taudaodorum correxi viilgatam:y!{^ 

fyos , Jlantes dwricutai dicunt vel micantes, 

y.et^captum']:. £f le^one S, 119. malim et captum mfi 

temiHr,0ugiqj),jparietibi^ ,Hipplatr. p. ^. 

rki^ ripmik ik[ n^^^i^^^ P» .^45^ 94 iif^ukftfi ir^ar/rrlri 

^tV vifstffMi. / .^ 

5. iu/amamij u e. fayofcj^i. Sed in Hipphtr. p. 
345. eft; ^p/i^n^ crifff»rU\ /tqfiNmc mripptmrPQ ifhu fiU 

f«c (jA^ vrf^^^i s?! pro T^Hqui.^ ^Airwripfiu, 

vAfM^oTxt^Kf ' Ttrfo^mi^ pLuneimnS. 

7. con.. I 



48 ! / OOHtJllEIITftim tw 

tiif i^tMlic«)il«cdpitliilic. * * /^ '^* ' ;* 

6. fijbitafil qaod repeKes. ttfra c: tzifi. '!ftcD mmt$ 
iOtfi^^^cms.-^ ^ . . ^' .% '.; 

^f^hi^^teeiderity ckRofiuitem^fttriae^t^ij^ -P^tetez 
cap. aj. feft. 4. durititm carni'^baeopp6iiik'4.^6« ^ 
#raeo^ Wj^M^.^ p. ^370. diniem iiffeebttt tiJ^^ vldetur 
Samb. libri m^ro;o, . ' * '' 

;' • t^mfmmfiic. potSlMmY ?tt ex tdterp \6c6\ rbl thua 
MriMm-, ^d^geiMa enft fiklgata: HAieris coUgrhm, fm 

f . Jii^iiMai} Vt)t ftnmh idE ^ei^tntm. tixfra «naple* 
roticum mf?^itk€>rtttim adhfbet.] 

^. fiklo^tf^fiiiMr} Anifiiit^ftiifdfmm^ 

Caj). XIV. dtapericuK},, Malim p^Haih. • 
•" •" J^' ir«rft%JH(?m] ^rtehi aqrj;? tuf^riofftda . eaiiSlagi- 
Heam tOtrfm./ " 

2: tofmijfmra'] Breiriter Hlpptah*. p* 60 ef^iJ ffv^i- 

^'pmrU — a ^ li^ riii/ dbKarf^X.oy ivriAiifmi. ^vxBpSc 7*p v»* 
fiyyirUfS^tiiroc. "^ " ' 

4. MP f!r i^/df-^] Hippiatrica 1^.63. riv-nvov rS «nV 
i^^^pftVESd-^ tSfilfifouQ eic fiay&tv ipLxl^ ri ^y *c^ vfo nv- 
tiov ri "rit^ irot nc^Sf^^, fjcjjrt iyiov iynad/votv fikai^ 7 
^ovoif itiasf^fUtiil nuStifttvrn im rffiyys ircaXi jxdkiuaivh 
tfov udfvioif iwXta^iv cic rS Sj; iyu/3ftX^ vforhfmf rSro iro- 
M^S^* ftriroi/ M ro aXii^dfm elg ro .«« ijnftSvoff ff^ yuxrl, 
rjf di 1« A.f iMirMvrXei vtart ^^fpLf xof pirf^ &h ^ -iyiMfij. 
£x qutbus apertum ett, h. 1. melU^mentiooem e^^cidiiTe; et 
praeftare leftic^em libri Saml)uci fic corroftam: mUro d 
mqua welleque infutules et fic infufam vna noSe intra aurm 
mcfneri patieris. 

* Cap« XVI* JPJaigcoriafis} Aretaeus Capp. Diutv. mor- 
bor. L Y.jiGerfero laudatus: ueifif im roToi o^^mkfuiiki iro^ 
^iafOQ {uof^)* %ai yif inxiorof xo/l^ i^ fiiys^oCf mvrn «-A^- 
ruKOf^ ifmfm^OjfiMV* otrmf ^6i -fvvmofBrmf ic }u»^¥ 7- uifii, 
outh (P^/uiv yv f^ fioif&fmiv iyoi «iNAdim^. vbi n^ plura ez« 
ciderunt, ab. viu loquendi jolaiie receffit Aretaeoa. Reliqui 
enim medici velut Pauln^ jll. oa» it Cil&ia 6> c.6« aay4rialia 

Yocanc, 



4tyifg^i* ApfyytiM teimr vnam ifkemqiie vitiiimpro icd 
^fmMtkWm tiy i i i Hhi mj» m f k^pn^ v^catv eaiide«iqtte ei ca-« 
fm^^iMtet^^mu^l^ Cputni 

ApffttM^^piim^ ^iftiogait nomiiie et m&i^o^\ ntionep 
qiuis cum Eomelo Vegetius confiindere videtan Parotidum 
moriipm lldi^^ <0eniiaiM^a$.Gibfoa T% L p. 344» 

' jtfiii^g<tt&i^N^ Iti tum Siado mtlai> quam qood edii^ 
taBtimfftftt9t vitiolam /rMgwria. Corb. liber firanguUim^ 
^tit^^jStrawutkM^jiipan^^ qoie .funt &omim 

reMrtiora eiasdem nof bi. lordanus cap. 4, ^Mftnmg^jane^ 
Son»mimmi ail!tt^wanet9U tie mq/conoittratl cdio e,eicapm 
Jgm^tmtie do k m/mUe -^ Im qval infirmitd m vmtgar.e.j€ 
ddmmlkVuhU. (^uiboa fece ikiiiliA Crefcentioa IX. i6.d!r 
^am^fiimmftrmmgulioni^: Suni et^mliaeltdiqmoi^lamdnlme drsm 
jtapmt equif quarum aliq^uaeJubgtUtmt. lo reliquis pau» 
]uni;«dteef!r8s abit^ nec glandiilas vuhk m>mina|t. Sciiicet 
. itf Itwioo lordano wcicfit initittm oapids de viuoiis^ quod 
Indel pu^; poit morbom Oranguilionis coilocatt' quodqoe 
«cfcri[^ t^drbotenusQrefcenthis iX..cap» iff^dewiDrbovite^ 
• tanm^ ^.>«ft: Sfma et miiae giamiylae^ quae mq/iuuiurdfUet 
«ajwf «i AffiMp M vUraque pmrte maxiUarwm. --' et haec of* 
gfi/^eh vocmtur vmnkie. L. Rnfius cap. 63. de lo ftrangui^ 
gSmm: Nq/cono circa id gota certe glanduk cke fareno tauH 
fidmtti eS ^carmei rt alcuni kclifdnfmnp irmnchedi cmualti^ 
mlamftrmmgidgliont: queJU ahbrmmcano in mmdo la gola etcw 
Is ^tldr gmae giandolas . a. parotidibus difttngfiit De hk 
€o:^^dilevlvok;: NmJconaeertegtaMduleirmUtoltotlk 
teftm ^ et i quefto worbo cltiamato % morbiiH v le.viuotei 
Alhertas.M. p.^^^ftrmi^nam€t Ene capitis^nnBirf/iafif 
mtmti^ imlU {^andaiafum' mentione ^fta^i Sed ibidem e^ t 
imimm oqmms^ tmbormns iujirmtate frequemt^ Jnisra XIL dies 
liwfff rT w mmwtfmm trmftbit^€t tuns f^clitdbOur. To« 
tnawputaUandefMmsladim videtur. Sa Imrdano ftran^ 
gmUhmsmL CiaUice ^fiarmmguHlm vocat Cangios^ j Videamus 
etiMi obster^le vmolis.glaaduli8» lofdaaus.igitnrc.^ 16. de 
ftiaiditete capikiafie aici qmetle Tgkmidote simficluammno vi^ 
dMmiftm ftmtmfimdmtmmemts mfirm tl colo^ei cdpojbto k 
wHPHrr' irM-rnrfTnTnf '- \yi..2^.gk»ndutassiummmlMevocmn'^ 
imrisxiJUmt^mtsr adkmst capmt Jmb mdsailtimii cfieAiL. Ru^ 
fiaftxap^.^4.in eodem vitio viuok nommat; hmk vero vel 
j^rrettie in crarinm vilio appellat ci^. xi 5- «t cnra eo mwlas 
Albmttxm AL.. jL aaa fu (obmna 1. Galti vimolas vocant 

D a avivcs, 



(|itiffimuin*Gale4ii iand^t MorgigHi ^diierC aniktcriA^i^ 
]^ cfiuiktU,if%^ptf^(iA^^K jH^f^pjtf^qtp. 49» «^^iAS^t j^ 

^ Cap.XXn: ojplagifti^ ' ajilStedfu^ cottnSMBat^l 
itrrrw&tt: Oflil^Aehi inftl^VI. (vulgo IV.) <2.*3. oflliU 
Bfem tJteefe vMetiTr. ' -' * ' • " " -^ ' ' '^'' ' * 
•<• ' Q/mratirath^Mis] ftptbS.MJaWii cutls mterpwtitan 
• iapidlk ttfprt^ej Sxmbiyt. tApftHs taltis. forte cioWtfi. 
Sladus coniicietat lepidis cypriae. 
' • g. J^» j/ 3 • Ecce Hippratric* i^lif^. '^fn Sfih/ct& |s*07^ 
^pSc» y«V^ ^^ f/oTi^v Ivat piXiro^ fotpScs iiytoL we^ 
catc Xf^* Vnde vulgatum gariofili coirexi. Ni^ef fiifira Vl. 
^ulgo IV.).^8' «P^ idem femi^dinm hAet, fed virii 'fextarits 
4^ garioflor^ (extarium vmuii^ meUis.vncias 4. ponit vbi 
i^ette Gefii^ emcn^auit^i^rijtom, yi^^y xf»rS^ in^rpre« 
tatus. Huius tamen ioci non meminerat tum! 
.^.. iO.'i»*aiKf«tKr] Fere eadem habet Colaoi^lia YL' 53. 
Ijt Hippiatr. p. 47. 

-: fwpi^ ««^C^«] Columella paflinacae a^e/Hs, ^iiod 
ex vi^getio corrigi malebat Pontedera.. Sed Ibiddcili; Ve« 
getium effe corrigendum ex Columelfa. At numi. d^om 
video, in Hipp. p. ^7» eflfe tiypi$aTtL^vXiy8 ^ifj^ nftttp^tiivH 
IC^ ifvoyhaccfn x^^ fki^ri arrm^ »1^ X9^ • ''" 1 

12. marrubii} Infra\yi. tvalgp IV*) 9li.:^:1M6M 
fnifrrhae, fed male pro gummi eft cymini^ ex AetiQTerirab.lL 
Serm.4. c. 113. Celfo VI, 6. feift. 3. et Scrlboftidt^fili^r 36. 
monente Morgagni IV. 1 6. \ '\ ^"^' 

Cap. XXni.,ft$^umae f^^pofohdes^ QttN^.4«u»c^ (e^ 
quuntor paffiones v^ue fnl.^ap». 2%.SynMfimu^^^ ym. kn 
^ademqoe caaTa 'm g{An4u}ift ata)>mdtB(ii.id«ti|lfifaM>f^ 
notam ad Columellam Va. d^ io. £ j^.lkiM/Mwatitetli- 
«ndum erit/ Primo graecMti videaiws. , • Apfyfbis tgilii^i& 
Hippiatr. p- 6a.,£arotidw.i¥ffejaitj )o%Mw«ki.v^ o^- 
dco-MAv T?c x«(p«A% «icj/T5,r^4g|^pA*.-pr<K|^^,i»V;;5^ ^n^p^ 
iJKw/. Contra «i^iir^MAH. 4iciy fiom^ t«Ua^:t|im0CvocDiiptt 
<y<P«W. ^#^.ag« ^t /f.S^, i^i )Vtr-ftpiiia «ec^ miKiMiacare 
nec.bibere ppffit, 4iiigua'irt!|«flfeftftt..propfnd«w et liaida, 
et faliua profluat Quae cum cura vitii jD«p«ti(iftJlieucieft 
p. 61 et ^fe W. mai«%ar«toJ«Jlituf , ^i^nQSb^mem^ 
plo Apfyrti coniunxerat. £umelu« ibidem ^ (^•'^toiiiungii 



VEorrii i^&m cAR^xm. i^r 

ayiff&^t* Apfyptm ipimr vnoa idemqtte vidiiiii pro icci 
tftw#fitatg'y iHMi i tM y i 'm tufk 3p M vieae> eaiiile«iqoe ei ca-» 
wB^&fldMbct^iMHUiAtei; 4]i.capte' tradit Vegctiiu. Cputm 
Apffrta^^f»img*4iSLiaguit noniine 6t mtdeQdi rationa^ 
quas cuni Eamelo Vegetius confnndere videtor. Parotiduni 
«drhimi Jl^lijllHUM j^^ feriiia^icos Gibfoii Ti h p. 344. 
gMjkeht vpcat . , 

Jtmdigukakiie ] tta icum Slado maiai> quam qood ediA> 
tnr:«pette vitioiamj^iMigiirta. . Corb, liher firangmUa^ 
Goih.firaagnliam etj/irafigulkm^mkBbeti qope funt nomimi 
recentiora eiusdem morbi. lordanus cap. ^sdftftraagQJpm^ 
Sona mkmu aknigianthk €ki mq^amo,tratl,c<ao e,eicapm 
fiito iutte do k fkaJbeUe "^ Im qual ii^irmitd m vmigareiji 
thimmmlewMi* Qaiboa fereinnilia Crelcentias IX. 16. tb 
xuralmmftrmtigulkm&z Smtet^Mliae.idiquo^glaMdmlaecirM 
£a/mt equi, quarum ali(pfae Jitb. gtUture. In reliqais pao^ 
^oin dioerrnsabit» nec giandalas vidole nomin^ti Scilicet 

. in ItaUco lordano «xttdit initiam capitis d^viuoliSf quodl 
Index p^9. poft morbom. ftrangaillonis xollocat^' quodqae 
«xfcripiGt verbotenuB Qreicentius iX..cap» if^^ieftiorbovam»' 

' tarum, 'vb( ^ : 9mU et aiiae glandfdae^ quat fMfemdurifitet 
€apu^tt €olhau fyk vtraque parte fnafciliarum. '*- ft haec ar* 
griiudo vocmtur vmmkiA L. Rnfiua cap. 63. de lo ftrangui^ 
gtiofi^: Nqfcofio circa id gola certe glanduk cke pareno taiUi 
feziitti di carue^ tt aJmfd k^cHdmmnp itancme di caualiip 
cUcuifi ftrmmffuiglionri quefti ahbremcafio in modo k^ gola etc^ 
Is igitiir gnlae giandttias.a. parotidibas diftingoit. De liia 
cap. 62U de /« vivak: Nmjcoua eerte ghmdule tra U toltdifk 
tefta -^ et i qtufto morbo chiamato i morbUH v k.vivobi 
AUtertos M. p.at2iftrmu^ifmm et fine ckpitvAJinn^iliam 
voc^tii solla f^ndaiarum' mentione %fta«i Sed ibtdem eS; t 
M kme aqumsi kibormms kifirwUctte frequeuMr ifdjra XIL dies 
maHtfmia im morfteUam trauftbit^it tume pirictitabitur. To« 
tQm^capmt-aUonde .tninslatum videtur. £x lerdaoo ftran^ 
gmUtomm QuUic^ JEftrmmguUkm- vocat, Cangiosd j Videamus 
etiain obiter^ie vioolis.gniQduliSk lordanus.igitnr c 16. de 
fir^iiate capikia iie aat i qmelk yiimhk eh& ficluaimano vi^ 
eiolejki fiigatei/umckUammte ie^a tl cok ^t el capajbta k 
nm^i viMfCmfimntias IX.^ 25. gkmduku qum mdnei/oom^ 
tm^ exijltmitm mter eolkmtt €aimtJmb.mkmUi^ cSed.L. Ru» 
fin^cap..^. in eodem vitio viuoie nominat; hiuk vero vel 

fitrmccitm crarinm vitio appellat c^. 115. et cnm «o mtUas 
illiiertu4 M...p. aaa |U (oiomna 1. GaUi vimokis vocant 

D a avivcs^ 



Iboi venit . • •• /*' • -'j- -i. .-. .,w4..» 

' a.expraictufi(mili lfarciQ:ft»]im^»iljia^^ (lerte 

Apfyrtus aliter; caust entm^ nedigitat iawnitrgW;.!»^ 

c. . Cap« XXiy. ^Mduk$y ItfiXH^t^tVlimrl flomiae 
vocari^ monui ante ex Eumelo. 'PecuUariter ApfyvbM X#! 
ijfitpii$9v AiJ^tBoii.iu Hippiatr^ p. 65>} vbi iblm eiifeifi^nem 
probat. Sitmnex.fais indagare licei^itj^ii^ttfiimfiW^ 

^Xf*' ^^ iicifif(iy%if xofi inJiirvfix. . TiieomjguKftus vero 1^.69^ 

'gatf chinirgiam {ettexfeftionem adhibenjam efle. h efym 
in capifcis Infcriptione T$fi xoifiSm lu^ wu^&pJcnL liahet 
jBohiunJtim. Britanni hunc morbum StrmgkSf GiWbn gec- 
-manicoff Striinge vocat , T. I. p. 9 3 1 . 

ptt/iif ] Hippiatrica ^am teftantur» pulIiahitiicinQr- 
bnm familiarem^ e{&; qu6d conftat ettaminhumano gene-. 
re^ glanduisram morbi& hofum aetatem iuaenilemi et pue- 
^dlem ad aanos.pnbertAtis efTe obnoxiam. Obrb. le^ 
fotlis .potuit. ex toUis^ u eu tQBjBilae^ nafei. Supra S. 10. 
^vuigo I. 3gi> AiolUmM et gkmduHs tt c^teriis' kumor trit 
sanMms et vi/iqfiiSr ex quo emnit/aftbOmn ei femcim prai' 
fwUioei fynanche* 

in morbum tranjami^i Infnt IIR (vulgo IIO 30- t.f(iHh 
ceus narium mucor a gtantbUis ferfit » quae celeriar aut » 
mendae fimt , aui ferro cnrandae , ^ ne 'xonHeriantwr in m^ 

' inm^ Morbum Jiunc Albertua inorueUam, L. Rufius mor- 
bilH vocare videntur. ' » • ... 

. < iaaer maxWmsl Praeter parotides:.et fcropbdaa feu 
glanduhis videp in i|prborum caufis- et pmefocatione jne* 
morari etiam phures glanduias, quae Mfeio.aaimteaedem 

^ inteiUgeodae: Ita poft viuolas et ftratigidiQiiem.Snfi|isci|v 
64. traaatsh/ male imbaccaj vbi eft: tmviensatkfMkids 
nqfcone in baeoa al cauaUo certi tumori v glahcUeimi^t 
groffe qmmto arman4bdt elifiringhona etd I<>niatt6s c. 18* 
enal de boctd^ voeat» aiddens: i^rndtd die idfuijfim a teei^ 
giandpk ionghe a modo mandoie ento da.iutte duek me^ 
^uod CaputomifitCreicentia^, qiii IX..c;.i3.foperfltttttt^ 
eamium,^ quae nafcuntur .inter corinm et camest dici ait 
¥Qlgariter glandoha fiue teihidines fiue fctophnhs, qa^ 
dufta funt verbotenus ex lordano cap. -61. eademque, bi 

liu(ftiora habet Rufius cap« 139. qui.geD«sacl ait ac.vitiora 
. . /. * ali- 



VEGE-WI LIBi ra. CAP. XXV. XXVL Ji 

iMfk' nttMte^f ta 4wiRn mliqaeiii oongiefbi. ' Vere igittin 

gtadiibMf»no«Mfaiiottnierentur. • : 

fk^') lidtigi^ ptcr /i^Mito inatebat; StA picuia 

<orf^mfi\ ttaAKMto^mbUirlv «iblKiV ^idi interpre^. 

miirGeAief.' '.ti- * * «^ : 

>i>t»^ n# laMb^tMrl &net eti«pi ApiVftiM: ^X«Wt^ 

fhi9f4fihu6jf'liktii^ '^r r .^ 

jl ^ranwr^/ini^ir Ita refte h. t ebrpttcit Mbpgagnf IV^ 
7. qni fmi^tare «idtit ad^hoc papot pevtincpe , quae viifgb in 
fe^lionefli 9. «apkit fcqoeQtis reieJbi et dfanira a feo locd 
ief^etattv. . fdctti Ivn nonaefat: virdotiiuff in marg^nelibrl 
hibitein&, iliiqliievin -fiiam looini ftftionemhan^terdai» 
rediDit.'^ ... c, ;• 1 ' -v .' « ' -* - ^- -• , 1 - .-- 
* JLj^S PfiAitai94. f.77. Lytio finiart ai^etiam tontoai^ 

Oap. XXV. puUari^ Hippiatrica p. 301. T<)i^r«c djrS 
tifAUwf nd/tv^vrocQ,' cufiet — kifi^WB^ x«y r» Hkat utv* 
riad^^ x/^fft/f 9 2r« T* 2^ri uftirptfie. * Qelfus VL ij-^iPirf 
^^/afr> ii^erduf^,:tuxta dtntes in gingiuis tubercula quaedam 
QborirfdoUntiift votpiikf(itfc Graeci vocaiit. :iirit)^lifiq GgpiSjssaxi^ 
fuperibreTcenteni 'gingiuaruin ex luHarDim^tiQQe ca|rnen;i; 
docente Cornario ad Galenum 4e CompoC Medic, p.* 

metiii/.- ",:' ' ," .. ...;..''. '., A 

.(*ip. XXVL t De oolfyrio fiftnlarir^f. infra VI. <viilgo^. 
IV.) 16. inprimis verofupra c. 13. vbi eafdem mbat inti^grib« 
1%, moio manQa legonltar. v 

fi^fdatis] tinia curae* fiAaiaran» iimilta jeiV qnam fP^ 
mo iooo . pofoit.iiippooraites p. 884. eil. ^Toeiii , vfcii ' pri^ 
mam dlii caulem caa^odK (fvffiyy% fiftatae imiere, 4einde 
pdfarinnv d^hiitiim in ««ris flore et iuroo tlthymati^ iilo 
tradocere iet extra£ko cauti fubticere tit iiftatam inbet If) 
aiiprai.indoBe ^iiilieahia: iiiapiiciter «radludtiir «t vtrtnque 
ailigatnr;qtiam folam fere ralsDhem in htiniino norpore pro- 
batwQtaipeiv Ligalurae rationem non fatis accurate docuit 
Vegetii& Pcffitfnvn Uippocratis ad htmc vfuni habent Hip- 
piatr. p. 270. faftMm ex aeria flore etim aeeto, aut ex cucu^» 
meris agrdlat et titlrymltflicco. €!aitodift mtioneni limpH-^ 
ciffimaM faaliea cap; tfj^ f.^ 14. 

3. mtiff'] Conpanto loco gemino infra VI. (vulgo 
IV.) 16. imno oompo^tioQepi egr^gie enendauit Morgagni 

D 3 IV. 



54 . CaMMENTARIi: ADl 




£iam 7. ii9m iatiUmrae vntiam A «bi/rJtfr^tMaOT4««tipri|ft 
Jkmuncuiin. Sed wrifeulq» *g «i iiMi wi feC>Mi»;gfe»Ve> 
gedo. Pro «yiffiiit malehtt etiam gwmmiin 'V.^kgMtfLinl^ 
^iHs carre^lt^G0tt^.wji*mdeams tBbi/b ^JMAtl : (»• 
tis emm lapis vrgndo liiymBfi- ^Wiiiiai ^^SjC jfe HttBfcJt^ 

bmgo cmktraa. ChaloiteaiihiMicdffo^lBitM ti^ 
licum, vnde v^reg- metaMuigt.atorpeiS^sMM^^. l iDfc tf ft^ 
Ajtto-AIaun, extrahebAot, doctitilf Bfdeouinii i»; pdbr* 
Alotiiim» p. iga vepC<gef«k • Qdte itiDe opUoMt^fOD* 
firnmt looua ,Aelii Boseti miSipamuismiifmftHi^ 
lohalme • Booa *ckB'*Seorbtttx)L«. VeroiMeit?6i. p^ 

ffuitur a cruda feu tSfi^, . lajnafgine F^lu-icye^ei^^ vir 
«bftai oontecerat chflUfbis^ Cejerufti |w6fgijjpit' ' 
lubfet Celfam V. 28^. f. li. ifeeni c. 6 et 7., Catti] 
jnffa .hwdanda p. r^o. caHbetattra^fiftiiliSi^in' , ^ . ^ 
iwentt? acjerrjniis tbttendam eflb;' eain fenim fpito^Jbgft' 
quatn' fthiel Vta adBaentls QbftfuS^t&erXt, 'sblte et^HP^ 
p^rftnnri to!^ Ilgatura. ^ • ^ '^JL . 

'jytingat^ioli ^rithiB ndihrniuit ti^hiliS IWW 
6. 4. et h. I. reftituit cum lo. A. Fabrieio Gefli^VriNfa^ 

{;agiH IV. ia> Idetn itamem ^tdetitr mdiUoJUa GelfirVHL a* 
%}^%f^mliVl^.qfX - c, . • ni ' 

jrawfirij ^ fenrumpendasi ItaifiBr^fl proyrign— ^if^ 
^te^ 'ilDteUtgiintur, quee inilippiatriciirp. 270. JMilrWM 
•f^« «ticuntttP^ iSed; pauca de fiftiiBsibiithttldlUv^stfea»» 
teria foi^ adhjtentun ,^^t "! > > * - tu-^- 

.i$<p</ mtiiiu^]>' Hatio eMdemi^rtiioiiem m.itfMtao 
corpore reliquis i^raAfert egregitit CaraperinHiAoriftrhniBi 
curatioiiia Oper.;;Jllitior. ¥oL fl.ip.ffff £19. ¥hi wMtBidt* 
fiiflimum hituit Juo Vegetti Ioea«z . > * • ^ 4.1. 

Cap. XXVIIK famces ei capat^if Legef ^ajraf «filQl^hMn 
tii^^Mtf. Hippiatrica PL64 e^6>5. haeo eftde» de ajB l ui che 
tradum» fed podoiiiftmenfiifam iioaaddiiot. . Sqtndl. la 
(vulgo I^ 38»> ^a^Mitia et glanditka H drttriiaimmor mat 
candidas ei vfjcofus , ex quo enemt' faftiilinm ti fnutimm frm^ 
focatio et JynanAi^ Neitio an fit hoc matHleioccm lordant 
cap» i9» et Rufii ctp^ 64* de quo fiyga adwonuL Origi* 

nem 



vEGETnxm ia-cJAp.X5cxr;i-xxxvi. 55 

noattiditt- .''••'i>j- ».».'- . •.«:-• • - • ^ i ./; /:••; > . : 
ptmt"^ iife^pif)suim ^ffi^fJic^fi^'^ > Qap^ pqrronun oihit- 

mnti^ «MMi^^ ibidetnt 

pfltftffei' i k tt p l fe i te rafAiwy api»eifatlfe v; «• > » Al 

jn 9Mf3 Men&rae ratio oum' reliqaili^ deeftin Hip. 
plaWds.-* '*i'^' '*"* "' ' •- v! .-T • • ,- .; :' \- <'' ,^ .- 

(i i!fSririiM8)mf} «Iftiite^nrl^^ ad^jfbief» captti$. efmTHt 
S. II; tH^<«4iOPtiM^fM]laaM4ikMiirfii^^i^ Si- 

mili ftre raticme Alilertus p. ai9.'ftningulii|iiifi e^ ftigidt- 
tate ap^ftyel^tDfi|:iicc;a.4?r*aniri^^ fii^«ii^atiMe« 

C«p.XXXI. £afj^iMi ~ ftf^j ItfcHippiatrici?p..30f* 
duorQm aufb^rum c^edta exfbtfit' Hippoorates gallara eum 
vino nigro deCoifait^ et ceataimb:taK> prOxgrariati puluere 
\tfti^jr magoDiu^ Mn. cum meilelaettigatani linguae vino 
elotae imponit. Aiiter lordanus Siifu& cap» ig. p. ig. et 
Lor.KufittscaB.?^. p:'2S/ / ' \.. • » 

Cap» XX)OI. loctttametital (iraece (purvix ^lcuntur. 

Cap. XXX3V. corruptajitj 'Hippiatrfca p'. 304. arau 
^Twii^ t5v piifSjv ^iff9^ etc^Vnde fprtafle h. 1. legen- 
imfttptamtferrnptafumt* 

/pongiam^ m^Troitfioy fisr^ t^n^ xoil jikevgiiXi^uvafr^ 
hkrli^ Sjtrcv «iW4 2 rfttvfj^ yivTiratf». 

^ linterdum^ Haec yi^ue ad^tinemcum capite (^quentl 
P^itaieai ad vnum idemqiie argumentum , deunguine ex 
yt&a aiinio fluec^ reftlnguendo; igiturcompingenda. erant 
invnum Caput. 

Capr XXXVI. CQtidianusX Pelagonius in Hipplatrici^ 
P> 398« ci ra/v0i/ <^fii^,ii»yy^^ Ha^mf Ma^TifiLBfafifg iau 
^^.tUtQ nmj iihf i^i ^xvKcv, m ih xoLxirefOLi ivovretf ho^ 
^•^vxmpdf ~ Trv^ft^H&aif ii uaj hswral dwi ^fof^4 vo^oig 
^^*'iut rSfo nfisr^ rpomfpuuvovrotf Xiftapwrspoif ik nctlf 
^«^fifciC hi ^ ^ m^ i fiovog dvaieiMntovTttf vtmvirspof ii in 
tSv jho^ifKSv Kotripxovrotf, Vnde fufpicor, verba EoerU' 
f^ns -m, ndh^enddk curatio ejt efle ineptum additamentum» 
qaod mate anteeedentia repetit. Igitur inctufi; oifi veliA 
verba indicat f^em ita kmgere fuperioribus prorfif iniuriatH 
« iodicat febrent. Refte Gefner viderat, viti^fo verbo lepti- 

D 4 perifis 




.....ifiimml jH)i^£ivAM4wiab44itj 

mm^ ki*e9M*ir«(u4>^iw^ m 

lord^xuMtSufwok if# cjfm$H9p. JU Jfaigni 4».ff(Uifc<t»#i *» 

reftius. De MTbo Omm id4»^MM<^ 

a./ii«tfir^ SiipraH.io.c9*M<TOlip^L,46^J^ 

oiarjjBie otferiM^ Vnde^ Tt ex ij^ ypi d iB n te^ *W^ 
Vefbn ie(u>^ln$^s efj^- vitloAd -■ ^**' ' ' ifc-. 

twiqmibri^ Idem reittedlum Doftiit ColaDi? VK^ 

'Cap. XXX Vni. phmbeHm futdratmid ^Mft^>^ 

Cap.XXXIX. fideraiuml Cofnpara iidfe^ttl 
Ba infra y^ J4, jy. (vulgo ni. 35. 3,6.) ibiape p"^ 

vfijui*aa ndtpi\ Itai ftmper equoinNlMm 
IfH labr^ njQda demiffw attrahere aqaiitt.' i^ 
Hiftoire naturelle Tom. VH. P. 11. qol iofle 
tamd^Qjibat* Spd reae i^aait etiamBi 
^iiitii p, rgg. viriH» iUuftreiil a vero abe) _ 
pariter vt afinum efmulum labris deiiufli& moifoi 
*qtilim.' I^Jinius $. £ ^^ quo quis acrior %qw|«^/bl 
^rbfuodiui^ Dares merglt. vnde Solihus ci^ 45. " 
lit cflm diftia Vegetio *; ^tfl f liWi ppi 



oene conuenit c^.^ .-^ , .^ '«^— ^i.. 

^nhir etSam Britinni bodieque„ tcft^ Beb^iiseR "^" 

«i.\ )C«*V XL..^ fcnKw] Vuig^kiefi* *i^^ ««rf C*' 
fWfx tepai^iftD /apralj^j^ rPoflis.etiain4if«w* 

%.bifi^cml Suprain.(vjjAw»Jt)'A»i«»»^«rf>^?^ 
gulioneiBqae rumpfis et arteri^ praecida»; hoc e&im vitte 
fnf rici(|l|m M^erre fCHifMeaM:. Gelber btfurcttKft interpre^^ 
t^r vei»8rui^,Qmi?¥^ipMilb^i'BW^l VoqMim won 











ii|ii)*ftMdottiii.D0eiii4^ vbl Aiittte 

€faL«iMiunnAtiigHwk ikpriiiinittyficttilg H laqum («pQi 

iimi<fc<toivt<|iyt».TiitlifciHii ilil;inli»ri»i )»aiftMft jpfooe, 
Cotsnmi ntks&si^ViffrifiblMUav^ vidmit ^m Gefii#. 
^ M gpifQI HJMi^^'» vAde ««Hijiui p^.poi|ii imtabal, 
Aoaiii^^M^ l^ «MilMktflt VflKetti^ <iiiM4iJbei' Ga. 
thaajli )Q#e»it|!«iliimptli^^ petf-^ 

^WWrfBJ» m t f^y I^V fBipjGwefi vA^dSiiilysimrtppellaBt» 
videfafraad capu47. * «•- v • 

cQza^ ^7<, lllf^a^^/^qar^^ ammgu et rrgiK 

leffiot» fiMJSaoiikaci IbcQm ita conftitua: regulas obagt- 
wtt itiii fen i r f «arfiior 4miii$ iat4s, tim ohUHtas^aUiga^ 
to 0mi0mi9rGm mijKite^. aOt fi vdl^ uiterrerta verim 
ii»iM9ifit H^iHs 4atas sMgukis^ «n v^ MiiMiufeff >4. 
^Jti^^ffT iffgulas aUigataset kmas cmmepm, stlkmsmt^ 

Jl. Etiain iift aiteni meAodo AplVrtiis iab^t 
V^a t^ei ndi S^aiff tk r^ TifUpa4 tiM mrov j ^Xf^ 
iy dr^Skmam ^ wifKau§(i) uai^^ S/Iioiri J^^ ^s^ 

i afMamm ^i ^m ^ i^oM», TlieoiiiiieAas aatem ter m 
Hs kkd sbf^fif^w e|«W(ik SimjUtdr fiiffiiidere pofiUt 

mmmmiritj Gefneri 4iiteroreMim9m ^iae e«e» 
drtiQiiig momm videa in varietate lectiQiiift pofitaoL I^ iiiiuli 
camiafiia.«^su 47. eft: ^sc ^mfus iadacaf^ ^ 

meal Ita 9e&» Gollu. vt leqQetttiai demotiftraiijt, ctfi 
Bon itttelUgP» qoam ob re^a vftiooe opiiiafit iniw metiboda 
Contra it altera eutis* perfbratBr % iKqiie poM ct vfl(io ioou«( 
baberciVtvQlimaeoeat Farte ^edaaa cxai4eniat< Simlfi 
tftmeai».eiinoap.47*inalagmateaii|vlkioi«»vtkln\ \ttm 
vero fiocaft €i ftmta. aftriogiti 

Cap. XUI^ malmukm} <3allta mokmdrs. Mrcett» 

Empirioo M^ 1$* baocm«laiidriofi,, L e. ieprofi^ Vide Can* 

gii Gloflar^ lat^ ^ h. v^ An eadem imimSrafia^^ h^9s^ 

. , DS *^ 






«t editloQe pfiiid|pi»: Pae BM ii i Ai lili^ : 

ibl Vcynpiniiritl m\kmmr.ifMm$ IriililiiJ 

lUSu mAmdmu uwmit >. «OfiUeflb :B^^iMitilfcib 

•tliedmm 4eSH^ti4iQriiftniiir9^ 

.rfgrnii. A4 e^Uam et cftudfte| wiftd | ftuuii 'i 

ift» ctp» 7%» D^ fc4Ait mat^pjgnati^^i^f^^ 

ndia coda M mmU^. tomnlte^ifiilii». 

^f. Vitf^ Medipiiie yitht\ximi^B^.iBkf^'f^^ 

S. Itt. ahMifinum it^lkm*fi§^ ^fi^JKmimmS' 

. •' • 3,- i«wiflj!lft3 ' pbigftm i)W*nlilR»«iw'f "^* * 
interpretataf Gefner/ • • f 

'-'' ^^C^. jrtm^Sfif^tfi] ^ ' ]^eri(»gr '^ ^^ 
terfKtla dixit Amobius contra Gehtes'6.*"^**; 
Gefner. Nofter.pro colleftioiie vitio(ki*t ^ 
«?tikm*m. ^vulg6'n0 55. 4. vhr |^4itee Ift t^^_, _ 

d. epapkoirsfis] Pelagonius: r^i^hMs^^ 
mdtSy..TiTm dvim^ f§ mfim» Ite9«nb;viiter |M 

mfw rtmm(^.^jimtmikm» httfmiimfMim^imA^ .^ 
3. mUiatmr tn pHmamy, firtaitts' PdoioiiWipfci 

««/«TtfT^Vy n^hufi^ffdrof jui) ir^K H^ 'rfofiah^2ari0f^ 

ICfl^^QWfntT^nf^ii^ \ .-'• y i «•; > . . ^".t>;al|ft ' 

4«)i:aiN^i^nm9^ Pdagoeias: iMrpfrmt^^9ip0nt*^ 

i#i^ .Aoftif!(i^«n^'tsriir« awrra. »<fw p^Jc^mirSrmf^ mi\ ip !$^W ^ 

.Im40^ rffimrmfminoJm^:vVixi^ ty w| < w ifcr^e<>r^ 

l^a9m.«?:6eia4eJt«getufaimin ^fageti<ig,g«tf il if ^ w iwii iii <»• 
i(iY(7« . . Poftea diftii^lio vulgaris : imi^ifiea^ifjln^fofino» 
mulanda erat | qnod fed. Denique tie&,e*mnMemt G^fn^ 
^» ^4ls«re V«idibif{unEi>}HiAtof»>fitt«^ 
Stmt}emV€Oft«e^fMv/im .iftfne «dhilM^ \Ee0C^ Ifi ^nlgo W 
aa. £ 3. vt>i infiatitoem vocatw . . . :. 1 . i ./;. 



VEGETIILlItm.CJlP..3DtiaXLVIL ^^ 

flawfuiU] Htt0c omifit Pelagonm»/ quifeU^ • 

rliih lifmntkisfm tfftfi rmf. nirwi Vmfo patet» led^obeiii 
lihri Sambeci .eflEe ifltegriGa^eoii • « 

6.«Wj(wpf«ir«Mv} OlcNMD^mnfifrPelwDttittapw^aqiii 
deiacqm tiirK «xiUaS JlArfQiy pdm» vtrpu re «^kSv. . 

7. ed roifaiMr} felagoittQs^? A^il^imf mk^ ff «i/t^ 

Vnde pate^ iL^k legendiim ji «e» progtfferk^ ^ 

g. taiUMv] . Apryrtus p. 84^ KspnntrSv iWHfufm rer id^ 

pocrates itud. p. 8<. e rpoi^^ ei^ rd KiufforS^mi ^ ;Hi wvai 
ya 7iv3fttx^^ ^»^ ivijfifein^amtKoQfiu ik -mimmoL^vm 

wT4(pf|ifTe^ liiv^ • . .. j . ..... 

f3p'48. fe<L 2^ Tornayentum rotae peperit torculare, Ji» L 
i^eptiKQk Robim in tonneQto.GraecQrum» imrfoxivn<u 
vimas, Ced fliieiMai ab hoc vfu \'eter!nacio. Forte iittell^ 
im maohiim» qtmn CeHas habet de femore Inxato g. c. 20. 
«'iOfsiiiaft.fjtfMWto fo/v»<fihrr nmnbrum Juper fiammm ^ cm 
ob vtrdqu^ farte mxes fuuti eui quos hcAenmf illae Mgtmit 
^*"*, fi» K^ iit taroilaribus eouuerfi rumpere quoque 6 quis 
ffrjiwi^imkty non Joltm eoHendire neruos etmiufiulos pof 
juiit. P^tiam PaUadius L 20. i& inftrameiito torculariee cet- 
iae rotohg 'AooiiiHit. Rotam veterkiartorum omifik Gefiiers 
Ther.L L«. .Rotiiift infraiV. IT^ (volga IS; tg;) diHomi^ 
fi^ eS: phme diaerfa ab haiD madii&a^ 

Oi^ XLVH. .^M-a gam&am 1 H^atrica p. »97. S(<y« . 
7» i^wafio^uv ovfi^cuvei h^oeaHt» t5 ^oMifor dv "roi^; oirii. 
f^iO(C)Mf ip.mf»9^htK^ 3reMre6ereti Snvc* d& uwnxrirrtiv 
ec rd(^ro VftrafyA* xo^ nrAi iwpLtiVf ^rno^vir&rtS^vrdi. ¥f(u 
P^^reXeiuSiTt XanTcit»Pfixctec^ ua^ihalwf' Ji^rpi iuotvftt 

(f ro hs Hierocles hvemm^t^omft^ ne^ wnivuptivoi^) xd^ 
4i'72ur«c iiPtj^^bnm ni fyut ^fifeyfUvet neq no&Fttkeifi^vetv^ 
x«) rlimi/iyme <i»gufas) trfocrrtSivaf ffffe ue^ Hofieietv ik 
{^^ip^-pJfug -^ w> r^f&v if^ovro^etetfimeivrmiipdpete^ 5v 
^^ feui ^amei kimv im rpt^ u^ wiktv ieofiKeomr. et tettqun.^ 
quae paulo ibnft dioerTa et miims integr». Ceternrti verba* 
&miUs ^ SgMtmram pmBHtm dta«fii ietiiiiW MrrVr^o, 
\vulgottL»K)CK ^.-.^ ^- •••'^ ••- ^^r *** 

3« fa- 



iategrior» vbi bitiuuBi& pondas vocimoi^f/MKislllir. 

BkikMiiphnes] ea'dem formilk eft hi%>^i«tri p. i6u 

tlt dedi pro thujais. Graece^enlm.|[p||ip^ pLl^ 

VegetUj flomina ilii^jpertuiere vid^^mf vit», qpe Icir. 
danits in genubns vocatj^n^nyiTi^ Crefcebtiijis lli^,.^6.,ji;(r^ 
gareKum inirlufictis ex lcUfre gdre&ipauioiv^ef^ 
fiftn indffcentfw drck wnani fndgnam quae ifictfur fSihnil^ 
erc, vU cx Gailico vetere tht^rprete, qri ^/jftMfj^hb^^* 
fpmitni [egi lufTit Cangtus» (jui tediernuin poitteB « 
yppofuit. Sed 5)9AfMiift0 jK>minat lordtftkitis ^^-^ ^ ^* 
KnliQs CAp, 103. apudRuuum tamen luxta iScaimp!^p<»' 
tum legitur vdati ^ariettia le^ohfs. Iii' TjeaiSfc wperio 
etiam Spanmio. Hoc vitium noftri BbitlpuViE&^% cuios 
mum cum xtni fontabrflk plnxitGf^i/iHi T.ali^tinea. 
dem wgion^? tnmor dufiior natus Knochenjfot ilil6ntf# ^^ 
mim^^ebim. vldebis. Malion ibrte 1dM^\frft«ri44toD(to, 
quem tn genibua natum Crercentiud \l^.iK\'tMff%ll^ 
1U19 oap. 90. ia gerda ^ RuHus cap. 1^4.. j^vm >f^i^'^ 
Ticxxi Crefcentii interpres Zard^e vertit Eft vittil 1««* 
Sdieyfel ^ardon vocat, et defcHpfit<xlb(b» n..l«»# Sed 
ma{^'cokttenttn€>(iratiumlPiiM^afA^^ Quam ideiflroMce«' 
tius cap. 37. fub capite gennum in pofteriore pi^tr t>«^ 
vbcat ^froflifyGallicus eras retus interpres imHul '^'t^ ^"'' 
te cum lordano c. 35. et Rufio ^cap. 109* appelUtf^ vSoi no- 
inine ^Kiirbi deibnp$t;6ibfon geroBmia^ s^/fimifJ^* P 
^46. pinxit in fab. II. fig. a. ' . rrr <; ^ 

9. itorff/0rj ApfyrtQS pw 163. np} ^Duipj^^^Ait vocat i(o>; 
iohifiata^nhffatwBi iFttf9fuv^»Mfirm l^s«m /M^^^Mfa; a^ci 
ait io peduro pcaecipoe anleriahim coFona Tolts miUs> raro 
afinisi equum biinquam Aeri-ftdiy /M i j Nia nrJ i y » .iiEw^ yi^li|r^ <^"?' 
Ita et HierocloB p. 164; .ildem tamen.Ap(ynqr|^959*'" 
equajnemor^t akhfpmpmrA. ft^fefXor ^K^mfi Sii ^ ^^ mlf^ i ^ q^< 
praecipue in coronae pedum >aateri0nim lalElii«iotfTior« 
nafcantur, raro. ip pofterioriiMWI^.niaxiliie OCM^ 
accidere ait vidom mfjfjiibufi» yUetur e|9r viti|UB> 4^ 
Crcjfceuttus. DC 49^>r»M^, 14 Mi >iMfw, fiiUfa» '^ 
terbres vetus /«rifff , Ipr<Um%!Cfa».^-^)«im>^SBfiil^i^ 
U30. >rtiMR.vo9aBtv' PutO; id«i Heflft«v4tium^ i pifi4 i iii» <ft^ 



(iUfn^v^v pqGffm }fiAo(ft. . Eoce etiiiii Ifidoffto J>tffn«eiiti 
VeriToriuii 1 105, w^ fimma et ptemnmh^wUrffi\i.quod 
nmmafitmmcrurm-abmdant/a^^ plenmikam in fnom 
•iibus velfedibus ^UoftsjkJci na^iimtur^ Pkcidos m GIofTi^t 
Fmmm.v^fim m qMjanguis amMando in peiks d^uith 
I eibs : tam» dicitut cune Iwore viaejangms ih crura d^cem^ 
dit, et tumof^nJaciU < Lucilius.: inguen ne exiftdtf papuiae\ 
*ma, neboanaxit. lo. Frid. Grooodii annotatio ad locum 
Piauti Epidia. V. 9* 5* admodam inepta eft, ^ifimina male 
in^mina fimtata fuifle cenfet a dfiimAiaticis, ttfemina ter^- 
"iri vult edamm Poenulo, quQniam libfi fcripti oomes eani 
letftlonem exhibeant» Re^tius ad locum Plaati egregiua 
Camerarias nofter Apfj^ (fikefiaXm et Hippocratis %iifi&t» 
coraparauit. Cf. etlam ad Colunu VI. li. 1. PUminia gen^, 
in libris faepe Mitim, fuit in jFleminiam. Viife Drakenborch 
adSiliumXVII.459. - ..'*,''' 

3. mirii i^uam] Hippiatr. p. 163. cond*a (pXiy^* 
>)fi^genaam et artkolorum: 'i^XBi? iiafi umtctvrXSv ri 

finapii^ etJsUis} poft ^aec addunt Hippia^. p» 1 62, necfi^ 

?. fpmmam cmhacetd}- Hippiatr . p. 163. 9rpyyoi( fieri 
>^'7inif «o^ ^t§c MJ tiS ualf^ «iyK diPipfnfjttiyb ne^ «^«ytA 

Jfrasl Vulgo jlpkros. In eadem fed diuer& formul^ 
^>pp. p. IQI. iajcpiimy a^fw. 

4. j^cis'] * In HippiAr. p* 161. eft p\ix^ii ^/^» quod 
omen etiam filicem notat 

tinms defQ£<k] ^ Hipp.;p& l$7. ti^pxu iu xakHmei rnP 
'''xrhvratfUyipf iiA'T^ n4fii,mmt^ . Sed ipfa .formuia exftat '9;; 
'n. ^spftprroiiSo^ Y«h «^ i^^kvne.^emie yo* a« ;ttr' JOilvu,(bun 
{^^ j^ pSHkt^^. neipedftAmte^m ^^cfiu i$i |ypAv«Sjjn^ icr<# 
Tfxiaan #r/])i^.; vnde vitium ii|. Vtroque loco intelligi« 
^f- ln i^oftco Wg(y,4nelks.p^ax^mMis^rin gc^oo>4J0^ irx^ . 
^i?r« ^A^roa yeTfimili.«Qd«.v ..... r- « v - : 

5. fiscdtmtii^ GothinJi ' libri Ite^ibnette- cotiftrmane 

?iivkmftmrfi.^f4 H^m^eAmtd^in^^ kmteifieiimc ^fine^er. r 
quenda«x^e<M&miibli0'enelid«im ' 
phiegmmmt/^2 ^^^ ^ ^vWcJae' vulgatom fhlrgnfofi^ tht- 

iiet* 



X 



#« .ihfjstoumEm^wivMB^i^^i 




iBltegAoit, vbi bitiiaiiBia pon^us mcbnMtfi 

lUMmpknei] eMem fbrmyiifl efl UWi^^.v. i6i. 

mMCHspeffus) Qi|pd l^pti^fgm 
^ dedi pro mujcus. Graece^ emm f' 

YegefiujKmttia ijiiiiji pertlii^ victen^ 

Aanus ingenubus vocatyjpaii^Mpk Crbic( 

^areSunt intrivjicus ex tatere ^garem nauto 

nem tnM^lemdrck vinamni^nam ^ptae i^ 

iftc. VM ex tGaliicd vetefe thtepjM^et^; qM 

fpauemlej^ luAtt Cangius» qul &bdiemutaK i 

appofuit Sifd Spauaap mvAiM loittoti$ 

kufms dap/td|. aptidKQUum tatMttlo^ ' 

tUih le^iMr* v^tuti ^aHeOiii' le^onh* 14^ 

etiam Spauenio. Hoc vitiUQi noftri BHitfl' 

muiA- cnih' vetia fbntaiiritil pltKitGH^ ^ 

4i^m fegfdn«lutii6f dtirtor natu^ IGwetteHj 

mUm^Tiebtin. videbts. Malton fytt^ilH 

quem in genibas natum. Crefcetitius fX» 

mai cap; 90* ta gerda » Itufos cap. 1^4^ ^ 

Ircusl Crefcentii Interpres Zairire verat' £fr 

Sofieytel ^ardm vodrt:, et d^fcripfitXSmb» ff> 

magi9'«oittiienttnoikatkittJinM^«ft. Quamid^ 

tius cap. 37. fub capite gennum in pblleriore ^ _ 

vbeat Ahaim^QfXVitw^ eius vatus interpres Mihia^^tl^ 

^e cum lordano c. 35. et Rufio tap. l05;'app»ll«^A*»' 

mine ilir ASnirAf defei^t.tjibf^^n gernnnlc^ ya^^Hff^i- 

^46. pinxit in fab. II. fig. 2. • /. r^-^*;;*."» r 

iohifiaTA auhffi ueij irmfipLOf^i^lthiam ifgMfia jiin^|ii.^i] wb 
ait ia pedum pKaecipoe «nfeeriahim corona Tolts MW» ^ 
afiniss e^uum biinqaam fMV flufpctip me f teiif^ ,.fedNr ^^*^^^'"' 
Ita et Hierocles p. 1641 .jdenr tamen 
equaAemorft Maifmiutru. pdi^aiim^ iJK^ 
praecipue in coronae pedu»' «iteriorttm 
nafcantur, r^ro. in poft^iorihMl^.niaxilne ..^^^ . 
accidere ait vitiom gl^giUbitf. .Videbu* efli vi^ifw» fiff 
Crelce^titt^ pC 40^;Sr?^ a^^i >iinriiii«0f f fiMlUcas n 
terpres vetus /Wrtn^, i9f4m^kf^»'4f*^lfaMf.- g «fi l »< f 
lOO. ^rm^.i^qaBt, . Ful«»r MlPn ^ege jvjtium^ ff tw»»» f^ 
Qoibi^fe^i^^a^ vo(ifit^.jn^^#^]l>fim^ <?! 




tict 



VE<;#»tf Miiilir MKW. lv. ^ 








ant/fbe* 



t-JFm^'^ ii/im*^^ vM €orrige 

to^^ ii^a^^ JMdem varieliig iibco^ ' 

itr4Aralfeo fp. a». 4,).et VI, 14^1. (vtt^^. 

fHrtr^lP^r «x4)jofw^ L cjB^iiopif. ^ 

-iT wi«r -^ ^ Ji^*'*"* Pg<»l>«t Gefaer .eK.«o4eai 

^^^^^if^Jm mmM^r. OptimaiJMe^ • 

y^S\}^Si/n\ V^wS^mifO^K^m d^ 
^^^•r^^^a^pkfmrfum ^mh Hinc,.patato$(^ 
\,t^a,emj(9i^ft^ maaj^urani Ba^is duri. Seidr ii^^ 
yi iaepiiis c^iam «rfxu^ ^criptjam legitur. Gef«' 
UM LspUne ^a fi^maa ir^{)Q(Uffi a4«!iilW ipfaoa 

M"^ .... - • ^ 

I3CV. A^MMMkf^ '8t]bterefte'«M6'%t TdhimeUa 
fc} MtrigineHi die^ liceiil fiHnm , ve ihtertrlgi* 
"iitefioe* 538/yiiW*^;ifr«l3^am*^iirei, lordaniw 
^yif4; ^JfMiii Jotio ta fkola dttj^de vocitttt, ftf 
hr* p. 354/ eft tittixhrfhf^ {S$v, vbi collettidne^fdll 
— r* dfDiinturl* Vnde apparet, quae p. 240 feqq. 
i^ ^ki^HLUT^^ ad eahdem diorbum pertitiere. ' 
jr ceronuiai\ Apfyrtai p. *|:r. dfVS &v/xpcuinet 

,k, I fidKs&tk ^/tfiiupei ro$ eitKfpiTotrt tSh ^oSoifv. 
kim corMarQm vbcaoit ef pia.^it GiMoh H. tab. 
P^iatriaca p. 254. rf di^ crepeirHg iv vtorpfkf^, tpXe* 
fn i» rw ueooHuvfuv ^ fv» fjLTJ ^\Byfiot4vifj^avQV iv rjf 
^^nfff^ldpif^ H^eti iiiS<r& ifceoti-Hjsvriom^ 

^•^flmmn noH''pjpHet2 NegHfionert GefderAi ex ITT. 

id^^h} 54% K iMlleiMliliil tlle r^dc mbnuit; idetn prio-> 

T.ir^P.U. E rem 




^ Mi C9M¥£NiTAR|I AD 
Gdff^filleriiii , fttqoe vtramqut ■emn vredifte 

Jiabfi carentv Infra Vegetius V* 14. (valp? IIT •< ' ' ^it 
eedifiPTit Ite^rum diKft vbi HfppUtrift ipsd^ :^ 

Gratiiis Cyneg. 41S, At fi ^fformis iaccvumdukmm n>r^ 
pirfequitur Jt&iits. S^d vldeo, ilfdern locis ittjn vlu»* 
Gelneruni iti Tbd; L Li 

Oprp. Lin. indlgfjla ex tm-d^vl Apfyftus Mipp^t' 

qum pr&ptiT} Gefnf^r nial^bat; quim — cotfuj! 
Hca poft Ctiperiora! n^ ityflp dvipmroc rfec riv - 




piatri 

iwM^tidtj/^ fiarimp^vt oTra 'ipxn^ airi ^pd^ovnx^ iv^ 
mvat, H^ HstukiQ wp&irfiFrm Kt^ i^<^0ermf ut^ •<' 1 

T^ iw9Tfhf^a% Quae mihi reoocant In mentem f 
ftott-tis H* A, Vlfl e. :i4. vW inter eqaomm greg:--_ 
bos primo loco mrtiiorat podaj^ram^ eiusque fijpni 
nit; iyip ^pxig HAfta^ i ieisk^ ^ mni fih^v iUt^vi^ 
«Jev T«v fivKt^pm lyn&ihiv T4 ffvMfotf mj fvTMiti, i^^ 
cum Gaza Codex Mtdieeus poftrema retle fcfii^t» P^ 
quam fateor ne fic quidem fignum iutelligere, 

3» dmmhnht laca^ Tta rerte Gorii- pro ^jf^WtfB^ 
Mo, Kippiatrioi: iXm/irifiigv^ u^r iXty&y iw ^^^^^k 

Jup€ri0ribus mUsl 4m T^f ^^14»»«« ji^ irwkv W^ 
pfatric^> 

Jupra talosl Jwoxirv rmv dfftvkah -srxpA Tue dafpji^ 

I^W ^ et^iu efc. 

4, poiliimnihuris} Hipplatn itm H hc^ twt%. 1^^> 
fiB ^l^Q tpdlx» Kc^ ptdyyiic iiv^i^(pQ» iiiMTa iv p?V* iyxu^f^-' 
^ew iix rmv f^piy , nxS* iffiipxv xH^vKiiv ^ix,f*^ w^/»*' ff**'* 
Uctf Trrskt^xQ ^lmmf Kiwroyrti iv «A^ kof oJv^ itJLwoita iy5: 
ftxTi^eiy ifg^tm^^ Eft ergo ^vv^ h. i, quae aiias ^i*^ 
J(3«Vif dicjtur, t^H 

5- ^rf ^rf j rya^^oj] Plenitw HjDpiatrica: w4 f^^ 
%^amrt inn^^i^i .ii/f«vr« iXm^ Kumh-B^ rpmg tcprukm tf 
vh miimfm^ iy^if^ctTi^etv tit^ yvftvd^mv Auriv, - > 

6. tk^nM acttatuium] 1-lippratr. ip»v3^pjt^ i^fi^^ 
*% iii\fT06 ykmS nuf Uii^ m»' m ^^fik^» iy%m «i ^^^' 



i^<^m^MMf /Itntr^ tettafMltiii viHfuens antfjoe' 
hiuy C(^riir^ttxQaf^^ ratiotte rf 




cprCQdiije^roer vi)lg»l;uiii apocimaUs., J^^dem varietM libro*.' 
mt$ mny\2t^ (Yixlgoin. aS- 4*) et VI. 14^1. {yul^m: 

T eXf X)iorcor« L gB*>iopif« ' 




• '# ^' -« u ^ »^ vp|gatj«n pat^ Gefner.eK.^o4wi 
locom^nfiL '.ScniC)t{^.p£aitt«:^ (^ 96* zopiffkm tradi na* 
^^ M^m^fs/cirqhmnnBjBi^ nm^iB^r Op^maihaft #• 
ilroamo iamunu ^Aaditur autm m malagmata ad dijiuti^ 
iu, colfeSliones. U(n^ 16. £.4231« ZfXf^m interpcetacnr di^ 
rdlm kavHui HunrHfmfSpi^cmn OM. H ioc ptttabat Gg^ 
nef rede eaddem ^ci)^(^ auafi niAinunL wm dici. Sed bv 
hip|M^ci$ (aeplufl e^iam «Wxi^fMi (criptMm legitur. Gef*'' 
^^^i.T^i^ h* L^plaae |iaa formas verborum adeQqu^ ipTam 
Vertmomifit ... . • • f 

Cip*CV« Ama i i li ii l Stiteerere Cnto et Cdltimella 
^erant; fcbcrigiQem dicef^ ilcefalt «ftinm, yc ihtertrlgi* 
AeoL'* t; Rttfioc. ^^^./nUiiihira d /obattiturttj lordanus 
Rvftia n.- $4. filKma Jotto ta Jkota dtt pkde vbcauit. Hat 
Hippiatr. p. 35^. ett iitt dttTffif^ {Sw, vbi collettione^ foB 
^v^iUtfi^ttfA dfcuntur; Vnde apparet, quae p. ^o feqq. 
kgintar vef} Skd&ftUT^t «d euhdem itiorbum pertitiere. 

^Jitpfr coronnlasl ApfyrCOB p. 241. 4^i trv^lScum 
TB &Ui9ftm nvnffSifaif a« n^ &«» , Turi^^ xAp£ rijv iii(pufTiP 
rirc trJl^Cf ^ M^>J&ta Itvfificupei TiT^ eK\ffpiirotn l^th ^doifv. 
FifiulaAi iwM conkiarom vbcauit ef pinxit Gibfibn S. tab. 
IX Hippiatriaca p. 254. •* d* crspeoirHc Sv vror^Af^, tpA.^* 
PmpuAj^m inrSp uwonxfvlotv ^ %fot fiTj ^\Byftouvifj^Mv iv rjf 

ciiTiS^mtymprifpixX^ju.' 

^fOimum non ppneti Negftfionert Gefoenlii ex IIT. 

^vulgoll.> 94% 1« ftddendAiil eAe reftc monuit; idem prio-^ 

T.ir.P.n. E rem 






nbn labonit, tblun ptampan^ii^ jg^ qi)«im'wii 
ejccldiffe fufpicor., Apfyfti». HtppiJir:, p^a^o. ^A*»*»*^ 
dnm poflerioAtm ^ ipfia^fiffDi^^iH^I^^ dtfUlIiMi>4 



cks p: a^r. vM figaiim ad«B^ %^>4i#r%i/e.^ 
Um «iient«ms qtme ll: l e^diiBBfe.bto vetWsidMorMi 
tar. Vna v<te^4l«pMoH^ tfdmfe«'B6|(ii aMMteim ibi^ 
Vit Apfyrta» p.i»?<|fc cC idiAi pt iB^% :.VMeifiMsi 

Hipptatricig ]MSS{>lMidauit Gap&t tta2.y^jMTl)f«<i('P4 
et lOf . Oeteroin ^«MilMi fa|d<)bii-!G^Aierj i^' -fkA 
vi^UMpUuuttpoiitietCKji.- $4.^?:; 0«iiiiM|ps 3eiL'fa^i 
vat» Ju/pnAntf ^' — ,'• • • ■r.'>,(A-f.,i •.,• ,:' ''*''-^*i 

s ; 4' >•<•«*«-] fi-BiihittrflBip»i»'eflta«^ HlppiitTL iiM 

«idem ftc*r»et mie ^pmhcirdv .riS,%wxt. jnhrtt iIMm «m« 
4M>/tA», . >...?,■■•;;..,.. • •., \. .:■■■ ? - V ■ • -,»• ', : ) ,« 

.» 5- t)ierifiii%% fiipp. ef <»:i^2&i«*n(-y«#W '^ 
pertinetloeM^UurrRitai c«t). la^. SiutMfoiirimiifi 
gia dttfriimit mtx6 de laJiioliKima ofmntmtjitttit d^ am 
firrb ^-effo 6 pittiia ^ ItgnO ^tftin '^Jh Sriiitt^m^ 
iufino atiktaif ^mtdtiie nif^ moei^ cahfm^ 
— a giuja di «nofca Jecco — cldamato votgafirteifte h>fm 
Ita plaQe.fti«xbierdaaos.Ri|fis| ca^^|i»..welvrd>Bb:ertfeai 
t»iM IX..S. 56. de mt^amidieitfa^ffm* ■ <}ifcfo<rU.pi4}| 
boc vit^iiiB defcripltt fab nomine caoeri pedakii«M feiUM 

c<;tVegetiuscaf>.56: $j^/«wJJip^r,?l^a.... t ., ,,. j 

K«M»' «^^ ^»ri.,4^Jl^/^«.,^^v VndikleiaMlwnli.l' 

«fl»e.pro-<ffc<h^..Vid«mQx.a4.,eap. «8i*fti=«rTZ7;'x oii 

.. 8. «iKfi^.2: £prte kM» •^^n^.^QfMnii ^ii¥ 

dtctt|ir.,. .. -• ' .,•.;,.. .... : ?j ..,, .,. . .,_, .^,£: .-j 

•- . : <ip!tLV!.,i«|4M«»^^ Mai1b.dltfA 

ntunaiiu. 'In ♦nguk <4^««c itabfc»? (inppi«««,.^.«4t. 
^Bod ide^ ntuim «Te^floeepi;, :aoa«.«ie .^tW^miw^lai 
P«««^Btt':?fc«8«^-.%^w«Hrih«lk#i«'#A«'<r^ fidiJtd 

'•■." • ' -i ■•'• - ■' ■ •• ■ v\.-. ; -rw 



VEGETtt LIK m CmEiim LVni. Of^ 

|M/W ftnyrmi* F«f^b * pniiilB ftlit jMiAHiiiMMAft^* Mem vi^ 
ti*iim^4&^ €i|p^55..f,.4« ^afnem excf efcenteift dkerat^ vbi 

^fiiUHutii M^fmrtil . SimUis eft locils I. q6u £ ?. de faa^ 
gtiseevlMo pedtsillill^ii^: fDlM<wslite^if«i^€ir^ 
li/iMJ^ i^fviif»(&r(tar, ^0 Mmamgfih (vtifitdm S. JVI%> 

^fBHmmm mm4€mi:e1m!»i^Heris eta. quae (miilm non aaw 
ffs hitMBgo qtiam hunc locam noftfum. Tandem reperi^ 
^BO< KtOibm mihi 'tilquaift lidbfret Ch^rce^tiiia enim D^. 
6. $'i.itk4ijlblnt4ita ^^mgulMim ilc m«i%? ^ Mfp humri» 
itMpmi jnditwtft^ikfi^ms kmdtantiui^vngfMJfts^ 
in am gi M m i ^u fm^ MMpnM*, ^^p&rUt pedts tkmticanUf 
foamMUmi ^ MdMtrtlrff^Ju^^giHd eir^txtff* 
mUHtl^wgUae ^ojitiS^^ ^vMe M l. ^. C 9. notaftt) gHnM 
wolm^wnntUatesimguki^4x^ikfei^ Qna^ 

dusit ex Icmlano cap. .^6. dette dijfidature^ fimUiter Rufitis 
U^i%k:^mk i^d^uritk fmigie -^idglia m una rojnete^ 
^- '^^^ia^ Jotio"ki vn^lEliogtti td^-a^irea ta Pjlremitk 
Mi pai tOiaUa MjMa det pii id eJOrperai (2 /or^a 
"~ Sfiiil^ vadrlftcUeraiftaiiverboramVegetil 

-^mmMmV ttf yidgo legttnr; exytreiA cam MoN' 
ga£MBBi!it ni..nft. 14. htc et poftea (\?ft. ^. vbl erat tinia^ 
f»M^^ »C cap..5$. fect 4. i?« vleo rojeo et Oeeto etjdte eunf 
Jleraikki^iinteoia mpatdis. Vlbde app^ren %Qens impo* 
uas. «..ddfbefoteaa&inciufiim, a varietate In margine po^ 
EtaoMsmefit. 



t$p.VJTl.^$mng*IfmrU^ Hoti^ Meidere j^egalU 
Km Mris in podagra.^ JM-lwt Afiih^eiM.H* A. VllL 34« 

^rgpujfi^ l^ena maniHs. CC u^ d^. Cvoicro L )6.) f. 99« 
f* 1 •Mgdetjtalttda' ratm tri^uaiilmif son/ifiM^ ite ' • 

£ 2 M(p«iV*. 




4 r 



6^ C0^MENXMKIL4D 

V t in ^^> m^dl^aoiiQe Hipptatpioart^n JlhideQi, ^ . . 
V . . ?; /ariwfiw»! Hij^pjatrica p. 2^* iX^s ft. ^ «te^ 

^« «/• iriir^ jiy^€ i^' ffr\9Ttccr^Q ysoifds^BAmi^iifrt^^ 
ia^xdyrfi^^t^^i^ XfSd)Mfw^jr^'k^(fxifi, 

|acit jmiotts j^^gra^ ^dl iteroni pf 24ft«,fie leguitiir. 

!: C^p.l33(Ji^:(i^^ LeOiotiem Codd. Sambdciui 
MfinttUen&^ams mcmrit GeCwr ixilti^tfitam ccuuicienao 
mftpuUns fiti^vm im^ qii«i({^r4)Mm/pt.cente 
iiiga clitellis vei feiUe fubfterQendab Metiuft GbBfi.i^ 

5w^a^|teryiiniQmip*tyi. (viiig0 IVO S'- .&B«M«n»#^*^ 




r^c (p}^fAij^{rS &i W J^efi^jf «7* iciij tf liriftjf w iifT»jP»- 
«Af^ j > <?i3A« '»^'tS«'^ rijy^ciX^yjjf Tipr^ ix&tif »^ 

lam. Cetertim eatfen;i Tupra II. 35;. (yufeok,!,*^^.)^ verkis su^ 
tls l^untdr,. vileft; '«ia/fci»^i«'i:^ar^ ipfiscepm-- 
vna npSe atnnus aufertur inflaiiOf' v5a4e ^ppar^t, vitioftfl! 
cfle h. fej»ii//Ba&toir/^MalIo eft coma. Vide Uogiuaib.v. 

eordifamr] '€re6sent foUa cautinmcumaximgfar^^ 
trita J^pifp6na9i$urf iri/ella t^et panHlmnJkpponatur, vtfrt' 
mtm meiticipafup$' ipjkhi comut^ntmu» - adidm viH 
je^ii J^efaijfg^jiium ^iatu^, GeCnet in Indice iDter- 
JV^ttur ^^rt«f.fl»^^ coribfcnnkimponeref et deriial 
, a cIiQrdk* S^jGtofliie^veteire^ KPfjcxioy interpretifflturyiy- 
igcus. Vi^edelwsdirco.JuaebUaieiCXXiy^ 
gii GIolTar. Latih. h. v. ' X. Sufioi iA cura hilias.vieS pol«^' 
/?of A' poni ajella panneltb e c^nalo^^ettOp m moifi f^ 
^mt^hiifpreme^vet/oil^of^o.^ 

^^„3- ^t^i^Jmdy Vitii» ta? ji^ WWt AlMw 
XXIL p. 2tgx b* :9iKM#.airMfm m pmiejtaej^ veijik^» 
^:^vidm^ oomumd^afa, .Gi»fcetfl«lJX. ai* 
fiouhter et V IWfcMW; 8o.p. 4^./- :.:. l '\:. • T • 



kn miMszato t a mi lt tt tMtH kt)Mk»'4li^>iiait viva t mitt. .' T 




Sb pmmbnis' vll!%o. Cura a vbvovift 41- 
V*.*, i,.'"J9W" M>*»-^^ f^f^lfm. deBq/cUt^' 






r^i^if'^; '^«(ft iri»^< ^^^^'^r'^^^ 



JTOfl 




rfi] Hitppiitrica t c. vcipitfmjdO)^ fUr dirrfL 

gnMMVomparaueral: C G«faerHift4 (2iliK|>^tt{)f.p»49^ ^>*'> 
*'Gip«l^V. Mot^i Hippifttrica iy^:^iiMH^ bocttm^ 
Claeflris denarom k. i^' d^n; ): m^UR* heitfnfitirt a^Q^ 
o(ei parf^nTitiifeeiit;. ' Hord^ tofti^^lirftty^n citatrteibus 
eqaorom adiperfum pilos coucolor^s*/ dOQ aIboS|, indacere^ 
inafedeiUMBMler A(>iirodift IVoblcm..l( * 

Ub. IV. (vulga BI.) C^p. I. $.' iMuktitiJ Jn Stemb. 
maffj^0lk:\lgmmmH fvmsqtuMi indmuim^ t«i bmie adhu 
bita y altter atqtie 4ade 4fludaaic Geibef . • * 

fMHgut^ \'9o&, faOGv vocabulum ^ditfti^^FabH af^xmit 
fignum iaccuMi»» q u anfcea ^y l eaiiiite a<t Co i i » > »-- 

E3 Cap. 



pptuiera'} Concv. Gefaerjc o ny ia ehi ^ pMi40u .Uem delii. 
fc^lP^ pror /jiftigify riWt^&tVir]^ Infei U 7+ 

';f < wWm^ WheiVohtaeBi 

Geffier nNWMMIf Mii^^^ • \^ ^ 

Ge&hertialasmeW ^ . . • • - 

^23. <k>cebtnuis^ inftaw Mellis ctiftiiii lieniiift jhtlvAkitpo* 

jRitm-. ^ CiiniTmin hinc toHi^ctfmm OA^SpA MMMietua 

^rgagni, et Gernerias Jmmy\^kr^^^ V^ 

^^.fv^"?"'^ Hippktricoruia :l^uf^ <i0KiriM^^ .ri|^'.«loAw 
VQoitjir ^^,5*k "' ' ... u ... 

'•)8t&ir»i rdalujtf^afliUumviiwiihabet. Morgig»lEF' 
* ,^ reO:e damnaait gipibm , <pu Homim i^ Jmiivlii»^ 
itttiw flimti^ yit^^mriculum ftfltort. ^ Conitcit ^*v fcpB. 
^>^£lViu\v^.|gt^ mfeeHigi ntelwAiUcipitaliCumfr 
whibii^^ VuypijiuV^mj^ Inftit GmmmitL 

diatiwn riip?i»afiiinnoitiii. lifra c«p* g, librt Vt. (vulp 

foOaJki v^chprifict mtelUgi fUfpicfthftTur^aApf^ Gtot 
Codicis Godifint: Gt^ii^ ideficmoka^ 

/1 ^ifjQlvmimtlm^h Hfttevkiofretlftiuuio&aae^lb^ 
f^Hft. OioMn «fMfftl^ ftd Vegetiwii.^ 

Cap. ni. 4. (2. 19.) mi$t i^i^Mi. EMdM info V. 
93. (vnlgo III. 33«> ftiienatum, maleum, orabam veitnbofl 
aotftridam ia c^uia vopftt ef iffdem tik>lift idefignftt 

: : 6. (iH <};; Pmmm M JcpU'] Ite flriilgatem fyfp^^ 
corrigi volutt Morgagni. 

7* (9^5) fp§irgit r€uUces\ . Compftfft locum fapn L iT* 
14. plane genuam^ vbi taaieii fofteiM variMitar. 



t. 



V£affiB[ir£»LlK^&Ar<VOt~VIL 7« 




rhuL UGoth.^fm^»:)fifft^moiiU*^i L^-'* 

ceps Iq^ttir fiimms*€9 nmmMp^Hm m^^Wj^^t^ "vhi 

gemmum L.iQl a. V€«m emendatiQoeiD efle »ttno(cem 
ctpifi qnod pmefemidiim effe, r%tiambae.]tfiyfiois ef meol- 
wHW»nnUi itmtttoote»^^^ li^iiifta^a fhffl^ ^idettff 

^Xi6rip|(ni}^aiWiti,iMla^i^ ( i^ ia> 

ii^^lk^lltir^AMip)^ s&afUMi/S^rJlblMm^i^fltatmeM^ 

vtmSitmiti ignerf* Sed- dedi k^^onm S. M. vbi i^)g4 

<|«%[vr/^ maitHam ^ per^mUi,.fmt^^v^^ 
95<!«»'J»^ ^pUlcet bv4w 

^({u$ etfecf €inpu0feriqui. £x to^!^ wedelam Gefner 
refteeifecit iMM&Mk JBMiek» ita^leg^clMitrl^ v. r.;h^« ii^ 

ntnMPMs^d^)»!^ ihiite k^di^ed taffitar^l^MiiMi tatnMi 
Colinoilb ipk itei»ab 9* ttrfrf» laodttoit hMHfeufll tdtre^ 
4ftHii^airiitoai%^Ve|^as cfl|X 6$» AUMhH fcbte frixae, 
cppi^ inliMi» %. tefitfliii et fniie^ lt«f •«»4b«tligraeei frigi^^ 
'^^f iUimdvvi^getMr^^ iMfletatjMw^Siil. Venfm 
torrgfiift» iBi fa ettM gdhww<Weft oo^e^ pfi&iA, vf d^tt- 
^ps^piMimat.- IMb.ki «oea Vegetif V.. 64. (vtil^ l^ 
^)-) «fibdiettiMlM^fevliftbrat >*i/a#4^^i;^ ni pofteriii^- 
'«V.%.^na09(li>?%> £o«cts ttieltaceft imbeitt Ari^ 
^A^Mi V i||i|rfMiio^daKta«^^7^fei»U«^ "^ 

3^ dbc«Mi»> : Morfitmi iiiSftitftii» l^iAr//ir^. ReIt<}Qf s 
«iti5eaeiiiiatrcni#s>i^eahme vvji4k) fltrhificatrit 

Ge(b»riowielal)eiKftsat^ .r ^:^ ^4-. . 

K 4 Cap, 



S^ '« ''»fi'"p«'''— ' — miHnfliw rtiiiiiiiiififtiM mHiA 

/•(r^xx v«fr/itr haiert coUma fiitmHattmimXS& 

i ^'Kttlisj tbflifiMwia^.plii^ Mfma^tmlmmitmi 
m^i*fAreng<t,.^fmtAia vi apGi etfi aoii fa«d»eotaMait 

•..ym;JS*4i«r|W»*. .r(fw L, «^ «(«ii^iim /Mtbc»!" 



GARGWtMlimtKn)€9lfi»lK)VM. 73 






CteiylltMlbfM^^ Ifiic tsm 

((MtefciMi^ttwiltiifM^.^q^ «sCodtocr Ve^etii 

^WM9e mUm Bn^uoNitD deftripcdm 

tioqifl^lUkleeiti ? ExeniplQm Lagdiitieiire maaa r^ceMdre 

TJh[iteK^ Co|Miiie.i^ml £4 Muteleonis 

^j ^ - g^^ J CT fP^^^^it»^ l|^riptiope/lil»p ^ema^iddite re>* 

^wjy ^w^^ peri^ioa^iiAj qnod jbIU coafirms* 

«luic ■timie.llimMmfl^^ egregR I>iv« RiifaiikeiBi], ai{denti8 : 

'*Ap^^fi«ttr«iittMi4^ K Scriii^^ poftertr. Vofiii, 

-'^"^ ^•'fikttaflMisatBlMidCi^I^ Hafus 

^iMAb^jfMW^iiM oiimife^ I^ Hllodios in 

' M^pv^ifdf. '' i^d ^padem Gargiimm ri!ere1>at 

i^liaK^Vx^ePnie&tiObe ViSwtn looum» vi£^de 

ioi^ €^«k> B« i« diol.MiMlftibltoti3(eca,\diu 

4hiMMie«¥aitviM0cilii«fiie«, itarefert: //ifr Hiiteni cmvip 

49ai^\m$it^tA9MapJtfmt nM./nirnmi ettrema iHum 

-"fmgiiimri ^,'*wgnoftima$^ la^i^JMUiarati Cdiu^ 
m£ MiiriHii^iiimH -efumt ; itmmanuittis Clamiit 
ilfcmiM/iii Ijierai toitm it*ant^miari^'/tefainti*attrih$ in 
jerima pmHriilm itOHMetai fnnt^ mt rtibriiam Juitefindncere 
mpma-fimita, {fmkrita^imim^^atae Mn/cimadi infcriptiones 
m aojmtj^fimn mmittiaaiiqmt m Mr mmMbms^effe poie/l: 

£ % Mar* 



JSiimiim^P^iUadii H j9mJlMto4*a£«i^^ 

.an idem fit Gargiliu»» lia^m IjimpridJMiJftf^tol»^^*^^ 

JAttttetttowiz^IidittmrCip*^^ 

JDe Mikm iApeiNito9rom svDQMfiorm fqrHP«Mb6iirBito il^- 

fbriptia rem rMiJcm tiJlMkiUJiM iP«U«dM* 
Soboet^etKf , V^iKo .. fi qQiflidttigf&ter fingiibl .Iqqi, vbi 
ifotialH a r»tfWinlbiirt»M^ 4^»^i>» «MiUk^^iiBpo 
Hius ftiQNiduiiM» eM«tttaF)r>vft piii9i^>mMbteMiMp^i«fr 
CAmicftmK qeam b<MrMiliiknim irliiiflirirn|||HiiiH1li>Tr ' 
M8rtialijfliiaB.«i<ibM|k < iQ«B| «iWiii^^ 
Seroir .to^Kmiirittfl^ cyp&»^ : .Cntterum )»lMiftuiiv«u^ 
^Milay ^'«uJlifStiilia Ifebrifl e»««pt%|^ir£ail«di«S' 
JiiiPlifliiftMiamlnfbA^ 

£»ri; adeoqae. Mpioari coepi» MaMiidem ipfiimfilt^^ 
H^Kifle iiig0mo, ied*e&%aolituione;t(bnp^^ 
h^rteofig.rei piMd^pte pofteritati r^pfeodKdifle^ ftaae eias 
«eqoe aaOoaMr IteMiedPiaiSldii tfide jeft «Usealia^v* • 

MaoircAJffiAHM iAloiii^ Oafio*^€.^^ 
Le6klomteL: i^iiatf^^MarybidUaw^iifVttM 
tisfcriffit fmMmim €ui^Uim Mof^s ^itfi^^^Mr^- 
Ka oUrum' it vwtHteM eanm^ di^tMtr ea^n(Mi'il(|atai^ 
romfmami.USkm$, ,iuw/kmm za(H«<toy-i*i>jaaa|W'^> 
/nrm ratol ^ >2iMri. Va^«oMiftat^ li«rMaafiim<«it» 
fim bba &i(Ie'fit€iafegUioYtrriAfit»m> vt ^frafbiim^aioiofBn 
vTum loediDam adtiMifiom «xpoaeret» quKiAVTft^oUoi^ *'' 
C«tone4ita4latiide:io«6eQfK>r4cii.it^^ Btf- 

«hii fuij^icicmem Gdrgilio haic adfcr ibeotsa libr«oi\de.Ai^ 
fibus^CMftmaUa^Mte<^ imm reifiHt etfilbSttVli^mooio 
compslmtoioArmiAiit Scboft^enfue, euiioieKDi&ierMiooe 
teeoi de 6drgttitfii«Mertialir.biiac eodeefpfi^ \ i .•.; * t > 

Po0tedefi^vjgptfl:.4«HK'p.^M. Emgm^ilombacJe 
eqria^bc^.-tlMMMia^v^ Ipuriam <y«miiiiiii<!li%ii>vjtcfte' 



GARGm¥A»5r»IJ»lG^4S'BOm JM 



A ifti . <i Mlt i3 < »i ti MHi i ii< Wii < :jf;i> t 

XVtt«ri94f«t eoMn^ Vt«4^5.'.>4lii^iUi« Ik39^titoi9^^ ge plj& 

locJHl^aQnpdifterMSchoettgeiL, >' S. ;>, 

aMi4yN*9rj'> Cieuiae foc^umali^ipiJPiidee^t vtelheBe* 
lori aWA^ttAM ii a:Qfaiiti^<QMH» Cohpivl(ria<;5% S* 

-idk^npvAii^} ^am^ ::^»,'i0^re^ reft^ - ffacmiecit 

!<; (onieresi CoItMwelb Vl^cl^ vrit^i 



l^' fitfliQ^l Sctoettsei». €pi CakHnu VI^ & i . ccrri. 
f^ttKfgmai^ /%H in Cotmii^ «tfa jEmimA m&^ 
iUiiotem. •• . : - ; •' . 

mini /anabiHtri 5ii^e«e fi^ mm fmA^ /oMbitur. 

t^ i|rawM^ffi[/l^«) S9b6eugeaoDrrig|t.«9iaw>oe^a 
rel MMiii^'^A^i6rdr*^ C«l«Him.eaMWlio«i)M^ 
CQBfiMi^^i^lem idfiTimt; *de feoleQlii^ dabtae. Sitmte car- 
ne& migof^ co^tna gla9dt|}w hd)etl/Iaiicel(iM Sfnpiricue 
p.Tii. e^. Con>. vnde tege: fmfiraemaifSusdigitame4ieh 
wik^pgiSeiskmdattm!^. ^mx < )* ^ 

Iw nftrrtf ft r f ' Forte fiiit tufnfmeas t/t paula.aftte» iSMi 
rmmOmi^ ikchipis ItMmJmik 

Jl pamisl Si ln nugiii bta diittiaarr Heet in^vpt^tandia, 
com|(^^em: fi-hiktrf fi pmfimla J^fi ^ nueris etc^ Sic ia 
Ginaofie^ apod MaroelRim^ ifir£if^««s, M pmMobss /acias^ 
Jei Hfmfcas. 

93giMmuimfil illfomwdiahAetVeKetiiis V. 84« 
(nrfgora- 8$.) 

mar soMt^ Ea Ccftdtnetbi VI. i?« mm jmfsciecilia^m' , 
rigeb«t Sdioettgeo ; et detndc mm crsta pro arUta. Sed 
fcribi deb^al: wiir c^ecast^u^. (a^«Afy diiA4^^>wii #rfr« 



ftt^c^: ' 7llAftfia& H: A:4). fjr^^iPft. t% ih»^^^ 
f. 27. et nott ad A^Mmh/ ^^ • <• *• -.fti^h» 1 f . 

^ Ih^r-teMAffV mtU^riiwAM IgiNiliiiiiL ' tfUN(AflV^l»oe 
Ticimmi hiMar^iii , mdiiJm fttW^ t i Bii l W Hitt ^^ 1 
. Cap. 1T. Lrfw6o>i»f*] Malim Matt LOK Rui^^ T?" 

^n^iasmt^ka:^^ tauSllamalrfthtiio t^se^Mx^VL S}* 
fhofbm mmt^firrmli^ ^GdlMi JnbM liitpnm^ibMI^ 

vocant ••■ •:-. * ' >'^ r P;-,ntaf. - 

(PoDTKxdii kim»v vrepmfifiin noii <n;^;83 drvmrlftie AnrJsk 

fhfifiMT Hwie-0mmunt Hi|^ vbl etftMbrlimQs 
fccl;ioni# pM iibpeffeftk ieplQri liifnlM AiilAibl: HMv 
/gi^flj/ri^ In H^. 'fimpltoit^r etti i^ /Mfiir vavrs 

XV oh^ekiti^Tim M9}ovjfip9icJ ' . . y* .V 

'^.iiflr' ffHiuOmsl Ita* reA^ Gotb; Virfntom il^gv^ 
Gerndr pf6 JngWil/^ <ilft6in patalMit. ^ Mf|lp. {i^ K^; lifcv 

rA%/4(|MjO Hipp. fisOatitwri h%heif& 

3: !P2>^i6]\ GfaeDe itp%^arfUk eft. Hippbp. lOd.xf- 

tres addd^l Hipix i^/rpi^ ir§ffgrfiiUiHf w4 J^^i^/Btff^ 
yo y'- * Iq inargtfie SiCht^ reperio : >^ «^ fi\ ^ftof aaoo- 
tatum, .. * • 

* ni^fflr^J Hii$^trica iiiel omittuiifi ^t vb&iMui» 
qttahKir-p6nttift%. '^ • -^- • » w, .v. 

4:jemims brafTfcae'] Br€fnlu»'Hipp. npipLfifrrimtm^ 
finAtiv^pafaviljifvmfifdi^ii^ > ^ 

jcdctarium adm/ce^s'] Geniep vuJgabm JiAa8llt oo^ 
rexit. .Gpth. iHiponis. MippitttP. Hfi^irmy khfU» fgfca^^^ 
(^VfiGOt^ rS irovSi/r/ ncfiftctiy. 

^.^VfUiai dwsi It»& Mi et ]Bpp.{K i(9.-'VQlgo/a. 

prumtil Corb. frtauimter. fi6d -Hipp. JfhrtHi-tflpr;. 
ntrm addiidtt ^i<«i^ «c^eio^i-qiUMl^ialfiBite^videtnr ia.^rwn^ 
VLVttfrequenfir* Sed cadeni formtiia Ibldem rapelitQrpr^os* 
vbi jretina^ay- a^ua et ateto -eoqtti6Up>«- idUita polenta 



VEGBflai im T. CAf . W.tjh- VIL 77 

xlnvTCiifuyci drix^yra^ disM^m ifux^^ iomuhm rpSiv. 

. er§ii0^tiiiii ^floMe eQ: graeci^m itfX^pM mWiv ^e :qiio , 

Cap. IVv M^Mk "«^ tfi mr^il intelUgk i^ittp , quafi 
«lii >^t9fi4ff»Q dixvre , de^ c^iVi>^ ifiippiatric» p^k i^ 9hi 
tamen nibil funile Vegetianis legitur. 

Cip^V.fcdfiJUfibUyXi^^ eiiiiA iil.cnM-eitt<aem 

vldi apftd^^Aetidtn adeor,vri^,^»adciens: ro Iff^iQ ripoiirli iit' 
vAi9fUri'iu fffrijiiifm^ aS^uMcuipiivov ^oi^rk/MfuAp itivct 

i.'dd nidnMSi^, Marceli^ Empiricufl c;. jf. isxtaleini 
prominentem Vfno i^uari pcius, deliijde cedco vbgiet pol- 
Kce projpelH iftt^fnri* oporto, . . /\. ' 

caudamy puifi£nam anin}f)lia • iiop diUiho. ^ 

Cap. VL Tifiium dolar'] Ipfit niedendirado docere 
poterat Gefiaeruin, de icriptufa Gorb; non effe dubitaa^uni ^ 
ad renani enim dojprem nihil ea pertiAet. 

3. Jlilxtis.}K., Sii^.vulgatom Jfi/A^^tJ corrigi yotuit GeC- 
ner^ ppflig ^i^sm^Jiiiiftim e« CorV. Fqr^e hucpertinet locos . 
V. 40. 3. .{vjj|g&^|[t 41«) quafiftellam paruam cauierio fa- 
des. v^Corbf pjfdtfi paruulam: vnie h. L pot^sfieUatim 
Ipgere. * \ ' 

Cap. VZL Qmm^/ ^JIis tumeiunt'] , H^ ^^^ ^ Coth. . 
reoocauit Gefoef/a iemknate pntans extrQfum.capitia itur 
tittm. " Qnpd ^ teto attimadtteitifi^^t^ de eodem argnmento 
^fle antecedenti caput, p|}ppfii0 aberat a conieftura, quae** 
dam cKci^e Verba, qoibos' nk*cl<eifdi ratio condnoafeturs 
uec effe hoc caputab.alteiy) fepan^ndum. . . • . ^ 

kordeum} Hippiatr. p. iSS^JC^^r^ioy fUfr^uirtfu fiodit 
aa? xvfi^ l^ 4^%gdrM'ksuiat^ Xfi^ fA^ifi ^Mft/nrAi^ vbi 
Iegeodamvkletur..tpi^afiay: lordaoiis Rufuaadlubetiyiiod 
fiorzataetbmft^tacauJdifKappH^d^p^rckd. 

2./okis cgfreffi} . Fliniua 93^ f. 89. et 34« i; 10* foUa 
et piluhs a4 tiUD«|res et vada teftiom vitia iidhilHit^ Dein- 

cepa 



76 ' com/tMrmn ste^ 

f 

molaYes ardente^ mim poM ^poftanty atqueiade fitfiK 
migant amfMlil. -' - '-*' :' " - -•> • • • • » • 

ItkfMatif^ Otm cyp#C( c^ oera ad teftMMA tmores ad* 
hJbet f Ibiifis 35. C (7. ttiaa^AAtf ve( $»fMfakllif imniceto tri* 
tam imp^QtH HippiatH^ ^^^^i- S6la (MacUttaeeCoee 
(ate ttfifta vtfMr lordahtia Hnftes eap. IX. 

Ca>. "^. mW] tSeHitale. Aliik meAt^ A 
hikiht Hi|)pfatrica p. f $3. ^ 

Juittumy Morgagn! e»t//fim ttaareliat, nnk Cblumelk 
Vr. 5^ fiiillilm bohtts pemicioftirii effe' dfxbfTt;- k wuh eo 
nofter fupracap. II. t 14/ De ouillo vlde inEraV. «.(16.^ 
Attamen ita etiam Hipp. I. c: uiwfo^ X^pmr ^efi ^«c g<- 
j^ftc Nce^ < Af 'ffMr^ Contra pitattam idm M*<itf|pluu 
fed.19. 

Cftp- K. ojlMSat/fM'] f • a ano eieceitt 

Jufti^kn vent^'^ de palato,yjc t^^nfim Htpp. p.Mi» 

-^JphKMiJ MinOs iotegfa exftant hae6 tn Hippiatr.p. 

145.^ ibi enim adeps fuilta oniittitur, et |^nrcortiee malt 

graliatT {)ohttQt rtins Syriacns, eiufden^ ifWre vimtth. Sed 

Hii^o6{e9 p. 144. planeteadem eteodem ordine \^Aet% 

s^ glutino/ali Hierocles: Tvtt d pypir f ti tWP^ 
Inde patet, hi 1. legehdam ft fmglutntojc patio dahiKr^ Poft* 
«a ren:iua^crai£im potioaem ditit. 

vitiofe pro xn .^7 vttf^^ 

butbas2 Ih fimili anacoUeiate infiii c. 17. (i8*)^ 
htUbes rtfos trigitttaf puhkas viuastfigmpa^ atque malio 
VI. (vulgo IV.) aa, ftiaa in podone bdU)ae*et coclaaB m- 
git IL a8.'(vaIgo I. 56.) VI. (XV.) «. Ex his igituf lodi 
coiligebat Morgagni, h. I. legendura eSe bull/os ^r(gM^^ 
^to3timvmaSf et incy^i^apti yiooaboii $^dms ^l vt eft 
In. Gptk i6|/fio^Ai[ initiQ nQmeri bulbormn yiiittgta lateri» 
Cormenfis libeir.ad ba^osrtffos ducete «idettri &d isph* 
r» etiam motat. Bulbos ^fio^bs. cogUjibat GeJQier* 

jns/(^I Qippi»^*p«i44«^V^f^^<^^^l»^habent. 

Cap. ^. :extalis] Gotii. ^sttak^ qui ^ Jkmttdtts. CoA* 
JltaHify qtti iacttt^aHtr. F. S. tfuasJecanOa. 

taagMt^ LeftlDfiem Corb. confirmat loctlft Hipptttf; 
p. li%, toootftspatftH Tm Mfo^yh^tSKf nOf n fS ri wt ttr^ 
iffof T^ Tiifaif ivtifn, -i^iS^^fteiftiH^ ^lkrifssorru n^ 
itfooi^vtM foj tS <r(piyjerypec tfofttifi^^ ru iutijif iSesr^ 
mQ ti htii annrfi^ttfy ttAi fUriH ctiM^iyot m) ^f^ 

tlrca 



VBiOCTIirim V:4M9JXI, 7« 

Hi^piatr. ptjS%* ' . •• X 

* ^mfittice\.t&M^^rin^ i^^^c^^Mpk^^i Gfaece; Hoc 
igieiir cttVegetiAjrfma^wii^^^^ adT. ih. 7. 

ii6ctis} -rif^^^tX M^rA^ £yttvXhr^!h'Him^^ ^ ' 

fdimVRpp: ^ '• ' '^'•'" 

ittOteL Cofh] qui habeC; ^ jriuH mbkS tiuiilmtis. S6d oAo/aT 
rethiah ^Ainyluih ctiiW^btrdlisi^jflSitStfgiinetfr reifclunt/ 
ci! ifl H&ass ddteftf tutti*dtid et d^ aa. f. 67. 

I* vnfebtor*erba'^fflelbpri*Mrtf. ft (vu!g6 IL ^4l}'a. *Se<t 

fil^^M M^hi^ryitjiicirhhir^ hide-^lgiitff^ Ij^^hilQiili ^lt 
omi^/i /W6«5 oiiif//.r. Nihii tame&jW^^t* herbaf vrceolan^ vel 
paAiUisfr^lllHl^^i^tt' datifnafik 
tia pisrtipc^re cenfuic. Sed eadem Hipp.'p. 14$; inbeiit in 

Tipl«Ii.v fodeHgi^^tmfnlfeAuitt, h. I..l6^ettduiii eflTe^. 

^^ iragafaii Vy^o iflifriei^^i . Hlm). P.M45. rpaymul^-, 
di/^ o&o» AttMifeffAiifif^ <ya ro ^/e/ov» , - 

• ipiiT 1* Cdf.^<lifriwv(iiift7rtii^»^ napiifer. t. ftoracis 
fck^s pkiii^piitgatoi. Itt Si^M; felt^pfo vulgato mgA/// 
>. ttrii*iitt ^ nteff^fhlt "irMm& >. ' In Go\i\T fuefcujpoa. 
Equtdrfi ^y^j^t» ieftlbtiisf Ctfrb: V^i^ tedionem refti- 
tttiekSaD jtJegjUid;^ Etlic f(!ppiatr.^/Jc^/^ **; i, e. opiifcr. 
quaHnr, et tantan^em^^ftyracrs pontitit'.^ ' . 

'^* mUfro^fKi7«0iir] • PlinluB M.t 74, Jtmeeg pinenfi, quae^ 
rofiiMpi-Iiabe^t eofttufiis )eui(:eir 0919. aqim deco6bi dat fan*. 
gptoem esdcr^ptiht». ^ .' Yul^ i. L et^tt piwif bos pttrgatos^: 
(nece ieft: irrpQfilkia ^ip&fitif^' ^ff^ ^ta^ )ttf ; legis vicenos' 
^lscemvAvigintidKim.- *.*''-' 



8P : COMMCNTARIt akOi V 

FlifiiiK 30.1 f. i}.. Scd.mhit <aieiAHt|ipvqiiKm locttn 
nunc, dematn inueftigaai. Qaare camG«fiMfOBMy«m 
fuperioribus vel priorUms^ ^^ - 

faucibus digeres, . JJamm<i9lik.^lp(u oaS^ ^ 

kxmiiHiims'1 Volgo owiit&aj^: Cork i»mf\ vt»de,ft«M 
Ihalebat Gerner» Hipp. tSro Uim^JivS^isem^lnUMlh 

ad/abae m. pro vujgato ante Gefaerum cnmfabof MtfMtih 
JiJif. t)einc^ mle S.M.'hli9^t4r^ Coit^OduOJil^v^^^ 
cumouo.^ <r- 

tati tamefi efficacloni fuccum vel fotum vercumdianstnt 

Sillae farina, aat aoacia oommettdat PiiniufabnCd}*/'^ 
tppiatr. p. 145. eft «yim x$fKov (iBs-i oiuPftAA^f Mf^ ^ 
ec riv Xctifiip ijfifix/kM rf»9fJsreii/ ual ^rcutt^ ^^^' ^^ 
valdf» iunt* diuerra» * Ge&er malebat oteofiM .Hxm l^ 
JEauidQmCorli. leaion^m feftitai, qaoniam etWGaiglli»^ 
feeL 16. j^emftae Ciccum cam vioo (eparatim pcfpiRft^^* 
tra fangiiiais abandantiam. ^ 

^ cacabo noao^ Hipp« p. 146. h x«XiNEp tmf it' 

Cap. Xm.. affim tigmmn] Male tierner aiTiteDliim ifl' 
tBrpretatar; intdlligttar enim nnmus. Hipplatrica p* 4^^ 
a^Usofut wki rS %nro nS^ i^^m^ i^lU^ irM»^' ^ i} 
ikifihm ri eufka (p€fifuvw w^oSq if/aQ fuJS^dv Pt^ ^ 
iHumv t€ fAia/9| wforemyuaif f vifm f6Xiv§9 ««nflv^ '^' ^^ 
mfudfossj ^ktfil inri^et uof xpS m naJkkr^ m^ ^XVt 
fii^^fueru Vides » caateril vfbm itn oi^tdL 

Cap. XIV. 9. i;fe peffore MfMfl^ R^ptatriea ^. M l» \S ^ 

ry «riTf^ei (pXipuc ite^ifuifimTTfetg. ri ifvSv. iSUm^^ 
X^^fU ktrivuvra uu^eTvof ag rjv iifup uci ra rufasapifi* 
ifi(Pfuyfixta imMfibum^ai xeu oAk Xarr? Wov tffifiuifo^ ^ 
fUktroQ ivelifaf. ifudwfiiv yuf rrkfixfirof ru ituriiSfi9i\ *^ 
irta^ uviiiivog ilerof. Vnde apparet, dtdcedinem b. I. eC^ 
ife9i9fUv. S^^d pro oleo GraecQs adhibet mel. L^eodoin 
etiam d^iendat. daicedo enim etc. Atque ita ^id!. Cet^ 
rum Corb. depoBorabis habet, qfxqi didom, ft dmiUrum 
ftnguinem exlkatrice detrabere. 







«4 ^<jl^3«^^.^^^'MI«'Wt*'. ^»' fiirAumkfS m^iiw»^ 



ififry^; et hoc loco in Vegetio maiim vretkmm qtianqoaai 
tix ro IffAm m i»ifWMili|dQi^ 1^^ aOj^^MlK^iM^^ 

. g^^ peifiriltumii^ Hippiatrica4>ikri)^^t«JUM( il «i^ 

«^9 r«p ^i^l»^y f^fx^ ^ (tTfoiPwn: iVide^,. pro fter- 
core puUino pliimam mem^rari. FrToni 'lAeciiriathis tradit 
TAeomne^ p« 106« ' » ' 

10. bnpre/tesji • Hippiatfiiea p.* trj: V^^ M in^ ^ •«*.• 

S mV xf^^iJfif Tfiymy thmirtiQ ipnrfiftt^t&taf kb^ mpMf)ti^* 
tf«* D<^ i^ailem fe Theomneftoa p. 10& lirfi 4i ojko/vcX^ 

^'77f»y, or«p.iro>Ab«Ki« iyr^ x^t^V y^^fM- - Hierocles ibi- 
d^ p. IC5.. ei ia^o^iy ac rov xlftf» ip*yy dfdxviov p^txfi)f 
•^^ ^tAMff^ % nmii9i p&tfifmy. rlfitpoitaf yif if) rirtf^ 
•i xo) fhrreiy imvriy d^ riijr y^p inti ry( cAi^iipOQ. De bu-. 
prefti itenim HQft^ iii^a c. 77. jt78*> t^dit. Vide notas ad 
Ntcandri Alexipli. verr. 335. et ad Aelian^H. A> ^. 35. Ad 
nieloarttm Lannaei genos pertinere videtur.' 

aqu^ quoqnel iTlieomheftus p. ip6« eufifidvn U ut^K 
iii (PmtXirifToi iidroty ne^ (opt^ftip. Sic 0t Apfyrtus p. 1 13. 

ri» terram tnorekt^ Hippiatrica p» 113. orjiieiffvici^^ 

br^ 9Vfkfk£im» ftxrm invroiii xoi} i^Wi^ W^ VP' ^^ ^^ 

toyojf. Deinde fobiangit eadem fnedicaaie.nUiir nifi quod 

T.IV.^.U. F poft 



'id r^ dpKff^fSii-fMk.-, 'Bllti^¥epetaiitar p/io6. 'ABa 
menfura adhibetur et per dextraltt rkMtii itaedican> e tft t!m ih* 

I a. julphkr^i ^ KJ^fttridi t>. ' t » 5. «e^ -Jfi^ r^ Aftvtt; 

qfyXt^uM'/^.* -' -'" 'i- ' •"■ - ' ' "* • t^ r< , 

13. uOadimMI^ ^ tfit:lf>tiMidEiPl>. 1 1 ^. 4tffAi!iipxMi\ \ 
\m6riif Sjeiu M -Mpai&aiw^ J^tpic Jt^ ht r^ if^m f> 

1 5. jitHum]. Vitium arguit leftio/o/iMN et tf^hA \ 
••InHipp.eft*«%XJ<«%;A»v; ' t -.^'71 ''' • • /'7/ 

jffippiatr. p. 113. - ^ r^' /' ' 

ig. md;miim^'4 ' H<pp^iL*€w^V««rd&wac W tMpi^ 
iteHn(X^ rv ^ti»fS'.r)»//3oiT« ip ^a mrvkei. ftd p. f 1$. ^^ 
irprduoMK ^(f^Mi» Snroy imf^ jKoyc^o^» ppopanaceft 
€x vino conti«1k]iiiguriam dat eti«tof)io4b. m. 1 5^ V# 
hic locui vitiofifitmiis erat* * . 

cvfoj] : Siipn» n. 33. (vulgo J.. 6t .) fstt aKmf^^ ve* 
:ff^r ^ facbmt omittuntur. -CeteriTln emendattonem oo- 
fVram iimiant Hipp. p. 1 1 r. npifijxvtt r» fMixfci &rivi, i9tt if 
fuirtpmriktiuAtipMit ictf &Kd&atvrm etb. 

it> adfirmant;^ Ita fcfipfi ex Ccrb. Hipp. p. " J' «f 
Magonia GeOTf^cfo: ric ifttrp^wSiis^ rtUsn; ndrh9&sif it^ 
c^rm iu ri M»r ivtfX» f^p^ ^ iv t/kftf oer«y «ervX^. Cete- 
rum S. M. piuffietUi raHone prodf/e habet, adeoqae CorK 
fcripturam firmat - 

20» decoquepl SxxpaL^adtertiamdecoquis*^aif' 
^dium Jextarimm Hipp. p. 116. c^ifhi utif fiuKixt^ ^^ 

21. Jiucum pti/anae] Hipp. p.114. no^ rmguptii^'*^ 
.ra mtramfy uurap. r. fuksupirip. 

rofmarimm^ Hipp. p. 117. fipi9vp r^¥ ^*V"' 
.a^9pr«f uof Mc uvri ^epfiu ru eoit?ci rS fiwu intM^ 
Bratbys latine iabina dicitur. 

cimicem,'^ viuum^ £x Corb. dedi letftionem veran* 
qoae etiam exftat fupra II. 33. (viilgo 1. 61 In H»pP* P 
.117. ^.uipaf ^Sfna.^ ^T/rfi^y.. .^ , 



vfecmi tn: V. c^h %v. xvit «a 

13,* Veieriskimma}* ltehiinam*omittiint Hlpp. p. 117* 
Vbi eft etiam n^ioetuyih irapie^kBvti^w. 

im^are} Exftat Hipp. p. i 1 7. 

33. Oko cu^ inno] HacfC VTqif)^ Hd fihem 'capitis €«^ 
cerpBt ex CoIanfeUat VI. 30. 4. vnde cOnfirmatUr eraendatio 
defcieA^ ift fine Tttlgtti^itit roAio iH/eritar emertdantia ita, Vt 
edidi. Ceterom male GeTneriaiia haec difiinxerat permixte^p 
fer tfs-t99i»enitelari trleo^ om trino etc. Sttpra fu6ci|m apH 
«tcidiiim ^Hti^otmSkKnk aOolumeUa.^ Vet*ba pervs -^ 
ffmixh omiflk in editione principe kaate incloferat 
CefaekW- " 

Hidms dm> ttno) JSi €. Sw M. tddidi mn ij^ fed ex 
Hipp. p. I fT. pra etto e» ^fnfeftddi deb^ 

'Caj)'.1?V. 2. ckram rentil/qm'} In eodeth thdrbo pultl* 
tnti^ ex alica tojfia cum aqua co6bie Ceram IremiDam addit 
Mafeeftus Etopiricus c^ a?. {k 193. 

<ip.OCVlI. feciaie trMe ] . !tt •pra.j&ift/ tritis ex Cod*. 
^pfiiratioheiil edtm ad cap.it. (Jt2.) f. 3. vbi mtont tha- 
fia-; U et codileae tntf rnae adduntur. 

2*ferin cUe^ Cap. 2 1 . m^le ell interpopo iridud. 

^te ferreo'^ iSoleae fimile aliquid intelligi^ monet 
Cefiiet. Sed fetreas nofltas foleas inteUigere non patitur 
additum vefbnm teUceabis — i^Bigabvh Citiiis enim feiL 
y^ae fotete feliTets ooni^untisr» Soleas tntem fparteas in- 
datiles cameloram memorauit iam olim Ariflx>teles. Cete- 
tm vf»m huitts fitleae tpud Vegetium fimitem efle ei^ qiiem 
foulomedicis hodie prtefttnt foleaey qnas Galli fers d patin 
appeliant, vt Coganteqaara pedem dlaudum in terra ponerfe' 
eiqae infifteire, egfegie nu>oet Bftignohe decufa equorum 
P< 230i Vide td I. a6. 3. notaim de gubit. 

rotulam ligneam'} Ita Corb. Male vulgo /frift^x. So- 
pre in. (vulgo 11.) 45^ 7. etd rotam armum nponito e& Sed 
rota haec a uipef iore eft diuer&. 

3« cadere psrttmde} Coth^ tutem perimdii^. In fimiii 
J^rmoram cnrt Higpiatr; p. 86. iwtartiavrtiV tjfv ^vpcAv r$ 
^wt^f^ -*- fifptsyfa AfseeiwA ti mmn^pLkrei, ft^xpiQ «v piif 
Xt^vy. Tgitor Cdrb. le^Honera praefero. In eadem cura 
Crefeentitts DC 32. pbnatur afta lata tonueniens per vnumft' 
nnjfmjub laefo capitf Anchae. vbi lordanus c. 2j.fegli mettt 
hJltHata convenientemente per unofum^bh et Rufius cap. go. 
ponigli -a. unajleieitd conveniente per unfommeflo. Crefcen- 
tiUs cap. a6. aftoUtiJub ocuUs impona$itur. vbi lordanua cap. 
^l*fim pi0e leftemtk Semiflem ad fangtiima etiam tniffiH» 

f 3 liem 



84 . CQMMKNTA|L|I] AA 

nem perti]iere,.docui fupra ad L afr^^.' jCaogtifiloBirinm 
femifrem hanc omiiit. Vlde ad 1. 28- s.t 

pannos] Hipp. p. 87* ^^ ^nuli cura ir^pfiQ mmh^ Im ^ 
inaolutos oleoqae et vino tiaftos nominaot 

traiicieSf vel caiida'] Cprb. Intmium cisl^abis vt calih \ 
Vndemalim: truimes. Intirtiumcuratis.vt. Sedpluravif 
tiata elTey videbls comparato loco IIT* v,valgo !!•) ^. 6. vbi 
cft: perforamma vftionis kmntfcum traU dfbere^vitqm^ 
kumaris efi , egercUur^ ~ aem vjta cuiierki st iwm rf^ 
eUritf kmnijcum eximes^ trcmmatico cura/ns. Sic ibid. tiU 
vbi lemnifcos faie» bleo et aceto imbttit et triduo iatorpoOt» 
teaomaticum impofitum reoouat. Itfiqf^ h* 1. ficjcorrigo: 
pofi traumatico iUines. Paunos diebus momm pefeodmfi- 
ramina traiiciis. Inttrdum curahiSj vt calicbs verbenaua fc. 
acfua etc. per triduum forte eft tertio iquoque diei alkxyiin 
fiipereft vitium in vnlgata. 

4. incretas] credo efle cretam cimoliam ex acetoio* 
dueere, vtluti V. 7. (vulgo III. 8,).f. a, 

fiiumtaejij/e] Dedi leftionem Corb. Eft propria moiO' | 
medicorivn didio ; qua re non mimm aiibi oon reperiri. 

5. colefium} Ita Corb. pro cairfaciueU -«* miMwQi. 
Infra VI. (vulgo IV.> \.2. M acrocoltfio p/qui ad gmk»^ 

Tunc de hro] Ita fcripfi ex Corb, Oiifi quod i$ htta 
loco ~ groffo pru^Jdm. In Goth. eft vt fityus anrwt^ 

laxun^ Ita Corb. Goth. laxus^ dei^oeps^pro 
ve?ta. 

etpauli/per2 Tta Corb. Gpth. paubimqm -^finjum. 

6. conuexabisl Corb. cuexabis. . Goth. aaimai cmM 
bis^ Eadem varietas fupra cap. IV. 25. (vulgo 111.4-44) 
Infra V. 64. (vulgo IlL6j|.) 3. conuexata iUa funt, fed Cori 
cum vexata habet Ex Gellio .conuexare pofuit Gcfoeri 
Thef. L. L. pro fimplici vexare. 

7. vel pofierioribus} Goth. partibus ioterpretatv (f«- 
ribus. 

anacollima'] Goth. lana collima confiringft. 

bulbps rufos'] lu fimili mr^ Hippiatr. p. g^. vnom^ 
fiak^H^ wuig et mx^ m^pu^ /., Corb. cochl. f«ifc #» omi- 
fit; S. M. cockkaria vini trig* hab^t. Deinceps Cprb. Aff"- 
baoplant. — coutundes. Poftea Corb. humeOa ficadriL Godi 
titiMa/u^cabit habet^ et paulo ante mi^nms plenas. 

Cetp.XVUl.flegma'} Vide fupra ad ni. (vnlgo tt) 2^ 
notam. In fine capitjs malim cimoliam aut nibricam*' Vtr»- 
qne enim bona ad htnc medicinam feorfim^ 

Dp. 



VEGETW UB. V. CAf:^.t}LXXI. 85 

Cup.XCL fi fiod iumentutnl Supra in. (wrigo II.) 47. 
2. haec eadem legQiimr. vbi vide notas. 

Cap.XX. eUJun^y, Re6|:eputo, Go^:-illifum — Idem 
colSgaJto. fJopralflf. (^vulgo 11.^47. iroputfu axium vel rota- 
rum -- animalibus c^ura franguntur. vbi vide, quae de hX 
monuilnde integran^, 

Gapb XXI« j(yrf»afMpMi] Eadem fere hoo capite tni^ 
AutBc» ipfae Ca{>. »7. (»£^^ aomiiie tantnm noua e% proprio 
sppofito. Itdl veluti Rufios. eqoum eiufmodi JcarmafHM 
velTraArtlHUJ^ vocfnt», :vt ad I. Ci 17. feft. 4. docui. 

nptUai^'}^ 'Hoo pro vulgato twnpeUantwr repofuife 
Gefiier et habet Gotlu 'Verum puto refiUatur^ fcil. coxa, 
et modonr ioteUtgoeiii&» <)|iii cap. v^* C S* traditur. Cejjim 
e&aetroQedenchiw . 

3. dejiib gamba^ capsi \%. eft ile veois femori$ fangui» 
emittUor el in vafe .dHige^er excipitor. 

fal\ Julpkur\ Cap. ig. «dmifc^tur etiam pulots fulpbii^ , 
rii» nitri, baecMlm.lauri fimal tritrs»' vbi proyfmWifrfYi^/ 
S, VL tt fepioi trHaef contni rede iCorb. et feglae iritae 
Godu tf ^dk. in^a. vnde fedam Vegetia ibi reftitui , quam 
faecutcau re&e interpretatur Gefaer* Hoc ii» loco Corb. fe^ 
glam S. M. betam exhibet. . Praeterea Corb. tnariuas omifit 
ctjofir atarcejulphur pofuit, Goth. /!i/ adiicias fulpkur. At^ 
tero lii \6co Vegetius omifit ip(b ulem, mannam thuris et 
cocUeas. In fimiti arroi curalll. (vuigo 11.) 45. eft: et puU 
vere tkaris eum eo qui profluitfanguine cdpjofij^ie immifto arm 
MiliaUmtur, Vides igitur, mannam tfauris eJie puluerem. 

vinok moque ] GrammaCica regula pofttilat nnfcebis Jhm-^ 
guinetiL In «mlK vnguento III. (vdgo Jl.) 45. olei bonique 
vini fextafium mifcet fanguini com lauri baccarum fttibraer 
fiitri tribas ynciis, reliqua medicamenta omittit. 

it^Umem'] Gefiier infolationem legi volebat^ c. 18* 
f?d ita dicere deb^bat Vegetlus.rMfif injblatione , h. e. in foie 
iJfinis. Quin tii inflationem intellige, qualem armo laefo 
aihibet V^etios III. (vulgo ll.) 44. f. 4. vbi vide notam. ^ 
ilHnesj Coth^ ita pro Ulinis; et deincep^^^mMt ra/t* 
dam fff qua verbintte. Samb. Utius coxas^ Sattib. roargo i//^ 
nis aqua ciOida ^ Jimt coxam triduo> diutiffime. vbi verae 
leftionis vetfigia Isient. ' tc^go igitur ex cap: ig- iUl^i 
coxam. amia etiam caHch^J in qua verbenae decoSae/unt, 
coxam ter in die diutijfme canfouebis. Sic enim cap. ig; 
aqua etiam in qua vetbendi conae Junt tepida ter tn die fo- 
mentabis^ ' ' ' «f"- " ; 

F S 4. ver^ 



$« / ^ COMMENTARiU m 

4* vntibulo^ Op. !&. ell tmtfAfXixat cmm'^im. 
et r^tio vrendi docctur. Vnrietas le£ti(nu5lt,LUiepta€& 
Scbiatici funt ifchifltUJ. 

Cap. XXtl. I. 91«^ tt ta^aj Subita 9i mmerm 
pturalem, tranjGt a ilngulari. ^ 

2. orabum'] Equidem ari^bim ^aetuteriin; qittnmi^ 
enim morbus aridus ex gei^ere malei proprie diJbis aliqu&o* 
tnm diuepTufl 6jt, potuit tameu iiert^ vt ab aliis biemorbiis 
Boto vocabulo appellaretttr. £ft autein itifim, ^Bem (hpn 
IV. c. 3. feft. i^. (vulgo III. 3. 9.) in bobos iaaaia»vei ia- 
£uiiam vocai^t et fimilitef ad maiei ^gemia v«t ad tnorbo) 
cofttagioib» retulit^ vt in Praefalione ad Vegetium m^nui. 

et malius vocatur^ It^ ex Corb. Ibripfi; VulgQ antm 
ifocatur quoik Ia Goft. eft-: aUjtnakts autm nudm ^ 
tur, aUenqtum auod amm. Deinceps edUkwiet wm €0» 
mtiorJ&Mtup^m: Maltimsyquodetei, 

5. tran/mittenda') Qotb. aliam ifatffrmfmdijmin^ 
gfonem. omiflbTi ppftt;^. 

tabris^ipjo^ I|a fcripfi ex Goth. VutgoenitMiM 
#f iii !>/&. Cor4>. et ipfo anheUtu. Margo Fabr. ali^lebort* 
et fic Uber Samb. In tabis citat ex b^ L SaMro ajd Skiooif 
£pifi^ V. }. mp^eate GeOiero. 

^ C«p^ XXnt. vigidae\ Hippiatric^? p. Iig^ opifthotonici 
cqui^ figna haeo poQunt: rpixTikav. d^orerKfUvcjif x€^^' 

ifivuiroffi w rm %aii&//fli vsx^ifyrQf^ neu rp frrif^ ^jcavovi 
ivvxTcif — Ihrs ik ro ip,cSov iv^^xofl^voy jc^ af ^«x/^ n^ 
fi, ixiarfJCptffSaj %a i ivvjxxa^% 

(m ec^n^fi^er^2 It;«^ Gotlu Vvlgo vt eamfrlUrt ai- 
^te mouere^ 

3. neruorumj Hlpp. t& iK tS vorw vj^wf iroren^ 
vm. Nerui antiquis ibriptojribus funl: hgamenta ofiium^ 
iqiurculorutn aponeurQfes; recentioribus. medicis gnieciict 
latinis iieriii etivn dicuptur fenjTuum niiniftrL Hos videtar 
ctiai^ Vegetius dfcere, etfi tetanum et opifthotonom «x 
mufculorum vitio aUquo , ryQXK peruorun^, p^ndere docait 
Mo/ely Oa tftpical difeafes.. London 178* 

vnde et tetanici} Ita ex Corb^ fcripfit GeOier. Vulg»* 
tuni CQnteta^ii^ forte ^ft mutaudum iii opi/ihotonici. ^ 

5. d^erandi\ Hippiatr, p^i?<3keJ«y^4Jfl^««V»«* 
ervyulsTffotf , irq^eTrxf «siro hfi^. 

0. igttisque} Goth. ignisvero. Hippiatrica p. ^^V^^ 
MduIo; iiv ii ^Sffi^v fiiO^ ira<|faVf S^(muic wASi^f^ 



7. j^^flj ^'Jo&oUisi. . nJjti frefas. Contra Hippiatr. p. 
130. xveitufg fi^ pelA^.:imivi^^if af^oi/My^f ei\kSy., . 

8* colUgatosi Gath. cpiligcuidos — qcfof it narn ^ 
tmri — Sed fi opefu ftulia cvra Jh^pe pulUires conftmUSy 
^uad Ji — profectrit. *. Hippiatrica p. 120. wi^ ik yvpw 

9, decuftatim,y Aliter Hippiaixica,p« 126^ 

vnffiofi^ ^^i^/<] GoA..vnS:^ coniinno*. 

yL.jicit^i oport0re'], Refte» putp, floth.ftatuiob/cune^ 
OblbuHtat^ conimettilaat etiam Hippiatr. p..ia6« Paula 
^^adieSoexQoO:i;iedipro^inieSo^ . 

iS.concale/cani^ Ita refte en^ndauit Gefnec VDlga- 

^ cmuslefcwU; HJppiatr. p. 123. fy/et -r- .ciff^Yayevrc^ 

ei; ySftAavcioy uci/ arei^o^ftyrefi lifSffe^ WX9f4/^^aiii90f Iv^ey |i|; 

foft w;J(»tfeic.'. • ■ • , . . 

^ 16. ficuheas\ Hippiatr. p. 1 29. xe^ i»yrJ r^o^^c (Pt;JSiUe 

^^etfUw, ^ ; ■ . 

^ 17; vnSioneJ Hippiatric* p. 29P. Aj^fyrt-.^xfiecpi^f^ 
'pe€v<i;ptfyifa/|^y vocant; fed cerae vnciadi, reiinae vncias 
4- poBimt, deinde arufooAu. ikaiu vncia^ 3. O^u rmftvK 
vnciam i. fed baccas lauri omittant . , 

Ca^. XXTV. /caputae} .i^ippiatricf. ju ilf • tw ^a»«'^ 

^yova^ ^iffxvrmc.f ^ re nt^^^i, «/ iu»x$(flL ri virH eerey. 
^ai^Sw. qaod Hierocles fic interpretatur: r4 ^i yeyar^t tfiy^ 
<fT/>pe<^tfify ro#Sy $iii^i, nolf rug dynSvat^ gixiyrfi nci( hxb)» 
«"wwc, xixB cffti rSv rlsvpSy ^ouwvteti. Quae igimr 
prtes ex$c<;antatit ^^ <^^"^ reliquis tumere.et inflari dixit 
Vfgetiu&^ iQ quo eft jpQCte maxima Ubrariorum culpa. Om. 
H W*triQis comienit etianx Aretaeue IV. 1.^.49. wde in- 
^lligitur, hydropem afciten nunc de&ribt^ 
. 3* Cui cumjub tsMgua'] Etiam haec vitiofa funt. Hij^ ' 
P»atr. nttri i^ ^ xe^xl^ ^Xifietc Hv^cJx^ uoi/ rj rpe<r«V 
^»» WJMfrwc »^ ruQ Artf^ r| y)Jc^. i^^Xfiiv^. ** ruoti^/w- 
"i i XopJ, OK« «ev ii^rvrttrai. Sic et Hierbcles : &« ri 
f^fje ««|.t!rex«Aai r^r^; d»nri;Ae/«. Vnde patet, hanc fere 
^ fcntentiam fcripfiffe Vegctium: appareant vepae, nec/idf 

F 4 3- «»•«- 









■^•«^«'o is vB»TB$ nicrocies. 

^ ^.quatutr digitisX AplVrtusj MmMvr&n Z> 

*pof rjiv xSp^vfi^Cl^^lti^^d^iUthitA^. W — 
wctfxnivrn «tTTa» T»|.at*.ToV m^ukiv.^i iianvkM^.^^. . 
T«. vMc ni» i^iv 'fJfttUi^ ipTt9ii kihtftbnoy tM P w 
y& ^o»T« jB«Axw. Vterque iApfimis cauefe $>: 
otpentmn per. ftjpamen exeat nimis latam. fed K !-*■ 
tt^w ivripa S^f>y: :. . *?!*• 

centimalm} Cort>. emttaim. Snp» L 44 P 
margo f«rf//fafcm'habet. -w»- j^ 

iK j/iwAiftir]- Hoc Apfyrtns et Hieradet « 

5- tmplajlrum} Pato ne grana excicUnt fitt' 
pkgamad^^. « •• ' • «? 

« frttfj Apf^ftM: ifuroif^-» aMv t 

«diit: X^A fK^i9fiuf'if Msvtwst TtXifpSvTtif. 

Cap.XXV. 3i*^ito/Z*] In HipplatHcU in» 
vgue ad verba atiimtSores hon r^perio; fed rtj 
dmitur de tytspalHtfe. Sarco^ »nde (Ucahif t 
«efcio, nffi qiJbd pelagonias ait p^ijdi ranftoii 
pofrf deceptostarolom abundanniith aut ventot, 
*em elfe paiare, ciift tiamen hydrops mqiiaiF 




j«*-. «, rf r„ j/^^„, ^j^i^^ htfificofi:" igitur *. BL«» ' 

poiaijextarios quatuor. Vulgo/wenmt. "ST'' 
3. Sedcctttfius — /acwO Haec tfob tfBir^ 

-»»<; ft*o^«y3p«y;(ttVjtc habent J • ■ 

cyf^i:^s9^'ntPdfmie- '■^^'Jb^^ff'^^], 



L 
U 

l/l 



= — vD 



in 



z= — ^ 



OD- 









Li*. V/cA'*i XXVi; XXVIL 89 

re^ liW^; rftaytr» Pelagonius li c. 
gomaita^tympanltcfm: 'danruftx^g iypAf^ 

•te,' Hytfrtipicrs CQt)trariam efle/quam 
, fihieraTm «Qsaragitm^' tnonet ClvyC{>. 
5. f. 43.- - ' ^v 

)ifnfpsl»ites] Boe ex libris pnetatlt qula 
i fllpra n. 1 5. (valgo T. 43.) 2. 
] Accuradus diftinxit Pelagonias p. 137. 
rem 1 Hippiatrica ; iff^iw r«? tv^avi- 
fisr» i^kyylH eJc fixoQ f o^m^p ifrtxXoi*' 

i'»^ j«(;r^ nuXftipvxQfiLA^, LiqoameQt 
jcangta. *- 

ideatur malta in hac potione excidifle. 
munt Hippiatrica p. 138* ii>i iKxiiinatar 
j ?inen cumini, mel» la&ram/etacetum, 
. Y Ateat in' wmq^to vocabalo, vid^unt alti, 
iryngnmi. Infra c. 58. ($9.)' f. %.fmm 
6t Gotli. mutant in argii^ qaod Idem eum* 
detur in polione tbermantica. • 
i Haea vique^ ad finem noa fo&t inflip* 



I ] Vide ai cap. 57. (58) £ l. 

Zien^} ' Signa accuratius et reffius tr2t- 
p. 140. 141» £t videntur hic capit^duo 

.'»nalibt^riis. 
an introrfunpt vertuntur? vt e. 39. (ja) 
adas coniiciebat pepli^ 

» ^5] Hippiatrica p. 141 . ctiri rSSp Sfiwv a(fMm 
* dirtx^or9'»f Stp§ eturf Ktrroreaov ri qS^ 
ii xo/ rpoiririfffict rouirw. nifoSov, vkfov^ 



j 



ipp. ri TfoA^ a TieiyyoK /tarcf X'^*^^ «'*«• 
mnk^fiivcu^ vcf 0*^ dvArptpiff^ou. 
f eft^ Hotvnfptet^eiv vpo^ifne luri rpeh ^(U^^ 
vot rpSc iotitriijtc iicifietpwrek noif iretpxipv' 
Sq rn pLil (^Kifix netikraf. Hipjp. l^ene Gefrt. 
digitosjub tfiis fc. canteriis. Vulg6 erat 
Graecus tertio die iterum invsrere iabet. 
F S Locum 



Lpeum j^uratius tradtt alijBfi aikjbor iq Hi^gj^ilbei^ajus v^- 

bis : kxpw kautijptpv i^iwfi^y vothuarijv axorr^a^c iri r^ 
c^cufctc JCnSdroy • i^ mM9^T^9fi^ J^ ^kBMfSv^, iari ik i toVoc 
5 irr$fvt^iijA9V^\^dlterux9^ QAOtm^ ijihet facere 4r^Vri|fm rS 
wporifH flJc i^P^c ^«icrJA^/ Tfctliiis aadorita; ro iptfUfijf 
'triiBVfjijf irkTiafqv r^c xikm^eutti fwiStiQ l^^4% rfiaifuit 
i^wrvXo9V Syni^ fuf Tckhv ioinrihi ri fiil^o^f \iafi\fiix dotb* 
€& potius pro peffus. rerfeputo! , . . 

CaprXXIX. Si phragmoHam^ Nefeio as eviphnigma 
voluerit iateiligi^ de qub (upra II. 19 et 19« (vqlgo I. ^«t 
^7*) . Certe Hippiatriooruin cura pu 146. non plane eadem e(L 

Ca[kXXX[. SphaceH/mum} Apryrtus p.'958« Hippia- 
tricornm (phaoetirmi feu ilderattbnis ha^e ugna pofuit: r^ 
irr£i iS^^vTf^ «^ rSv Hp^ftmf & fih iv!%m^ & ik cwreivsTSt 
^ruKfkig iku rS iroiptmt^, M* cVa 4i ui^ m^picitapi fi 
arifix ytvretf* Srrt ik riro xvS^pmrotc irihr^bt heyift&w, 
xirif }ffiS^iepo99ipofi$v rfy rpo9^v fipix^^vree rf WrfwMif 
ir0r/^yrac* ipf^et ik ririp uil ^ ncL9etp<nc V ^ r5 ravir %Jl 
ri vlrpUf iff iwri :^potK% nmf i wptfiii^^vefi mm^fic wkf. 
XiyBretf ik X*^^^ ^mKetwfatc mifigiroc ifjuxarykeov ne^ o^ 
Xo otvri mI oYvtt ri %rov m .mfftfvcu)i o^jeyy pjem p^eEvrati 
h%Sy flic fvw^fotq, oSifiktfMV ik vv/xf*^^^^ ^^ ^ ^^f^ 
neif ikeiif /lar» «Ikc ifPpt^^ tnoev^* Vides esgp, non jpa- 
/mum eile» de quo loquUur Vegetius, (ed /pkauli/mum. 
P^fcae: qm meminevant Hippiatr« Deinde vulgatiim caad' 
dent correxi. 

3. tantmubm'viui1 Haeo ex Samb. et CorK- addidi, 
ita iubente ioco HippiatricoruoL Laferis mfnfiiram eadem 
ponunt JAx^y ^/ary. 

Cap. XXXn. 2. auriculas^l Vide fupra L la 5. etffl. 
(vulgo II.; u. ?. . 

et mittes intrin/ectifi] Haec, vti leguntur nmic politay 
fenfu carent, Puto» oliin fuilTe h. 1. extrinjecus, rel quae- 
dam excidiiTe. . An pen4et huius loci emenaatia exiocoIIL 
(vulgo II.) 1 1. olewn tamefi/olum et liquidum in aeures eius 
/ujffundfs? 

l. diagricUQ Succum Seammoneae ift malo cotoneo 
deco^um interpretatur Gefner/ nefcio quo aa6bore. Sioi- 
pliciter fcamoneam interpretatur Vincentias Spec« natnr. 
Al. ii^. E^ graeco iotufvitfif corruptum efle vocabolom 
c^nfebat Cafp.HofFmann OtFtcin. 1. c. 94. p. 67« 

4. la/eris ^ d^uderis!] Supr^ L 10* per fiftolam na* 
libaa iQfu£9,at pvxi^m, 

Cap- 



VEGET^l UB. V. CAf^.XXXUj^-XUI. ^i 

Cjip*XXXV. Peftinere^ pnece^ens capujt >de fiden* 
titiis, quae hlq tn^duntur» r^e vidit Gefher. Im at^te^ 
SCDe^tim. tb aefta .fier! fidejMtitia dix.erat. Haeg proprie 
f^/Wif eile et di^ vide(ur( Qoam l^to. fenfu. iininvd.cOcaT 
tur fider^tum, vide III. (valga xl.) 39.' 

Cap. XXXVir. p0ni§i Hippiatrica p. 1^8$* u^dcpS Sfn 
u fiipcQ (ri imkiv alii addUQt auf^res ibidem) eif o&ov 4f$^ 
^fi(»^ neif, b ^vr^ r^ ofv^ ktii^otQ Sttb ^vKoy Ik rurs roiljf. 
ectj y i^ furi jUpafog ir>!^P^»rhuQ fioifSifaetc- aJSLei rnri ^ jiy 

ci il nfat/i^voi y roixthsi v^^ec (npudccksooG xvoi^SQ Tpk^ fisri 
^H.uffaL^iifii nipfltroQ ilta. ^hfm ro^v iwmjAvot xuf ri 

h rj smi^ifMif^ « 7 ^(fgtipa voi^^qw^ i( otiriiG isfii 9r4fucT0G 
ilk. Similago.dicitttr b*\ fkniilaf nifi viltuoaL ineft voean' 
buld. SambudUs htminam edidit, quod praefer^bat Morga« 
goi ; iit Graeco font tr^s cyatlii. Micampanis^ quam S. M. 
offert; non contempo, e^aideoi, (Unc enim G.allQrnn;(«i^ 
^^tfnccdefcei^dit 

Cap. XXXDCi Si (ufluaueriij Gvaece haec leganhir 
p. 178« tuh tltula: ^$fi tSu dzo oiS jumtfjUvmf. vel potiii» 
nmmooftivWm c 

fi^\ Gra^vce e{t: v^fSk^v^fivA^A i^forovH Moy o%o/y«. 
MQTgagni HI. ju ej^ Ubro II^ %f^ (vuJ^ I^ $9.) malebat 
JcheniatUki^ 

^ 3. vi cofuidant'] Graece haec p. 177. ita leguntur; 
rfi^ ixSrm ^», Sv rifiihi if^ov^i, StpmtttBt^ 

qutbusdam ptacet ] CeHb, quem nbminant Hippiatrr eaw 

^«? J Florus , vt teftantur Hippiatr. vbi ingenti difcrf. 
nhie vlmi tbih rtr^Jkq (f&k» pro fSurina hordeaeea npmi. 
luntar. 

Ptirijue] tip^c ik ^itmtpts^ci ~ itiivat^ nefcio qufs in 
flippiatr. vbi nomen Pelagonii adibrlptum legitur titula 
pmecedenti. 

Cip. XL Farati[/inl Alia figna Hlpp&itrrca p. 307, 
htbent 

3. cratet&s] Vto, ctitetSs etiam cretettat diqi , cum Gan. 
gb monuit Ge(her. lleg^lae efTe videntur ad fimilitudinem 
clitelfatfum faftae. Shadus ckceUis coniiQiehat. 

l.nettam'\ Vide ad cap. 7. f. 3. De ^mis, vfa-guRs 
et femiue cauterioram alibi dicitur.. 

C^ Xi^IL Jrangat 1 Euno^elud Hippiatr. p^ 3^4. nlS r^ 

^itwffi^^VA •— ^iJaX^ iatfirtfg ^«•w^Aflyftiroyra^;,. 

(ktxa^ 



9> ^ — COMMENTAMl AD 

ditrA^&^ Pe ceriuce graeoe dicitur ts ^wyAOUr. Pofl: 
fiaee qaaedam excidifTe videntarf quae in Hipp. leguntur. 

d. atlH purgati'} In Hipp. p. 246. eff ii^iniQ «oW 
n&M^»ffdv^ A.&ftc iv i^<^f MJf iTifi€tXocy ob^v S§fpAf tii 
rSy fumnfpm» ^p^ci. Vnde videtur h. i. legendam; baccas 
kHiri fumm ^ vtgkiH purgatis grams in ok^ MignUr ioih 
Hfis (in pmm) et cum vino etc. 

Cap. XLin. guia vehemmtius caktl Malebat Ge&e* 

ca/rii/» oblitusJocill. z/0 
kordei nouelH eite etiam in caal! 



rua eatenif oblitus Joci II. i» (Vulgo I. c. 39.) C ^femorem 
^ ' ula morbi. 



Cap. XLIV. de j^icrihtsj Sk M. pojterioribns. Sed Uif 
piatrica p. 99. tui^ rx ifiwfia&ia msX^ xmksvet. 

). iSed fepienas'] Sapplementum God. Corb. et GotiL 
Kon fperneMam videbitnr fbrte, fi eomparaoeris oap. 54. 
(550fea.9. • 

Cap, XLV. Titulas vafgaris A ar/Ao/7w&a. Lfiig» 
r^ido, fed Goth. De coccromico. Idem plagis. 

3. UxiuiMm} Vide cap. 68. f. 7. c. 8S- C 5, et IV. 9. a. 

4. Mffrrkae2 Hippiatrica p. 94. in eadem formula h- 
fiavenS ikutic ivo habe&t, et pro pice Itqmda Ttroiji %(fVf 
deinde nitrum co6i;um. 

5. vt/udet^ Graeceeft: fiyjii yvjnLyoivtot^ Xff^^ ^^ 
it legendam eriC h. L nejitdet. 

cum melicrcitq'} Haec verba omittunt Hipptatrica. 

Cap. XLVI. Titulos i^ Goth. De Prep^aUmo. lien 
j^fteriori rigidow Iiikio capitis Idem Epiftom — pajfo vt- 
deatur. 

2. mrfcitur caiufts'\ Hippiatr. pt X2^. fireuius oreof iiu' 

MOf Ufmif * Tf oru¥ i^ oiotieoftxg iifwxdc iv ufOfi^ vrf vvcu- 
d^fog. iv iu^o^rfiirif , i^ iiv i^ iiokTOfiuQ iifwuteo S^mo sij 
rrfv vunra inSve*, ok f*>7f ix^^ i^ utvijcret r» xeAivMi, ^ hif 
irArs Tfto^i i^ olobffiTiiroriv eirtxQ ri^ ^a^imc^ iria^irovH 
ytuiretf: 5ed propius Vegetiunt* accedunt Verba Pelago- 
niip. 138. . ^ 

6. vel ex dolore} • Valgo erat ex dotore, vetfi '^ taeft- 
ritf vetfupifa. Pciagonius p. I2%.uali c» iffLoy rrotd^ooy fteri 
r^jfi/ riris ^Sfxir^v ir' avriv MaSsviifw,. riru r» ^iri^a 
XBfivswroJi* Praeterea totum hoc comma,commodias^ vt 
in graeco, coliocabitur poft VQvbvLxxi teffettato. 

3. ttacraiioke^ Earfem Omttjaf Peiagdniiis ^. rt^! qu^e- 
dam breaios; «lia^opiofiils otintegrius. ' '' ^' 

$.grana 



VEOETH LIB. V. CAP/XLVn. «) 

8* ^^M Sfcm'} TAQtamdm Pelagoiiius; IgitarreAe 
Codices pro vulgari vigitUh 

udna^] Hanc omiiit Pelagonias, -qui deioceps ixu 

liquaimms /hris\ Pelagonias: 4hiM wo^ iiy^ xfmr&H 

cyrmUd giobuiwn] Ita ex. tnargine Samb, correxit 
Gefn. vulg^tum tyrrhenici, Gotb. ti/rtemcis U^faris. 

9. ^ptrtum\ Haec vfqtte ad Mipis quoque non funt 
in Graecis. 

10. adfpis porcinail . Priag. p. lag. wiur^ X^if^ ri 

ivrwr^Hexf^fi^» rwexik'' vbi corrige ex noftro naf tfbn. 
trtfidant'] ifipt» iti ndkwif^ ivfiva^e fjro^ r^ X§yfUrf 
Tfflnf^^ ixpie S Hpmr^. Hippiatrica. 

11. hquida] Deinceps Cbrb. admixia pentiotio per^' 
nguetnr et exercetur, ^on. In G. eft admixia repente olio 
pemgitur et exercehtr, vt iamen ne nimia. Poftrema Go. 
placent 'v • 

ra. pterique] Gofh. pluriim — potionibus cum idem 
lafaris. 

13. toHsefll Legitur eadem graece in Hippiatricis 
p. 296. 

Cap. XLVII. dormitansj Gotlf. cum dormitat tu^ 
verji a p. 

vbi ftratwn cubet'] Ita refte Hber Sambuci. Hippiatr. 
p/377. nfSr^y fUv iy finKanij hroTrd<ret hrtiffdof ixvpny Ij 
xifxwf irothSv WQ^^euv^fiivm notri to iid^Q. 

2. camormllam} Deinde ve^ba idemnos trace omiiTa k 
Corb. et Gotb. correxi ex coniedura Morgagni IV. 40. qui 
monet, fridem 1llyri6im buic morbo non conuenire; alias 
pronum eflet, iridem illyricam, notam fatis, fubftilaere cha- 
nonullae iltyricae» aliunde- ij^tae. 

6. excitatiom'] nal avvsxiarsfw iti xerp^y C^aia&etf 
um /Hf iwonofiavi&v. ' vbi le^e fvoaitim. 

namfurfures — * infmdes^ Haec etiam^ exftant in Hipp* 
p. 277. im} ri^ tiooafUQ viictfi i£et nof trtrvp^t^ ^§pfioti «ra- 
rpl^Sof. xporort^hoSm ik xe^ vifia ifix^M^^ whvfa ofn- 
y« taif SXa^ fi^ri iivKfirn £«• ^. . . 

7. Artemifiam'] Hippiatrica p. 977. iQorem artemiijae 
pooant. peinceps vttguias apponis Gulli. 

etpt^cael Goth.afndce. 

atfiinebis ab hordeo] Hippiatrica p. 977. nfiSSif iit» 
hci^^ai, rfmyirmra^ ih ^nfiaro^ frffi ^Ln. irra» r% iwi rSy 



94 COMMENTAkit A0 ^ ' 

tertviStMHf £tML difeup^&^m&m^' uaj ptstJi titlhm i^mxn 

fidrnS Jf /\ xtapiptiifg ^l^ff^ fd. ti xiyffoii nc^ a^&9C /leri bia- 
T04 ^i* iypQ oVov Tfi/ai 9to%iuifi» iy^vfiitt^e, ri th vipt» 06- 
^SSv ^no ixtfiv 'udLi «ur^'xA)a^etc. ville ^cHnuantibus li- 
bris fcrlptis Vegetiuin emendaai. Spicatn mfdf onnttunt 
Hippiatrica. Ipoftea exlibri^ Inferoi it panM*if6&*tqHdanu 
jlta enim Hipt^ittfica^ 

Cap. XLVJII. 3. iapides molares] Eosdem in iimili r» 
M^io oomQat fq>ra ID. (imigoIIO ^8^ S* ^ A?Mus contrt 
Aconiti v«nei)iUQ» in pota rumtute propinat. yinamKinqup 
lapis tnoUris ignitus fuc^rit extinrais» Vide .ad NipiDdri 
Aiexiph. ..y^rltttn^ 50». L#pidem molaram igne ii^UQfaftam 
Facile.fluere ideoque metaiiis exooqueiidis addi j . niQQit 
TlieQphraftus^e Liipid..9«.l9. Vbi iimui pyrimachum nomi- 
tiat eiusdem luturae» Ita et Az^^Aotel^^^ Meteoroi. IV. 6. 
.qui ita geQus ytramqiie diftii)gqit> vt pyrimi^fhl materiaift 
liquefaftum itef um ih durum la^ldem refrigefcere atque io- 
durari» molaris vero lapidis flumen, pof^uam concreuif, 
Digro colore fimiiique calci vftae (firiv^) Aibftanti:^ efle di- 
cat, Inde Piinius 36» f. S3' ^oix vMior e mplari lapUe, qm 
eft quaiedam pinguhr natura ems. Ifidofus Orig. 19. icx 
,molaris in parietibus vtilisj quia eft. quaedara natora eios 
pingujor, duraque et ajpera, ex quo etiam molae fiuot, vo* 
deet nomen traxit. Hnias quatuor genera » albus» oiger» 
pcrmixtus ac fiftulofusv Quae repetiit VincentSp. nat 8>x 
Molarem etiam pyritem dici> monuit: Plinius 36. C ^a Reli- 
qua ioca vide in Analedis ad Hiitor. rei metfiH. Veter. p.26. 
Genus laaae (fritam antiquo nomine apud aufborem Aetnae 
verf. 537* appellare licet) porofum eife molarem veterum 1> 
pidem afperit et cum molari Rbenano comparat Ci Fli(J['V> 
Salis Beytrlige zuT natiirlichen Kenntnifs des Koenigr. Sia- 
lienX-fr. 

Cap. XLtX. manfute/kccari'] Corb. mamaii croti, Le. 
crocomagmatis. Cetef um bilem CoIumeJIa VI. 30. f. S* 00- 
minat choleram aridam. vbi vide notam. 

ttttei'] Gefner cofrigebat altkeae^ Morgagni aBH^ 

Cap. ^« aridam} Eadem generatim contra cboleram 
tfadunt Hippiatrica p. d03> Deinceps dffundis doth. ^ 

narem dextrani\ Hippiatr. eiQ olfi(pQripnc rtQ fivxi^f^* 
Pro farre triticeo eadem contra humidam choleram dant Th 
fi^ we^pvyiUpffi u^ c^vf» irvpiv»» 



(ym"^Uri5wi«i(^^ p. 276. r£rf ii jniir» 

Tirrer, aS( /riAijf^^ rSrov vcfit^s^^Stttf /^f^^^ae/. Irertft o'A/y^ 

ftyi«eof%t-virtte,lAitet, vM»^7itfj Jufpenjiim fuerit vitiofk 
fcire; licfe^lrfnitf^.IeiftlQ fi^.lT/^^e^Ma medicinani tribaunt 
Hippiati^ •' V -■ • • --• - 

^cr^fti^l^ ''CibH):'^i«]iftmf , tretmmt G6ih.4remuHt, 
Judant. -i- Qff^. ^ 

, kV#(/^ ;;«fi»«] ;Htppi4tir» /Ar «m»3. 'Ea(iei|i pipe- 
ns nim vnciaA^vn^nipohant, ec anethi {bripulam vnum. 

' Wtrftfed^jjfi] ""'^ VertW cariiitrU Jm. Incldfa Habet editio 
praeejiifc^^^^IJttffci^ qutttuor. vndeGeftJ. 

legendum conilciebat^^rtl»; 'lnG:^JHpotdHmH -^ gtn- 
Sfoptifit^jT^.Pptri |ni<. t^priuiwd^ S« M» f^M c(^ni cum 
pmirt^'0/r,^^i0 1' ruia^ vnaiciHi GioA. In.Corb. eft CWi- 
taure$ifmm. cafieturifemK^Jilporfum ItlL p^ligii cmmpaui 
vnc. L gipg^^fcmifmc^pimttr cimtundes. ^ In Hipp. eft «fv. 

iip»5 Sic Hipp.|a«AJy« ^ifpucro^ yo^y. . , '^ 

J^^^M^rft] / Ai^A*ro«,. liy'^^ X/rf«« dJo — XovToxapt/» 
fiippiatrica, vbi tamen quaedafn funt minus integra verbis. 

fap. Un. Echedemnamli 'Vulgatum ecedermiam reAe 
ita onrrig^ndtim e^^, viditXjefner. Hippiatflca p. 88* ^X^- 
itffikv nomitiant quidem, fed plane diuerfam a Vegetiana*- 

2*'etttieafHn\ Itaex Corb. fcripSt Gefn. CabulemGotb» 
fed GIoflariiimGoth. Rejtna caballialis id ejl termintina, Vo- 
l^itterhentma. In loco Caelii AureL Tard. PafT. 2, 7. f. 108. 
Tm rejinae cadialis id eji xlicaminis illinimentum vel drope^ 
cis, Gefner in Thef. L. L. corrigebat: cauidHs id ejl ptcch 
m/mf. Margo liquaminis praefert. 




3. fq/cictdum'] Hippiatriea dpopanacem omittnnt. 

qwd vitium] Hippifttrica p. 183. ^efi fS^ t^txouvofii^- 
vwf ig wSifht turkc vbi ApiVrtQs ait, malum nafci Kara ^J* 
^<v, addens: i il ro/Sroc» otuvlf pLrj rfdymfneif rS etouoch 



Apfyrtus. jccx^ »«i)8oA«;« HiertoJcM. " 




.4-, quatutfr digititX Ap/Vrtag} mwiiMvratrt <in'i3 

*oc(,MBVTtt wTw T0tpii.Tiv «jng>fckiKAri ictmhn Tmim 

y& ^ovT. 3c«Axw. Vterque iAprtinis CBuefe inbet. w 
omentom pCT fomiijen.exeat ulmis latom. fed p.lA«ft; 
Mt»-»™ ivripaSyf>y. • • *^ *• 

cmtimatm \ Corft. mtraiem. Sup» L ^i Sttilnd 

^ w f&wrf«AM-] • Hoc Apfyrtas et Hieraelet «Cimt «ipt?. 

*i-».^* "T^fi^^^ P«to ne grana exciAmt fiUr aeMMf 
plagam add*r. ' ;• , • • <? . • 

« ;Wtf*3 Ap<jrte«: i^toif^'» mdri» ttmtu ht- 

Cap. XKV. Slitito&2 In HlppiatKcU iaMnm «pltii 
vwue ad veri» a/HatiSores lioti r^perio; fed reliquaibitn- 
dbntur de tymiiHiAtfe. SarcolU inde dicatur hSmorbn», 
■eicio, niffqnod pyagonius ait p.>i36i'nniIto«fpeciee«. 
poftf decqjtosiearaiam abundairfeihi aot ventomm iaW»- 
aem eiTe pafare, cii'rti tamen hydrtjps mQrftos fit Forte 
quaedam ab ihitfo' cdpitis excidehint Vldetur eiiiiB hj- 
«Jrops «v« «y»j.!rtteMigi , de qao Afefawos IV. i. p. # 

fo«<ra>^/l Pdagonius >.' rjy. .Ari rJ Vi«r<A: A 

fm tii f„ ^,^^„^ ,^^^^ htftficcvi.'' Igitur ex libmGoA 
foiaijactartos quatuor. Vulgo rm enmt. 

8. .SJfrf fa««ta — fasiatl Haec nbn flinf in Bpp»- 
♦i .' ^'^* Pfo.gramine deinceps ^b^ jeifrcr tt h^- 



«v«T«rery, dk ro r?V"T»y icfiShfU^fSnihtSmr9^ ^f 



VEGETi! LlB.VrcA>i^XVi:X3CVIL gg 

w;, laterfter, "^^ ' '.'^ ^' :['"/ * *^ "' ' '' 

3. appiim] tccv };W^; rftoytr» Pelagonias X. c. 
afifara^ Pefegoniasua tympanltem: 'iisitotpiiriH rfyp^V 

rs^ M 'v.tl/kifiQ */*«. ' Hytf fOpicis cotj trarium efle , quam^ 
vis vrlr/siai moueAt» filuerarem «il^agam/ tnonet Civyfip. 
posapud PUniam ao. f. 43.' * : 

Can; XXVl.' Tyntpstuiteii Boc ex libris praetuK, qula 
cadem tbrma adfmt ftipra II. 1 5. (volgo T. 43.) 2. 

cenfhff rigidior] Accurarius dlftinxit Pelagonios p. 137. 
3. caliAm cinerem] Hippktrica : (if^i& rS tvputavi^ 

v^S9w nuri rij^ fmcFrpic ifrot ri ifi(p»k»T(^iv8x^^>o^ ~ 
^off ivrip^iiiMy^Q iwr^ nuXfiiu vrQ/ndyp Liquamei^ 
igitw h. 1. eft pro axungta. / 

3. paiHfcis] rwfdtnhtf jl^^ fori wiksm^ yaa^i Hipp* . 
etat^kmj Videntur moka in hac potione excidifle» 

(pm in^gram ponunt Hlppiatriai p. 13^. ibi nocninatar 
tbymat aipraftift, femen cumini, mel, lafarum, etacetum, 
Qaidex hia r«bw lateat ineomipto vocabulo, videbunt alii\ 
Slados oomi^elmt iryngimt. Infra c. 58. (590' f. 9./eme» 
agra Coiex Corb. et Goth. mutaoc In argH^ quod idem eum 
hoc etargio efle videtur in poiiotte tbehnantica. • 

4. Saea^figm] Haee Tique^ aid finem noa ffmt ixi^flip« 
piatricis. 

$. aaH vlrldis] Vide ad cnp. 57. ($80 £ V. 

Cap. XXVn. Liencfi] Signa accuratius et reaius tr». 
dQnt HipjMatrjca p. 140. 14U £t videntur hic capit^duo 
confoia eite in vhmn a libt^rik. 

tnnertuntur] an introrfam vertuntur? vt c. 29. (^a) 

^[depRl Sladus coniiciebat pepti^ 

7* >^ em&ares] Hippiatrica p. 1 4 < • ^^0 rm ufu^ i(fotu 
fumt^te^ itpiSSif ir^xicF^tBf Swn aurf Xtrrireaou ri (fS^ 
/cayay/«^oy. To/m d'i ne^ xfiiriri^fin r^Arw. auipohy, ykfov^ 
^^ioyetc, 

fffongiis] Mipp. ri Tfnf A Tifiyyoee furi x^^fi via* 
fodaXxiffS» teil mnhjfiiyca^ Xff^^ ivarft^ichto. 

8. tnurendnm eft^ nat/eiffiot^m TpoaiiMe fisri rp&c Vf^* 
pac inaripoeSur ivi rpSc tMrifjic ixifiBrp^Svrm noe/i Tapxipv^ 
karriftivov iirip^BkSc r? fi:^ (pUfia nawrof. Hipp. Bene Gefn. 
*mendafeit tetn^r d^tos Jttb tfiis fc. cauteriis. VuJg6 erat 
iigitos /ulmcis^ Graecus tertio die Iterom iQitfere iubet; 

F S Locttm 



98 ^ COMMESITAKH A^ 

iroftvifv. vM l^ itoanfiifh. Eam .S{»fam pofidt 'aeiticeis 
Vegetius. . ' ^ 

panHarta} Grstece viiTjpiriioc e&: ' 

ifi ouo nfoluto ] infifffw toarlka ti^d H. Vnde lego 
ad ouorum inftar. 

oonnohure^ ifnfii^ao Graeee. 

fuccmnl. Ante hoc vocabalam pimftum pofui pro com- 
mate. Graeee xo^ r^ x^^V '"i^ currnQ fior^iyffg fiern ri «f • 
«i^ara( rSv XoncSv. diiv i^ty^opMxl^ttv. 

taferl Hipp. 1. c. XjMifH. vokmv wrei 'kBtrtmifow fuxpi» 
«C ^Tvov kScov ncu rSrov iv fuu fiivov ^fiif^ Hn lUfwrog 6th 
vbi lege >MffifH oxov. Vnaeapparet, h. L efle legeodum 
laferis Cyrenaici opon. 

Cap. LXV: 2. glutis taurinai'] VMe iiifra ad Vf. (vol- 
goIV.) 14. 4. nohim. 

4. nuclei pinei'] Inferoi ex Goth. j^iir^i. Ibi taoieik eS 
pini. et verba vuae p. Jext. omlttuntar. Bippiatrica p. 77. 
^foptkm habent 9. lini femen fri^kum addunt; et mMfanin 
variant» Sciiicet eft eadem formuU ibly quam noAer paoid 
poft feft. 9. ponet Vtrobique cardamomi eft, vbi in Gra^ 
cis nafiifiH. 

5. puttum'] Hippiatrica p. 76. ofvtv o^uSa^ ne^ cd^fiMc 
fotxf^ag kdf^e xvr^Q rrjv noikfctv, Sq iTrt fU9pf rih xixf» *sf 
^Xij^ag ceinjv iv fL&an ifSu r$ ^oi» frt d^sffi^ ^a» idr^ 
ipifOYYoq. 

6. Si — iufjm'} Eadem eft formiriii, quam Ifeft. 4. po- 
fuerat ad tuflimex faucibus, contra quam exftat etiam gra^ 
ce p. 76. fed ibt piperis vnciae duae non adduntur. 

femiundam'] Graece eft %ufiifi9 yo. 9r\ — nrfc^ 
Xmv ^tf. « • 

Cap. LXVI. fcyllae validioris] Tn Hippiatr. p. 72. cft 
xaxvripiQ (pXoiig rio^afot^ rpf\f/»vrct. fed p. 76. funt piane 
ipf^ Vegetii verba : iyflo^ixvtf fterx vfrps oKB^atvifhfH Aflw* 
9ivroQ — tax^if^ f^ipV wcTap* niypag. 

vinique odorati'] albi Hipp. 

3« Smntiaracftae] Hipp. CKOfoictv nwpfofv nmj nfofifiittf 
ri Tifov, notj cnviafixiiQ rffsffocvrn Of/£ notf keivnvrn itskSv e( 

Tff» flifTj. 

ligcibis'] iroSufu^, rijv ne^PuKfP nnki^nmi ncit ^ 
o(pda.kfiio tceftiijootvrK. Diofcor. V. 132. melius ita caaet: 
uoi^ irto^ufuSiry ovv imrtvTf nof rcfii xcekotiiv fiijxn ita a^ffth 
vog ihtofiivu fi ifftS T$ croftnrt. . 

4. mtir' 



VEGf TH LIB* V. .^A.PoLXVII. 99 
' 4^.fiarni&ti] ^DUerro ordine £[ipj?- ^^« ik rvV t/To- 

rl^xifTA ki^iutrl^taf.f ^ r^m rpdyctyra fLer» iXcJn ko^ 
ail«f ^SHff iicafdvrm ,ij)fffiixrf^Qy^om/(aQ. Vade yidetur h. L 
legeQdum cum olto ft \itto et faJibus admijces, J^detn or- 
dinei fed minas integra leguntur haec in Hipp. p. 77« 

9^ «kX^ jto^f QV M ckfiup xcf/ iwi^Ahuv (pvAx PoriyiiQ frihir 
flrtiogf rpf ^fJLouoi retpirotpfuy na^i^i , mx/ ffxipoia yothn» ko^ 
^irtt^u^ jc^hjffov leuTrlkHQ $0 i^' rpitrlv ^fiipouQ ififiothiv mc 
tkcuov tuujo^v uotj wpocfif^oiQ 'i-^fM uotf aoL i/iu. « ii fi^ fts* 
hfi^ rot (sQfcupi»^ ^^^fH ^filfli» ri<i Ttwcoiphau ni^^ou; no^ 
r^hiffcic iifphv fiarx roov Tp^aypotfifiiifwy xp^* Vnde patet^ 
h. 1. iegendum oko H vino et paffo. £x verbis ffotes Uqui* 
iiorm fucere ppti^nem manifemsm fit vitiurn yerbi graeci 
l7p/«y. Deniqae anagallicum vtdes eflfe cnipoix yothnot, al- 
iittm gif^ieum! Vide «d VI. (vulgo IV.) 8* 4- 

Cap. LXVn. i. ro/fi] Hipp. p. 77. pro cofto habent 
crocmf qiiem S. M. etiam poftea refte inferit 
. ^ trc^emtij Vulgo tracanti. Hipp. rijv ii rpuyunxp^uy 
rpi fuSo iv vipofUhri uxifiptx^' vnde maiim h. 1. iHfufai 
legere. 

facchari^ Re^le C. et S. M. omittit fuccarumi et S. M. 
crocum addit. 

guttae^ Hipp. vriyfUfTOQ ufipueviunu, Celfus thymia- 
nuK ammonicum vocare folet; ad quem vide Kraufe p. 657. 

3. Jifnanchenl Hippiatrica p.^ 77. xpo^ fijjx» TuXcuiy 
^mayXfy* nvpetnoQXvdfii — > vwrnvifiu cvfi^tovtunije yo* 
«. irtu 70. /. axfyni-^uQ naf otvcp fitl^uQ iyx^A*«^'S** ^^^ fy°** 
phoniacam videntur interpretari hybfcyamum. Opii men- 
tio deeft in Vegetio. Diofcoridis I. 79. rrvpunu ^uvSiv 
probatxpic fi^X^uuri^fuCt nopv^uQ^ ^puyx^* 

cQiriccts] Hipptatrica p. 77« caficas 12. orpifitkov nenuV' 
/um iXinhfpQVp npififiifc i^l^fiiv^c xv^Jiv. 

4. liquaminis^ Hipp. jm^ iw^ukeiv ^ftfvuv yupu nu}S. 
fed pafii mentionem omittunt. 

$. populi} Hippiatrica 1. c. eadem hab^nt 
^mouioraJi Hipp. rjfyiv» ^iJ^ ru iruXu rpr^v no^ 
^r ofvH ruka& etc. Redie igitur liber Corb. moUiora pro. 
cmmeUe. 

Alia. Cucumerisl Lego ^B cucumeris. Hipp. im^ roy 
X^pTov xvKf iypMcmiu ^ivn^: fiiknov i' uvru iyptoffmvu ro 
^ripfin uuf ric pt^ug ^puQ ffVfifUfotf futunpt^Sy» . 

G a 6. rof- 



loo ^ COMMENTARII AD 

I 

6. rojmarinum} Hippittr. p. 78. ^Seip aTVfvPiufiPfL^ 

iyXVfMTKTov, if rivoM^ f(^mf ni^pcg no^ iwtPxhiv ^ ^fitm 
ffioLV uctj ikaiH nvd^HQ ffSk^ ri uvro tro/ei. 

7* mori'} Hippiatrica p. 78. vnde vim calidi legendum 
pro candidi. oYvh ^epuiM. 

i./ucco porri2 Hip|>. Tfdw xvX5 %v£^ rf& fi- 
{agetc. 

molis] Hipp. tpan^ inkBXw^Bmaf a§i ck X«rr« aX^ 
c9e7<rav etc. 

9. vlmll Hippiatr. p. 78. vrsXia^ ^oXh fUfe^ xaim 
rijv novtv Xa^xiv nal itTfdiaac W viaf naj fiora fery ftdrfft ihvi 
WfifjJiac xal rfim wSv ifis. Hinc apparet, verba td efl fa- 
viUam efle fparia. Ipitur incloii. Vltnl cineres nmndifii- 
niDi contra tuilin laadat infra VI. (vulgo IV.) 9. 2. 

Cap. LXVm. marrubii^ Hipp. p. 78- X"'*^,*^*?^ 
ara^^fiiv hjvaffis ivSq, avna npf. (i. e. 32.*) fiiKtroQ arrtMi ij 
aaUhStJrfav a^\ vnde mlgsAam jittifi vet cymini correxi, 
vbi vocabulum aliquod, mei peregrinum indicansi^ latere 
fitrpicatus erat Gefnerus. communis ingeniofe cooiecertt 
Sladus. 

dauci — cinnafm /emiunciam'] Haec oraittunt Hipp*^ 
ma/culi'] vnciam vnam Hipp. dei^de opopanacis radi- 
ci^vnciam, omiflairide. 

Cap. IfXDLJrixae] Hippfatr. p. 89- ^afiaroc ve^fv- 
ffiivH fi. a' — nxee ^ifta. Eadem formula ezftat infra VI 
(vulgo IV.) 9. 6. 

quatuor — remofieant'} Hippiatrica antea Bon qnin- 
one fextarios, (ed quatuor aquae addebant. igitur h. I. 'witf 
aito reovdfm (errSv rfS^ ivaTOfieTvof. Sed vide ad VL 
(vulgo IV.) 9. 5« vbi integrius ponitur idem medicaraen. 

3. per eomu exire'] Hipp. iia nifaro^ ^fox^f^^^^ 

6. coffae] Infra VI. (vulgo IV.) 9. t. additur ^Jak 
€oUae ^ et deinceps butjfri vnciaes* 

atHi] lafra addit pmrgati, et cutn Ihcco pdfiuue pro-. 
piaat. 

viginti citricis] Intrz. ficus ficcae pondera dao *— oss* 
gaUid (fympkiti S. M.) vnciam, ruiae viridis /afticalmf 
apii /a/ciculos tres, pariter in aqua diutiffime decoques. 

tragacauti] Infra : tragacant^ vnciam pridie im caSdM 
in/ufam. . 

tres afiae] Ineptum eft de alliis vndas tres ponere. 
Qoare cum Corb. libro vulgatum amtunfi twr. tres $t aOS 

tru 



VECETII LIl. V, CAP. LXX. loi 

tnt AUmAw^-oofrexW Ei mte ailH ex libro fcrtpto tddi. 
cienit Geihef . AWani etian;i infra omittitiir, vbieft: $tfatu 
gius fir tridmm difmule^, vel ilabiSf vt eft iA Corb. 

offiilaeqve — /aSoi^ Ita cprrexi vulgatnm ojffulisqui 

Cap. LXX. defarmitatim it pajUfomm'} Ita refte Gotli. 

pro dfformem pajjimem. 

j. fUem UquidamJ HippiAtrica p, 187. addmit ykui» 
tminiiy. / 

piailae'] Morgagni Epift. III. 34. picis liquidae emen- 
dabat. Hippiatrica pro picala habent ykoiiv TouiiMov, i. e, 
Mgmenta puerilia, fea fordes, qaae a corpore paerorum» 
oleo vnftoram in balneis aut palaeftra, deradunturC De vo^ 
cabulo vXoicc pmeclare difputat Cornarius ad Galenum d* 
Compof. Medic. fecund. loca p. 374. fed piculam efle ykniv, 
netno hucasque anitnadaerterat 

decoquis] Hipp. neq KBifsiv iva^hotQ iv retvrS fuXa» 
priTftw rot^vac d^ep/xS^ xar»X9^^» ii^ ^^ /^^ ^ Kiipik T/Vay 
Xf^ fitj TtoJl^f TfoeLricfiTfXS ii Spf rotkeuS fiitryosv vio9p d^sp^ 
fav nelf 'i^ot ih arvrrnui ipfii^et, ivepyS ik itoq rSro. Sein nc^ 
ie^xkn, £x quibus clarum eft, verborum ordinem h.l.efle 
turbatuin. Interim poft verba infole interpunxi. Deincepp 
enim diaerfa ratio fequitur. 

fiercoris ouilli ] Hipp. p. 1 9 1 . nirpu xoip^^ — - rfuyH^ 
Atfffi. Vnde l^gendom ftercoris JuUU — faetns olei kemi' 
nm, fed tamen ouilium ftercus cum amnrca omiflb iameA 
lotio adhibet Eumelus p. igQ. 

4. aiukufae'] Ita emendauerat Morgagni Epift. m. S» 
17. qoi locum Diofcoridis IV. 23. et Plinii XXH. cap. 20. 
umotioit» vbi herba ad lepras et vlcera commendatun 

5. ranas] ^ipp. p. i89« (f^w atpi^agjLBri ofyy ne^ 
iiiT^q h xoAji^ il^^aov xeq r^ ctro^ifMort «vrS TJroirf /%£- 
pt imka^s. Ibid. p. 19 1. fiurpixuQ Kifiveuuc xo^ ol^oc ipifiv* 
fnrw nei ikeuoVs e^pfvirpoVf reSkpt pJfyg netri aufkfurota» 
My iva^iva^ nurixf^* Plinius 32. f. 51. eqnorum fcabiem 
ranae decoffae in aqua extenuant , eUmec ilUniri poJfiL jfiunt 
tta curatos non repeti pojlea. vbi Vincentius re£i:e pofjmt UU'^ 
«'. kngenda liaec fcilicet verho eUcoSae. 

^ ^ 6. abradenda'] Hipp- p- >89- ^pinpQv ri iipfui -^nrpu 
9 ier^oaup iifoidfaQ ntif inrpax^oQ. Eadem p. 191. 193. 

7. rododafaes] Hanc nuUibi Hippiatrica nominant in 
bic medicina fcabiei. 

contra pUum} Hipp, ivi rptxm. 

G 3 Cap. 



io% COKlM^NTARil AD 

Cap. IXXI. 'oifihs vagos] HfppiWtHca p. 177. fcrawi 

r/ifor« ^wf^fiMiy, MatrLx igitor eft .venter, bnchioli, 
bumeri. . . . ^ 

Cap. LXXIV. Jduerjus2 Haec eadem diflinftius tn. 
dita fuerunt IV: (vulgo III.) 3. 4. ' 

popuWj Suprafdit: teneraif populi. vhiyvlfS^pofiiuiM. 

rhamnos'] De vitia monuit etiam Gefhenis, catQsta- 
t&en emendationent 'non probo. In le^itione libri Godi, 
rampnus; bitetyerorumpotiHus. quem in arbufto gtUicoeX' 
plicaui ad Colum. V» 7. vbi bopuU genus eHe vidimi» Vol- 
garis alba vineae cama ferebatur; nigr^ in arbnfto gdli^ 
adhibebatur. De origine graeca, quam et Ponteden h- 
tnebat, dubitatur. Quid in nubeHula lateat voetbali, QOfl 
poiTttm aflTeqaL Certe nouellula nqn magis coiKieiiit, qoam 



rubella Morgagni. Sed c^cce Geopt^nica XVII. 14. Aif^«p 
roQ ik evfit^ikevet foLfOQ ipxfifiivn ag ri nrov tSv fiow i^l 



Jlhamni radicem tritam aquaeque miftam ia pota fues a 
morbis defendere, ait Galenus Parab^JIL loi. Ecce deoi- 
^e Gargilium Martialem : £os aui afinfus fi eofiem morbos 
MhcidirinifJumitofciUa aui rumnifa radicemt Uefifpmn 
atbam quam tenerrimam ei in aquam M/undito. Exquaftr 
dies quaUeordedm bibat ; vnde expurgflbwUur et Jmt^ 
eonfequitur. 

vere hanc} Deinceps omiifam, fed Atpra IV. {yA? 
m) a- 6. pofitvn. 

Cap. LXXV. 'follicent'] Ex Apuiexo'Metam.IX.yi* 
iantes pares (atigfiidqs agiduo putfu tiffed^is Huki pofoit 
Gefner, et TertiAliam locum de chamaelecihe : folHc^ns n- 
sninaU vbi Salmafiils p. 199. comparauit Idcum Eufebii«I 
Euftochium: fi pes laxn jjrlie nonfollet. VMrtitkir/bfferf. 
liusdem Hieronymi furtt cafigrtt fotlicdntesl ISdAtJoHtifi 
calcei, quos vuIgatis/o//j/;^ fubftttuit Smlmafius, ^'o.foB, 
fotlex, et graecum tpyorZv reddit foiticcire finprlma cttmfc 
follibus fabrorum viurpatur. ^ ^ - •." -• 

2. pufcaptifeiata'] Infra Vl/ C^o IV-) 8. 7- K^ 
cum pulegio trito mifces naresque etfdciem ^amfoiuehis. 

Cap. LXXVH. eogendus ad curfim] Haec vitio& e&. 
demonftrat fententia' et Hippiatricft p. aiO» dkrfccuM^ i^ 



. VEGETnmV. CAP.LXXWllE^LXXXL 103 

jCap. LXXVHI- pus cmfueuUj Hierocles Hipp. p. aig, 

praegnans] Ni&il de hac re Hippiatrica ; graiiidae qoi* 
dem vjpene iram 'maioiietii et veneniun atrocias i&Duiiiit 
ftiam,Ntcii!ffer.€a«i Aetio; fed ipfius yulneris naturam mxh 
Utam non r^erunt Quare puto, haec verbatreferendft effe 
ad murem araneom, de ^uo eadem ^duntur infra cap. 8^» 
feft. }. nin fortein v^is, quae ftatim fequuntur in Hipp. 
xdfl /acy J[ dijkv ri WfShf^^, ^epeaemfM irmQ, vitium et lacunA 
cft, quod fuipicor. W.r^ 

. terram/omiicarum'} y^ dxi ftvffnpuoi^ Hippiatr. Ite 
iQtellige etiam terram t^lj^arum^ id eft ex cumulis a talpa 



2. fomentorum'] Qaod eft in Corb. pigmentQrum coo- 

iecerat Sladus. 

piperis] albi addunt Hjjpp. 

velcuiuscunqueferpentisl Haec re£te omittit Gotlu U- 
ber; igitor incluiU. .Hf^ec qa;ie dcinceps fequunturaliunde 
tranftulit Vegetius^ nec exftant in Hippiatricis. 

Cap. LXXIX. /led tirca auriaUas'] Hsee flgna nemo de 
morfii araneormn aut pMangiorum tradidit. At de ftai^* 
iino Hippiatrica p. ao6. i(oitS ii ^oveAinc •HipMfa leafiLiii'' 
V^7 — pai naruTkMfijQ ii, iav ri xAkni piihara m( •/ 
^^o^Xfui oliShi: OOftre fiifpicor , pro araneum legi debere 
fiophglinunu Cura ipfr etiam conuenit, etfi fing^ pauiu*' 
lum diflerunt^erba. • 

Cap. LXXX. vuai Jtluatieai] ateUpvJ^it «ypioc Hippia* 
frica p. aig. 

Cap.LXXX(. 2. infupfouroHonem'] Hippiatricap. 331. 
▼bi caput totum exftat, Vfo^ ik re rijv ^XeypLov^v iutkvBff^at 
V ^vorfpi^^fffef — tirTJv ixiiBfpLarRx^aUt^iQ cpuXfu netf 
''^rimwSoQ irtnoukeiCf urttre xffrtruv vyftaf plmtx i^Miu 
i^ifidhif. vnde legendum h. I. atque pice tiquida et oleo. ^ 

3. vulMra venenata^ Hipp. p. 332. '^vUa H ri r^g 
9^fioinfQ diro^fefftiym evc rfxvpLu pL$reipXif^^. Ibid. p. ^it. 

^«'iiiwiifntiiriwo^iwl^rKiovilKmvirffXV' 

^ diluto aceto] Hipp. toVs irprk^vei^ net^ufff ri rfeSpLtt 
tmScov spi^i^ j^ TiJrtfy rijy oiroimv iirtxu99s ng^ pafOu uAq 
^^i^I<nic. fed alius auAor p. 33i. uftJ^^ narunuvwg ngi l^i- 
r^f^^o-ac irfiret99$ rrfoxffw trrieiu xaXat^. 

G 4 hor- 



104 . J e02HM«,NTA:RH AP 

HBipexg. Anethum igit^ rfuit pro hordeo. 

piiftutae'] Hipp. p. aa C. mc ISrroy d> SXmc im (ti hf^ 
%€» ielnif, alius auaor.p. 23a. (pouyiraf ti f i$ei^fi f! Jf 
<)^ro^ o^Vo rS xiiri rjfy ^kvffuv^ii ftefi&u^m 

^ Cap. LXXXIL^WMw] Hippia^ricii p. »17. w^ ««^^- 

0ff»vrv€' i * .... 

afininmn vehfi^s] Cprb. liber vel hfium* An^tolias 
in Hipp. nitfff.xf^ifisi^ nm^AirX^iTd^ fl^cu^ caninom tralne- 
ri nsuris aranei imponunt HippiatMiir^ 920. 

Cap. LXXXm. vrito] Plttiiqs ^. f. 44. qMoeim v^ 
iie fanantur, priii^im ver0, canis''tmdi mtnjus: qmppe 
etiam praeualentBmorbq epcpifuejcentesqiiu potam vftaplig(^ 
HRico Hberaniury' 

adaquctbis'] Hnnc locam ex librxs fcriptis conftitDt. 
Compara fupra V. 30. (vnlgo III. p.) In Godi. cft S Aism 
ium adaequaHs — euptam videat, 
^ iecurj Ita ettam Aelianus H. A. XIV. 30. 

2. ct/norrhodon] Pliniiis g. f. 63. a morju vero vmtm 
remmHum arafulo quodam"uuper reperium^ radix fihfefiris 
rofae, quae ctf^rrhodos appeUatur. Idem 25. f. 6. ^ 
rat^ quomodo miUti in fomnio fuerit remedtun hpc indi- 
icatum m Hifpania. Nuper id hO^m, ait. Plinii locum ex 
noftro licebit fqpplere, qood omiik monere Harduious. 
.Goth. iiabet cyronfidQm eiusdemrr- efc/mderis — Wfl-* 
eoutunfa. 

eafambuco] Ita corres^t vi^l^atum eo MQi^agpi» ^ 
<c fambbcocomparauit Pimium 24, c. g- et Diofc. IV. «68. 

, ^ Cap.LXXXIV.,2. apii>fffiia] Hippiatrica p. M?. *• 
minis cr/athos qoViqitc poriunt Supra IV. (vulgolBO *• 
J3. vnctas 3. pofiait 

3. obroboratio^ HippiaHca,U"c. n A <ppA}f^ W 
^f^orfixfa yAnjrccf ixCpvoHOTtnwy, ri apuSv nsfi vhffi l/^P^ 
v^ if/iiiav etc. Quae h. 1. fequun tur a feftione 4. non exft«t 
pi Hlppiatricis. Forte igitur Ii. L fuit obrigoraiio. 

5* gypfi] Supr» gifm. vM gi^A fiwi m^la»tWiinal«W 
Morgagni; equidem^J^ij^ t. 

^rf^np.] Sopra cap. 2. ^i^iie «offimii Vbi tameaeit libro 
^^mb(i^\esMr€tumi^vu9iQttU^ 

•^ * * 'LibriVI. 



VEGftTlI/LIK^.CikP. Iw II. 105 

UM-VI* (Yitlgo IV.) Cap. I. Droffibns isoinpagisr 
eqainte eomm^mimetDimn iMP^ «t fiili* tndoiitur^ tt 
ea vix psitecn a V^etio profeda efle. Hodie emm vei paer 
ex proteCHs paflim cadaueribo^ equorum haec corrigere 
pomt Verbis igitur adhaetebo, cam rem ipfam tangere 
taedeat 

vjque'ad anui^if Quod ih libris eft ad imum ve\ ad di- 
fnidium ortum videbir ex fimili leftione cap. 2. fedt .a. v/qu$ 
ii imum nmfcarium commiffuraijimt duodecim. 

regulOi} oBk refta et longa dicere.videtnr. Verum ex 
Cap. 2. <e6t 9. vbi Sagulae legebatur^ vt h. 1. ragulae, ap« 
pareti ooioplatam intclligi. 

9. pumices} vQgnlae folum dicit. 

mlandl refpondent brachiolis, vt vertdme tibiisi et 
toftiles paraftaPtids iu genu ahteriore. 

atfoeoiifioy A\\bi oinfoniha nomfnat, fed in iniimo 
pordpede, contra hic fumma pedis pars intelligitur. Vi- 
detur igitur a ntihpif fuf&ago vocabulum deriuatum figniil- 
care «spoxtfAj^ievy partem pedis a fuffragine fumma. Supra 
V. 17. (vttlgp in. 18O 5. cole/ium ipftim, hoc eft iun&uram 
toxae, Petronlus c. 70. Fotueris, de vulua faciet cpcus pi^ 
Jcem, de iarch patumbum, de pema turturem, de coiaepio 
galBHam.^ vU re^ mbnuit SalmaHus, efle a graeco uakliirm. 
Gloflae ffidori fw»//?/rfiiwiM , colophia. Plautus PerCi I. 3. 12. 
com Martiali VK. Epigr. 67. et luuenali II. 53. eolipkia 
pomioant inter cibos railetarum. GIoiTae apud Salmaiium 
^d Tertallianum p. 363. Colophium^ utoXijy. Suidas uoihiTei 
interpretator ri oir/w rS yovctrh pJfp^t V ^Sa. Petronii 
lettio dobia cft; Vegetii locum priorem nemo hucusqiie 
adhibutt, veram enim ledionem Cprb. liber demum e:chl« 
buit Scholiaftes luuenalis putmentum interpretatur Jicui 
mmtfrum virite. Sed ibi editi libriyiu^ pro ftcut habent; 
Codex Heiniii ad Petronium laudatus Jicut dedit Videntur 
carnes et pulpamenta eiTe ex coxendicibus decerptae^ quae 
yeteres )?rete/05 vocarunt. , Ecce Phiynichus de vocibua 
Attipis p. d6. nm\v(Picv /»9 A^ys, xo^Afv» ij(. vbi corrige 
exVegetio jiAiA{4^i«y. Hinc difcimuS| iitius aeui vocabo* 
lum ieffe. 

Ca{K H. Q. JpateUas] Coftas Graeci etiam ni^uQ di« 
cont, a latitudiiie peftinis textprii^ 

imum.nwfcarium commj^rae] Gotfa. ifmwf mufcarium 
fnenjuras. Sed mffifiirc^s^ f\mSd% fuppoiilis dekr i voiuit de* 

mde librarius. \ * 

G 5 tmri^ 



166 COMMEKVHRn M> v 

• ^iiWii>] Sunt quT. (jrmcis^ Jdnm et ^Mft» Soflumi 
^aum dicfutbar, vt^tAV^noamkie miilis aumui 

Cap/ in. I . ftum dupte,x ] fiinc V. 1 7. (vulgo DI. t g.) 
4. filum laefijfe dicjttir eqims , cum coxam eiecit vel emouit 
Ceterum neruorum nonaine intelligi ligtmentii potiiis of>^ 
fium» quam meduUiie cevebri vel fpmalis ramos, In pro- 
patulo eft. 

Cap. IV. in paiaio} Nbluit Vegetius vaas omne& 
aQatomicorum inore perTequi^ fed eas tautumdixit» qoas 
hlppiatri percutere foieut in &tiguioi8 miflloae. Deveots 
palati fauguinem demere Vcgetius proprio vocabuio dixit 
defpwnare. Vide IIL. (vulgp II.) 34. :; . . Sic dif^acUoian 
eit fanguin^iia de ttrachiolis demere V. 71. (vulgo IQ. 72.) 
in Hbro Corbeienfi. Ceterum J). 1. liber Corb. et Sambuci 
iuferuut: temporales IL et deiuceps in naribns dnoi. De 
veois , quas hodie fecant n^ulomedici, cf.Vitet medicine ve- 
terinaire Vol. 11. p» 1 1. 

matrieis] Male dici putauit Gefner^ quafi nUttricts ct 
ceruici.tril>uit Suot veoae ventris. Vide ad V. II. (vttlgo 
III. 12.) 7. 

vndetriginta} S. M. et ofhnes /uHt XXXIL At vem 
additis duabus narium» et temporalibus doabus effictuotar 

isxxin. 

C^p. V. Conferre iuffit Morgagni EpHt III. 4X Ari- 
liotelem VI. 33. Varron^m II. 7. Plinium XI. c. 37. Coto- 
mellam Vr. 29. et PalladiumlV. 13. Ipfe de variefcat? le- 
ftionis iudicium permiCt illis, qui baec aetatis indicia me- 
lius callerent. 

iuuenta'] Egregiam Ge&erl conieftaram poful pro 
^ulgato iumenta. 

4. rt^as — ta1;ris fuperioribus'] Male dicit Tabra pro 
raaxillis (eu palato. Puto enim, intelltgi palati duodectm 
gradus, quos ipfe Vegetius VI. (vulgoIV.;2. i. dixit, et 
qui in fenefcentibus euanefcere dicuntur. De bis vide sd 
V^getii I. 22. 11 • 

caluicie'] Ex Goth. ma\im palpebramm cahdtk temipo^ 
rumque cauatione. 

Cap. VI. 3. fettis\ Sellamm vfum ex Vegetio *de rt 
miiitari I. i8- et Lipfio de H. Milit Rom. HI. 7. aniiotauerat 
Gefner; quin ^^^iinriey Xenophontis alionimque addidit, 
auibus itratt equorum, a noftris tamen fellis diueriifiinia 
uguantur. 



VEGBTII LIB. »1. CAP. VI. 107 

pfim doettur] An- prinu^? 

4. ipjk^ineegksi Praetoli htQc kftionetii^ ^oiam 
inTDigata et.Corb. leftione verba nobUitate prttk^os.inepte 
repetuDt ieniiim imborum cenJHfus aejlimatos» 

Saphareni] ffbnm Medis Uerpdotus I. no. IV« 40. 
lictetfo^, XdretpatQ memoTZt, qtii fortajBTe iidem fant; 
GeiblMiis 5b;^ix>ffi diuinabat legendum. 

y Hunmfcis'] Quemadmodam ex Herodotea^^ Slgyn^ 
narum equis narratione V, 9/ Zofimnm IV^ bo.' Hunnoft 
effirKcifle pnieelare vidit Weflelingtds , itfi in if sdem eqnosr 
^Sai HUnifdtts Vegetii. ' En tibi foaaiffimi hiflorici verba: 
rkjk fjmQ etitioifv' Stfoi' kaffh^ oiiedv ri oSfia^ M jebftM. 
iaXTvhsQ ri Px&oq rSu tfix^' funpi^ ii nd^ oi/MgQ neij iiovi' 
nc ivifxQ (pifetv. ^evyvvfiivise ii ^* Spfiarn Svaf motar9c. 
ifjiotnjXoiTietv irfog rxvtet ri^ iieix^f&i, 

6. pofuione'} defner correxcrat pojttio. aliam etiam 
rationetn cmendandi propofuit: Perjici et Jlatura — rfi^. 
m/. . Eqiildem le6tionem antiquam mutare dubitaui pro- 
pter locum Ciceronis Diuin. II. 46. quid inter Indos et Per^ 
Jas — differat corporibus animis. ' 

tfigat] Berenger vertit relieve tke rider. Sed vocem 
vkk)% fafpicor eSe. 

totonarios] Sapra II. a8« (vulgo I. 56.) ^7. eft tottowh 
fioi; ybi vide notam. Vtroque in loco cum Salmaflo ad 
CapifepLlMspCinfi. p. 13. Cangius in GlofTario fub voce TrC' 
pidiir. Jegi malebat guttonarios. Gefner comparabat Gal- 
iot^ trotterK . Sed ipfe male infpexit locum Cangii. Is 
^^mtrottonariosveltrotarioslegi malebat^ etcomparabat 
locani.I^^oni^^ia Tafticis c. 7. vbi rfntHtf et nihea de eo^ 
dem mota ponuntur. A notkviii Gallorum galop deriu^t 
Sed refte b. 1« 3^renger: their pace was /omething betweeee 
^gotiop and anamble^ a vile and broken pace, answering 
^P what tke French caU aubin. Idem p. go. docet, Somanos 
inceiDim fibi iouirum^ quem bodie Trot Galli dicunt, i^ 
(^Jfationem equumque Juccujfatorem dixilTe. GalUcam fVoi 
ab Italico travatto, tratto deriuat. Guttonarios et cotato* 
^St graece &aHniaTtniQ (a oaxnx^eiVf ir^oannt^eiv) ita inter* 
pretatur ivhich dealt their Jleps in time and meafure and had 
^ certttmfyring. and l^htnefs m their motions. Cum latinp 
trepidare comparat GallicamFio^. Salmafius ad Capitol. 
Macrin. cj. graecum nikir^ a guttumio dici etiam monet 
Sed faoc loco manifefto diuer£ fiint colatorii a totonariia; 
'^^ ipfe Berenger antea totonarios ex IlL ita vertit, vt 

eos 



i^S COMMENTARIl AD 

eos tSe vellet, qai gahper dicantur galltee* Igitiff Sal- 
isifii emendtdonem li. 1. probare non poflam* 

^%./^mar.patientia] . Gerner malebat leuuur vei bremor 

{fatiefUia. qaam ieftionem expreiiit Betpgtr^ Pfopertiai 
V. 3. qoot fine aqaa Partbas millia coi^ieqaiis. De Par- 
th\s etiam malim Vegetii loeum interpretari;. de Peifia enim 
iam antea dixerat Perias equos animofoat fed moUittm 
yngulanmi- efle, ait Gratiua vdrC 51X Nec ipfit ingreiras 
differentia a PantfatoQrum ingraflii fiipra H. 2S* (vulgo L 56.) 
SB' delbrtpta tam manifefta efi:, vt Pardios a Perfi^ h. L 
idiitingo^e ;iiceat Ceterum greffiim illum^ eqoi, qoem 
itiodie jimbie vocant Galli et Britanni, pluiriml hodieqQe 
Orientis popuii cum veteribus Graecis, Romanis et Afiadeis, 
at;qi|e ipfi Poloni, Tartari, et Rufcbeni maxime probant, 
annotante Berenger T. I. p. 146« qui deinde p. 170. docet, 
medio aeuo eandem grefium in bellicis equis ettam praeci* 
jpue fuiffe fpeftatum. 

cerstixj Malim cermce. Hoc equi fchema cam GaOi 
fignidcare volunt, equum e^mer et eacapuchooir^ Britanai 
*imuiiler arrning dicunt 

Cap. Vlt Barbaricis2 Cf. fupya IIL Prologi feft. i. 

2. Spadonibusl Vide fupra L 23. , 

admijfuml De re ipfa fupra vide L 24. vbiefl;:^^^ 
MmiffUra ce£auerint. 

3. dematricaii'] de matrice mii^uti S« M. Dicit ren- 
. trem. Vide fupra ad V. 1 1. (vulgo UI. la.) 2. 

Cap. VIIL 1« praffeutia^ Supra L 56. (vnlgo IL 3g.) 
.17. vel fi porcina de/uerint, caput hoedinam depUatum cm 
fedibusjins et cordulis intejiinorum mututis — /qfcesduas'^ 
Jbaccarum lauri cum virmt/extarium. ~ 
^ 3. vjiura'^ Supra: ne comburatur, /ed fermmio pi»^ 
guefcatf vet /uccus ip/e pinguior effidatur. Pcft kaec di^ 
'^entinime colabis ad cotumf tum draganti tmdam Ltutra 
dmiaes partes^ ita quodeonnde in vnam poiionem mifirm 
*4Sf pridie infundas in catidam vt inturgefcaL imu.aMs 
-pajft etc- 

4. ro/acii'} Siipra variator leftio in his veibis, vo! 
videnotam. 

anagallici ] > Sambaci Codex /ympt^ triti. Ecoe Mar- 
«ellus Empiricus p. 1 24. ed. Cornarii: JymphffH raeSXf fum 
quidam imttam ruJUc^m, quidam atum galHcmm vaeaut. Ita 
.etiam fupra 11. 25»{valgo L 5304^ ^^^ Sambuci pro aiia' 
^gaUici faabebat fympbyti* Sed V» 4S. (vulgo QI. 49) 2. pn> 



VEGETII UB..V1. CAR Vin. lo^ 

uufgaKiifm hafcrt Mem ySf gaaUm: fitfcc^Ui Jbcn» dTefcH- 
ptus eft ex Scribonio Compor. 93. vbi Yide Rhodiuin; tn 
Oielio AareH^o Chrome. 11/ 12. et V. 3« tmh^argallici 
iegi moDoeraiit viri dofti. SU gnliicam fapra V^ 26. (vuigo 
lil.) 37. Hippiatrica interpretantur ciceKi ^etXLiuipi', Plinta& 
26. Teft. so. ii^i^ initom guam Gaiii fic vaeatU Feneti CQdo^ 
mm •» Jmitis eji cmUae bubulae. cacuminibusihifttto, Mcss 
itJUim^d0H$', radicisaHbi albfu. aUbifiigrai. Quae poftre- 
ma faot ek Diofcoride IV. p.'de fymphyto petfaeo. Here 
bae cydoniae cam mdiiflbpbyllo meminit Galenus IVIedic. 
fecundom loca libro 5. c« 5* Diuerfa efl: ala, quo nomine 
inuhm raftici vocabant Vlde ad Palladiom III. 34. In PiU 
nio legendam efle falpicor: . Jialus ifuam GaUi fil vocani^ 
De iile priocem V^tii locum pofai fapra. Alter eil IV. 
28. 31. fil gCLllici. Tertiu9 III. 40. vhijltis gallici legitur, 
Inter aromaticas herbas fil nominat ^cribonitis Compof. 
126. et Celfus V. 23. et c. 25. /cnien filis habet Plinius 
34. c 19. et vinmi fili concUtuif^^Feetas. SiJ friBlum, ei 
fitaontanum habet Apicius I..34. III. 5. IV. 8- Sed itew 
ruffl de jymphyto petraeq Plinius 27. £24. jilum nos voca^ 
mus, Grcudfjfmphytonpetraeuni: Medici graeci roXJyeyey, 
Macedone^ olle6collam, alii talantium vocabafit, vt affir-» 
mantHippiatFieap. 181. vbi planta accurate defcribitur^ et 
in vfa frequenti Hifpanorum efTe dicitur contra equorani 
norbos. vbt in raXayu^v fort^ latet 7aX/xoi/ iKev. Quae 
addontUf: frwe^OftivTfv iisc/iisfieptcuivoic Hpieieriv ivSv Ciorci:* 
eadem Pllnius 25^. f. 30. de centSurio chironio: cohderejcerk 
itiam cames iradunt , fi coquantur fifHut. . 

id eft farinael haec fupra defunt. Igitur refte inclu- 
fitGefner. -' \ . ' 

5. Haec omnia itaj Haec vfijue ad firiem ieftionis va- 
riaiiit fupra Vegetiua vel Hbrarius , vbi vide, ' 

6. GenHanae'] Eft haec potio diapente, quam repetit 
fefti 8- ^t pofiut fupra I. 10. 6. vbi ariftolocfaia Idngtk legt- 
tur. Cetemm Geiner hic idf/lotogiae reliquerat, poftea 
ven> reftom pofaerat 

gi/ni] .Goth. gi/m, fed ita vt facile gifru leftor non 
iatis attentus inde exfculpere poflit. Vide ad IV. (vulgo 
III.) 3. 14. 

rrfati vel abfinthiati'] Tta cum Morgagni U. 2i. fcripfi 
exlibri n. 28* (volgo I. 56.) 32. Forte etisimvlei et ro/ati 
legendom eft eac {priptura S. M. Vulgatum olim roris Conr« 
Gefner in Equo p. 491 . corriKebat roris marini. 

l^^fufcam} haec eft pufca puleiata IV. (TTT.) 76. 2. 

m 



SI9 COMMEKTAHn AD 

mi r^tigerimnl Exs Cckk lega: M» Mi# i^gliQiprHim 
vino virtus adcrefcat* . 

8« diatmte^ Cf. ad L lo^ 6b %t II. 36. (valeoL 64*) i* 

Cap. IX: i^ y?w fak coffae'] Supra V. 60. (vtdgoffl. 
^O.) 6. falis niiUfi fit mentio, et butjTam bmitbCtir. 

decoffa, et] £x Corb. aadidi et, et cammi^^^ti^ 
nae deleui, Supra dat cum paflb. 

a. infy/am^ Vulgatum »«/Ji/a correxl ip^ji Yt ct paulo 
antea tracanti. Supra haec verba variata leges. 

4. bina cornua'] Menfurae nomen elle» faipicabttarGer' 
ncr; (ed medicamenta omnia per comu infunduntttr anima- 
llbos a Vegetio ct Columellii. (Juanquam etiam cornu roeii- 
faram dedit, tefte Galeno. vnciarum. Ita enim ille librp 
^rimo xnrei ^ivrj: i^y/ftc» »i »C ri iroW r^ic nipourt fur^^ 
Civ iirtTerfjiTjfUvet^ ^»^ey '^fxfifiwQ ri<n xtmkorsfifrtv, quen 
locnm pofuit Comarius td Galenum Compof. MediC fec 
loca p. 438- 

5. fabae frixae\ Eadem variata paululum kgnntar 
fupra V;69. (vulgo III. 70.) i. vbi vide, et in Hippu p. 79. 

Cap. X. 3. pulueris fantonici] Supra It. 16. (vnlgo I. 
44.) 5* Santoniei, atfinthii p. pulueris. vbi $• M. pdUinem. 

centaureae} Supra pro ea pofmtfemimsnmftnrtUftt 
«ddit feminis eariandri hcminam. 

raphani] Sn^T^feminisradienm^feoiiseanmcermu 

Jinopidis Ponticij Sic et fupra. Ponticae malebat Mor- 
gagni. Deinceps pro opopanacis fupra ek poUimis erui vn- 
ciass* vel vt S. M. orobi; fed alio loco liabet ibi t^fopoMcU 
vnciam vnam. 

tenetani] Supra Hnni anfterifextarios tres, vel vt S. M« 
quatuor. Vini cognomina varia conieftauit Moi^agni» ve- 
rum ex varietate fcripturae non facile eft aiTeqtii ooBiedura^ 

oiei viridis] Supra olei Hifpanifext. vnufn. 

3. in cliuo] Supra U. 17. (vulgo I. 45.) contra cliuoin« 
et in clyfteris mentione, njpift 4snimalis injvalk ftidues H 
tlunes ad altiora conuertes. 

Cap. XI. ex conditis] in vfum reconditis medicamentis 
interpretatur Gefner. . Equidem mallem verbls tranfpofids 
legi confeSio ex condiiis praepqranda. 

tunfiJeUbram'] Corb. leftioriem firmat comparatio loci 
fupra I. 16. 5. vbi eadem formula eft, monente etiam Mor- 
gaguL Ibi funt piperis vnclae 3. (in Corb. fex) et croct 
vnciae tres, 

Cad^isi' 



VEGETII XVk Yl: CAR Xll. 3011. m 

OdW^faftyiMral^oJt^^ibiTOlQitM^ 48. 

rai obrecatus ^ft Q^fifer. Vprb^ r^iro^ vftoi oaiittit S. M« 
«u fubftkutt QQtjb^ a^ i^imiir qu^ gloOain eSk Cadmiae 
furpictbator fqi^m* Supra L 16. -f. cadmia caai reima gmitt 
tibir, et metiiUra in ptaribua variatan 

9nftanneo^ ynlgo Jlagu^ohiA ft fupra; fed altirro loco 
Terom aJfer^nt libri fcnpti. 

oUflms} Supra 0IH fpffm^. ; • . . 

Cap.XII. Mtdta et eiidfmilk huias eapitifl vitia ex li. 
bris fcriptis correxi, et ex loco gemino I. 30. Lacunas^ 
etiam ex llbris fappleui. " ' . 

3. aeris emdi^ Ita M; PaSf. et S. M. Vulgo ciceris. 
Sttpra I. 20. in eadem formula vulgo ^rat jfreos crudi and 
vndas 6. Ibidem pro atbitis feUbram 9&, /edis cappadocis 
rndiU ^rex/ finidpia plane omittitur. 

ftelku] Supra omirit ftellas et pilas» In Corb. dkfcU^, 
/flif I in S. M. fcincos pro ftellas. 

miMflf 1 Supra tmduUae cerfiinae, cedrei, picisliqui- 
iae ma pomieratria. 

4. et larms'] Supra eft: et aerem de/ecare dicuntur. 

Csp. Xnr. 3. Troghdytisl Hippiatr. p* 305. rfmyX^' 
fttoQ ex^Mfi^vi^* vndevulgatumy^fAif correxi. 

maaaae croci'} Bis in eadem formula nomtnatur, ab 
Hipp. omiffiL £ft nfouifMy^ Betonicam omittunt etiam 
Hipp. 

caffiae nigrae'] Graece eft Kour/zc /usWi^C. Morgagni» 
srsdnf malebat, fed locum Hippiatn ignorabat. 

triffaginis'] InHipp.<lerunthaec/o//i, nardif lentifci. 
Pro triifitgine Hippiatrica nominant chamaedr^rn. 

eevae Jndicae] V\x\%o cepe Indici. Graece eft: jfj)o. 
piw umSv proufOfivwy hfinuav. An fuit ler^ixSi^, Ifiicaeif: 
quod genus ex Tfaeophrafti H. P. VII. 4. laudat llinius 19; 
fca.33, 

nanHftaraeis] Haec duo vocabula, in Corb. omiiTav vt 
etiam in Hipp. inclufi. 

Qcori] Hipp. nyffa itovTtmi mde; deinceps Ypetag Xev* 
a^c omiifo tkymo^ pipere albo, calamo. Poilca pro a/ari 
potUui in Hipp. eft Xaffupu icovrmS. 

fietrojilini] Hipp. xeTfoe&Xtva (^pi xoKrfocg avpiyycg, 
omiffis malo terreno et enula. Itaque ibi ex h. 1. iege ire- 
rpQeikivu^ pctn iTjpS, uaofetgetc. 

4« dafiiitis] Vulgatum nidafantis ex Corb. in dafnitof 
mutaaerat G^ner, equidem ax Gotfaatii libri daplmtus ve. 

rmu 



ir» : ' COKlMtMTiflLll AD 

rum dedi» etbte pofittnh ciij^qbrii^^^^^ 1)0ttiee|MPv>4t(. 
to^ CorK Mfai maUtem 6bth. ' R4de GeAi^ ex Diofcor; L 
la. ceiirebat valgaten^ MrriMhAiriii; ^ ipfo tttmeii Dfofco- 
ride leftio viriet inter jMir^fr^'; /i^ 
»iQ. Idem I. c. I2. cihnamomam ft^AoF (Aidine ftifvku) 
iGmile ^lTe alt^Kitfliae, >oirt/XAYfi diftae, vhi AMina fuffu- 
AiViy habet. In Gaieni libro de Ther. ad-PHbnte ciniuh 
momam eft fii^vAoy. C^m Ai<pi^r<y Dlbfcori dae PCniiu 
dapbaoid^m appellat Kiifdf^im «Ubi son reperi xK)nii* 
natam» . . . ., . 

calamum Sjfriacum^ qai diftlngiiatar ab aromatico, 
difputat Bod^eus ad Theopbri p> 1005. b. vnde; dicatur Sy* 
riacua» vide in Indice. 

Cap. XIV. guttae ftotads] Conaenire videtar pm 
amfnoniaca mox pofita. Plitiius 12. f. 32. de tare: qwdfx 
€0 rotUnditati gutta$ ptpendit j mqfculumvocitkm^ ^^ 
ftagoniam et atomum tali modo appeUant — itiamtm tt* 
enen inmeniuntur gnttat^ quae tertlam partem minaekcfi 
ag denariorum pondus aequenf* Storacem !n Crata noult 
Piinios ; etrca Haiiartumih Boeotia Plutarchus Lyfaad.c. 
28. Eft ftyrax officlnale Linn. Cf. DiQfcor. L f^. Da Ha- 
inel Traite des Arbres T. a, p. agg. • # 

offilaginem'} Vulgatum ojfulc^inem ex feft. I. correxl, 
autore ibi Sambaci iibro. Videri milii vftitaginem eandeia 
cum vredine et vrigine, dixi fupra hd I\l. (vulgo II.) 5'» 

4. giutis] Corb. guttae habet . Glutinis corrigebant 
Rhodius et Morgagni. Gefner vulgatum defendit, et fupra 
V. 65. (valgo IIL 66.) vulgatum glutis taurini ex Corb. (et 
Goth.) mutauit in glutis taurinae. Idem .vulgatae patroci- 
hium quaefiuit ab Aufonio Idyll. XIL 8- Certe ia Solipatri 
loco. . Haec glus glutis^ alU glutendixerunt. parum pr^f 
iidiieft; «am editiones principes , Neapolitana, BaGIeenti^ 
ct Hanoutana ibi habent^/fij^/»^f»t5» monente Morg^gi^;; 
Nominatiuum gtus et ablatiuum gluti au6boritate Auromi 
ct Paulini firmauit Gefneri Thef. L. L. lu MarcelloEtn- 
pirico.p. 194. gtus taurina contra ventris inflationeffl ioi' 
ponitor. 

Cap. XVI. De argamentb vide fupra ad V. ^5* H^ 
m. 26.) 2. 

duritia'] Callofitatem fapra dlxit; graece eft/WP* 
Hippiatr. p. 270. vbi collyria diuerfa ab his pofita repenes. 

acetq^ et colljfria} Vulgo vtlcoUyria. quod fefltefltu 
poftulante correxi. - " 



VEGETII Lia VI- CAP^ XXiV. fy iij 

buUHsi Qaod ex Ittrormn ( br l p luni coirfeeeftt Ge& 
Ber, porui pro xlmgiiu. De loncfaitide vide Dtorcor. j. 
i6i. PUnium 2a C 88- et Galeaam Fac. S. M. Itbro 7. coios 
ndicem lieBi» fefiieii;hydiopicis(prodeire:ref^ P^ius. 

Cap. XXIV. vt^mes} ,Cf. ad IIL (vnlgo IL) $2. u 
DOtinL V , ^ . . 

C^). XXVm 6. Ckmtu} Dedi, 4aod poteft iatelligl 
u libri m. (vnlgo U.) c. .6a i: a. 

la tfmJmlafl Piiniua a8« f« 47« coatra raptas tunica# 
lis fel caprinum com laAe maUebri habet/ ru^taa ocutorum 
partes dixit 2<> C 38* ▼>>! Hardoiaaa monet»id> iA:> vitio X«» 
ttf^oAu»v graece dici apod Celfum 7. c. 7. 

garijhris} Ita reOe Gefner pro goriofloris. In Gotik 
eft vM kiminajextafios — dicoquis Hfuccotina vtsris. Vo« 
luit VM» mMiiW /extarios — decoquis et fic dfcaSis vteris^ 
Vide fapra ad III. (11.) 33. 8*.vbt eadem eiiftant verba. 

nigra ocuH ] Sladus interpretatur xoptf » papuJa oouIL ' 

13. metimi]i Sladus iat^fpretatur mdioi,. ii e. cydo« 
nlorum ex Diofcoride. 

14. inuo milicrato'} GoHl ei partem mittis in ffnum 



. i6. /errariae2 £x glofla fiderttidia ortaoi cam Gelhe. 
ro fttfpicator Sladoa. Glott^ /arrariae* 

18« oleicerini'} Asi Cjfprini? sMtirimf 
da coSHcam'} Morgagni Epift. III. §. ^4. coJbm etikea- 
dat et patat» opponi crudis, qoae habet c. id ef 23. Hippta*' 
tr/ca p. 988» Ik>c ipfum ptdixY/iu uowriv appellant et pieniug 
btbent Ibi pro hyilbpo eft ^loJnru 79. fi^. i. e. lanae fupci- 
dae. ' Male igitur Gefner coSicam cen^bat eflTe vocem hy- 
bridam, a coquo duftamy cum cafo graeco. Sladtis lesTTmir 
pdkorffuit efie fufpicabatur. 

30. Pf^ hiematis'] In Hippiatricis p. 279. eadem po- 
tb deibripta habet rfwpvffc ~ xpoiyunJaf^Cf x/^jtdifoe^ 
SannmafO r ^P^^^ uks^idfhHt fiunnrtfc. 

pahmcu] Hippiatr. palmulas viginti, deinceps ficus 2%. 
tdipem caprinam, reliquis oaiiffis. Foftea: rmikuun usxpir 



T.If^. F.ir. H ^ CORRT- 



i^> < »»» ; ' • ' 



i CORRIGENDA iT APDENDA 

COMMENTARIJ^S AD VEGETIVM. 

P. 9. lin. 1$. corrige: iisq^ieiimey,, 

]pi 27. irh. 16. .— ^ icA(^fh\ ,^ , 

E* 28. lio* 3!$.c *r' ^«itfoM*!. . 

P. 99. !• 8* adde:- Ad ociilOpahi ttbn^etii Hidpiatrict p. 
43; htFftiKt qmsdtm Y^v«^<ricyra<; np^yy. t^ Ic aA«>- 
fov ii^i^ivcti ^ ri viri tq ftifkov Hffi» rftnHivavrai ri 
«vfo' ivt^ivc»! * a»f f iv ikU^f9v ri tiitrram "Mfth 
9imki^ov.' Eadetn p. 96. P^Ugonii curationetn ortk^ 
pQoeae babeift: iui «apirS ff^av riiiikdt»9c etc ri m- 
^ 1^0« iinrl^m^if ncu m^ rck "tSif mrw ifX^k ^ \^ -^ ^^ 
rSv funirijf09v, ii Sv wS^» 4 ^ove iufihf^^artf ?nde 
iatis coghdfikair» belleftorufti nlgram et albom in his 
caris adhibitam faiiTe. ^ Gefnerum, pofteriore in loco 
imtjftt oorrigentem, in Equo p* 498* non feqaor j mi- 
hi enim magis xtptrAr placet. 

P. 30. 1. 3},^ — nokoHvvrfio^. 

w. pott lih^3^^ adde» fed. 15« Pelagomu$ irad^'] InFip- 
piatricis p. 94. iegitur 34P^^^^^»y»^^^ ^fiQ k/^f'^ bif 
yerbis.traditum: Hekkfffi vwotiv fufiirm xx^vet^i^ 
flMfov^ ixoi^ti ii Triko^ ^Sivr» sfi^ctk» ic xitpea/ier^ 
ulyipf Mfii TCtyTTp^yu^^^ *ef^Xfff».Q fietkkeig (^iffm^ »ff| 
furi ro omj&^vc^ %otk£<; iv okpua niyf^wc BfP*e^ ^i 
m) dxi^H ^pefHky iikiVOVr naifiTs XP^ ifanfraft tt^- 
kieifiov iCBxiaffmfUyov fi&Td oivik r^ (pdfUTyi i^^X^'^ 
uv vytdvTi. Vini.menfurw cx Vegetip refijtaes Gne- 
. co autori. .. . > 

P. 35. adde Cap* XVIH Tee^i.^aufifs or^] ToUendoA 
aut vncis includendum erat vocabutumorl^s; ^oodiea* 
fum turbat 

P. 36. adde II. Cap. jefjfm midpil Jls>}i^^^^ eft ant ioda- 
dendum inutile vocabulum cum. 

Ibid. Cap. V. de eoxa\ intellige de feminibiu ex libri& 
cap. 4« ' « 



COKRIGENDA/^^ ADD£2fDA. 115 

P. 37. 1. 40* oorrige :' Plmw$ Fattr. IL^.\ . t 

P. 3$. *{>oftliti: & adde: feft/g; futphurimA i^Jtnam falen- 
tem] Codicmn fcripturani /urfurem fere probaueris 
cmnpftralb locifl fimililma 3> 7, a.? 3>^2^; i. et«|, 

56, H. . * 4 s ^ 

P. 39. L 41. *— f» r/iiio, 

V. 4$. LiZ. '^ corrigidei^at., 

P. 46. 1. 3« ,r--« CQmpa^ait. Caielius Aurj^mo^ Hrcutis. 

P. 46. .L j.'-^ carati6nem dixit. • 

P. 47; L- 16. ^ tcmatapelte, 

t'. 48* poft L 16.' adde ^ediViTfjfiAf^iam aqud, Jiaefias fue- 
rit — fafciaque cimnedlif i.*?. alligan. Alip fenfu eft , 
caput pedesque cQnneffis'^\ c. 6. feft. 7, Ceterum ex 
Gothano /rt^ttfa addenda videtur; deinceps bleum et 
acetum permlfta impoi^i . capitt videntur AiVf^ ^^^ J^ 
iiems juerH. Haec vei'fimilis diiliDftio excidiue 
videtur. 

^ piDft 1. 36« adde : feS:. 6. quod fi aqua fuerit ingrefia] ^ 
Ari&Qtf»]|?8 ProUem. 3,9. quaeft. ^o. A/oc r/, 4i» ^g ri 
i^vi»p iyx^'^^* ii^ov Tffitreyx^^vrcn , i Sw»fispfs rS 
ivric iyfli i^Ak$eiv ii,*aXhi vypS; fed magis huc perti« 
net iocus HipptatricQri)nak;PY.63. quen^ iam, olim Conr. 
• Geiner in Equo . p* . j 1 a« comparare iu/fit : ikcuov ira« 
Keuiv neil virpov i^ Ytns ^xXdv ^gxo H^jitrtx^ .W ^v^<C 
ifi»g. .TAr» rfi r^ rfirfp ^xe(f mg xfotifioLrot JVx^» tn^ 
^il^oyrpu. quem iocunl vitidfum et lacunofuni 0e^ txwic 
demum Vegetii cdmparatio docet. 

P. Sa, J. L.corrige: Feifelf,quo. ; . . .n - . f^ 

— L 19. *-^ morbis hominamaeWMu-: 

P. 53.1^34..— fllpwcreReiltfem. ' .* rj* . » 
P. i4l*Ljj4. — Aeiii|*r6mott; ... - 

p. 55. L 4. — irx^fMrifeiv. ^ , ^ . .;!,.^ *^ '^, ' 

— poftlin. 28. adde: de Afra fpongla qp^fe^r Addenda 
infra adJibri 5* c. 15. feft. 3. 

— ^L 37. corrige: xvpsroi, 

P. 56. L 38. — Supra L c. 22, ae gulam et cet Ceterum 
de duabus his venis . maxlilarum nilul traditum reperi 
iihro 6. cap. 4. 

P. 65.- L 38v~ Hippiatrica. 

H 2 P. 67. 



it6 caHBiIGENpA et ADDENDA. 

, P. 67* poft 1.. 94. addo: Oq». LVHL feft. i.itt^m] 
Regiila et temporuni ooQfecutio poftaht* dtcoiim 
fcrloL 

V. S2^ 'pofiriiA. 19. fidde: m^are ^ khm -*• 1» htio] 
Huc pertinet Ariftotelis locus ProUeai. VD. }. iul r/ 
iiretiiv r^Q ro vSp (rrSfieu, ifnriSfUiLt ne^ ii^ ^(k 
ti fii^i^f o%y iiu, vpoc rou Ttetpbiiff ifi90f\ j| ^' ^^ 
Mv t!^p irofivwrnf ifibtvi r^c ^ r^ ^ufitKri dyphfTH 
mi^ iH»9tkeirut ro rpoctAf' uM ih ri iKI^ iuixoXi ri 
r£iqfYoc ^i/ rf? o-MAMcri, ^SirrMf i ffXioc rify xmvo. Item 
probL 6. ^/4^ r/ x*(Tfiii9»pJpw dwri^mvfiSrrsiif s^or<y 
^f«ryr« W!i^<r<v,^^ ^fSvt^ neif ft^kiar^t ri iro^vyut;^ | 4i 
f^y fninifiifvi cfttv ifotf fin^S^^ nivBr^f rSrori/up^ 
roi(; /Uy %v (^v^porr^ii isi ri ivoH^^rorifOK &f^^ ^ 
r/y ev<^tic ^fipcihef ntlj utvw^Hf uof ftyd^<;tyyVxi9^cfi 
roJc ik fjrQ^uyfoic & owr«px£c ro AtSy, «AJUc rf^^V 
rot/ xo^ iiXkij^ cu9^ti<T%09^\ iti 3tdj iffiffttv^ivrci^ %n mof^^ 
tofiftt Mvns i (Ha^StiiiiQroTc Slvev Xovit' ttod id rSre ii 
rov xtfTQV rorov arAvret^ttfei^ h etv re rpnw «pJffff 
riro yoip fidkixrr» luvSvrotf. orotv iQ^foof^mtif* ttfff»' 
ytmtf ih , t r^y rXifctm^Of^iv, Quae qaidem pofteriDn 
«d afinorum gregem nimi^ anguOe rettdit AiestDder 
^phrodif, Probl. I. c. 34. Modum essoedit etiam, qnod 
lutum ex vrina faibim noh olfaciendum dator eqaoli* 
lorantf» fed- vino penm^tum coUtumque naribus ifl« 
fuQditur aVegetio. * 

V. 83« poft liu. t6. adde: fejt 3. /fkmgiam 4fratii\ Vm^ 
3h te&^ 47« onmiunl fpongtarum cinis eumpicecr^ 
matamm iangUinem iiftit vulnerum : aliqOi raru tio- 
tum ad lioc cum pice vrunt Diiofoor. 5. c. 138.^ 
vhtif wtfrutmrm "rfic e&pfo^^ta» iffU^tm. Sa< 
P^« h 34» I* fi/^W^ rtprim «oa pQjfitf/fongia» 
Jfram et ttms majmi poUinem commixtum impo^i: 
vbi S. Margo vftam piro jifram babeti fed Id vocabu- 
tum addendum erat 

^ 8?* K $- c6rrigd ^ryV. 

P. 88* L '9* adde: vbi verbum ifnifii(» ex loeo ifto felo 
relatum in Lexica delendum et in Apmffm^tda 00* 
tandum ^ft. ^AfHrilf eft iibula. 
~ l i2. adde : Quin.iam olim Conr. Ge&er in Ei)tio p; 
576» pro bydrope Jiffpofarca ineptt Sarcojis foih 
momiit 

P.icd 



CORKWENPAet ^P0B)f P^ ;ii? 

P.10& poftI.;tQK adde: VtfMrmiiiiiimeniiD et:fibam quaQ- 
qmm d^Ue eft cDnftitttere e^ verbU Vegetii yitiofitf» 
aimptiba tame^» .^uf$e,allbi Vegetius obiter.^nmtaui^ 
caiQi)^ fnnguine mittenflo loqaeretdr. Ubri igitor L 
cap. 25. de ,wufhrHi detrabit ftQgaiQem; aliis de venU 
wtrifularwni n qaQ.lpqo cognofcitar fupDlementam» 
cao4c^ert SambuermAfgOi temere H me liiretam: im 
naribus duai, in cermi duae: cum in Corb. fit ; in mh 
ribns 11 in cirmcdms tt Ita efle cprrigendiim inaimU 
haAum^ Pei^itV«getiu8 L c. d5, detrahere de tem- 
pomm venis mb cauatui^a ts|nporam tribus digitis ab 
eeolojnterpo&iil vnde iteram conftatf re^ Sai|ibi|» 
com ciimyiibro OMrb^ edderepoft oala^. venas: tim^ 
fwaUs IL Sequantur in Vegetii loco laudato ; iMfi* 
riores venasjub aculis pofUoi, quai di/cendmt /ub m* 
guUs ocuhrum inferioribus quatumr digitis infirina 
quam oculi /unt, Hae funt Jiiboculares quae dicuntur 
m boc aitero loco. Quarto loco nominantur venae m 
fiaore, quae fofitoi Junt in dextra] ac /tniftra , vbi bra- 
cUola coniunguntur.£tJI(ppmafit,cum armus pHcatur. 
easdem in piSon fitas commemorat aiter iocus, et £• 
militer a brachiolaribus diillinguit^ de quibos L c. 35* 
juoi venae pofttaejiinf interius. vbi centuriae^ id eft 
mu/culi brackiolaresjuntf/ex digitis/uperius quam ge- 
IM» tribus vel duobus digitii mferius quam centmae. 
Efl: etiam tertius locus U. cap. 5, ubi obiter de vena 
coxae eft: dt coxa media quatuor «digitis ab ano venam 
inquiris et ex ea iknguinem detrahes« vbi intelligit^ 
qoae boc noftro in loco defeniimbus auatuor appelUn* 
tur ,' nefqlo quam vere. Ceterum male operae noftrae 
dederunt matricis pro matricis, id eft ventris. Lo- 
cumigiturficdiftingue: venai matriciSf in cirmdbus 
daae, Vide fupra ad L c. .10« p, dg. et ad S« c* .71* p« 

t02* 

t.p. l 33. corrige: xsXiVm^ 
— 1. 33. fiu^m* 

P.ioa* L id. -**^ rampnmsbLtettortBnmpatbmsi 
P. 103. L ao. ~ indufi. Quae deinceps. 
P. 107. Libro VL c. 6. feft. 1. initio adde: difirahmdif. 

Ita ante Sambucum vulgatum detrahendii correxerat 

etiam Con. Geiher in £quo p. 459* 

P.I07. 



► 

GeCheras in EqAo p. '|6i^^^6^igebat prkM fihi&ifcos 
ifiterprisjtatds cpos iTodi^ Pf^kr&s ttppMimm, Idem 
ex HieroQymo ad'Qt*eitmm !p(XakHiimoPmmmm 
^ ptrnii^ni tquU' hue ilhciimk rf^^ 

Ibideqit adde fj^inceps : i^\%- [iilci^cdniiimacis wtfiriHa $c 
viles (9im^fy,qt betliset cet ex primae Ed leftioQd 
* . corrigebat Con, GeCi^ei? ^Egup p- 459^ , ^ 
Ibldem pofleaadde: Teft. 4..,fi,mr^ pukiriiuio uof iejerat 
i totirigebai^Con. Gefmril.ic»i,. . .' . . 
P. 168.i;9. addc: calatoiibsCM. Ctefner p. 46a. mM 
in M^tires, ^oam eoii^tiirilBa firmarer videlnr^Corb, 






k . 



'>.-f. \ • • I f v 



^ . i. **.) C - . . .1 i I 



. - I 




SCRIPTORVM 

REI RVSTICAE 

VETERVM LATINORVM 

TOMI QVARTI 
PARS POSfERIOR SEY TERTIA 

T £ N E N S 

IVLII PONTEDERAE CVRAS PO- 

STVMAS, NOTITIAM LITTERARIAM 

EDITIONVM, INDICES SCRIPTO- 

.RVM, NOMINVM PROPRIORVM, RE. 

RVM ET VOCABVLORVM 

GESNERIANOS. 



COl.I<EGIT, AVXIT ET EMENDAVIT 

10. GOTTLOB SCHNEIDER, saxo. 



^i m»9 mt m/\j>MM^ »■' ■i^ 



LIPS I AE 

SVMTIBVS CASP. FRITSCH 

MDCCXCYI 



•'. /-1.,'' 



1 



) i 



IVLH PONTEDERAE 



CVRAE P OSTVM AE 



SCRIPTORES R. R. 



. ? 



•OCX> 



Miffut Lipilain iuigr«uerat in jofficiaam typothetae 
iam Vegeti^, Soriptorum rei rufticae comes, cum 
vltro Heynius meus {\xb initium hujius.autumni mi^ 
aduentum libri nunolar^t eiusque vfum ofFerret, ci;ius' 
dtulus eft: /. Pcntidert^, Epiftolqi qf pijirtationeff 
Opuf pofthummm in^ duos Totaos di/tributum, Praefatuh 
ne etnotif auSlum ab.lQf..uint» Bonqto ^atauii ij^i. 4tp. 
Ex quo nuncio quantum laetitiae ceperam, tantum poft* 
ea fnufiuum ledio libri egregii mihi attulit, quorumii^ 
partem vt ledores meos fociarem , animaduerfiones viri 
cgregii ordine omnes excerpH excerptasque hic, le<^ori- 
bus ante oculos ponam, Copias, quibus ad S« R« R. 
iterum recognofcendos atque emendandos vfus erat, 
breuiter ipfe delignauit initio EpiAolae datae ad loan, 
Cluyfoflomum Trombellium T. IJ. p, 925. vbi ad vi- 
rum doifhim referre voluit de Codice Columella^ ma- 
nufcripto Praefulis Caiparis Zacci» c[uem ifie Fontede* 
rae vtendum commodauerat. Hunc eundem Bono* 
nienfem vocat T. II. p. J4U frimmn igitur ait ab 
Hieronymo Lagomarfino acceptile Folitianii aliorumque 
Codicum fcripturas per tria luflra fibi perpendendas. 
(Scripta eft Epiftola IV Cal. Decembr. cioidcclvi.) 
Deinde CaroJL Antonius Serra, medicus Cae^nas mul* 
ta, de qnibus rogatus fuerat, ex antiquis membranis, 
quae apud Fratres D. Francifci Caeienae cuftodiuntur, 

A 3 Fonte- 



6 I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAfi 

Fontederae transfcripfit. Po{lea Antoiitus BDmoaiiniiis 
(Buongiovanui) totum D. Marci Bibliothecae Venediin 
Codicem curn Lipfienfi Editione comparauit in vfum 
Pontederae. Qiiinto loco nominandus efi: Abbas Albert. 
Mazzolenius, cuiosopera Pontedera quaedam ex Am- 
brofiana Bibliotheca obtinuit. Pliira, inqutt, obtinuil^ 
fem, nifi in dolofi)s mercenarios* incidifiem. Deqoo 
ipfo grauius conqueritur in Epiftola ad Mazzoleniom 
data T. ll. p. 140« De eo denique Codice, quem 
fuum appellat, nuUibi diftinde aliquid tradidit Ponte- 
dera, quamuis h praecipue merebatur, vt in notitiaffl 
hominum doAorum veniret. Ha^onus de Pontedene 
copiis. Ipfe nouas contrahere non pot^i, nifi quod 
aihiciflimus Weigeiius, is cui Vindobonenfis Codicis 
fcripturas excerptas debeo , in Itadtco itinere Scriptonim 
R. R. non immemor notitias Codicum aliquot manufcri- 
ptorum colledas ad me transmifit reduz^ quas hoc io- 
co vno in loco coUocabo. Romae igitur inBibhotlieca 
Angeiica Fratrum S. Auguftini tndex capitum Catonis de 
R. R. plenifiimus feculo XIII. fcriptus in fbrma quarta 
feruatun Ibidem etiam exftat Scriptorum R. R. Codex 
chartaceus feculo XV, vt videtur, eleganti manuei- 
aratus, mutiluis ab' Jnitio. Vltimam Coiumeiiae pagi- 
naiii (ex librb XII.) excipit: Pattadiur de R. R. D$ ^ 
ceptif rei rufticae. De quaiudr rebu/ quibus agricutvr* 
cmfijlit. Eminet hic Codex infigni ledlionis varictate 
itemque argumenris fingulis libris praemiflis. • Speciinca 
hoc tibi habe: In Columella p. 145. 1. 3. poft vcrl« 
cenfemux omni tempore lacuna pertinet vfque ad cap. X. 

p. 15'- 



AD SCRIFTORES R. R. . 7 

p. I5i.«lr6. viiif appMm^. Sequeiis folium indpit 
agrieolationii reformdant et cet. p. 141. ]. 96 et 97. 
Deincepsp^ i4aj i. 3. OmfinrB net inftitutiomi earum 
itpraaept habet fcriptuxn. lin. 6. m hi viuiradiem. 
Sid, Ltn. 1 4. jfc; fonterit. lin. 17* eft uttra quod. lin» 
aa. 009 fomorJ mr/i. 1. ^i.firuat eulturae^ 1. 94. rtt/mr» 
tft. lin. 35. anfignius. 1. 26. pecuniam in otio traSare^ 
In Palladii libro I. cap. i. et fequentibus has reperit varie- 
tates fcripturae Weigelius meus: Fag. 11. L i. Prudeu^ 
tiae eorum eui — ex. l 3, Sed et noi reeidamui perforor 
tms. vbi infertum et probo. lin. 8- de agricultura omif» 
foinntiii onmi. Pag. la. lin. 2^ Sane omne primir. lin.^ 
4'Jmguta omuia eumfiia. Cap. IIL lin. i^.audituxjl 
faucei. lin. 19.' tteris eomprobatur vt Crefc. Pag. 353. 
Cap, 93. Nduembrem ei Febr. ratio temporis per horat 
duxit aequalis. vt Codex Lugdun. Poil horafum nume* 
rosfequitur: De firendis fiumentis et fabra. Sequun* 
iuT argumenta eapitum vfque: De Horis: — Nune fi^ 
runturfrumenta et cef^. p. a 54. vt Edd. principes. Cap.. 
2. lin. 4. it radiees et locis — - kmro et baecis mffrti. litu 
6» it vinum myrteum -r- tingemus. Praeterea Palladium 
inanufcriptum habet Neapolitana Bibliotheca S. lohamiis 
ad Carbonaram, Florentiis Sodalitas Fratrum S. Marci, 
ia AuAri^ Praelaturae Moelkenfis Bibliotheca^ vt me 
Weigelius idem admonuit. Nunc ad ip(as Pontederae 
curas^poAumas tranfeamus^ quibus interdum iudicium 
meum tfut annotationerti altunde coUe<liam tnterponam. 



A 4 AD 



S I. PONTEDERAE CVR.A.E POSTVMAE 



-O» ' ■■* 



AD C ATO N E Al 

Cap. 1. legit: Fraediom quom parare eogitabiSf/ekm 
ammo hahttOf vti m cupidi mast «»»« opera /m parm 
vetferif et m/atis kabeas circumein. Refle enim cum Edd. 
pr. et Cod. Polit. omittit additom ab Aldo /emet ante or. 
eamire* 

%. 2. Ex leftione Cod. Polit et S. Repar. et viti eok- 
troeas et circum/picias j vii inde exire po/fis: corrigebat: et 
viti eo iutroeas et circum/pecias 9 vti iuae ex/eire pofis, In 
Codice Caefcn. et Crefcentii ad D. luftinae eft ; et vti eo »* 
troeas et circum/pidas. Ceterum leftionem a fe probatim 
ita interpfetatur Pontcdera: eo vitii iuiroeas, id ^&, vtpe- 
Betrea vfque ad agri vitia et mala» eademque penitas bbeis 
perfpeda, quo facilius ex fruftibus et culturae fumtusatqoe 
expenfae pecnntae» quam in fundum emendum paterGunilias 
erogabity vfuraa confequatur. Etiaqi Cap« CVIL effe io Fo- 
lit. Codlce ne quid viti, pro vitii. JPo/tx antiqoo more elfe 
vt in Senatus confultode BacchaQatibus circa A. V. DLXVII 
habui/ej mece/us e/e^ e/ent^ euk/ent^ adei/e^ ade^eut, wf 
/enti e/et^/ed/ey coniourafe, comoui/e^ confpoudt/e, comfn- 
tfiififif dedi/if ar/ui/e^ efetis ^/ed/ent 

§. 3. Opidum validum prope /iet : /ein , aut mart^ mi 
etmnis quo naues ambulent. legit, et ex Cod. Polit. et S. Re- 
par. pohit leftionem : /tet: Ji aut mare* vt eft etiam ii) PsriC 
Quod ait Poticed. in primis cufis efle: fi atUem mare bi(m 
eft de Brulbhiana, vbi efkfiet: Sit autem tuare. Ceterum 
refte veterem leftionem Codd. mibi interpretatus elTe.vide- 
tur vir doftus. 

§• 5. pro rdtkne /ruSum t//e ex Edd. primis et Codi 
reftitui voluit In Brufchiaivi nifail fimile reperilTe videor. 

Cap. III. f 2; vti iubeat ex Codice Caefeu. et & R^ 
pan praefert; Edd# pr. iubeant. 

Cap. Vn. Ineodem/undo/uom.quoi^ue com/ericfc^ 
tet vHtem computaria: cortigit Pontedfera. In Ed. lent 
et Cod. Repar. quicque vnde quoique eSecit et «d arboftiuo 
retulit; ideoque aut^m mfuam vertendum elTei ad ofcf' 
tet traduAo veitem, aut, quod magis illi placet, fubda&o 
vitem rblinquendumyiiom.'^ Nempe in eodem fundo arbufto 
proprium vitis genus eft conferendum et ad arbuftum «ppo- 

xieodiuB* 



AD CATONEM. ^ 

DendQm. Deiode Polit €m^$ni; vode efkcit Ponted. conu 
fm. PoAeft voigatum arht^o^ abeite a Codd« et £dd. prU 
mis. tompularia quod eft io PcJit Gronou. et S. Reparat in« 
terpretatur vitium genera, quae cum arbufto reAe copulan* 
tur, igitor eofmlaria. Sequitur; annniau mrinufculum vma^ 
9t mamSf it,apiciam. Ea in ola in veinaais comdantur. ita 
enim corrigit Pontedera vtino u e« voa interponens ex Cod* 
PollL Caef. Repar. Addo Gronouianum. Pro vulgato ef 
maiufculum £dd. primae et malum Codd. laudati et matus, 
vode maius eSeclt Pontederai, vt paulo poft in £dd. pr. font 
aminea maiora. AmJneam vitem Catonis efle, qnae Colo-* 
mellae germanae funt, maior et minor. Denique in Polit^ 
et S. Repar. efTe ea$ in oUa in vinaces condnntur. 

$•4. £x £dd. pr. et Codd. Polit et S. Repar. refti^ 
toit: Item aUa genera. Quam ploris ferito aut inferito 
oto, orcites^ pofias. Ceterum ex iibro Politiant transfcri- 
pta fehaber^ ait a Lagomarfino has vetuftas fcripturas : com* 
facere^ ctergSa, deregasi imparatis^ praefaaos^ afpargi, 
adhaUium, expartas^ comportantt compromifife, adgnofcitf 
inlabari^simnmftus. 

Cap« XL §. I. Iegit:.ii9/ici vbi qnifqus veindsmiae efjli 
pofintf iulium JXCC . . . opircula doUorum st tsSaria preiua^ 
Id Cod. Polit et Caefen; doUa vtn quinqus vindemuss effs pof 
fint culeum DCCC. vnde auifqus effecit taterpretatus cuiua* 
que anni feu vindemiae. Feminino genere efie quifqus apud 
Plautum Poenuli ProL 106« Verum de genitiuo quifqus 
pro cuiufqus dubitationem non exemit teSaria ex Polit* 
Caefen. et S. Repar. Codicibus reftituit, tegumenta inter^ 
preCatiis. 

§. 4. fatculas ruftarias Pontedera ex Polit Codice et 
Vrfinif Grbnou. refle reftituit, eiefto rufoarias. Rnfcum 
Fefto effe rubum; falculas ruibarias eHe, quas PalladiusL 
tit. 43. runconeSf vulgus Italorum ronconi vocet Rufcom 
hamillimotii Iruticem nullibi fegetibus moleftum in mace* 
riis et fepibus per colles nafci, etcum exftirpatur» ligoni*- 
bos a radice eftodi, Hinc in Virgitii P2cl. VII. verf. 43. hor* 
fidior rufco vitiatum efle ex rufio; rufco enim folum folium 
in acnmen finiri. Similiter Georg. U. 41^. afpera rufci vi^ 
nunapirfiluam mutanda efle in rufii; nulta enim rufco eife 
vimina, £x vitiofo Virgilii loco Columellam cenfet X. 374» 
daxifle : fspes nnnc horrida rufco prodit: Neque enim tenc«> 
rom rubi germen edulcy vt rufci^ contra rufcum non fpinii 
borridum neque birfutum eife. 

A $ Cap. 



fo I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

Cap. XtV. 3. legfit: SH 4i eoibveHmiaBlafiHt ib« 
r/ v. b. a. (ious)fiat. in Codd Poitt Caefeo. Repar. iiun 
vba vtifiiu De luftratione villa^ non loqnt Catonem; eam 
enim ad coodadx)rem non pertinere, qui viliam refiaQnre 
debet. Catonem voluifie cauere, ne quid coQtrouer&ie in- 
ter dominum et condii6torem nsifi^tur; di ia tiVvriM 
arbitratu ius (id eft iudicium , ft Gap. I48.) fiaL Ei coo- 
pendio fcriptnrae v. b. a. natam effe leftionem vba. Venim 
ab initio voluit Cato mooerefiliumaut villicum, qmdpri. 
mum (aciundum eftct, vbi viila tafta foiiTet de coelo. Ke- 
ligiones nempe primo loco habebantor. Kibti, inqnit, hoc 
ad condo6i;orem; at Cato filiom aut villicum alloquitar. 
Deinde viri boni arbilrata hic non opus eft; ibi^enimopos 
efty vbi di(reufus aut difputatio eft de pretio. Hic vero Ct- 
to vixdum Ignem de coelo mcmorare coepit 

Cap. XIV. feft. 4. coaHeiarn ^uai irumi, fro hwa 
putabuutur. Veterem leftionem diliitaris ex iibris fois no* 
tauifle videtur Vi^torios, qoaiiquam ex Politiani librisnii 
varietatia anootatum ftierjt. Vi^lorius fimm eoUieiam coa- 
firmari ait loco Fefti in CoKeiai. Verum difpioereantni d^ 
bebat CatD canaediom tufcanicumAO difpluuiatom addi ro- 
lueritf in illo enim oolliciae et tegulae ooUiciares enmt, ia 
hoc deliciae et tegulae deliciareB^ au6tore Vitrouio 6. c 3. qoi 
cum difplooiatom genus in refedioniboa moleftiam magQim 
habere teftetur « Catonem tufcanicum adhibbiffe cenfeo; itk- 
qoe eouliciaris tegulas probauerim. Sequitur bi Calone: 01 
atiis quot irumtf mfiugulas quatmruai uumirabmuimr. qn» 
verba varia ratiooe ioterpivfcati funt viri dofti. Inepta 10« 
tempoft conliciarium tegolarum mentionem Cato^reditid 
iraftarum tegularum rationem, vbi antea definitom ent^ 
vnde quarta pars abeflet, vt binae tegolae pro vna iotrgn 
procederent lu aliis igitur qoas teguias iig|Dabit? diiMms 
certe a coUiciaribus. Deinde quoi eruut qoid jSgnificatf 
Partes deficientes tegulae fraftaeintelligebat Gefber et Rott- 
boell, alitf ad fra£bis referentes. Atvideamoa, qoalisex 
hac interpretatione fententia Catonii eieat Tegulam fn- 
ftam» vndepars quarta abeft, geminam pro vna integrapo- 
tat Cato; in aliis feo reliquis fra6tis , qoot partea d^raoie 
aberunt, (ao qoartae, qoarom mentiopraeeeffit?) in fingo- 
las (quaternas partes defraftas» an tegulas onmioo fraftas?) 
. quaternas (partes tegularum, ati integras tegulas?) num^ 
rant Gefner et Rottboell; vbi nibil nifi ineptias ioefle video. 
Quod fij vti ipfe antea in Commentario feceram» fuotirmU 

ixiter- 



AP^ CAtONEM. . • II 

interpr^tiris /9iiSxi#, dHBctle eft in aliis verba quo referan- 
tnr dicere. Nam de coiliciiiribns fraftis noti dlxerat Cato» 
fed de tegalis, quibos fraftis qoarta pars abeft. Igitar fi 
aliae nntic fbAae tegulaememorantnry alia ratlone et di» 
irerfa partium quantitate fra^e efle debent; qoaram remm 
tamen nihil verbia exprefle fignatur. Quocanque te vertaa» 
nihil ef&cies, vnde Tententiam I6ci adiuues. At Jiber Poli. 
tiani praebet quod omnes difBcultates plane toliit» vocaba- 
lam : im vabu, quad ertmty infiugmlas et cet. Eft igitnr de 
vaiUs fermo^ de quibns poftii locum S^raii od Georg. I. 
264. vbi ex Aelio Gailo habet: vathSf Ugutas graudss^ 
quoifupra coUicias hifiniai panuniur. Hos vaths Cato anti- 
queva/lus genere foemineo dixit, nifi librarii genns mnt». 
ront. Hi igitur valli duplo maiores coliiciariboa tegulia 
iiiifle videntur, qnh in fii^ulos quattmai tegOlae numiram- 
tur. Hanc vocabuii valH nodonem cum Catonis auftoritate 
adde Lexicis latinis. 

Cflp. XXXVII. fe&. X firacem ds nuctiis cooiiciebat 
Jegendom obiter Pontedera Tom. I. p. 35. 

Cap. XXXVin. feft. 4. fumos tapides coaaos (i. e. 
ftipatos magia inter fe et defcendentes , dum infimi cadont) 
ifi oporttlnt eom\^t ex Codd. Polit. et Repar. Verom ita 
non minus poftea corrigere debebat vir doftos itsmii^wn 
tapidis coaBi cadcnt Hi enim priores in minus fpatium co- 
guntar et partim decidunt; quo fafto fuperiores item defii. 
dont. Vernm non quaeritur, fupremi lapides nom defidant, 
ied podus ex colore capitur indicinni an cofti finc Itaqoe 
vnlgata leftio non erat tentanda. Plura tamen ftmt in anno* 
tatione prima mea ad hoc caput^ quae recognofcens poflva 
falfa reperiy quanquam maximftex parte accepta aBritanno 
Dickfon. Comparaui fornacum calcariarum ibrmas variai» 
quas GaUus Fourcrqy di Ramecourt in Arte oalcis coqoen. 
dae defcripfit defcriptasque pi(turis iUaftraoit; vnde didici, 
Britannmn fomacis Catonianae &lfam ftio ledioranique fuo- 
Tum animo fpeciem informaife. ^ Prithdm defigora videa* 
nus, quam rotundam fuifie arguitur ex verbis: fiquajUm» 
ma exibit mfi per orbem fummum. Sed eum piures figorae 
rotundae effe poilint, diuerfi tamen generis, veioti fphae- 
ricae et cylindricae, videndum, ex qno genere ftMrnax haeo 
/berit? Qnid antem fibi volunt ifta vert>a ftatim abinitio: 
Famacim catcariam pides X. latamfacito^ attampedes XX^ 
vfqui ad pedes IIL fummam latam redigito? Pofirema.nihit 
aliod fignificare pofrunt, nifi Jummoi fomads latitudiuim 

redfQfn. 



19 I. PONTEDERAE CVfcAE POSTVMAE 

ndigindam ejf$ ad III pedis , cum , infiam hta X pedes fit 

Conlcam igitur fornacem eSe volait Cato; et reOe Gefoer 

ci metae (eu pyramidis formam aJTignauit. GemiDUtn fi 

praefumium aderat, akerum igni accendendo nptrieDdoqQe, 

aiterom oioej^ibuseducendis inferoiebat^ .fia vpico praefar- 

sio coqnehatur, lacuna fub iPoEtace magna ci;ieres excipie- 

h2it, vt in Tabula IV. fig; 1 1. Gallicae Defcriptionis cilca* 

riarum fbrnacum. Verum ante omnia difpiciendum 5 quo* 

toodo fanwc a Catone pcimnra j3m, deinde/m% poftea/or- 

nadlocusfi4ridicitXLr*i deipde qv^e Gt /ummafornax, quae 

. iainilms ant caemintis ftaiuitur velftruitur; deniquequae 

SntfaueiSf quas. prflicipjiiis dtorjum fiiri ixxhet^ Foroax 

igitur/m cum dicitur, t\imforuaci locusfit in terra excaua- 

taTea fouea. ita enim baec interpretari nos ipfe Cato mo- 

net feftione 3. Fbifatisp inquit, fodiris, tumfomaci tocm 

facUoi id eft locum fprna^i ad certam altitudinem in tem 

excauata ftruendae defignato. Sed haec ipfa verba vbi fMtii 

fodiriSf DuUam plane dubitationem mihi quidem relinquere 

videntur, antecedentia verba; cum foruacim fadis^ /auas 

praaipitis dtorfum fadto: de.hac ipfa foifione efie inteill- 

genda, minime vero de fumma fornace vel ore fomads, 

quod Britannus Dickfou leftoribus perfuadere voluit; qui 

praelerea faacea praecipites interpretatur ad perpendiculum 

additas fuinmae pi^rti et lateribus j^ut caementis ftru&as. 

Qiiiae quidem interpretatio , plane excludit orbsm fummmUf 

per quem flamma exire debet Fropius a vero abiit Gefiier, 

qmfaucispraidpUisfoxusim fundo latiore, quam labra fo- 

prema interpretatur. Breuiter vt dicam, fauces fignificaot 

aditum (den Scfalund) ad praefumium et fornacem; has pri- 

mas effodit, deinceps foueam inftituit excauare, ih qua 

fornax ftruitur* Praecipitea fance^ facit Cato, id eftde* 

diues et fere ad lineam perpendicularem accedentes, ui 

Viuius adpra^miumpojjit accicUrif quod cauei^e inprimis 

aubet fe& 4. Hpdie fauces etiam tefto aliquo proteguntur 

et a vento defonduntun ' ; In fouea igitur ad certam altitudi* 

aemftn^turtomtui. Foruaam, inquit^ biui ft^tito, Pri- 

«aom quaefendumy. quanam materia fomax ftruatur, deiode 

infimli «ofumma para ea i^ateria ftruatur? Ad haec vna va- 

]et reiponfio ex feftione 3. fi parum altam fomaam kabi' 

his vbi faciaSf latiribus fummam ftruito aut amiutis, 

tum luto fummam ixtrinficus oblinito. Ita enim nunc eom 

locum ordinandum cepfeo. A Viftoriana vfque legebatur: 

Si parum altamfomacm habcbis^ vbifacias latirisjummum 

ftatuito. 



AD CATOK^M. * 15 

ftaimto, auiceminHs cumiuto fummum ixtfinficui obUnito. 

In Edd. primis eft facies lateres: luciindus in Aldina primai 

correxit: focies lateribus -^ ftruito — Srnnmum cum luta 

obHmto, ne nifi per orbem exeatfummum fcilicet\gn% quod 

vocabulom ex anterioribns repetetidom ^ft." Flartma qoo 

minas per aliam locnm nifi pei^fammum orbem' excat, reli- 

qnafornacis pars, quae quidem fupra terram extat, laten-^ 

bus aot caementis ftruitur et oBlJnitur. Quatenua Igltur 

fonnna pars ftrufta lateribus ct obHta luto erat, exitus ignf 

vcl flamntae-non' patebat; fummus orbis quam late pattxerir^' 

fortaffe argtiere*Kcet ex menfara trfum pedum, ad «q^uatti 

fummani fomacem redigere lubet Cato. Veterem leftlohera^ 

Editionam principum vbi facies lattres ^ fwmmum flatuiio: 

Jioc fenftf defendebat Gefnerus^ Si fomaxnokfMtis aUe iii 

ttrrm d^effafit , cum Ikteres fdciendi fint aedificaturo non 

mms quam calx vrendat fummum id eft in fammo, vbi exii 

i ttrra fomax, circunifliXtuito tateres ita ficeandos^feUdud 

qwm afoidjbte, quod alias in Graecia pariter atque Itatid 

fiebat. Haec autem ratio latered fttoicoftos reddidil&t, et. 

plane a* aedificandnm irtntilei. Deinde non ita apparet ra^ 

tio verborum: fi parumattam fomacefn kabebis: AWtudc^ 

cnim fomads iriprlmis qtiaerebatiif; hinc Cato feft, 3- «^** 

quam altiffima et quam minime ventofafiet. Quatenns igitar 

fomax in terram erat depreffa, parietum vice terra ▼ndiqae 

fornacem cingebat ventumque abftinebat; vbi vero '«xibat 

terra, lateribas aut caementis clrcumftruebatur, et hlc ipfe 

paries luto oblinebatur, qno melhis ventus excioderetur,' 

nec vUus flammae nifi per fummum orbem conicae fotnacis 

pateret exitos. Summa \\sitQi f^max ftruitur lateribus aufi 

caemeuiis hUo oblitis, id tftr fcrperficies conuexa fomacis 

ftruftae vel ftrios perficitor, adftruftis lateribas aat<:aeDpen* 

tis, ita, vt fammus tantom orbis nontteftos pateat esieanti 

flammae. Idem fit bodie, vbt ftiii^mitas lapidlbos calcareiSf 

mo Jateribas, luto oblitis, obtegitur. Infima autem fomax 

quamateria/rrffa/irr aCatone, nunc dicendum eft. NuUa 

alia fupere^, nifi ipfa calx, cuius frufta vel caementa varia 

in fbrmam foraicis Ih^uuntur, ita, vt tota ftrues fe ipfa fufti- 

neat, ignis autem fub arcu infimae fomicis accendatur; aut 

cxftruitur lateribus focus et cratlcula fertea confternitur, 

coi deinde calcis fmfta alteraantibus calcls Ugnorumque vel 

carbonum ftratis imponuntur. Cum foci et craticulae Cato 

mentionem non faciat, relinqoitur, vt de jfriore genere for- 

Dacom locom interpretemor. Beus igitur Cato/rw iubet 

foraa* 



14 I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

fornacem» ita, ytfoffax firmus» id eft forniXf dBciatnrt qoi 
&moIemqae fuperflrndam beoefuftloeat; deinde fortaxlA 
eft fomixt tam latosjeSe debet» quam eft iuftma fouea, in 
qua fomax exftmirnr ; hoc eft, quod Cato ait: foriax (id eft 
feraix) totam fomaum mfimam compkSaiur. Fomiceoi 
ipfius ealcisfhiftis ftraftam arguuut etiam lapides, hoc eft 
calcis frofta» infimi cadentes, cum bene coftifunt; quod 
£eri Aon poifet, & lateribus ftruftae fomici feo foco cdih 
craticula iniifterent, Denique quod fomacis fomiam Gefne. 
XQB in Indice aiebat etiam ex Columeila 5» lo, 4. et Arbor. 
19» 2. apparere» in eo vir doftua haftenus a vero aberranit^ 
quod.ibi de clibanp fermo eft, qui imi»yiiiiiiifp paiintior eft. 
Vemm fornax a clibano dioerfa eft per fe; calcaria tamea 
Catonis.ita figuratur^ vt plane fimitis clibano e^Bdatar. 
Nunc pmnia Catonis praecepta ita ordinaboy vtl ftroftunte 
feries poftulabat; quo facilius le£fcor fententiam auftoris af- 
fequatur. Fomaam caffariom <— fummamlatam redigHo. 
Ckmfornacemfaciis, fauces praccipites deorfum fadio: M 
fiittif fixkriSf tumforuaci locum faeito, vti guam aUijJima 
it quam minimi veutofafiik Si parum aUam foruacom As- 
hibis vUfacias^ (>• e.fi uou kabibis vbi fatias attamforwS' 
Um) htetlhusfummamfituito aui cacmiutis: tum Imto fum- 
mam ixtrinficusobliniio, Fomaam bimfirmto; faeiUhfortax 
Mamfomacim iufimam compUSatur^ S vuo praefwmo co- 
fuis — fit ictuandus: fi duobus praefuruHs coques, lacuua 
mUl opv^ erit» — ignis erit, Lapidem bonum ~ iMtts. 
Cum iguem fubdideris --«* obliuiio. f^eutms ^ caueto maxi- 
me. Ignem caueto ne — caueto. ffocfigni^— exHrit. lu 
^ro, me effeciiTe, vt ledpr nullibi adhaerelbaL 

Cap. LV. fub db uetas ex Cod. Polit fcribitf pno iirr- 
tOs a vifa deriuans, aut exemplis aiiorum vocabulorum vel- 
▼ti arti , artitOj pro»«r£&, arBHto defendens* Vtioam io- 
terpretationem addidifiet» quid fit radices in aceruofid^ So 
aeaere? 

Cap. LVI. Primum Familia reftituit pro dandi cafu di- 
^m; deinde tritici ^ IV per aefidtem ^7/^iex Polit. 
Codice vetuftifilmo annotauity fignohoc modii ibi exftante. 
Poliea in vocabulo epifiatae^ aut vt eft in Caefen. epiftatit 
ktere fufpicatur /7cr aefiatism, vt in opitioui, qui nuUam ob 
caufam iuflam folus.nomioetur luxta viilicum^ cum bubul* 
cum Cato potioae loco liabeat^ IV per hkmem per notas 
ibripta olim, Ceteram inftitutae ixx annotationibus ad b. 1. 

medimni 



AD CATONEM. is 

nediimii CQin modto eompaiBtioQi et dimenfi feratUn et mili* 
taris definitioQi addo nmic idia* Locus Polybii eft 6. c. ^, 
9ir^uriSi^^ •/ fth v^^oi rttfw ^rrmS ^ti{fivi$ iiopJfii 
piihTr^ fr«Cf •/ f hnrm MfiASit iikv tTT* fui/fMitg. dc riu 
tajym^^ Wfm ik Uo. TiSifA^mnN^W^ «/ P^^ ^«^«j ^.^ 
W, 0/ it hrwSg wyfitf ^fih fMtfmu tvm n^.Tffr^v fiifo^ 
ufAm ik xivfo. PlotacQbof in vita Catonis iioftri c. 6* 
Qitfsr^jl^ /OUfifiay^p hm^ Mm/roiQ wofl airou, i vUw 
«( roy iu/vH wpfSy f vv£a mn»ie fim^Hg^ .oc H rijy 
^fufsfif nfi^Sy roti m^W IXisxm rfjS» ^fujuiifiym. 
Mediiimiis autem Atttcos modioa romanos fex capiebat, tefte 
Nepote jo Attiei vita c 2^ qaanqiiam ibi libri HnfdJipUm 
vnefctont Cboeoices. 48« medimno tribaont lcriptoies, 
Vc appareaty qaot modios tritid in virom a publico .accepe* 
BtCato, ant^ikfinie&da^eratva Platarcho nomera» icotnita. 
tos oot fetoitti Catonia. Sed is demom . c. lo«> obiter : |««i^ 
A rimo ^4fmnoii/rH M oTp«r<Me« tft)y owry. . Si Cato iQ 
qoiaqae lerooa et leipftim aocepit modios ig. triticiy in fin« 
gQlosnameraatQrtreamodii; quae menfora vno modio mi- 
iior eitea» qpam ierai$ opos facientibiis per biemem largi^ 
tor Cato c. 56. veram eadem triam modiorQm-4pntentoti| 
effe votoit opilb)Qem» ittfi Pontcderae . entecuiattQoem ad« 
miieris. 

Cap. LX...ExCaefen. libri KTMa effidt^rMo, id eR^ 
qiae peroeiiiatad granam. Colamella II. c 17« /imim ptro- 
gmrtmi^ vioiam ferit 

Cap. LXVL legit: Ft^e aemo^ mqtn a nmcnkU wi 
okmm^iiaUir, reperto in Uodice Caefeo. a ante macuMi^ 
interpretatos: ne vtator vafe aeneo^ neqae eo vafe, (vafd m 
HQcleis) qood ad recipiendos. nocleos fracefqae adhibetor. r 

Cap« XCVL fed;. 1. in Cod. Polit et S. Repar. eft; 
flfiMai iMfMm^ defruerk; vnde Ponted. corrigit: ofoaiii 
jaaM kiphius difrmrit. Ab antiqoo verbo d$frUQ effs defrtei^ 
te et drfrukure, id eft coqneodo imminoere ant confu- 
snere; inde eSefrmor; qui enim rem firuUf vtitor nimis ea^ 
dem. Comparat etiam ex volgari fermone verbam fruare^ 
quod nimio vfo vel abafo imminuere aliqaid eft. 

Cap. CXm. feft. 3. legit: St ne pleue quadriemom 
if^ fole Jeimris. Pojl quadrimiom iu eumetm cmmponito et 
i»ftiipa. Primom quadrieumum leftionem repertam in Codd« 
dQobos a Lagomaruno nunc probat» item cap. 105. bieuiom 
fimto imfoUf motus aaftorttate Plinii 14. Cap. 8- ^^ Graecor 
nunviaisloqaaaatis: vuaepamtmmauiemaiuritatemdicerptae 

ficcautur 



f6 I. PONTHDERAECVRAE POSTVMAE 

ficcantnr «Mfi/oiDr, t^ dU V9fjktu ptr tHdmm: futtHo ix- 
primuntur di^t^diin caMs foU iimitirmtur. Ttiin fpeciatim 
de Coo ex Catone/iqpfr ^astmrv ik fak qttMdriitml» iMfiM- 
dum pratcipiifu. - Conoiudit 'deiriqm dicens : Omma trau> 
marina/iptim muifix mmis^^viti^atim mediam permmrt 
ixijlimamtmr': Detnde iii :fMiwii OmM. Poiit VenetetS» 
Repar. pr<Aat etiHdftrat theatrottam enneis» id ttt fediGom 
ordinibtts.- Igitar in cella effe ctmeQai fedes eiatasi qoo 
plara vaft comitie«iitur. Soggeftiim in cella htbet Cato cip. 
<54. calcatoriam Pallad; 1. 18-^ vbi vMe annotationem p. 34. 
Cap. CXXf I. ' Capnidmm motandum coniidebtit in d- 
idridam^iA efll nstftVuf cedri fraAarti; ocii eundem eamiam- 
peri frufta vfum in medicina habet, tefte Plinio 14. c. 16 et 
24. o. 5. cum Diofcoride L c« 105. 

Cap. CXXVIL feft. a. labit^iffi pro fate probat ini- 
tnm ex Codice Polk. et S. Repar. deinde triobatum ex Jeftio* 
ne Caefen. ^rfMkiiif et £dd. pr; r» tfiobotam iMtaBdiaB eoo- 
iicit in ^JNiteaMf vel ifi^tt/0/»fii id eft permixtam ^ bem 
fabaftum. Cf. cap. 33. f. 4. poftea H viro kimmam corrigit 
comparfllloCapiee'i56.ybi viro h^mina notioius inedicaue 
fiiiiilitetc Aitur. • 

€ap. CXXXH. ScriptQfam antiquam Dt^ lod afint 
ptcunia reftitutam interpretatur : ^ecunia librali, qoae «c 
pende«t*'Igltor<lapi loni ppttdoendae ptetibm-futntQs voum 
arffetn defiiijt. : Sufpicatur Ponl^deni dapi aflfem 9 vino o&- 
rendo vrnam deflnitam generatim fuiiTe. Hinc-jfilium a & 
tone monertt 'loai dafndicul^aam vmm (fuaiadm vii' fd»' 
ato: tie fi ferle ininus obtoierir, facrum ncm rite perag^ 
retor. Ibidem fuacoa;tagum ex Polit. et Groaou. ptobat 10- 
terpretatuat profamato vt dnit. Contagio eiitra proprie «0» 
taSui ettg deinde etiaih pro conueaientia dici tft apod La- 
cretium Ill.verf. 345. vbi tamen cor/MrJt atquia mmmai mtltu 
MUogfM plane a Catonis fententia aliena ftmt. 

Cap. CXXXm. feft. 2. «artifai comtuotmm ex Cod. 
Polit. probat. Conuiolum Oodex :S. Repar. coumiuotmn Gro- 
Bou. In Fefto ioniuoia occuita mutant alii in comimM ofaii, 
quae Pontedera ofcola coniogaiia interpretatur. Seft. 3. rtr 
ia ex Polit. et Cod. S. Repar. praefert. 

Cap. CXXXVIII. /Hifiiffiliffii, quod mm Jmturus ifi^ 
corrigit ex Colamellae 11. c. aa. fid iunSla aduiien non ftr* 
mittitur mcapportata fireriy rnqui tirram apirtn, mqm 
mrbonm contucan , fkd m fimiutim quidim admim^mn nifi 
prius cattdofioris: ConiefturamiprMtepit Abo Grooouias. 

Cip. 



, :•; • AD CATONEM.: : ,-^- ■ %i 

C$p. CXLIV. CeSt^% fi nm mmtMHikHj mqiu ar^ 
hUrolu 4i4HCitwr. Itweyil^iixQm PolUkQtS* Repar. raUit 
iOique arlritratu coTrigit Pontedera, cui aiTenUor» 

Cap. CXLVI. ii€tik$mgUim$p,X^i%npnt9it, iiedofni. 
hi inftnimenta , quibus in^cjwciemlo oleo coodiiftor vtU 
taTy attrita nimto con^rantat:* Ueo vulgatuoi mocUuqui 
nutauit in moliisqui^ moiioa emm v^gpifie noo indigere^ 
vt molas et trapetaa. ^inde ^ex Polit» libro i. ponit ledio- 
nem:./^ PRS frimoi^ ex PoK 3; datori pripnnai ^ ex 
Cod. S. Repar. tri pri primai^ ex Caeieo^ ni pri primai ; ex 
Veoeio: datqris pri prmof^ E^tattteoi ex /^^i^lbnpta- 
ram /. FS. interpretAtus fii vfiomm.^ eft pro vfura inftro- 
mentoram, deinceps f^iZiSdiuidit PR, S* interpretaCus pri/- 
Jwroi fimguku primae cotulas, duas nempe olei. Cenfet au- 
tem, cotoias duas olei primae preflfurae exigi a domino m 
fingolos faAus. pro vaforum .vfii > vt Cap. 67» torciilarii cu- 
ftos in faftus blei fextariam faftoHbus praebet. 

Cap. CXLVIIL Prokt leaioneni Codd. Polit Cae- . 
fen. S. Repar. quod adminjus sritpro io dpminus, rem /oU 
vito; interpretatus, quod dbminus cunftante emptore admeo- 
fus erit ex lege: fi hon ahte caL Tan. acceperit, dominus vi- 
num admetiitur: Pro io eft pro imptore. C>etermn in alio 
Codice haec tantum: ^uod admin/us erit piro eo dominus 
iusinrandum dabit. Haec Pontedera: Leftionem rri» yb/«j. 
to etiam ipfe probo. Ita Plautus CurcuL 5^.29 20. Ego qui- 
dim pro iftac rem /olui ab trapezita meo. Iterum 5» 3) 44» 
nam inde rem /oluo omnibus quibus dibio^ Vtrobique viri do- 
fti malcbant n /oluere\tgu 

Cap. CLVL feft. a. cprrigit Pontedera: Indi facito 
manxpulos acualis IIL Grcumleigato: Pofiidfa olam fia» 
iidto cum aqua. Fbeopcepirit /eruire , paulifper demttilo 
vnum matdpulum. firuere dififiet. Pofiiaea. vbi opca- 
piit /iruin y.paulifper dimittito admodum dum V numere^ 
Primum coniungitjPii»/}^^ cum verbo demittere ; c\xm ite- 
rum aquae feniore ad fummt^m reiicitur braflica, iterun^ 
paulifper deprimenda; idem tertia^ quarta et qviinta vice fa* 
ciendoin, dum Fnumeres. Pontedera vices intelligit. Re- 
iiqoa ex vetufta fcribendi ra^one reuocabit. 

Sett. 4. ex Cod. Polit. Veneto» S. Repar. naufiai praer 
fert, et verba iumqui appnhindit vt ex gloffa orta damnat. 
PoAea vulgatum conj^it mutat in cumfiatmt^ quoniam 
Edd. pr. Codd. Polit. & Repar. et Gronou. confiituet habent. 
Farioa dicitur aluum citam et folutam confiituere; quod re- 
T. IF. f. IIL B noens 



tg I, P0NTE!DEllAi6C^RA»P0STVMAE 

ntiens Aldlis -Cicer^Oflld iocnm Epift/t6. libriVlLifDltatDS 
eft» vbi ait : tanta m diif^ia arripuH,' vt hodii pnmum ti 
dear pofft eoafi/hti. • 

Sett. 6. to intmto p$od uokt citn ; poflia e(St. Iti re* 
fte Pontedera iocfiiii coflftinriC; poftea idit fciiicetfbnffieim 
cQm cibo kinrlto ; deiaceps dato vm ' acri {durf\ oqna^ 
corrigity inclnfo dnri veluti gloffa; In loeo aftero Cod.Po. 
Ut. Venet* S. Repar. dato vimanaci^m habent; a^tm rj. 
naro» qnod infra dttutum dicitor^ approbauit etiam aaftori- 
tate Cod. S. Reparatae. 

Ibidem.^ri ex Codd. Politi^et Repar. praefert; poft- 
ea Nunc di oMSj fuilms — ifty fumiio braffieam corrigitt 
iQterpretatus di oliis propter lilo^. 

Seft. 7. inferta iudi ^ vpMit damoat, et vetns m»- 
qutOur reftitui vuit; 

Cap. CLVII. feft. 4. Uiras brajfica Polit. a. Vcnet. 
et S. Repar. Codex ; quod ex pjttras pro penetras id eft p- 
mtrans fcripto ortum fufpicatur Pontedera. 

Seft. 7. Ji edes cum caefam et rutam et eoriaudrm na 
mentafiSam etjirpiciom inrafam^ et brafica Ilacet oxuwi 
itfalefparfa^ corrigit Pontedera, Pro vulgato fic et la/frpi- 
tium in PoHt. et Repar. e^zjic tam^ in Veneto^rcfli», quo4 
fvo JeSlam antlque diftom iqterprctatur Pontedera; igitur 
proximum concifum abundare; eius in lociim reponit «^* 
tam. Verba ex aceto etiam abundant, cum oxyroeiiace. 
tum habeat additum ; eorum vocabulorum in locam Ponte- 
dera ex Plinio 20. cap. g. repohit //. acetabula. Deniqoc 
firpicium Polit. Codicis vnice probat genere foemioeo, vd- 
de laferpitium diftum fuerit pro taSeJerpitH. 

S. 8- hacfivteris} Ponted.exIocoPlinii: tantanupai^ 
vim, vt, qui terist haec^ validioremfierifefentiat: et fcripta- 
raCodicisS.Repar. Haec /ic vteris corrigit: Bc^cfituterisi 
fententiam deinde verborum: omnis articuhs poteris txf^ 
riri i. e. expedire, efle eandem» quamPlinius reddiiderit ver- 
bis: validioremfieri fejentiat. 

. Omnis qui infomniofus efF], Ex leftione Codd. pr. owwi 
vetfi quis eft feniofus egvegie reftituit: Infomuis velji(p^ 
eftjeniofus, quoniam ex h. 1. Plinius retulit infomnia vigi- 
liasque retulit;y«iiq/iixad vigilias refertur. 

Seft. 9. panem: purum ibidem madefaeiat ex Cod. Po 
lit. S. Reparat. Caefen. et Veneto correxit, paalulum diuer- 
fii ratione antea vfus. 

Se& 



AD CATONEM; : l t^ 

Sea po. Et »pc'J quanth fffns tinHdt. /Qui dibUis. 
Ittb. L diftinguit P^nteder^, priora ad tormina rePerens» 
luc rententia: hoc ftcito, fiqua^do quls torminibus labo- 
rauerit. . i 

^eft. 11. U virofi] Pontedera praefert: ^umquam in 
mfirifiintj i. e. morbofi. Sic mirera bacca apad Plautum 
Poenul. A6t. V. Sc. II. In Codd. Polit. Repar. et Viftor. ed 
vmfirit Caefen. vnferi^ Veneto vin/eri, Politiani liber a. 
m'i/eri haber. 

eo muiier] Nunc praefert ra» vnde enttnuSf et operito 

defendens interpretatur: ne vapor finiftrorjum alnsU, circa 

mulierem, ne frigore tangatur^ veftibua poiitis. ^ 

Seft. 12. Si quem purgare ex Edd. primis et Codd. 

reftitui r^fte iubet. 

^ Seft. 13. carmm afinam probat et pro afjinam ab af/a 
deriaatmn effe opinattir : fequensy! ffft ndn voiet mlitat cum 
libFo Pciit. in effefolit, In familia enim Catonis pancos fuif- 
fe credit, q<li alfam comeflent, neminem qui repudiarct. * 
Seft. 15. Etfi potnpus in nafQ imtroerit ex Cod. Polit., 
etS. Repar. correxit; bene! deinceps maium interpretatur 
iaoam ex graeco fiakXov, 

Qkp. CLVIU. fcft. I, coUcolos ex libro PoUt. probat, 

vtin Catotfe ^x eodem reftitui vult deorfom, torcoiaf torca^ 

lariomp pauloium, in Varrone robort iongorios , fundotum, 

triboUf tabemola, pautota^ pecodum. In Catonis capite fe- 

quenti optimi libri apftnttii et anuto pro abfinthii, annulo 

dant. Pofiea cum radice fua fiUcutae puttum reftituit» id eft 

fifrpem vnam polypodii. Ita puili arboris Cap. 51. et 133. 

Gap. CLXI. fe6\:. 1. Cum deformabis, intemaUumfa' 

ciio inSsr areMs femipedem tatum in omnes partes. deinde fe^ 

rito ad Uneam. patograna bina aut terna demittitOy et /0* 

irm patQ cauum terrat operito ex £dd. primis et Codd. refte 

refricuit, etseftius, quam libri vuigati, diftinguit. Cete. 

rora in hoc Capite ex Codd. antiquis haec fcripturae veteris 

veftigia annotauit: farire, poflurus, fiercerato, ouilum, 

praeuraher quod poftremum Aldus in peruratur mutauit. 

Ita etiam in Capite fequenti probat femodios ex £dd. pr. 

PoKt.e€S« Keparat. ya<ir te&o cafu, deofum pro deorfum ex 

VoViu fpamgea profpongiaf vt doleum pro dotiumy ciconea 

pro ciconia, et /Itexandrea apnd Varronem pro Alexandriaf 

deinde aequate pro aequatem ex Cod. Polit. S. Repar. Cae- 

fen. et Edd. pr. denique pofi dies omnino XIL ex £dd. pr. 

quae Aldos motaoit tn pofi diem omnino duodtcimum. 

^ Ba AD 



9P h PONTEIDERAE CVKAE POSTVMAE 
A D V AR RONEM; 

LIB. !• .♦ 

^P. 129. L I. Potius ejftm eonfecutus antiquam le&'o. 
ncm probans interpretatur ; meliota fuiflTein tfaditorus, £ 
otiofe et lentfe fcribere potuiffem. . In feqq. fcribit: /H «ro» 
modius tibi ktuc fereiberem. Cod. Wratisl. S. Repar. etLao- 
rent. et commodius tibi habent. ' Poftea jfriui euim XXCL 
ex Plinio pofuit Fonteden, Denique cumfacere pro conf- 
eere probat. 

P. 130. 1. 8- n^enef dum veiuo quidem, mecfjfaris muis 
quod profit faceref intellige non pudebit? vt apud Vir^* 
hum: Mene incoepto defijiere viSlam. Ita b. 1. PoDteden 
corrigebat et interpretabatur. 

P. ija I. ij, agricularum — mnis fruSos ex PA 
etJLaurentiano Codlce praefert Pontedera. PofteaiiporA' 
tis vt de Cerere et l^ibero : qu^d korum fruSus. 

1. aa luppiter — terra mater] Haec verba cnni VA 
ao fparia cenfuit etiam Pontedera, qui in Caefeii.etS.Re 
par.Codicereperit: appeUabatur. 

P. 134. lin. 17. £m obi tu ex Polit. et S. Reparst.fi- 
tes ex Edd. pr. Polit. Repar. Florentino alio, fruSosts H 
Repar. poffum ex iisdem et Caefen./fm«j/frf ex Pol. et ^Flo- 
rent. praeferebat Pontedera. 

P. 135. 1. 16. treicinariae — trrtVfiiM ex quatuorFltf" 
praefert Pont. deinde Libo ex Edd. pr. et 3 Flor. reftituii 

P* 137* I- ^ veneunt. Contra uipifiBVw;. lld »^^' 
ad nos legens Pontedera verba conira auream ime^i»em 
go fcripta a prioribus feparat, et cDm feqoentibus copn 
pertinere ait ad appropinquantes Tremetlium et Licinicff' 
qui, dum loquitur Varro , ex aduerfo incedan^ Quid vo^ 
buli graeci in mente fuerit Pontederae, iterum non p^f^^ 
diuinare. Nunc vero nullus dubito, Scaligeram optim^ *^:' 
vinando eruiffe/ locumque ita effe coDftituendani: tt^ 
deant pinacothecas fed oporothecas: kuius, inquam, ^«* 
riafummafacraviai vbipoma veneuni contra aurum. H 
interea ad nos; abiefta videlicet gioffar id eft magno'^^ 
fcripta primum : 1. magno: vt poftea in fiiMgodenrauata b^ 
taretur. Eandem dic^ionem Varroni ex principibDs Eddrt 
Cpd, Politiani reftitues infra IIT, ?, 4. nune vbi tdc min^ 
trum aut aurum? num minium emt armimssmf nsm H 

1 \ !«*>• 



mbkmaM titkoftrotum^ quae iUk amnia contra aarum; 
vbi vocababim anrttm primus I<>cunda6 in Aldina peflime 
otnifit 

P. 138- ]• ^- m eapras tum pa/cai: coirigens Ponte: 
dera parlem legis tantum afFerri cenfet, igttur capram ad 
tempali ia agro furculario permitti, cum furcult etvites in 
ligam induruerunt, vt capra nocere non poffit* EfTe ta* 
men^ kgem colonicam ' diuerfiim pro agri et arbomiii 
oatura. 

P. I4a L 4. aliud, AliMdt Anu€ cgo ex Polit. et a 
Florent. legit Postedera. Rtite. Non Vnum alterumue 
Varto feparandom cenfet, fed multa, qdae Safemae admi- 
icuenmt 

1. 7* a&am it atiam (fcilicet fodimam) it alia ex Codd# 
pnefert et defendit Pdntedera. 

P. 141. 1. 7« uam it kuiusci ex Edd. pr. Polit. deincepg 
doknm /rauti omiflb et anfee iu cum Polit. 1 Laurent Re^ 
par. Caefen. Pontedera. 

L 13. vit liiiYttiMHigl^tnterpretatur Pontedera itiam 
Tarq. 

P. 143. l:^ it ioius moi&fiut ^ di/cntum dc uis r#- 
fcii quoi im /diutia fiuif quis»iucolumdouosdocit? Ars id 
on quid aUud corrigit Pontedera ex E>ld. pr. diaudum ab 
Aldo ioiertum omittens. Sciiicet Edd. primae ^uod in co- 
lendo; fedj Polit Repar. et Caefen. omittont quod. Deinde 
k/diutiafit PoUt Repar. Caefen. ars id Poiit et Caeten. < 
L 9. qmoi docit com Polit 3 Flor. et Caefen. omittit 
Pont deinceps legens : quaefiut in quoqui agro /iruuda it 
faciundaf quaiaquatiramax/umosp.r.fir. 

P. 148« L20. vt ego, a quoqui autiqui ex Polit et 
Kepar. probat Ponted. qui totum locum ita redintegrandum 
coniidt: vH ego. Prata quoqui antekei parata adpelaront; 
uam modicmt amt mMas requerunt ixpiufas. Catfar et 
reliqua. 

P. 152. L I. tireua antiquum tuetur Pontedera pro 
terua diftnm, vt bitti, tirni, qMtirui^ quini pro bis ivpif ab 
^, lvo« tmus^ bis vni, ter vni, quater vni, quae olim fimi- 
liter {rnfft cenfet Useui, tennis quatereni. 

L 16. quod ad. Ita cura Edd, pr. Pontedera. L 17. Ita^ 
qui keic vti in Papiuia praefert. Wis PoL et 5 Flor. iu kis 
Caefen. 1« vUs Polit. 2. Flor. 3. deinceps idcm prolixae ex 
Edd. pr. Po!. 5. et 4 Florent probat: PoAesL /eraces ; uiaui 
(iramiuta videre obi cra/a poteris — retorida mufco/a iine 

B 3 Gopula 



93 I. PONTEDERAE -CfVRAT: FOSTVMAE 

copulft $t cum Polit. 5, 4, % FloreAt praefert. Ad^roiucff^ 
intelligit protmiunts pro Ai dedit oM antiqQain, vt, offi 
pro i//i. 

P« 153* L 4. /tfofe /m/itr lex Edd. pr. pro diftnhitor) 
dirpergitur, daftum antique,/ir^ttr, praefert Pontedera. 

I. 94» dicibatnr R. Caefen. deinoeps qmn hmdm a 
F, R, 4. 3. Flor. poftea Hoe poftea dedit.ex le. P. Hic, deni. 
que a ante €eutum coin P. R. 4 Fior. omiflt^ vt feqof ds diSi 
cum Edd. pr, Pol. R. 4, 3^ Flor. 

P. 15^4. L 10. ^MfM^iir Edd. pr. fenih pafluio ex Noftri 
I. Cap. 4. beUo ab m rnrftaii^iir defendit Pontedera. 

P. I5f. l ». Ex Polit. .tf^/#MlMiii Poiit effedt Awr- 
tundum et deinceps arefiunt m/eumtqui ex Edd. primis tt- 
vocauit; vtrnmqae. reft^, / 

P. 156. 1. 1 1. Ex Crefcentii Codioe in laftinae BlUio* 
theca Pontedera laudat: Itm cellas in loio- plano^ vU vtf^ 
viuaria et oUaria ijfi poffint^. Item vbi ftmt /ruffus arit^ 
granum et foenum in tabutatis, 

P. i$7. 1. 1». fma vH intireHus* iomplmdom ^v^i 
aqua faliaty qui intra ftilobatas quom velis , Rt femipifM 
Ita ex Edd. primis corrigeiis Pontedera inttrdius h. L inter- 
pretatar Jnh diOf vt eft cap, XI. de hac ipla ciileni 
fea laca. . . ^ 

L i6. ipaudh IV>lit i pamrJocum Ct^efeiu ipauolecm 
Ita S. vnde Ponted. eifecit e pauolo quxmu 

1. 171 iutiriorem laeum corrigebat Pontedera, ne iacos 
ifte transferatnr ad cohortem alterami qoae deincepsd^ 
Jfcribitur. 

P. i5g. I. lo. ioqui quidam ex L. 5, 4 Flor. lefiiocfl 
Eo quai e%cit Pontedera. 

1. II. fieri -- tutamfumtifupicin ex leftione /«te^ri 
L* 5» 4» 3 Florenit effecit Pontedera. Dein<:epfi «• ^^ 
€x Pol. L. S. poffis fi ex Edd. pn. coeperit ex PoL L. 5 ^^' 
reicere ex L. P. 5, 4, 3. Pontedera praefert 

P. 159. L iS* MetalH PoL L. S. deinde UiboreDt 
. . P. 160. L 1. itm ex Edd. pr. L. P. 5, 4, 3. pnsk^ 
Ponted* deinceps caHdiorem L. P. 5f 4« 3. hal>ent. 

1. 9. opferi ex L. Polit praefert Ponted. oprerih-}' 
Verba viuae faepis poft radids collocauit com Edd. ^^^ 
. uulia viatoris mentione fafta; t;iaif^ pro viuae Caefen. e?^ 
fti i ligno L. P. 5. probante Ponted.-nam agrefti lignum p^ 
culiaciter nuUum dici poffe, fed fqnmiutum efle aff^P 
ixligno., 

P. ifii» 



AP VAMLOK- imi »3 

P. x6i. L 5« qui fiMumi omitti volt Pont#deni, quif«x 
P. L 5» 4. Ritino jM-aefeit» a- i9tf/|« deriiNUis. 

l II, Hifpottia^ ngrot TarmUm^ tx^ Polit. S« Repar. 
£t UureoL tertio afferfc PootedQra. 

P. 163. 1. 14. doniiftic^copim ojn^Volit L* 5» 4, praerert 
Footcdtiiiterpretatus: e^^- doioeftica copia fiae propter doni. 
copiam diuites eam part^m id eft artiiioei ipandare. 

P. 164. Cap. XIV; feft. 1. piHmum miuralt /epl- 
mentm, food obfiri /oM virguiiis autjjpinif, quouiam ha^ 
ht radkiSf viaioiris praeiireuniis lia/e^i} non meiuei /acem 
ardenitm. Itk nonc Aune 16cum ex Edd; primis reftituen- 
dam efle cenfeo» motiito oiuae/epis in Mnar /epes et omilTo 
inutili ac copola. Praeterea iu/ciuus viator mihi diQ)llcet 
Omdim FaiK 4. i^./emUftamqusfaeeni vigihia uo8e viaior 
pmt, Idem Metam. I. 493. vi /acHnts /epes drdenit cum 
forttviaior velumisadmomiveliain/ubiucereUquii. Neur 
tracolpa viatoris iore lafciuiaxiici pot»ft. 

P. .165. 1, 7. tfn^^aro/UL* Ponted. praefert ex leflione 1«. 
patis L. $.impetratis Caefen. et Venet: todd. Efle enim ex 
fHetpnrareb&umimpffrarc, 

P. 166. 1. 4. Iniciwuiume:x, Viiftorii Cqdice (iniciendfltn 
L* 5» 4t 30 volupidtem j^rae/eSonm ex P. L. 5^ 4» 3. honori 
dliquo kabendo ei de — pt^qs ex, iisdem P« L. 5, 4, 3. ppae» 
fert Pontedera. 

1. 12, aui cum l^dd. pr. P. L. 5, 4, 3. omittit Porited.- 
qqi natiorieni eandem meile cenfet fyllabae ce in voca))i3lo 
huiuscemodi* 

P, 167. Cap. XVm. feft. 3. Quod Cato^/ei votuii, vti 
iibtiitt fit praportiQHe i dd maiorem /undum ei meinorem ad- 
dermus et demeremus. Ptaeterea extra /amiliam ex Edd, 
pr. ct Codd, reftitult, hac fententia: Quod fi'Cato volujt^ 
vt modulus fit proportione ; ^^ pro vdigato v^eft in Polit. 
Laar. 5, 4, 3« Caefen« g;eminum ,et pro vel tiabent Edd. pr. 
Polit Laurent. 5, 4« 3« vtminorem Caefeods, non improban- 
te Pontedera. 

Seft. 4. ires kabendi. Fere operari modo ei buhukei 
p(»portione addundeu Ad minaris , ad maioris modos: /uur 
dorm iiiquoque^ /iifimilis ifi agir; ita h. l.ex Polit. et 5, 
^ J Laurent diftinguit, ideft : pleruni^oe operarfi et bubul- 
ci agri modo pro portione addendi : h quoque ad minores 
niaioresque fundortid) bodos fcint parandi, fi )ager eftfimi- 
lis. lo L. Polit. altero, Laurent. 5, 4. repcrit U Pontedera 

B 4 pro 



M I. PONTEl>tRAE ^tVRAE tOSTVMAE 

pco vulf^to tt: S^qui&ntifi I^ijiti &li: Sfin auUm Ud dejjh 
fnilis, vti arari mm pojfit y quBi fii eonfragofHS atquiaram 
dtiueis y ^meinus mtUui^npms fout bouis H MmicH. * Ex Edi 
pr. Polit. Laur. 5, 4, ^. additum t^ iwlMii, i isdemqae an^ 
ribus relegatuni tok$Sy et reflstAtnm quod fi ex Edd. pr. ^c 
lit. 5, 9 Laur. viarduis ex &da.'pr. PoHt' Laur. 5, 4. Qooil 
fi malit quodjiij Pontedera non repuKuat; eamque ledio* 
nem ipfe praeferp. . JQfnique reliqua: Inieio eiM quoi m- 
dum uequi vn^m u^quimodkum propofuit: CCLX iugsrum: 
yU inicio eSt e^ Cdefen» initio £dd. pr. Polit 4» 3 Laor. mitio 
£ue initio Lauc 5«. dlut Polit. Laur. ueque modicum lenibo. 
H. vulgo nec. li^^re ioiterpretatttr inter ioquendom ia(e> 
rere vel.addere.. , ♦ .. 

P. i68^5eft. 64 in Galimex Pplit Laor. 5, 4. iegit^r^ 
ieAo fatisi deiocops lig^fco cum PoUt Laor. 5, 4. et 
quantam i^un^ £dd. pr. Pol. Laiir. 5, 4. 

P. 169. Cap. XIX. feft. 1. Sedigo mutrum moim 
korum omnem ad agrum legit ex Edd. pr. In Polit Repir. 
et hmhrot ettmoruniigitomomfh; deinceps fMMrami djgnM 
dedit PoUtliber. 

Seft. 4. Aldinum fapplem'entum reiiclt cum^ £dd. pr. 
ct Codd. Polit'3 Ffor. AmbroP. Caefenate. 

P. 173. C^p.^ XXIL feft. 6. fuh claui ait eflc in Codi 
fcriptum Jub eUim ' vel fubitam; hinc ipfe efficielMit 
fub tutela. 

P. 175. Cap. XXin. feft. 5. i.'i. Cc vti vmbrofis lo- 
cis altaferctst vti coruda^ ex Edd. pr. et Codd. repetit, dr 
ta ex pofitu in porca interpretatus exColumellae Xi. Cap. 3. 

P. 176.' Cap. XXtV. feft. 3. ei/frendo Polit aliusFlo. 
rent AmbroC eiferendo tres alii Florentlnus Laureprianjs, 
Caefenas, S. Reparatae; vnde Pontedera legit: iSW » fcw 
trafo et caldo pojeiueris, kojtom ftequam fieri^ et exfemia 
arborem perire> 

P. 178. Cap, XXVIL I. 2, ^eMfatitmes qtunp^ 
vt leguntur fcripta in omnibus Codd. pfene veluti ex roargi- 
ni|li interpreta^ione It^lici librarii ortarejicttt aut ioor^^ 
nesquaefiunt mutat. InCaefen. etiara e&faiiones vtinVr- 
fini libro. llatione nititur Pontedera praecipue ea, qaoi 
Varro nullibi fationes vemas hoc in loco commemoriufrit. 

P. 179. Cap. XXIX. putari in temptratis nunc efBdt 
et probat vnice,^ coniirmatus fcriptura Codicis S. Repar. 
putarim jv ^4/ff. 

P. \P 



Jh^itfX-tbSL 9. verba pofhr^oitf CDm Popmt i|>t]riii cen*» 
fet, aut matanda ita: Sic qmoqui cumixta dis dant^ porp> 
cm diauit, > Nam VahroBis^aetiatai eiiM' diis etiam wt antea 
poridebaiitiirA * • 

P. I ga^^a^. ;XXXL fl-au 5^. aaofittn fifra coifa Polit 
(pofaTtfm^ iOiJa S. Repan food/air jirto caifa Caeren. vn* 
dedficit^ktedeimt qwofartafiro toi/a firago dii&a: De 
iarre eoim^ adfanraginem mifto» &lfQm e&« Ideo in fiditio- 
ne Beroaldi , tribus Florent et Caeimate Codd. firraga 
feriptameiTeaferro. Forto interpretatur immixta et con« 
fofa in voom hondeom^ vidam et atla legnmina ; quo eft pro 
qnia^ t|Moiam4 Pirdia pro i^Mtfte trta Floreot. Codicea 
praebent; coepta vero re£te q^tuor Florent. et Caefenas. > 

?• l^). feftv 6. 1» 7* qood ex libris (bis Varronis pottd 
retulltetpro potu diAdm interpretatus eft Nonius, potuit^ 
ioiire fafpicabatarPontedeitif recte admon^ss, Varronem in' 
bae etym^Iogia rtei^KkTe gtaecnm iriflMj quo potus iigni^ 
licatar. » 

P. t85« Cap; XXKVII. dks ^uodammodo quadripartU' 
ti. Ita oorrigendum efle hanc locnm» re6te monet ex duo^ 
basalHs VMToni^ locis in hoc ipib capite , vbi quadfiparrita 
ratio repetitor* ^VU lateatin vitiofa feriptura, egregiein- 
dagafle videtttf POQted^a. Scilfcet Varro feft. 3. memorat, 
rari obferuari oftauum ante etpoft labam crefcentem et de^- 
trefcentem ; ' Vbi \mi dicitdr Iiina plena. Vnde apparet, pri- 
mam didificMaid qoadripartitae partem efle a noua luna ad no* 
•flm, quam Varro infira IIL cap^ 17. fe£b. 9. memofathia 
verbis: quo aiflui bis quotidii Jb ortu luuae ad prodeimam 
wnamhaiwri^ ac raari rur/us m mare pojfit;. vbi Aldus 
pelTime uouam edidit primns. Altera procedit a nona luna 
ad plenams ^^ ^^^ dicitur bSlauo lauam; terda eft» cum 
rwfus ad nonam tuna decre/dt , quae etiam oSlauo pojl la^ 
nam vocatar.- Quartam tndicant iita: fmoad a wma venit 
id fntermenMruum : quae eadem iuna feue/ceus dicitur. Igi* 
tur reliqua loci Varroniani ex CodiceS» Repar. ita conftituit l 
^uod a nona hma cre/dt ad pienam » it indi tur/us ad nouam 
decrtfciti fnoad- ^ aquodii dicitur /. i, exU tt prima. 

P. 189. Cap. XL. feft. 4. qnom in hummm demittitur^ 
fftwdendum legit reliquis verbis rei^disy qnae olim in mari- 
gine appofita: in quibnsdam cum efi: referebantar ad leftio- 
nem Edd. pny? f^ kwmufH et varietatem annotabant. 

P. i^i- )• f. Ex arbore quam vott kabere^ in eam 
miSofurculum legit; qnam ex Polit«etIenfeniana afferens 

B 5 fenfum 



« 



26 I. PONTEDER.AE CVKAE «fiSTVMAE 

feoram itii interpi-etatoir: qvto vbovem dbniims repuire 
ex prpximo defifierat. ^ > v,r . /:..;.. 

P, 193. Cap^ XUo fi)a.u3.:ex Pofit, ee daobusFW. 
annotatnm fti«if ea nimius mutat in «a# pro riutst deiode mi 
libri Polit» ante tridHa poiltuQimatat in/^iif^;denig8e Ai ^ 
ARm<^ pro twife Aifmor ex£d4*pr^.etC6dd»ceftttait.'i Infe* 
quentibiM arMlkir ex Edd» pr^i^ PoUt. poftea 4ri|affirvi^, 
iucacum0n (i. e. in cacomina} MiOi.gmamam indidem ^ 
^lioia.praeikrt, . ^ t . 1 . 

Poftea feft.4. faifm$am moUtiam exlibto Polit etS.R^ 
paratae probat* Verba, ii kof 4nm immiiiora quam aridkn 
interpretatur: ad cnf cw fi4i m proaa m^gi» valent immidion 
quamaridiora. • . 

Seft. 5. per nfticBlamJlcQM ex Edd. pr« et Cpdd. refti- 
tuit refte Pontedcra* 

. P- 193« .Cap. XLII. In lp9o Plinii» qpemjnannotatio- 
ne p. ^51« traftaui,,.PAnci?der»9»:304. 1« iugir^ FIIL m^ 
dia bifena legi malebat. ' 

P< 194. Cap4 XLIV. ieft. 4. umritimUms •^ mhm. 
lUi'9 quai — praignt^ eumfnni^ .maturap. pamat ^ 
fpicami JU oIm: A quo prof^um» ndUfmiai ex £^ 

fr. refUtuit. In Fiorentino Codice reperit pra/^pMtlia^ in 
olit. eti^liqals Floreqtinia iS9k a/mi^ a^aie^ jir, ndB^i ftmm 
quam le€^nem. ipfe nonc apnple^or*. 

P. J95. Capfc XUV. fe6t 1. ta inim firius aUqumik 
prodit. SigiS.oftimUt iiim.milium it fifima it eofUra Jm- 
Utir oiquis diibus ingeniofe cpndnnauit ex (criptamantiqu^ 
figiiim interpretatos arttum) agrum fationalem. 

Seft. 3» radicis quam ix iis quodfokt nafii re&e exFo- 
lit. reftituitf nifi quod foUnt mutauit in foUU 

P. I97< Cap. XLVUL feft. 1. Codicummi^rtAMdefeo. 
dit, quafi a multa deriuatum» quod fequior aetaa muitan fc- 
cerit Melius iequentia: arifta quai^vti acus tinuisionp 
eminet s glmna, prpindi vti grani ^tpix fiil reconcin- 
nauit ex£dd. pr. leftiooei etiam Polit. et doo Flor. Codd. 
cum Vindob. habent i gluma: proindi vi grmU apsst ft 
gluma it arifta. Aldus igitur inepte tkeca addidit in vulgar 
Uf cum Varro fatis tam antea de gluma dixiflet; yerba to- 
tem gluma it arifta ex margine male immigrarunt 

P. 199. Cap. L, feft. 2. quod tirra kaini ex Polit alio 
Laurent. ex S. Reparat. praefert Alius Laur, di ierra. Ne 
yero a medio mtlTem appellatam coqtemnas, ^efte monet 
Ponteder?» .Vfurrooem |^afcum'iu^^o« refpexifli^j vti fupri 

in 



AD VARROI^, YlB. r. ' ^^7 

ki elymologift jNiMf a pota diAi refpeftabat grae. 

CQID W;eU(. 

Se^ 3. extretna mhi tn gae (1. e. eius) iiis|r^m coni- 
git Ponredera. refte pDto I 

P. 199. Cap. LI. feft. I. rutundam -* futunda *^ 
pauita ex Polit et duobasFlor. repofuft; penUko/a ex grae# 
co tifiMifot deriuat; in qoo lufifle puto vimm itigeniofam* 

F. acxx Cap. LIL feft. i. verba iuminiis innSis aui 
difaitit tjjriea grana damiiat Pmtedera vt orta ex annota- 
tione marginali, vbi faerit inmiutit imiffis vt di/eutii (Aa- 
ftor) e/piea grana ab initio (briptum. 

P. 30I. Cap. XLIV. feft. a. vindemia diHgiUtis ex Po. 
lit. et 3 aliis Florent. Codd. icribit; indidem et ex Caefen. 
deiocepf qnae arain eamarium e/eendat^ aram interpreta« 
tns iocum eminentem fopra terram,. qui At pdtis in quadra- 
tttm cooftitatii et tranguerfia perticis alllgatisi fuperpofita 
cnte ftoreaue, in qua voa lefta diipomtur vt ficceturetr 
paolam vietaad folem eoadat; poftea de carnario fufpendi- 
tar. Vindob. in aera in earn. e/e. Idem dUigentis habet. 

Seft. d« ex Edd.pr. et Cbdd. leftioneA primas reuocat: 
lofttm «* Ji qui rel^i kabeat — eircumeificitum — /eor-' 
/umy,fuod sft, /eruantt in quibus /i qm pro /% quod eft ex 
daobos Polit et S. Repar. addo Vindob. habeat indidem et 
ex tertio L^urent Verbum eircumaifieitumi quod eft etiam 
in Vindobon. truncatum vfu cenfet ex eircumeireum et /e* 
8m vel fi3um. 

P. 202. Cap. LV. feft. 3. ex leftioue Viftorii, qnae 
eft in 4 Codd. Florent etCaefenate nee kaecnon minima cau^ 
fiy emcit nunc: Nae haec non minima eau/a *- alteris 
amiis nonferre /ruSus, 

Seft. 4. biluium , qood eft in Pollt et dnobus FJor. ait 
eflc ortom ex bisuium; deinde eligatur Venetus liber babet 
Polit S. Repar. et Caefen. ledainr in Pol. 2. tegitur. Poo- 
tedera nunc legatur u e. mittitur, metaphorice diftum pro. 
bat; vt paulo antea cedit in v,illam ex iibris antiquis reuocat^ 
vnde alibi occidimus reaocaui. 

P. 205. Cap. LVIL feft. 3. legit ex Caefbn. Codice 
mApuHaquaedamt quae; deinde tegerare antiqdum com- 
p2(rat cqm Italico regirare; poResi/ublimia fufpeftumbabet, 
cum qnia fatis flgnincatur verbis^p^a terram efle fubllmia, 
tom ob verba Piioiif haec excerpentis: alibi contra/u/pendunt 
granaria Hgnea eobimnis; Igitur ingeniofa eft eius conieV 
itora, /ublicia olim fuiflfe b. L id eft fublicia fufpeoik. 

P. ao6. 



a» L PONTEDE^.AE CVRAE POSTVMAE 

P. ao6. f^ftt 4. reaocat antiquuni luuriMi H dmtferk 
ffi olta — eaqne fi '^ et obteris (i. e. concalcas terrani) 
drcum ramum% fi ixtrinfeeus /piritus adflet. Aldinmn vt 
dixi refte etiam cum Polit. et libris reliqois Ploreot omit- 
tit; eaqui pro eamfue Polit. et liber Laur. cum Crefcent. 
Loa.hab^nt, vbi tamen» vt in Vindob.eft: eaqui fie obieuris*^ 

P. 308. Cap. LXIIT. fe6t2. in piftino tiLVo&t. probat 
]iro piftrino , vnde fuerit diftam piflilltis et piftUbtm. Ita 
^tiam cap.,69« feft. 1. piftiemm habft Cod. S. K^r. deinde 
pifatur ex 3 probttiffimis Flocont et Ambrofiatto sllatam 
praefert vulgato pinfat. 

P. 309. Capt LXVI. mme locum ita conftitutt: Oleas 
atbas quas cand^Sy nifi condideris propter amwrUmdinemt 
re/puit pcUatum; interpretatas : oleas fi recentes conditas 
promas, nifi repofueris vt amaras babets» palatum reipatt 
Effe enim. in Polit. duobas altis Flor. et Caefen. comkris ii 
e& condieri^; tbidem e&fie pro fi fcriptam. 

P. aia Cap. LXIX. fe^t a. reiedo «Skoiiy quod Ia« 
cundus iuferaitft probat antiquum detefUi^ cui Aldina pefli* 
sne retetUi fubflituit; deinde ^ofici//e in Polit. libro fecon- 
do,.vtio Vindob. ett/ecit:/e; quod ex fermone tarbaeab» 
ruptom et ad aedituum referendum ceofebat Pontedera. 

AD LlBfRVM H. VARRONIS; 

Prooemii feft. 4. quod nunc intra mumm fin omuiM 
patresfaemlias , corrigferutU ex Columellae Libri I. inido 
corrigit, inferto omnes, com contra Coiumellayer» omiferit; 
deinde ex eodem fonte verba firumentmm locamus qm «oAff 
aduehat auget verbis ad haftam infertis, qaorum vcftigiam 
latere ait in leftione Edd. pr. et Codd. vbi eR ac firumentum. 
Poilea Itaque in qua terra €ulturam agri dii doeuerunt pa^ 
ftores progeniem/uam ex eodera Columella inferto vocabolo 
dii corrigit Varronis locum. De poftrema liac emendstio. 
ne iam olim dubitaui. 

Se6b 5. ita redintegrat: Cokmiea quae vti mqfcermtwr 
agrieultura /aSbm eft^ e terra/perat: conUra pafloris eot 
quae nata ex pecore : addito tantum e ColumeUae loco hine 
expreffo yerho/perat. 

Seft. 5. refte ex libris fcriptis et editis reftitnit leAio. 
tiem : Qmi kabet praediamy habere vtrum^ue debet^ et agru 
cuituram et di/cyplieuim pecaris pa/mnda it itiam vilatiau 
paftioms. ' 

Cap. 



^: / 1 r- AD yARROK MBJ li; > i ^99 

• Cap<r I; Initioin nttiibom qtMmodo (it reiiihftdgratiduiid, 
cotiiiciebftt ex extreiuis his exctcHi verbis:' ix '/erftt<mibus 
nofiris toUatis citm Us, qki fecikmas kabummt in EpM 
mugmu:^ tum ^mum firaiko belh int/nr IMuik. et SiciUam 
GraHiak daffibus pranjfim.'^ Sermones igit^r iftos extrt 
Itidism-ittbicos Atifle. \ AttameH ilbitnae fiiiffe inftitnitos iftn 
ofteodere^ qaae Cap. V. Q.^ Lacienus ien^tdr ad MQrium^ 
Ikviro^y Mmti^ vsni mi OiiocafitSt dum dffesjblua Patibur^ 
f% poftea a ms repetaut , vtit^ftimonium ptrkibers poffis. • !M- 
ms^ eitim> inqait» ciuesRomae ceufi erant> et nbi cenfi» 
«fies foloebane. Item libri extrema : Et ftmul\ Vituli UbH^^ 
iusjkitprbeffi veuieus ex korfisiii^^ adufiSf 0t ego ad 
ts ui^pf,7^ingnit^ ibam domum rogat^m^ ue,4iemfeftum /^ 
csres br^fiprim st mature vsuires: ai^uiml* Romae ftiHreb 
quiiiein^.paftoritia^pqp^haiitur^ Igitor s^vW' *m /trmeui' 
buiuoflris '^'^m^rira magfuv: u^t^t aiBcipi^CHta. eile^ at- 
qae wcerunt Imciilqq^ jc^ei^pr^tes. Varrgn^ ^enim voi* 
luifle.dicere; fe ex fua^Jt; «Uorop^ p^ritia»,quim fermooibiiii 
iftis eiicoerit et collegerit» jmbutum buac librnm compo»- 
foifle. Praeterea coniiqiebat. Pontederg». vt ditfler^i»f« 
de agricultura ]ibro primp ip aedem telloris, de^villa autem 
Itbro tertio in villam publicam in campo Martip /conuencv- 
rant, ita nuhc» qui depecoreloqoubtur, ad!Palis aedem cojo^ 
venihe. Proximum quidem tuilTe locum» vbi ^iTes foluer 
bantur Palibus; quippecito^reuerfum efle Q. Lucienun^ 
HiQC Paiilia eo :die cejebrata. fuiHe^ liqere coniicere ex 
mentione fefti diei, fafbaalibertoLaenatis^ Ceterum Palibus 
cap. 5. feft. 1. cum Edd. pr. quatuor Codd. Flbr. et Caef^ 
nate probans Palis facerdotes aut exaftores interpretatur'^ 
denique hoc in loco JLjfiia^^m.praefert 4^efia/f , qoo meliu$ 
LaenaSt a laena feu lana diftus^ conueniat cum reliquis no- 
minibtts Vaccii^ Murrii, (a mure vel m^rino colore didi, 
vt interpreiatur Pontedera) Scrofae , Vituli. 

Sea. 4. legit: Ex hac vita in fecundam defandijfe pa- 
ftoritiam eferis atque agreftibuSf id eft cum prius eflent ferl 
atque agreftes) vti arboribus ac virgultis firuSus decer* 
pendOi glandem^ arbuflum, moras poma i;olligerent m 
vfum:Jic ex auimalibusy (quae vtilia videbantur, defume- 
rent) quumpropter eamdem vtUitatem, quae poj/itnt ^ ftlur- 
Jiria dsprenderent , ac concluderent et manjuefcerent. V]3i 
nihil ex ingenio acceftit, nid quod/r«af«^ additum fuiti co» 
ios reliquias latere in leftione ac decerp^do Edd. pr. et qua# 
toor Codd. Florentinoram piitat Pontedera.' Vulgatum matf' 

fue/cete 



39 L P01)ITEDERAfi»CV!lilEEX)STVMAE 

fiufari defeadk ideip exf^plo lAiofetU VT; 3^6. «M m^ 

/uycunt eft pro confuefaciabt In fequendbas placiditaUm 
Codex PoGjt. e% & Repar. mutat io l(uUitaUfHi, qnwi •ex lo- 
/io, verbo, pi;o capio, dictfio derioatam PoDtedei» miaia capi- 
^e defeDdity interpretataa, natoram hebetemf qoiie fiicUe do- 
iis decepta indocitar. ^ Paalo poft corpui ViJlUwm defeadens 
4ad ipfas oaes refert; quod .giibji piropter plures ratioiies in- 
j^tum videtar. De vtilitateenimi qyam ouea vitaejiami- 
jpa^i non iibi ipfae afierunt, loqoitUK Varro^i .v . . 

Sed:. 5. Midica ex tribus Cpdd.^ yoiaitTeiititlu^ qood 
i^ Polit.et pri^cipe Editione Grefcentii fi^cemsu ^ . .' . 

Sefti 7. quod eft iti Codice Polit gytf«r^T»^* vrigfto 
^Oiciy . eo vtkar PontedeM tfrgvktl^fite^ totlim 'VoB&nfva 
^rtokn babere e% inter^retatioire \(Sith6ru9k Jid tkitif^f im^ 
eeps locttthita^i^nftitoitf nb 4fttdm iwei ^ fid \dSa ktrn 
(vox iorum mn mnjid bafouan vidHur) ouis 'bihre^voem 
gffiriutis diiuuti ibctrita Htirorf vH iniKuUir. Qi)^e ehim 
&tet iffiTintii atdiiunt interferurfroh a'qu6pcfft bihn(m 
qnataor Codd. Ftorent. eft: iqud'p6ft betdn) declmtionm 
«nteced^ntiaiti habent; igitar fubduxit Pontedera. 

Seft. 8» ''cftc antiquam leflionem : quartam temret ca- 
pricomus ex!J^d, pr. et quatuor Plorent. reftitui voluit; 
deinceps rerlia pect>ri refte defendit, contra a capris rclc 
gandacenfet, quoniam Varro Dihiltale addidit anteTauruiOi 
Canteriam et Bosporum. 

Seft. 10. quae effent murieiportaeex h*bro Polit pne- 
fert» quia quae reftius quam }»/ comple^tur tnuros et por- 
tas; deinceps legit: Etquod nofntna mutta habefHus ab vtro- 
qmpecore: aminore Porcius^ OuiniuSt Caprilius : Jic a fna- 
iori Equitius 9 Tauriusj Afinius. Et cognomiua quod di- 
cuntur^ vti AniniCapraiy Statiti^ Tauri, PompofU rtttdl 
jlfinii nomen latere cenfet in leftione Edd. primarum qf- 
narif quod poft cognomina infertum pofteriores £dd. ad' 
ificati fcrlpferint. 

Seft. II. reiefta Gelheri emendatione legit: di qna 
ijl dieundumy quo Scrofa nojler, cui haec aetas defert rerum 
rujlicarum omniumpalmatti , quo metius potefiy dicit: inter- 
pretatione abftinoit: Vnde jtio prius duxerit, ignorafaam. 

A verbis ifirro/fl: Igitur, inquity ejl Jcientia vouuiSi 
orditar Caput» quod ab hTftoria paftorali refte paftoralis do- 
ftrina feiungatur. Ceterom leftionem pecuria — pecuriai 
pro picuuia — picutnai probat etiam idem Pontedera. 

* Sect 



f ::fil> VARRON- LfB; Ih i a it^ 

Se^i sa aarrM» ru e/f liktrieMim qmad fimari dpor* 
Uat corrigit ex Edd pn et Cod. Polit 

Se& df« (JbMi>«ab MWiy&vmt in Codd..4iFlDretitiiiis 
etAmbrofiano wepeitumfmmi ^^mmt interpretatnr no* 
nienferant.et^obdneiit. > 

Seft 37. ex qaatnor Flbrentinjs.probatleiftjonem: 
feraeri, mtUf^ §t tqm^ .9^ fon^^Mrint , diodidmo ,minf$ 
pareri; deriijiiQe: foJbfiulas ^u^ in- pfilma^,, quod fecerat 
iam Aldina ; nain iamul^ funt ip&e caryotae. , ^ 

C«p, IL. feft. la feruat^ leftipne anri^ut; eoiqni ib$ 
com^it di/Htignuntur. v . 

Seft. 13. inigire efi Vrfini reiicit, pt antiqpamji|ter(/l 
camBerpaldaip f/^r/diirpltttam.prQbat« . 

Cap. IV. feft. 9. leftionem £dd. ,pr. pecore et.gemri 
rcftitoi voluitr interpretat^)ne abltinu^t. 

Se^ la et Graeda iu Codd, reperit^VSfitpriqs^ ,et 
&araM'Politianas, vnde Crra«iriaf antique diftumprQ Grae' 
Ai/iaipicatar Poptedera^ ytGaUiae.nmlierii in.Fr|igmectc( 
librilV. Hiftoriarum SalluOii. 

Seft:. i/i. appeUautf qupd ,Vrfinuscom,ec^rfit. ipCo- 
dice S. Repiar, repertum, prpbatetiarti Ppnt^^dera^.S.eattens 
ficuudum eaex Ccnptfiru/ecundoea in Polit. viftoni, S. Re- 
paraf. etViridob. reperta deriaatom improbauif Pontfedera^ 
qoi Codicum fcripturam, ita mutatam: Jecundo mi interprei 
ttbator fequendo eas nempe matres. Sequehtia ita confti- 
tuit : taaa : fuod denHbiu fauciantur. Praettrta firofd id 
fua quaequi et cet. vbi nihil aiiud ex ingetifo mutauit nifi 
vulgatum propterea. Ceterum in Polit. libro eiTe /crafa i» 
sdisonet, quod aliter annotatum eft a Gefnero. 

Seft. 1 5. Ex leftione Polit. et S. Repar. quadque conde^ 
publicant Caefen. quodque dum depublicanty Vindbb. quodque 
cum depubHaent probat verbnm depublicaut interpretacus 
diffuDdere, cum fit pubHcare longe et late fpargere. Capi* 
te item VII. f. 5. de iuba eqaina expreffum quod eft typis 
impUeata in dexteriorem partem cermds^ in: Codd. S. Repar. 
ct dQobos Laurentianis (vt in Viodob. fcriptum efle impubH^ 
«a^a id eft diffufa vel fparfa. 

Seft. 30. conuenire di/cuntur ex iiciififtir efficit^ intcr- 
pretitus docentur. Quem verbi vfum equidem aiiunde 
^noro^ 

Cap. V. feft:. 5. probat/cW^fwif habemus cx Polit 
doobus Codd. Florent. Caefen. et Vindob. Interpretationem 
aon addidit^ q^ verba: occultare, vel quid item fcriptum 

la 



^t» I- PONTEDlRAE.iGyKAE *OSTVMAE 

in Senttom fOMiiom.' ' Sciliceft^ . ErniMmB W^ pro 

Seft. n. aim ilAiiMit t»tB«mddiiCMiti|o&e pnefen 
Pontedera^ Bero^dor qaop taAotee Imboeritv iiioa>dixit 

Cap. VT. feft. 4. In pwrtu ex Codd. &_Re^antaeet 
altero Laorent* corrmr;' refte ! * ' ' * *- - 

Sefft. 5*. Hf efi eiCad^fx PbBt. ^t dod ^i Ftdf . crim Vin. 
dof.quod Pontedert pro 0JI ^ !d eft, ihtei^efreiQs, nill 
eam ob caufani, diftutn intpfpretatur. 
* ' Cap. VII; feft/ t^pToW antidaam rcrrptijram: PD- 
bieruHt^ et pro videndum ait eiTe In Ed*d!''j^rimi)s vtdiofm 
hi Codd; vidifnuSf vt etiam In.Vjtidob; It«qt^e)^git: ffreed^ 
fiunt. Fidemusnejint; trcwifl itTfillT, ^tfl Vohifirtht habcre 
equorufn greges, praecijpiant alilei. "^ '" 

Seft. a. menfibnrei Co*:^lit. S. Repar. ct duobns 
Laurent. et Vinclob. pracfert , d^incep? tncipiente feft. 3. iif- 
dem auftofibus. Poftea coitlglt: beinos, Clwm cAos *«• 
beat tum renafcenteis ins\ fexfiQ^no impkrit, fi^^ omm 
haberefolet relatos et completps. ''BiTe enim In Codd. Polit. 
S. Repar. Laurentiano hxmJas cum canas kdbeat ih alio bor. 
biuids cum cauos habeat^ iii Caefea. bimas cum cauos kabioi. 

Sefi;. 3« Hoc maioreis quei funt .-* eum equum tnm h- 
here corrigit ex le(!cioue quatuor Fiorent et Ambrof. (addo 
Vindob.) Vulgatum equum in Codd. (vtin ViAdob.) e&aii 
fcriptum equorum^ vnde equum tum effecit 

Seft. 4. Jeftionem v^ilos pro vafios Codicum Polit Re- 
pan Laurentianiy Caefen. interpretatur, ^uafi valos diftum 
fit de proceritate non roodicat quemadmodum vulgus io Ita- 
lia de homjme procero et gracili foleat egU e un paio, Edi* 
tio princeps et antiqua mea.Crefcentii vatlas habenL 

Seft^ 5« ^ jmlio leftioDem Polit.et S. Reparat defeadit; 
qoafi olim pulus et putms^ vt pe^us et pi^ fuerit in vfa 
loqoendi. 

Cap. IX. feft;. i . ez libtv) Polit refiitost: Canss em 
ita a^os efi pecoris^ et dia (i* cw praecipoe eioa) qmeo » 
mite indiget ad fe defendundum, 

Cap. X. ieft. I. veterem leftionem, qoani fex» (f^ 
notidiemtnttmm^ quotidie iufundo redeant; reftituit ec n 
fundo redeant interpretatur e vitla in fundum cedeaot 
qooddie. 

Seft:. 4. Leftionem Polit Repar.etiertii Laorent aet 
fi in t«fv em ceffU, fotius eederi pcobami ililTolait ^ tax et 
i. * iuter- 



AD VA&RONEM. U& IL^ilL' S9 

tntei^vetatQrr^aiit fi el in iare ciu<:effitpotKdt ios cedere. 

SeA. 5« ve/pirtinus in ioiMf. emi fit fulh vno ^magiflro 
iommums ex Polk. et Edd, pr. probat ad cibttmrefisr^ns. 

Se£L 7^ verbat;tfiiin«Mingfo«iftiif pJMe abiicienda 
cenfet vt aliena; prima£|uideni ^iin aperte AMhia ftiht; re^ 
hqosL e margine inferta effe autamat Quid vero fi pplt //^* 
rico ea transferas addito ^t? ^ 

Seft. la hominum ae pecarisj ei fiue medict eurctri pof- 
fiut ez Edd-^primis et Codice**PoL Ambrof. proibat ; i^efte ! 

Cap. XI. feft. %: fi vfa efl} In Polit tdbos Florent. 
Caefen, Veneto /»1^, in Vaticams (et Vindob:) /sf^j^. 
Antea vero in PoJiu ea fuae aumridifpfis io magis in tribos 
aliis flor. ea quae a vir. pafiueomagis; in Veneto: ea quae ^ 
amdipas eo magis. in Caefen. : ea ^uae a miridipas eos ma^ 
gis: Vaticanis: ea quae auridipas eo. magis^ Vindob. ea que 
auridi pas eo magis. • Hinc Pontedera •cpniiciebat fuiffi^ 
olim: pecudepafla; adperpurgaudumeaquae avirdi pafiu^ 
eo mdgis fuii -fi ex herbis , . quoe^ i^ofumptae perpurgare 
ffdme earporauofira. . «. 

Seft; 5* Pro rvmfs in Polit & Repar. lilureAtianoet 
Veneto eft rumus^ deinceps rumimare in Polit. S. Sepat^. 
Venet. ^ft etitaij cnm Caefeims fiffiff9f<tf)f habeatt; vnde 
Pootedera nttnc totum locnm itn conftitoit': ' Mamae emm 
rumusfiue rumir uominaiae , vti auti deieebant : a Tu)n} *et^\ 
iam itide.fitprumei deicunturagueil 

Seft. i i:^ probat le^tionemEdd. pr. Polit et Vhidob. 
JFruSum vt ouio e lana ^ fie ci^ae pUus dcbuinifitat ad 
vfmh utmiieumr interpretatus : caprae piios miiiiftrat /rfi- 
^b» ad viiiin naiUicom. 

Al^ LIBRVM TERTIVM. ^ / 

P. ^71* C/ip. L L 2. QMidjd Pinui ex PoHtlau&l 
Ponted: Fimui ^Florent vnde Pontedera corrigit Q; 
mi Pismu j . 

P. 279« /e^:. 6. Thehae iudicat ex Edd^ pr. probat 

P. 273. fefl. 8. quae et pceuaria ttominaturf^t muUum 
komimes tocupUtes ob eam rem aut conduSos — >' kabeut fal^ 
tu^M reftitnit ex Edd. pn et Codd; locupletes ob eam eft etiam 
in qmtuor FJorratinis et Vindok 

P. 274. feft. 3. viUa quanquam aedifiemrumt ex Polit 
et S. JRipar. C6dic^,praeftrU! ./ . 

T.IF. P.III. C *.a75* 



94 I. PO>fTEQER^Rt:VIlAEPOSTVMAE 

P, 375. ieft. 4. L i; ex Edd, pnncipibos et Cod. Poltt. 
auftiora baec reddenda fic: quat iUic tnMtda coutra amm: 
moDoi (bpra^ad 1» 2i lo. p^ 137. 

Se6L 4. diUSlim ex Polit» et 3 reliquis Flor. 
vt Viod. refte probat Paolo >mtea leftioDem Edd. 
pr. et qaatoor Flor. amtra auram te&e iaterpretatur ctmtri' 
rium pro cofitrt^ di6i:um. Exejnplam nonaddidit; fed taleex* 
flat in Edd. pr. Varronis 2» 1, 22. 

Se6L 5* amnes cmnium vuiuir/ai refiituit ex Edd. pr. 
Codd. Vi6br. et quacuot* Fiorent et paulo antea txtrmovi' 
Hs corrigit; deinc^ps tam enim obtita (i. e. omau) — jigms 
au mea^ vefiigium. In Viftoriana eft Ad mea veftigiMm vt 
in doobus Florent, Caefen, etVindob* 

P. 276. fe^. g. : ^ue^,^e0dtfUium hinc m$ JLMerula »• 
futit ei Edd. pr. et Polil;. pra^e^rti ihterpretatus Am^ eam ok 
caufam. Meralam emai^-qai* interloquitur et praeren^in- 
ducituxi) eiTe Cpimelijuffiy vt cnp, i. noo Lucium, quemii)* 
fetnem laodet Appius. 

Seft. c> €t quid iffituri iuq^U. In PoL Codd. Viftor. 
S. Rbpal*. ^uo pro igitur eft; /us in Caefen. rus in Laurentia- 
no, ybi fex (yllabarum (^ajdtim. vacuam adeft. VndePonte- 
dera coniicieb^t: et quoikaedifici genus eft ifta vriia? dem* 
ceps ^uod ille l^ol. 2 Flon Qf^ Caefen. qood ex Quoi deti- 
vans Pontecfera, corrigit; Qjuoi He: Num mimis veila tna fji- 
Ita enim* prp vulgato erit Codd., Poptederae« NuaumiMS ei 
an PoL 2 Fior. et Caefen. Qi^p ille uumimus Viodob. 

P.; 2^7. feft. II. :L 3« dulehr/ruBuf omiflb ^ com 
]Eda« pri et ^olit. deinceps jndidem nqfeautmr probat 

L 5. fiin aluear: PoL. 2 et 3 Florent afaarms Polit. 
probante Pontedera» et quod ex Cod. Repant uSSett/adeeL 

L 6. pluris tua viUa iUiue uatos v. L vemUtf quam kiMt 
apros maceltario Seiusf ita h, L conftitait Pqntedera; io 
£dd. pr. PoL et 2 Flor. eApluris tuaviUa, deindeAfitfeft 
in Pol. et 3 reliquis Fldrent. qood Pontedera vaioe probaa-l 
dum cenfebat» quoniam Seitts non aderat 

Se6t 14. caeterae venationes E4d. pr. Polit cattereru 
matioues S. Repar. ynde caeteraeue natkmis id eft generu 
meteri conrigebat Pontedera. 

P. 282. x:ap. Iir. feft. ro; L 2. SSc moftra aetss is 
mam tuxuriam^prqimgamtleporaria. Ita cam £dd. pr. Iu3t 
Polit 2 Flor. Caefen. Ambr. refte h. L conftitait Pontedfra. 

P. 290. Cap. VL 1k€t 3. Nos a procuratore Edd. pr. 

Has Polit et 2 Flor. Us Cae&o. Ek feft. 6. Ptotedera cor. 

. rigeba:: 



jld ^arron. lib. III. if 

/ 

rigetet:: Tujitigulas: n«m et MJingMlot vnlgatntn nratabat 
iafingulas, et repertQm in Edd. pn exigmi ^^Xibsimt. 

P. 391. Cap, VII. fe& .1. Ji vnquam ex pirijlerotro* 
fifb Polit et a Floneot. feqoena /w omittont Edd. pr. vnde 
corrigeit^tPontedera: fiivuquam dirperijiiratrophio cou/li' 
tui£is ^ tuas effe putaris. 

P. 393» (e£t. 4. t;^ os habaat quamodo iuirohn it.iodri 
poffit legit; mmha^t com Viftoriana Poiit. et a Florent. 
quomodo Polit. et 2 Flor. 

P. ai9}. feft. e.yiJor God. S. Re()ar^;firr* Venet. Fior. 
3. vndeyirr«« probat Pontedera, item antiquum nif^him/o* 
^0ll^t^.^iir(%^; diunceps rtffl^iiMiAAi^ex Edd. pr. probat; 
teqaentia ita coVrigit: quotransferat vt it quo — matns^ 
(fuai fikfifnt — quad Ubir» mri. In Eddi pr. Polit. et 2 
Flor<eft*tofea^ pro vnlgato habionty In Pol. et 3 reliquis> 
Flor. transforatur; deinde iperijkrom ^&foras inferont 
£dd;pri.,Flor^atini Codd, Caefen. Venet Ambrofr-Mia^f^ 
fie onm Vidoriana* Polit. et 3 reliqoi Florent. In Codice 
CrefiTeotii» ^ui eft Florentiae ad D. luftinae Pontedera repe* 
rit rcriptum: ab iUo per fe ponat vt eft in Louan. Edit pro 
^ a{$Q'JepQnat. Feras columbaa Pontedera ioterpretator 
eas, de quibus fequenti pagina, vbi agreftes iimnl vocantar. 
Columellae.locumnegat poffe cnm Varrone comparari, quia 
is de feris taceat. Deniqne quod libefo .pro ijuo reuocavit 
ex Edd. pr. Polit. et 3 Flor. 

P. :{94. 1. 3. Itemferehaec ex Edd. pr. Polit. et S. Re- 
par. probatf verbis agreftes coiumbas, vt ex glofla ortis, 
abieftis^. Addq locum Galeni de Compof. medic fec* gene- 
ialibro.3. p. 3^7« ed. Bafil. eifAart irefu^repSg i rSv HaTpi» 
Uiifuv ukki.rSy ^aniitiv xahgfitiycov vvo nvmv^ ei( thq 
^pyuct ic Taf iffiTv uuravnevx^itTiv iv riiT<; «yfP%* ^^» 
tk ra&roLC iy^lobc mX^hv. vbi vitium haefit, qood tamen. 
nos nun49 non cangit. 

Se6t .lo. et caudidi fiunt corrigit ex leftione Polit. et. 
S. Repar. caudidae Jlunt, 

P. 295." 1. I. eijfem PoL et 3 Florent. deinceps emijfem 
Edd. pr. Pol. et 3 Florent probante POntedera. 

L 3. oii tibe cotumbari Polit et S. Repar. probante Pon- 
tedenk 

Cap. VIII. feft. I. TVfn Mtrulajic com Edd. pr. ie- 
git Pontedera. 

P. 396. Cap. IX. feft. 3. quas^ deineeps vU dicam ru-, 
rehabimtitivilUs. luh. L redintegrabat Pontedera infertis 

C 2 verbis 



j6 I. PONTBDERABCVUA^ POSTVMAE 

verbis vti iliraiif quoniani in teriio Floreutioo breuis Uana 
adeft, et ad diimcips defideradzr ^iliqaid. Deinceps infiitU' 
r€ tmlt id efi adkilh Poi. i et 3 Fbrent. vult vt adliib, PoL 
^. fed Ponted* att in PoL a. effe vutut vt; pofiea oira ai» 
fiawt omiffo vt Edd. pr. PoL et 3 Flo^. probante Pooteden, 
qui hinc corrigit : infiituin voluntj vt adhibiia — cwra ^ 
piaut: Deniqae vol^tom AMMiit • abfurdam cenfet, et 
vetas adnutriaut reftituit; in qao qoidem vlro doAo aSeo- 
tiri non poiTani. 

P« 397. feft. 6. hugUudiui ex PoL et 3 Flor. probat; 
deinceps dmm ptdis esc iisdem Codd. poftea ex veftigiis l^ 
dlonis miuaris quam m attitudim corrigit: quam I» kagHti' 
imi pauh humiiiares. 

P. 399. L l~3. Ex qoataor Codd. FlorentyiiNciAi- 
ixcudat praefert. Efle enim liaec de voa galtitia, etimi 
praecefiifie eum ~ coipit. Deinde iidem libii ftaffiwM 
fauiri ^*-* tmu deniquejubiic&e. Vnde antiqaa ferma Font 
reftitoit: Sei oua gateiueispauoueiuaJupiiiaSf quom iam if- 
am diis /vuiri eoepit f £aliiuacia tum dcmqus /upiare j vti 
vua ex/cudats 

P. ^or. L 8 feqq* ^ou kie Polit. 3 Flor. et Caefeo. de« 
ioceps iucoutaminate et incontamiuatai vt Vindob. praeterea 
vocabulum hoc cum feqaentibos: iu omatibus copaltDt. 
Vnde locum Pont. ita conftituit: Galeiuai ruftkas fioKt n 
vrbi rarai uec fere mau/uetae fimi fOuia vidmtur kamsi; 
fimilisfacii uou heic vcUaUceis gaiiiueis fio/lriis fed ^riu- 
ueis. A/^eSu ac lacie incoutamiuatai in oruatibus piblicdi 
foleut pom cum pfittaceis ac merukis atbiis. Non coloribtti 
fbcatasy vt pleraqae, quae exponebantur in publicinn, M 
per fe vtpote pnlcherrimas (liifle fpe^tas \ contra ftmtfaio- 
\*ameIos, quia indecori funt, nynto piftos monere Circeofi 
exhibet Gordianoram vita. Mtniatom looem ooai; verom 
ftruthiocamelos miniatos et alias aues faaod fcio aa modtro- 
ib feculo et genio imperatorom tantum debeamus. 

Cap. X. p. 304. L 6. feraut Polit, Vind. deinceps /#• 
rwi^Jiie Edd. pr. cum Polit. Vnde Pont. coniiciebat://rJ^ 
pUrunqui hiis herham q. v.f q. i. a. taSla, itiam quom ts* 
f^ viridis , folia eius decerpentes dant , ne. 

Cap. XII. p. 307. L 19. Scripturam antiqoam : y^igTBa^ 
rmtur pleraque ; egregie ita concinnauit Pont Hos quoqef 
uuper iufiitutum vti fageiuarentvti pUraqus fdlicet qu«e in 
villa et cirQft viUam natriantur« 

Cip. 



AD VARRON. tlB. IIL j? 

Cip. XVI. p. 3ia. I. 7. mtiiraS eft in Polit. AmbroC 
3 Flor. vt Vindob. deinde pro anmm Poiir. S. Repar. et Vin- 
dob. artum* Ambrof. arte. Hoo probat Pontedem. Deiiw 
ceps niiUurgeo PoUr. 2 FJor. Caefeo. Ambr. melHSurgio 
Vindob. vnde Ponted corrigebat Attico niorey vt aic, et 
graece fcriptum fukitifimo. Quid fberit in mente viro 
egregioi non potui diuinare/ Hoc fcio, antiqnum miUhergl 
miffereftituendom. 

1. 13. qaodfiinlMTSAd. pr. Polit 3 Flor. et Vindob. 
qaod probana Pontedera locum interpretatnr : 'j! tn hoe con^ 
veniimt etiam gracuti. 

P. 3^13. 1. 16. dicant non ijranter» elTe in Polit. et i 
Flor. monet Pont vude praecedens quae mdUlt in quasi 
Viodob, nue habet pro dicantur. 

P. 314. I. 6. pkificam acUfcai etiam Caefenas, Codex 
S. Repar. phjfficd machifcat. Vindob. plodficatk aeiufr/cat; 
deiiide uou cmrjk ex Edd. pr. PoUt. et 3 Florent vt Vindob. 
unotaait probaos Pontedera» atque ita interpretatur: fNN» 
(urfu, vt M jttticis htdiSi fedfedeus lampcukm trado. To- 
tamlocom ita reconcinnaait: pl^fica^ mctctfeat^ quod d$ 
fruSumhUdei^Jif noncurfu tampada tibe tradoi Ceterom 
etiam fefl;. aa macifcunt malebat Pontedera. 

L 9. fmrtajfean fcribi debuiffe proforfan, refte monuit 
Pontedera. 4. , ■ " 

P* 315. 1. 33. Polit ct 3 Flor. /irrf i^a vtiparumfunt q. 
c, vt ios couaugufient in vafio toco inani Vindob. jed ita 
parumfuntqnae com. vti eas coang. Vnde Ponted corri- . 
i;ebtt: Sedita vbepammfont^ quae compleaut, vti eas con- 
(^uftiHtf m in vafio defpondeant anknnm. Verba loco et 
iuam gloflam cenfebat vafii ineptam ; nam vbi verfentur. 
3?es> locnm inanem dici non pofre, parum poffe. 

P. 316. L 15. cum et quidam. Polit et 3 Florent vt 
Vindob. vnde Ponted. efiiciebat: feditiones, cbtcum. Et, vt 
9utidamdeicont, tria gemraquomjint. 

I. 23. vocabitur cxxta Vindob. Polit 3 Florent et Cae- 
fen. deinceps fncus ejl alter: efi lato ventre vefpa quae: 
Poftea: Hae dijferunt cam Vindob. Polit et 3 Florent Vn- 
i^ corrigebat Ponted. Fonrp qui vocabituf ab alisfoucuSj 
^ftatter: ejtlato ventre vefpaf quae. 

l 37. pafdtant refte ex Polit 3 Florcnt. et AmbroC 
^^t?ou^i.in pafiitant. 

C 3 ' t>. 317- 



38 I. PQNTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

P. 317. 1. 13« Verba: quo JmittrMslaUUy mtuurit 
itaquefugiuntpkrmmqite: e glott^ irrepfiife cenfebatPoote- 
dera, ob caoGini non niqiis grauem. ^ 

I. 90;; Nic cum tloTevft. terdus , pro i/coi Polk. #/«, 
Caefen. S. Repar. f£e, tertiiu Fior. efce; pro dicaBtmreAm 
Viftor. Polit^ 2 Flor. Caeftn. dkitis: Vindob. ejfe -^ didiis. 
Poftea vt cum Flor. tertius, ait in 9 reliquis; denique ^ 
Viftor. Vindob. et Codd. Pontederae^ qni referri ex quodam 
au^ore cenfebat haec, fed quaedam a librariis omiffa effe. 
Itaque locum ita .concinnabat : Nec quam ammaduortemt 
aut inopiam ejfty aut aegras apes (aluum) kabmjfty tji 
transfermdas Menecrates (yet quis akusX deicit. h ait . . 

1) 23, pojlas Polit. dicitur habere, fed Pontederain} 
Tlorentinis /?o/a in qxMLvto petas , in Cod. S. Repar. mUt* 

fotas; quartns Flor. vt Caefena^ lacunam habet. Igitur 
ontedera, qui apem omnia pura confeftari et ab eo, quod 
tnale olet, abftinere cenfet» in Varrone praefert cerintif> 
tas ex Virgllio IVy'^^. et cerinthae ignoMe gramm* Vri- 
nae remedium Columellam et Plinium non ex Varronei M 
ex Hygino defcripfiiTe » quem Columella adeo appellet 

P. 320, 1. 17. adpojitae ex PcHt et 2Fior. pofoit Pon^ 
probans. Vindob. adpojito. Totum locum ita condnDaoit 
Pontedera: Fbe confederont^ adf&ont aluom prope easim 
inliceis. elitam intus et prope adpejstae ^ Jitmo leui drcmdt' 
tOf cogout eas entrare. Ex Silii Xl.poibit: Poutoque intrs- 
reuigares. Qdod voluit elitam, in Vindob. eUcam6rmin 
poITe videatur. . . 

P. 323. 1. 19. Omiilb non ante Jiue cum 4 Florect. 
Codd. fuSu corrigitPont intelligens/iifiiMide eo quodpoft- 
ea ait Varro exinanire rem dominicam. Deinde antiqDco 
eit pifcibus ex quatuor Jlor. etCaefen. praefert ; quod (i enin 
Neptunus.nobilium pifcinis.et aquam et pifces minifbtreti 
ouUum fore fumtum, easque plebeis praettare. Igitur is- 
ferto efca legi volebat : fdc et efcam pifcibus mini^fU ; fti- 
licet emtitiam. At vero.ita licebit etiam vulgatum ab AWo 
pi/ces, fcilicet emtitios, defendere. 

I. 23. maffippium Polit 2 Flbr* et Caeleh. qood ei 
graeco At«fff/T^oy deriuat Ponted. 

P. 325.' i. i6. ac per tempejl. maceUum pifcinarunitt 
mdre Codd. Flor. 3. vnde Ponted. corrigebat: ac^ per tfKft^ 
ftatem mai^elum pifceinariom ^ vtimare, opfoniom pfaehirtu 
neque eueficuto in litus educere pofeut veiuam fageinam f>t' 
beiae coenae ptfcis. 

11;. 



AD VARRON. LrB. lll^ 39 

l 17« fiigidam ncmim' UbirHtt cam Vihdob.' dao 
Codd. Florendni , qaonim alter edam quam omifit com Vin- 
dob. vnde locam ita redintegrabat Pontedera : ne /eruoM 
aegir aqwmfirigidam biibere vekt^ .qmm me recetUem beibe^ 
mtfmfifeet. £x fe^uentlbaa enim apptfr^, Hortenfianci 
XDaxime refidem aquam piicinarBm improbaire> noa 
frigidam. ... . » ^ 

P. 326. 1. 6. aut arcUs tantai vel vt alii Codd. aut or-i 
iiae Pontedi derluat a graeco ApiK ftimoliiSi eoqne vocaba- 
lo Graeculura in margine explicare voluiffe, qoid eflet cura. 

l 9. in FJor. C^d. variare fcripturam inter obieSulo^ 
MtudOf kabitfuuh^ monet Poiitedeta> qui- inde eiSeiebat 
obiiSo /piracuto. At meam conieftanu» obieSla mote 
praefero. •' ' 

l 10. adproximam nouam ex Edd. primiB reftituen* 
dum efle, monuit Pontedera io Poftumis fupra ad L c. 37. t 

i.p.185. 

i. 12. etcumlata — aediUe/eiu villam ~ ocddmue 
mecom ex Codd; Florentinis probauit Pontedera, monensi 
candidatum, defignatum aedilemy nouam veflemy tunicam la- 
tam i. e. iaticlauiam , fuperinduxiffe candidae. Ceterum et 
cnmlatp eccum\eg\t?ontjeAeni.: 

1. 17. haec quae ex 3 Fiorent. annotauit Ponted. qui in- 
de corrigebat/rmoiittm, vt initio iibri 3. retordatus dH em 
Tefermouesf quosdeveilapeffeSakabuiffemus. 

AD C OL VMELLA M. . 

DeCodicibus fcriptis ColumellaeiabAngelo Politiano 
comparatisy pofui eiufdem annotationem' adextremom Cohl» 
ttieilam p. 663* vbi alter liber Nicolai Nicoli manu defcri* 
ptos ex vetttfto Codice dicitur. Eiufdem meminit cum lan- 
de vjr doftus in Eiogio Codleia ^manufcripti Medicei Celii 
apud Cocbiom Cbirurg. v^ p. 52. vbi eft : Exaratus mauw 
i^icolai NicoU viri dUigentis et eruditi, qmi abundamt copia 
f^ntiqwr^m exempiariormn^ cmus/criptwr.m Jttgelus Poiitia- 
Btt' magnam fidem habere /olitus erat; itaque eius te/Hmo^ 
mmfaepe citat. 

Libril. Praefatio fea.2. p.35.] nequefaseft. Itaprae^ 
ter Brufcb. Commelin. et Gefnerianam, Edd. pr. Codd. Po- 
lit. alter Florent. Ambroi! Tromb. et Pontederae. 

P. 27. feft. 9. /omHum^ue ponted. Tromb. augurantes 
iidem cum libro Pont6derae> ^qui fcripturas Uas praefert. 

C 4 P. 38. 



49 I. POjNTEDERAE CV&A.E POSTVMAE 

P; ftg. re6t .13. verba^ ^ veSSgMs tfewanfogitit^ 
fendit ii ex GoeC (et Sang.) quia deinceps ex Edd, pr. GoeC 
Tromb. Ponted^ pojfet reponasi. Tempus tamen mihi in- 
commoduffl vifam^. ^ 

SeGi. %^i. pudmda^ingiums aut inhomfia fit. PoIIt 
Tromb. Caefen. Ponted* vmor m quUmsdam flagUiofis fi»- 
dam modo uofirafiifaptio pudiuda iugguuis aut iuhoaefiafit 
putata^. ; :' 

P. 3a &0^ ig* pro uauis cumL. Polit. Tromb.etIiber 
Pontederae » qai. r^e jeam. fcripturam praefert 

Seft. 19. kofikis ^ vi^ato^ reAe praefert Ponteden, 

P. 91. feft. ^o. praeceptoque ex fuo Cod. Pontedera, 
fui to loDta uuUa ^ praeceptoue cum Goef. Lipf. Trofflb. 
probat 

Seft. 71. fitbtUitatem difi^ ex Edd. pr. Tromb. Am- 
brof. et fuo prpbat Pontedera; nuUa addita interpretatiooe. 

P. 33. fed. 25. ratiouem ex Tromb. et fuo, dtfpianl 
ex Polit Txomb. et fiio probat Pomed. 

Seft. 36. a/ifii^ poft equiuum omtttont Eldd. pr, onmesi 
Polit Tromb. Ambr. Ponted. 

P. 33. fedt 2g. Jperauerimus ex Edd. pr. Polit et fao 
reftituit^ Pontedora. fperaueramus AmbroC 

P. .34. feft. 30. Caluo. ex PoUt Ambr, praefiert PoDte- 
4e^ CatulOf quemin fuo Codice etiam hominatum legit. 

Seft. 32. uou mtefiterit eaufecutus omittunt £dd. pr. 
omnea ante Aldum » Polit Tromb. Ponted. 

P. 36. Cap. L feft. 5. fitum^x Polit* Ambr. Tromb. 
praefert,y7a/iii» infuo reperit Pontedenu 

Seft. 6. Poeuiex Afirisa cuitores Cod. Pohtederae, qoi 
e» Afriea omittit cum Tromb. et Caefen. Codice, 

Quaeeuuqne fimt autem quae propter di/cipUaa neis 
uoflrorum iemponem eum prijcis difcerpat: hanc lenf. et 
Brurcb. ledtionem mutato extremo verbo in difcrepat voice 
ampleftitur Pontedera, vt Vrfinna. Sefte! d^ciptmam Be- 
loaldi liber, fed refte iBfcrepat. Vulgatum eft a iDots. 

^. 4a Cap. IL fed:. 3. cuttis omiiTum ab £dd. pr. PoL 
Tromb. etfuo Ponledera damnat. Mihi non dilplicety quts- 
via nunc de auftoritate Sang. libri dubitenL 

P. 41. feft. 4. i. 1. pofitioue^x Edd. pr. Cod. Ambr. 
Trothb. Caef. probans ^mi//fifif etiam ex Goef. praeferti 
quod mihi in fimitUma mutandom iddetur. 

Cap. IIL feft. 9. uec rurfus pefiiteuti, qui qwmem 
/eracilfimo aruo Qioc etiam in TrombO domiaum adfn8»s 

penmf 



AD COLVMELLAM* 41 

fmumn wm Jmt ex fno Codice probat Pontedera. Mihl 
tameD difplicet am zAfoU relfltam; deinde jmU Ifttinitai 
pofialare videtan 

P. 42. feft. 4. menoniffi (i. e. referre) iHam parno 
vthiy fi condaSis mtniuUs itirfadaSf quod mihU nu^is ix* 
pedity quam t$$iri propria corrigit Pontedera tri^ispoiitis 
nikil; quem feqaar. Alias.verba qttam tuiti proprun fenfa 
commodo carent. 

P. 45. 1. 2. vnicuiqui voluutas facultisqui etat ex £dd* 
pr. Lipf. Sang. Ambr. Tromb. Ponted* . reftitaendiun cno^ 
PoDtedera. 

P. 47. feft. g. muifiruaus vUlam ex £dd. pr. Polit. et 
fuo reaocat Pontedera ; refte! Primus vulgatani ex Colo- 
mella Catoni Cap. 3. intulit Iucundo«. Plinius ig. feft. 6« 
ilsdem fere verbis: mocbts hic proba^r, vt uequi fumka 
villamquairait mqui viUa funcktm: non vtfiorunt L. Lu* 
cuHus nt Q. Scaiuota^ cum vitta Scaiuolai fundus canret^ vtf- 
ti LuculU agrOf vbi tamen Cbifflet.Codex.f;t//a Sccuualai frum 
Biti non capirett vUtam LucuUi agir. Egregie. Nam vujge* 
tam ineptum et falfum eft. Villa non carust Scaeuolae £00« 
diu, fed villa fruAus non cepit ' 

P. 4g. Cap. V. feft 2. deficiit -* picoribus f^ruam^ 
/nr. (^iuee tamen •— aeeomthidaHffam? Sed iafie* ex Edd» 
pr. reftituit Pontedera. Mihi locus nondom periknatus effa 
vidctur. 

P. 51. Cap« VI. feft. 3. plurimis idque^ Vi6boiias de. 
iitpificqui id. Tromb. Codex plurimiset iis. Caefen. pbtri^ 
misqnijit: it id Ponted. irgaftutum plurimisfit^it id. Troa»- 
belliani libri leAionem praefert Pontedera. 

P. 52. feft. 5* qui poft quisqui additum vnlgo cum 
£dd. pr. et Codd. damnat etiam Pcmtedera. 

P. 54. feft. 13. 1. I. qitoniamex Ambr. Tromb. dein- 
eep8 M Mf ex Atnbr. Polit. probat etiam Poiitedera» (pxi ex 
fuo libro igfnW annotauit. 

Seft. 15. fit in cuni Polit et foo Codice damnat, dfs« 
hit fcripturam Edd. pr. poffit — firuari defendit Ponte* 
^, refere&s adM ginus homi. Mihi vero non refte iti 
eohorrei vel granarii genere, etfi fubterraBeq , ^giana feu 
fnimeDta drfyfa dtci videntur; quod verbim:! melins jiris 
coDiieDit. 

P. 55. feft. i§. ac frigoribus magnis eonMtur. 
Okum ^ fraifffe^ Edd. pr. Polit. Caefen; AmbToU vnde 
Pontederacorrigit: magnisconftdturoliumf quodminus^ 

C s eongiUh 



49 I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

I 

f 

congetatnretfraefffii. DtincepB ftd ante f^ ciU^fre camPo. 
lit. fuo Codice, . et £dd, pr. omitti voloit 

P. 56. /eft. 30. amoueantur ex Polit. Ambrof. et fio 
probaty deincepsfii^matioueex Polit. Ainbr. TGOiBb.rede 
reuocat; inlSxQjuffQcatumi fcriptum legit 

Se6t 31. etextruSum, pauifn^entumque fola habtaii\t' 

git Pontedera, fxfnifftfiM parietes circumpofitos interpreta- 
tus, vt flerquilinii fola et exftrqftum et pauimentnm babeaDt 

P. 57. feft. 33. in filice confirata ex Polit. Tromb. et 
fuo praefert Pontedera. 

P. 60. Cap- VIII. feft, 4. fraudis cum fuo libro m 
fraudes mutatumdefendit|interpretatuss timet, nefraodes 
detegantur. 

P. 69. Cap. I. feft. 4. nimfae corpoHs exercUaHomM 
aneris aUcums pondcri correxit etiam Pontedera, vti/icf coo* 
iifua iibro Sang. 

P. 73. Cap. n. feft. 9. earum (foffarum) duo gmh 
ra -« coicarum et patentium'] Itali foffas ' coecas /ogitf, 
trahsnerfaa autem et apertas patentioresque ckiu/bok di- 
cunt» de quibua Italus Bramiiri in Aftorum MedioL VoLIII. 
P.U..p. III. 

P. 78- Cap. m. feft. %. fatis efi auiem iugo vbdfextO' 
rios praebere Cod. TrombelL iuguli ptofingulis Codex Pon- 
tederae, qui ^n^oi vini ex Edd. pr. praefert Obiter an- 
notabo locum Homeri Iliad. ig, 544« de aratoribus: cl f 
OTOte orpt^avTBCi fxof»To rihrcv dfipijQ rotoUt iftm b 
X^jpol ihrotQjLnktyfiioQ oYvh Hausv ivilf iirutv., rol ik offi' 
i^amoydv oyparc Ufitvot vmTo jSae^et^c ri\^ov. luioief s\a 
inter arapdum bobos vini poculum porrigitur. 

P. 83. Cap. Vl.Teft. 3. ex fuo Co^^ corrigk: ««• 
didioris et nitidi coloris. 
, * P. 85« Cap. yill. feft. 4. ficeojblo ez PoUt Twinbb 
' et fuo praefert tonted. 

P. 86- L I* impluuerit eOietim in Ambn Troo^ mi- 
wluerit in libro PontederaQ deincepsya/arfVI» PoIityiiMriA 
^^ekxuj^ata canfumi. ^</i: liberPontederte, qoi vemmex 
ifta varxeUte erue^e non potuit 

P. 8d*'fe^ 8«.^^eBDsi- calentHms ooftnun in Cod<L 
Polit Ambr. et Caefenisite repertnm motat in caluiutitot 
Font^dera. 

P. 93« Cap. X. feft. 4. vetereto Trombell. vetsratoUr 
ber Ponted. 

P. 94' 



AD COLVMELLAM. 41 

F. 94* fe&. 7* i/lamjpk0m etiam Polit. Trdmb. Pon« 
td. Ex loco Paliadii, qui hinccalamos retolit, Pontedera 
fiirjfem velpaleam h. 1. olim faifle fufpicabatur. 

Seft. 9. maturoi nallibi reperit, fed irimiflris in Va« 
tic. Pol. Tromb. et fuo Pontedera» 

Seft. la lunoi addit cum GoeC Sang« Amhrof. fed 
magis probo fcripturam Tromb. et Ponted. libri; quarid 
dtcima luna vtique adhuc crefcenti tummi. 

P. 9$. feft. 14. reiiSai ex Edd« pn Folit Tromb. et ^ 
fuo probat Pontedera. 

P. 99. feft. 25. quod fimil firitur X aimds: omnibuf 
ieinde reSe quater intirdum itiamfexies dimititur; egregie 
ita Edd. pr. Polit. Ambr. TroiQb. Caefen. et fui fcripturam 
diftinxit et probauitPontedera. 

P. 106. Cap. Xn. feft. I. Sifeminis etiam in Caefen«. 
Tromb. et fuo reperit Pontedera, qui in fifami Edd. pr. la- 
terecenfet adorei, 

P. 1 1 1 . Cap. XIV. feft. 5: cimris vis ex Tromb. prad- 
fert Pontedera. 

P. 113. Teft. 8. 1.3. dinas vekesjlircoris moneti^qn^ 
tedera in binas mntandas elfe. Sed locum Plinii a me po- 
iitump. III. non viderat, vbi Pintianus pro dinario male» 
bat**(n^«wfcribt. . 

P. 116. Cap. XVIL fe6L i. atias dnti tiimim aUas 
tadt (xuiumnum ex fuo Codice reftituitPcmtedera: alterum 
fl/jfljeftetiam in Edd, pr. Tromb. Polit. deinceps alias fi 
euitlamus Tromb. alias fi ViUamus cum Lipf. Ponted. vnde 
vir dofhs coniicit: alias dimUamns. 

P. 117. (e&. 4. quimpratum ex Edd. pr. et fuo Codi- 
ce, iemce^Bfubaffumquiprotinus pir ex Fplit..AnibF. pro- 
bat Pontedera. De pofteriorc fcriptura aflTentior; ager 
evmfaepiusfubaSus fegeti melius quam prato conueniL 

P. iig. feft. 5. ittducerat recidin, rigdn deindi, fi 
fifiritfacultees aquae ex veftigtis Edd. pr. et rolit. re&e cor- 
ngitPontederai monens, mentionem foeni reiigandi etex- 
portandi efle alienam. 

P. 119. Cap. XVIII. feft. I. oltiTum fi nimium nti' 
mH ex Edd. pr. Pdit. Tromb. et fno Codice probat Ponte^ 
dern. De Edd. pr. leftione antea dubitabam propter Ge(he« 
ri annotationem in varietate. 

P. 120. Cap. XIX. fe6t 2. pratis MaciutsF. partim 
Edd. pr. Caefen. Ponted. pratis obiacentem Fauonio^ p. Ipfe 
f OQtedera prati adiacentim Fauonio parUm^ ex Goef. probat, 

P. 121. 



44 tPONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

P. 121. 1. 1. imeSa ex Polit etiam affert Pooted. deio- 
cefs/rutHinHs pro triturU ex. Polit Caefeiu Tromb».et fao 
praefert. refte! Nam impreffis folo legaminibiiSy fi^um 
Cblidatum frumentis extereiuiis pofke fit commodum. 

P. 137. Libri IIL Cap. L feft. 5. gaili Lipf. Ponted, 
Mali Polit Tromb. deinceps vinaceis Polit. et Pontederaeli- 
ver^qaam fcripturam ille ioterpretatur: adai fr$qua^ 
vinaceis. 
/ Seft^ 7. aliartm ex PoGt Caefen. et fuo probat edtoi 

Ponted. poftea vuae vel adaa ex Polit et fuo Codice (vt 
Sang.) annotat, denique fe6t xo. (p. 128O caelum uiualiti 
Polit et fuo libro confirmat 

f. 138« Cap. IIL feft. 3. kis eerti temporibus Nmm' 
iana mecum reititait; copulam et omittente Codice Ponted. 
Caefen. et Trombell. 

P. 145. Cap. VL fe6k 3. ne acmis Polit et Ponted. 
deinceps praeeoqnis Polit. Tromb. Ponted. quas fcriptons 
refte Pontedera praefert Aldinis. 

P. 146.- Cap. VII. feft. 2. extrema uaturaR ex Polit. 
etfiio Codice probat Pontedera. 

P. 147. Cap. VIIL feft. 3. M. TalHus omittit etiam 
Polit Tromb. Ponted. 

P. 151. Cap. X L 5. credideruut £dd. pr. Polit Poot. 

P. 152. feft. 3. qua transcnrrit etiam Pbllt Ponted. 
fnflf Goef. Ambrof. qtiod vtad/e fequensprobatPontedere. 
. . Seft. 5. extrema quod vuas ex Edd. pr. Polit Ambr. 
et fuo reftitoit Pontedera; nameram enim vuarum ooa 
Z3eferre« 

P. 161. Csp. XXL feft. I. inocantur: ImmonmTroab. 
vnde noftram ieftionem ampleftitur Pont^dera. 

P. 162. feft. 3« viuci, Uuim vix] Ex Ambr« mnei pco- 
bauit etiam Pontedera. 

P. 163; Cap. XIIL feft. 2. Scrobibus — pommtnr] 
Haec yerba in TrombelL omittuntur. <lu$bus emtmu mot 
deinceps Edd. pr. Poiit Caefen. Ponted. 

P. 164. fefl:. 6. Jk primum vt omasm Jiui eurbnjbm 
fiuifitmftnm loeum vimis dtfiimuerimns etiam Pollt Aoibr. 
^c primumfim arbuflnm et cet Tromb. ae primum vt 0- 
bufinmfimfilmfirem hcum Ponted. liber. Vtram lefttoneffi 
feqaeretur » daDias baerebat Pontedera. 

P, 169. Cap. XV. feft. 5. fii firobi aebuamn pJifl« 
^ft in TnQinb. feqiientia ex Edd. pr. ita confiitoit: hoe ptf 

meuM 



AD COLVMELLAM. 4$ 

himm Jrigiuim m hum»m firibitmi mftrrecahrm tm- 

fiftimtt^. 

cui viHil Vetfis HmtaHs^ vel vt habet Pootedeili viui* 
tatis ipfe ex vero eui vitdradix ortnni fuQ>ic«tor. 

P. i7a Cap.XVL 1.4. iEtingiftakmuu/erobilmteofH* 
pktus (hoc etiafn in Caefen.) coaequato diiuaps pafiiuati^ 
Pofit. ttmgifta hmuo fitMbun coUipiitis eooiauitur. Deiu- 
ctps paftiuatmr Troihb. ii iugefta kumo fcrmbus iompiitii 
coaequata demcips paftmatio ; tiber Pontederae/ qcii hine 
mi\^\ati itmgif^kumofcrMbuaf completar. Coaequato 
deinceps pefftiuato. 

P. 171. Cap. XVH. feft. 3. Sagittae fteriUtat^em con. 
tra Cblmneftam negat Scriptor Italos in Diflert. de Culttt Vi^ 
oearom iofirta Aftis Academiae Mediolan. Vol. IIL Part. 
n. p. 90. Dou GiuHa Bramiiri^ coiua verba huc apponam: 
fiiheiUbuiUti ta coeumuui riprovazioui diUa porziou atta del 
nugSuolo ha iudotti alcuuiferittori dd afferire e motti cotti- 
vtf ori a crediri aucki oggi giorup , (he gli pcchi dit fermeuto 
oitre ate ottauo oalpii^ al decimp ftano fterUi. Thm' foua 
» grovf errore. • Per eoftaute uou iutirrotta pratica iu m^ 
tHllntto det Ducato di Piaciuza (il diftntto^ di FiUd uiUa 
ralk di Nura)fi dauuo aUa vite iufut potart i traldm tut^ 
ta la fwturati tuughezza, Sebhem ivi fia di coUi e eual fer-^ 
tili Ufuolo, vifruttau iffi abboudautimeuti fiup aUa eftrmU 
ta, t cosl ottrepaffa quel numero di gemmi» Ma deboli i , 
fiacca ne vimfu queUa la eneffa dtf umvi fermtuii. H coua* 
mntfucceffo di atUfto iuveterato coftutui divi perftmdiri ai 
vignajwokf chi Ui fterile i il tralcio oltre quigf occhi, ne\ 
fmdii pek tratto deUa robufta fua porzione, atto a crefciri^ 
innouellaviti. 

Ibid. Sed ' hanc pofttiottem (matleoli) damnamt 
v/m. Id annotationiboa ad h. L pag. 178« dixi» 
Sprengerohi noflrum contra Colomelhim molta difputet 
<e. Addo nonc Italum Comttem Pietro d^ CaromUi di Co-^ 
ntgHam, cuiua Difputatio de culto vinearnm italico fermohe 
fcripta exftat in jttti diUa Sodita patriotica di Milano Vo* 
^- III. Part II. p. 10 fqq. la non folum experimentis, fed 
etiam argumentis doftrinae phyficae pugnauit contra Coiu- 
^\imj et non folum arborum plantas, in qulbus experi^ 
jnentainftitoit Gallos Du Hamit» fed etiam vitium malleo- 
ios cum parte veteris farmenti depofitos plures radices et 
celerius nodo ieu commilTora emittere et melius conualefce* 
'^f ^Qam pbmtaa non integro nodo feu commiflum pofitas. 

ki 



46 h PONXEDERAEiCVRAE POSTVMAE 

In arboritmft app^U^ntat Ittaa plantae com ptrM aut cela. 
Quod vero uiaLleoluin cum parte veteris farmenti iniproba- 
runt Attiona at Celfus, to c^& {biffe jbreuttatem arguit 
Comcs, qui g€ineratim malleolo triam pedum loogitudi. 
nem ddSnic» quq plares gemmae in.bnmom immitti et n- 
dices agere poffint. 

P. .173. Gap.,XVIIL fe£t 3..extrema: perfraSk Co- 
dicis fui praefert.Ponfeedera^ eqiiideai fra^^BU maiim. 
Quod eniiu-dedi» proifraSliim^ peiim eft. 
( P-.. 1 73- .feft* 5- apirtoi mMa fdlicet ^eea CLEdd. 
pr. praefert Pontedera. 

p, 1^5; Cap.XX. (b% .1. Jiufficcus eji, id wOf^ 
tur : feupiiuius quod fiukutibus gaudit cum Cdd. pr. Foiit 
fiuifiqcus efty viuo quod 4QUirifiat$r jetc. Tromb. /itt/r- 
fus efi §d quod coutriftatMr» feu plmms .id quod Jiaitatibui 
gaudit in fuo legit Pontedera, qui mauult: fim fiemfjit 
ficco (vel fiCiitatf) quod coutriJlatu%\^ s ^ - 

P. 176. feft. 3, 1. I. 2. euidiuir/drum^fttirbU. hec 
irerba tefte vt AHina cum Edd. pr. Polit. Ttomb. et fao Co- 
iicedimnat: Pontcdera. 

' * Sefti' 3. tertiae vet quartoi ijuodqui omiflb motoi Edd. 
pr. PoTit Caefeh. Trom. Ponted. Prb quodqui Polit. qnm, 
Tromb. Caefett. yw, omitritPontederae Hber, vvL^eqwdiH' 
tis latere in ea leftione fuipicatur Podtedera. 

vitui atUiiarum quodam ^ titradki] Ex leftioneCje- 
fen. vitut lifrarum quodam — ^ tiiraclio Ponced^ra coniici^ 
liat : Vilut lyrarum quodam — tetraehordo. 

Seft. 4. potuirim — hoc pttiniri ex Codice fuo, k 
ex tQ^tTBty Polit Caefen. Tromb..affirmat Pontedera, deiD- 
ceps aut anti mi ex iisdem 4 libris; poftea probamt omSo 
quam reftitutt ex Edd. pr. Poiit et fuo libro. 

Ibidem: feminibusj it iVl difcimindis maxima fkn» 
qus filicitati itprudintia ift opus. liber Pontederae. fs ^o 
omittit etiani Polit et it in nihU difcimindis habet, vsde 
Pontedera corrigit : fnnifMus^ et in his dffamemSs mam^ 
plirumqui filicitati it prudiutia opus eft. 

' P., 177, Cap. XXI. feft.' I. vineae ita feparatat fura- 
torum cuiusqui giniris pirfinguios hortos Tromb. vt Jepar^ 
totfurculos cuiusqui gemris perfingulos kortos inferamus n 
fuo libro probat Pontedera. Polit Codex ciim Edd. pr. UciU 
Ita non opus ertt Vrlini correftione, quam interim pofoi in 
Editionemeat 

. * P. '78' 



V : :A0: COLVMELLAliC : ''? ' 47 

F. 178« ISeft. 3. damimto ccmJHum ex E9d. pn Tromb. 
et fup libro opimis ~ paribus reliitait, deiocepa ex Trom* 
bell. k&ione mrc^Uatui effieit arceUacae PoniMenL. y Poftea 
varietat» Codd. vaUiffi^ vattifcenae^ batifcaeut afiert, et le- 
fiioDeoiEdd. pr. iUinc arceia curfum — yaiifcew canuertdnt 
egregie miitatamiii irifus. h- .cduui^iautUietury. detiique 
fa^# DobiscDm ex Trombell. addit. **• ^. 

P* i8o« fe6L 9« mam vtiqmai qmirefcere P<^.^Mm vf 
qutaqmvirefcersTrcmhi-nam vt quaequa maturefcere Pon» 
ted.ljber; . wde vir do€biilMUUd nam vt quaeque mitefcmre im> 
c^TMiar corrigebat. .. \ ■'V . . 

P..1U5. LibrilV. Cap. I.''ft^ft. 3^ depritnantur fcrobis 
Edd. pf."PoUt Ambr. Ponted. ftrobes Tromb. quam* ftrlpta- 
nm probat Pontedera , qai defnceps ex . Edd. pr.. leftione 
efficitr uam femper H ptano refUfus ex egefla humo tumidior 
tft. Egregiaemendatibne! deniqae praeaUum Jibi ex Am- 
brot ttfMacere ex Edd. pr. refte prdbat. 

P. 184. feft. 6. Caeterum iUa parum prudeufer — 
fretapua effe inecam toniidt'Pontedera'ex fcWp^uraEdd. 
pr.PoHt&efen.Trom'b:etfiJrllbrf. • 

P. i8ft. Cap. V. feft. 3. Sic inim optimi Edd. pr. Po^ 
litlacttoaeft in Trtmib. motkt^ Lipr. et lib^ Poittederae; 
quicjp^^praefert, ac-^)oftea exLfpf. et Ambrbf. jff wo//i# 
jmlacieHera. ^ ' n 

P. 189. Cap: VI. i: ?. ttigautmr — rrffciaiiiiir ex Ca- 
dice fao corrigit Pontedera. . , , ' ' ,, '' 

P/ 1S9. Sip: Vf. Ve^. i. deteriores com Coad. prl Po* 
Ut. Tromb. et fao Codice. reftc damnat Pdntedera. i 

k 190. Cap. VII.'reft.2^^tfa«/flfti«iwar^/aY exEdd^ 
pr.leftione effidt Pontedera. 

P. 192. Cap. Vlir. fefti 2. verta: fxp/«iittVvtfaper.= 
^tdamnatcum Edd. pr. 

P. 19^. Cap. IX. feft. 2. Edd. pr. -fcHpturam : iuter^ 
^potius egregie in tergum^ id eft 10 pofteriorem partem,* 
^^topretatur Pontedera. *Denlqae extremum firoudefcere 
fcfte damnat et andquom Edd. pr. Aipbr. et fui Codidi 
^tfctre rcftitait Ante enim quam frondefcat, gemma 
crefcit. : ... ^ , 

Cap. X. feft. a. nec robur, accipiaut Polit Tromb. ni 
^otur acc^eiant liber Pootederap, qui hinc donec robur acc^ 
coniicit '' '. .\ 

P. 194. L 3. vtma ctiam ^x Tromb. et fiio probat 

P. 195- 



48 l PONTEDERAE CVRAB POSTVMAE 

P. r95. Cap,^ XII. ieft; i. A Mmhu tU^IUiM Cw&n. 

de viprUfus kaftiiia ex Tromb. proba€ Po&tedera, qoi ex 

leftione .Polit. mtulkm efficiehat viikuUSy qaod ipfiun ez 

' Sang. dedi. Poftea in -vnam partem mecun^ ex Edd. pr. Po. 

lit«iet fao iibro reftituit Pontedera. 

P. 197. Cap. XIII. feft. I. cr/yftfwm etiamexTroa. 
et fao prohat Pontedem omiffo fequend fi. Deinocpg fni&^ 
ittUM interpreatatar admodum laige^ copiofe, cumiuj^, de 
vltio oihil fufpicatna. Idem extremum eommumui i&ecaiD 
«X Edd. pr. Polit. Ambr. et fno fefiituit» etmitmtiM cm 
Polit Tromb. et fuo Codice in minute motat. 

P. J20U Cap. XVII. feft. 5 et 6. viniae ingmmi V^^ 
^umt quadriplumatum^ inftkUam dicuffatum de vqo eodeo. 
que modQ. dici f monui ad Varro,nem p. 276. et ad CoIdib. 
p. 212. IUuftris Comes d^ CaronelU comparat Mediolanen* 
liam modum d banch^tta diftura , quem ita defcribit p. 31. 
conjifti ml piantan un fitan tg albiri^vcrdi al piidi di eias- 
chidun d$ quali Jla piantata una vitK. Da una /mrU tt 
daK attra di quijli albiiri fi pianteno dm fik di pali mofU, 1 
j capi dilla viti daWalbiro vimntififimdono ai pa^ Udaali; 
f cofi pqri da un palo alP altro deila midifimafiia ifarmom 
unafpidi di.pirgolato. I capi della viti fi dipartono dalf 
aibiro viviuti alR aitizza di mizzo uomo ^Jicchi formano m 
diclivio comi ii iitto £ nna cafa , con qmjta daffirt»za^ cki 
i0 partipjA ilivata qui e ai laH^ 1; /0 nmor aitizxa fta wi 
rmzzo w dlbiro viviKti. 

P. 202. Cap. XVIII. feft. 8* vt pranpintis vndi^ 
pampini tungantur it condinfati camcrai mon tirrmn JiHn^ 
ttm obumbnnU Hoc genus iugi iimjl^ efle arbufto Medio- 
lanenii, vbi vitis aiTerta arbbri viuae et ad hominis ftatana 
afcendens diftenditur humeris fiiis ad palos, arbori in circu- 
lum ci^cumpofitbs quafi diradiatur, palmitibus a palo ia pt- 
Inm coniogatis^ta, vtcontextus dnramentorum et palmitDni 
fpeciem fifcellae exhibeat» vnde hic nibdus vineae agabbrh 
Ip dicitur^ mooet Comes d^ CaromUi de Culta ymese* 
pag. 3a ' 

P. 205. Cap. XXI. fef):. i. infiitui dicen ex Edd. pr. 
Polit et fuo probat, et ex Tromb. injiituinms dicin aonotit 
fontedera. 

P. 2p6./eft, 3.- afftdm(jmodo —ft^ittirij oaqNh 
ianda ex Polit Tromb. et fto cum Qaet et llfpf. legit, e« 
paulo antea vocabuIunijDibiiorafafpeftam habetf r^noiicn 
a tritnco locum et naturam Vitis poftoiare* - - 

P. 209. 



} 



AD . COLVMELLAM. .49 

P. 209. feft. ^.verba L^ci porro — nuda glarea ita 
conftitmt, prout ego item eum ex Edd. pr. et Codd. exfcri, 
pfi, nifi qnod terrae/alfae vel amarae; vligo; praeceps et 
cet probaoit In Paliadii loco, ItiDC exprelTo I. cap. 5. feft. 
i.Jblida mecam mntat \r\,foH auerfa. 

P. 313. Cap. XXIV. feft. 5. nififiiugumfuperfeBla'^ 
renouari ex Edd. pr. Polit. et fuo probat; aut Juper eueSa 
^uod in Lipf. eiTe fufpicatur Pontedera, qoii fequente verfa 
f^ffa habet is Codex. 

Seft. 7. coalefeunt ex Polit. Ambr. Tromb. et obduxe- 
runt ex Polit. probat mecum Pontedera. 

P. 213. fe£t lo. l^idetur etiam focaneus cum Edd. pr. 
Polit. et foo praefert Pontedera , fupplens: duramenti vires 
exhanrire. Sane in Teqnentibus funt, quae verbum wca^fff. 
damnent, fed videtur incommodam habet interpretationem. . 

P. 218. Cap. XXVI. feft. 1. olea oleam gotum Polit. 
oUragotum Tromb. oteangot^m Caefen. oka getus liber Pon- 
tederae, qui hinc locum redintegrat: nam eji praecipua ^ 
misjij/a oka iugo. Tum quercus etc. In qua emendatione 
|)robauerim praecipue illud , quod ita fecundus locus appa- 
ret; contra improbo, qood tugum immifcetur, vbi de peda* 
aine, ridica et palo fermo eft. De ingo demum feft. 2. in- 
cipit tradere. Si okago alibi exftaret, (vnde tamen oleagi' 
nus %t oleagineus deriuantur) probarem Sangerm. libri oleago: 
tum quercus. 

P. 319. Cap. XXV. feft. I. dedotandae} in fuo libro 
i£moum/a« reperit Pontedera; d^inceps ceritatem cum Po* 
lit liber Pontedexae. 

P. 325. Cap. XXIX. feft. 7. inferitur vitis vet recifa 
vel integra perforata terebra. Hic modus Italis a fucchiello, 
Lombardis tnveUa^ ille Italis a fpaccatura et a fejfoy Lom- 
bardis a mignolo vocatur, tefie Comite de CaroneUi de Cul- 
tu Vinearum p. 70. 

P. 335. feft. 8- non abjimilis: efl purgamentum habens 
adfij/iiram Polit. Tromb. Sang. abfimilis purgamentum ha' 
bens adfiffuram Ambr. abfimilis fit coagmentum habens ad 
fijfuram. Caefen. abfimiiisfit purgamentum habens adfffuram 
in fuo Pontedera legit , qui Caefen. fcripruram probac. 

P. 326. feft. II. I. eiitrema fubmittitur in propaginu. 
alumnus. cdrrigit Pontedera, vt antea tecerat. Sequentia 
ica ex Codice fuo fcribit : Finitor manumdeinde maturis pai- 
mitibus admouet. 

T. IV. P. IIL D P. 237. 



50 I. PONTEDERAE CvaAE POSTVMAE 

P. 237. fefl. T3. lUa fit per terebratiomm: primm 
(eji iiitellige) ex vicino — confideran PoUt. Tromb. protet 
K6ntcdera. 

SeA. 14. circumlinitur vt rtfeffae viHs vUiratut fum- 
lus feruiat Vonteder^e Codex f vnde in antecedentibus iir/tf* 
^«r malebat, quod efl etiam in Polit.; deinceps corrigit: 
drcttmlinitur , refeSa viti , vt akfm generis vUi vkeratm (u 
€. refeftus) trunculus. ferviat. 

P. 238- fe^' 15- I- 5* ^^yl^ (deuineta PoHt. iemg 
iiber Ponted.) porro cum priore (prore PoliL eum recomakf. 
Ponted.) conualefcebat : nee(et Polit. Tfomb. Ponted.) «^- 
ius furculus comprendebat. Tum etiam Edd. pr. et Codd. 
Yiode Poncedera corrigit: deuflaporro cum perraro ceuuh 
lefcebat, et in/'ertus furculus comprendebat , ium etHam/toiis 
nunquam fic eximebatur^ 

P. 232. Cap. XXXU. (!e&. 4. ftipationim Codd. et 
Edd. pr. Pontedera in rejlipationem matabat. 

P. 233. Cap. XXaIII. fe^t, i. neque j» palum etiiin 
cx fuo Codice firmat Pontedera. 

P. 247. Libri V. Cap. V. feft. 2. iR amte ammm ^ 
confratur. Haec fpuria et ex fuperioribus repetita» igitar 
hinc itertim eliminanda cenfet Pontedera» deinceps cQm 
Edd. pr.fcrobibus — d^offistripedaneis legens. j 

P. 249. feft. 6. vbi vero iam fe corroboranerint ti 
Tromb. refte corrigit Pontedera. 1 

P. 255. feft. 6. infole dkbns iacuerit Pblit. et m r«» | 
pturibus infotita tacu erit Tromb. inftta latnerit Pontedene | 
iiber, qoi biuc corrigit: et compturtbus diebus im/oleitaii' | 
iuerit. 

Se6t. 7. ipfa femina procutcata noxam capient. Ita pb- < 
ne Cod. Trombell. et Pontederae. 

Seft. 8» confpergi fetninis Caefen. Ponted. fenmitpt ' 
rigari Tronib. Jaeminus Polit. vnde confpergi, Jed vms 
quam rigari debent corrigit Pontedera. 

P. 257. feft. jd^. pronenerint teufjjimaevirgaicum£>ii 
pr. Ci^efen. Tromb» Ponted. eiufjimae Polit. 

P. 258* !• 3. maturius anciquum» interpretatos 
peftiue ex Polit. et fuo Codice affirmat 

Seft. 16. inferiare — fint. eademque mecom 
Pontedera , verum ingenio partim afrecatus« 

Seft. 17. vetuflate fuerit adepta Polit. Caefen. 
vetujlate adefa egic^ie corrigtt Pontedera, deinceps 
terram, comparaio Plinii 17. cap. 27. loco, poftea deture» 

exiiut 



AD COLVMELLAM, 51 

ixituf kuMori. Caerenas habet: qui fxitut kumoru PoIIt. 
Tromb. quae ixiius. Ponted. liber vt rxitusfiat humorL 

P. 359. feft, ig. namnonfuffrret Eddpr. Polit. Trora. 
Lipf. nou juffint Ponted. liben deinceps vetufiam Edd. pr. 
Ponted. Jibcr; f/^^ii/fmTronib. vnde Pontederaconiiciebat: 
mariiaueriSf owufia noxam Juffint: fi in vetuflatf vitem: 
denique itafitbpans Polit itaque et pares liberPontederae. 

P. 960. feft. aa. nt (jcoUs intellige) s plexura materias 
profuudant legit Pontedera, profundant ex PoUt. et fuo con- 
finnans. 

Seft. 3o. locQCD ita fanat: appretunderint proxima 
pUattotti, dsfpomtur omnibus annis aliquis et in fupi' 
rita: Vitium igitar comparato Palladio etiam animaduertit,- 
tt aeqoe bene fanauit, quamuia correftione paulo diuerfa 
a mea. 

^. 96 r. fed. 25. Tbrum imum non oporiet quoniam ^ 
hftirdum tamiu coniirroat etiam» non ex fuo, tamen ex Po* 
lit. Tromb. ct fao Codice Pontedera. 

Seft. 26. quoniam vltimus palmes plurimum fruSum 
proiHcit nimiumqui vitem — attenuat corrigit Pontedera, 
qooniam in fao Codice fcriptnm legit: fntSum proximus 
•fwaw omiflb afftri^ cuias in loco ojim fuifle certfetprorfii- 
«A vnde vidatum proximus ortum habuit. Quae fententia 
niibi qaidem maxime nanc placet propter locum noitri 1V« 
c>p* 34. feft« II. qoem comparaoit Pontedera. 

P. 263. feft. 35. Altirum it genus Polit. efi omnino 
omihit liber Pontederae ,' qui corrigit: Alterum genus pal- 
^iSi quod i nouello nafeitur et in duro aUigatum dependet, 

Ibidem : vtraque (matiria) deciditur ex Polit. Tromb. 
et fuo probat Pontedera omiflb materia, verba ex vno capi- 
U interpretatos tx duro, de qoo feft. 29. alterum quod e du^ 
^o prouenitf quod quia primo anno plerumque frondem fine 
f^uaffertf pampinarium vocant. Denique materia putat 
ortura efle ex matri nota perfcripto, Materiam enim fem- 
perinfhiftomfubmitti. Mihi fententiam fuam vir doftus 
iJondum approbaoit Primum enim apparet, Coluroellam no- 
Dmmm varietatem exfequi; deindeyfifffmf^^i dicuntur a vini* 
tore, quae noo deciduntur, fed in fruftum, qui indp fpeja» 
t"r, relinquuntur. Quam inepte igitur CoiumeUa ifta trade- 
"^t, vide: fi duae virgae fubmittuntur (\d ell relinquuntur) 
amen vtraqae materia deciditur? 

P. 264. Cap. VII. ea efi arbor cornofiwilis. in fuoCo^ 
iice deefle teftator pontedera. Ceterum arbufti Gailici in* 

D 2 terpre- 



53 I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

terpretatipnem ex fcriptoribus anttqois dedi qoara potoL' 
Addam nunc quae ex DilTertatioQe Comitis dt* Gfrojuilide 
Cultu vinearum collegi. Ariminenres faoc genns vioeam 
fin tiraie vocant, et varias trbores ita maritant, qoas Comes 
i his verbis enumerat p. 99. acifif nocit anagiri, frajlkio 
faUi. Inprimis laudat Comes iliaftris genos arbofti ajildin 
diftum , quod Veneti frequentant. Vitis opulo vel fraxiDO 
adferitort hoic qaidem ia terra forti, ilii in hamo leai; 
palmites, per ramo^ arboris difpofiti, protenduntar ad prou- 
mam arborem, ita, vt traduces inter fe ex proximis arbori- 
bns conneftantur, vt ait Columell^ V. cap, 7, fcft. 3. Co- 
mes haec ita narrat: toi quali fi annodano legandovi U Im 
efiremitd con vinchi, ed a quejlo tnodo tenute te viti, vtnga» 
afortnare un/eflofUf che t contcuUui chiamano tirella gbir. 
landa , e dicouo a pantera /e U tralcio fia tirato Mt^ 
e bfij/o, 

P. 265. feft. ^, rumponis /rumentum nou inferitvr^ fi 
in vtramque eft: in Beroaldi Edttione, rumponis fr. rm tijf- 
ritur in vtramque ex lenfon. et Brufch. laudat Ponteden 
rumpotinis /rumeuto non in/eruitur, fi in vtramque Polltet 
Pontederae liber. Vnde quod conieceram ex.IeftioDe^in- 
dob. poft Palladium p. 356. fi /rumento uom veferuitwr egre- 
gie confirmatur. 

jfi ramos ex fuo Codice confirmat Pontederai deiocep» 
leftionem £dd. pr. Polit, Tromb. et fui vt non now mQCst 
in nec non noui, denique committantur ex iisdem librii 
probat. 

P. 36g. 1. 1. habui vobis dieere olim volgata plane mtr 
tit Cod. Trombell. Aldinum Sed Pontedera item com Poiii 
etfoo Codice omittit. 

Cap. IX. feft. r. modo modice Edd. pr. Polit. Tromb. 
. Caefen. et ik Pontedera ex Palladio liL c. ig. mutat io tix^ 
modico. X 

Seft. 3. pecori ater in/eRuri ramos Caefen. ne traStf^ 
pecori ater infereturi ramos Polit m tradatur aditm f(^^ 
iter infiexuro. Ramos Tromb. ne aditus pecori fit: actr »• 
/odito ramos liber Pontederae, qui hinc legit: ne tradai^ 
pecori iter^ in/eretur. Ramos noueUos etc. 

P. 3^.9. J. 3. in/odiri nunc praefert Pontcdeni volgt^ 
mmergeri. 

Seft. 4. parte iungantur ex Poltt. Lipf. corrJgit, dp^f- 
ceps in/umma parte cum Edd. pr. Polit. Tromb. ct fuootni:- 
tit Pontedera. 

Se* 



AD COLVMELLAM. 53 

Seft. 5. mftimoMt ocuUs extotlere legtt Pontedera, in. 
terpretatus: oon totas taleas imiDergere fed famma parte 
extoUere^i vt caltores easdem cemant, ne fodiendo laedanr. 

SeA: 6. mimnii it vliginofis cum Edd. pr.Polit.Tromb. 
Pontederae Codex. 

P. 37a !• 3. ftramgntis uuSlis ex fuo Codice fupplet 
Fontedera. 

L 5. /patium vitis me deberi pingui letifon. Bralch. Po« 
lltfpatium vitis metiri piugui Beroaldi Editio; Jpatimm in- 
ttmedium pingui liber Ponted. fpatium oUuetis ejfe debebit 
Trombell. cuius fcripturam probac Pontedera. 

Seft. 8« antequam platSpars enrb^fcula fote rubrica Po« 
lit .. . . atbufculam fole rubrica notato eam partem . • • fpe* 
Bamt. Trombell. plantam effbdias rubrica \iotato partem 
^^3qMomerutiimjpe3at liber Pontederae^ qui h. 1. legit: 
i»tifiam piantaria feu arbufcuias effodias folo, rubrica no- 
tato tam partem 9 quae m, fpeSat. quam correAionem meae, 
edam, quanquam paolo modo dioerfam, praefero. 

P. 273. feft. 12. arbori coticuium agit, (ager nempe^ 
^ni fminibus repletur 9 fruSum effert. (nempe arbori) Ita 
haec CK Edd. pr. et Polit Codice reftituit et interpretatur 
PoDtedera; refiqua :. f/a yi^ diuifum oliuetum omnibus annis 
^fquaUm reditum adfert : non folum fpuria ob auftoritatem 
Etid. pr. et Codicis fui cenfet, fed et penitus falfa. Nam 
«Itemis annis olea fruftu exuberat et ager confitus fruges 
adfert. Quod £i aUquem refcnbatur, ferenda ifia ceufet 
PoDtedera. 

P. 276. feft, 6. fumes de iis quae quotannis bonos et 
vberesfruSus afferunt. Ab iUa quaefunt contra folem quam 
que ramis aut planta plantis conentur. Sed antequam Cae- 
feiias Codex./nmes de iis que quot: bonos et vb. fr. afferunt. 
«^ iUa qulfunt c. f. quam quae ramis aut plantis con^htur 
Mtfumes ex iis que quot b. et vb. fr. afferunt. Ab illa que 
f^ntamtrafolem, quam que ifitis aut plantis conuenit. Sed 
antfifuam Tromh. Jumes de his que quot: b. et vb. fr. affe- 
r^nt ab illa parte^ que funt contra folem. Sed antequam. vn. 
«lepontedera corrigit: fi ex arboribus ramos fumeSt de iis 
fmito, quai quat: — afferunt. Obferuabis autem dbhu- 
*^^»i qui funt contra folem orientem^ vt eosdem decerpas. 
Sed fi cum radice plantam pofueris i incrementum citius ftet. 
(jluaefiueris^ in/eres. Arbor infita fruSuofior, quam quaf 
H^anoneft, ideft, quam quae ramis autplantis ponentur 
Sid etc. 

D ^ 



54 I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

P. 376. fe6t. 7. notaui ventis : qtUbusVoUtnata ii mtis 
quibus Caefeti.^deinceps con/litui pojjit Polit.C^eCen. coBjliivtsl 
vt pojjit Tromb. notato ventos quibus aute erunt confiituta^ 
ac eisdem pojlea translata Jkbudis. liber Pontedene, quib. 
L conftituit iu : transfsraSf nota vt ventis quibus antiafiiU' 
runt, conflitui pojftnt. Poftea manus adiuueto Polit maw 
ad viueto Caefen. manus adiumento Tromb. hoc advlSo liber 
Pontederae, qui curam adhibeto in Goef. fuiSe ceofebat 

Se(t. g.' remoueret aquam germinant Polit. Caefen.vD- 
de Pontedera legit : ramos vere antequam etc. 

. P. 277. fett. 10.. frigidis et autumni ex Codd. Polit 
Tromb. et fuo confirmat Pontedera, deinceps vcrbajwww 
fruSum (vt in Edd. pr. et Codd. leguntur) velut ex gloSa 
nata damnat. 

P. 279. feft. 16. ne in arbore ventre mtdio erit ta^ 
Pollt. ne in arbore ventre mecHo crepent tapides Tromb. oi n 
arbore ventre medio rumpantur , remedium erit lapidis tru 
cumferes arborem ad radicem ipfamcollocabis liber Pontede- 
rae^ qui hinc et ex Sang. legit: in arbore kientf rem& 
erity Ji lapidei tres cum feres — coUocaueris. Deioceps 
fitam ex Edd. pr. et Polit. praefert. 

P. 383. Cap. XI. feft. 9. in Os denique ferHo gtmntim 
Poiit. in iisdemque quaerito gemmam Trorob. in Os diitii 
obferuato gemmam liber Pontederaei qui 111 iis quatriii 
praeiert. 

P. 285. feft. 15. jicpriusquam^cumfpeciesf.tnmt 
perfequimur : prioribus libris de cytkifo incipere parum tm- 
pejliuum fuit. Nunc arboris praecipientes opportune eins ut- 
mnerimus. Codex Trombell. de cythifo incipere parumit 
tenpejiiuum fuit nunc arhoris praecipieutis opportemt ms 
meminerimus. .cum Lipf« AmhroL' ac priusqwtm ftnem l f 
(timferefp.f omnes perfequamur^ tempeftinmm erit di qf- 
thifo aliqua perfcribere liber Pontederae, qui eandem peric- 
dum^addito quoque ante aliqua fubiungit capiri 37 Libritie 
Arboribus. CeterumPontedera libri Trombelliani fcriptu- 
ram probat mutato incipere in praecipere^ quam ec ip«'« 
fequar. 

P. 286. Cap. XII. feft. 4. potejl etiam feri in agris}*' 
tis commode ramis cythifus Tromb. poteli etiam fegttem a^ 
Catis commode ramis cythifusferi liber Pontederae, qui fcri- 
pturam GoeHani probat: poteft autem etiam dreafepemoi^ 
fatis commode cythifus feri, In libro de Arboribus c. «S- 
poieft autem etiam cinca fepem Lipf. Polit. Caefen. reliquis 

otniuis. 



AD COLVMELLAM, 55 

omilfis. ^ PoUjl iiiam eirenfipein agrijatis eommode vamis 
cijtlttfufferi: quam faeile c&mprehendit it iniuriam fuftinet 
Tromb. potefl etiam eirca fepem breuiter liber Pontcderae, 
qui eandem vtrobique firripturaixi feftitui voloit. ^ 

P. 988* Libri Vf. Cap. I. {e&. i. quia ftt agricotae 
tontrarium ex Ambror. refte corrigit Pontedera, 

Seft. 2. ex vfu ejt] Tromb. exufiione^ liber Ponted. 
exultent. 

P* 289. fea. 3. adiutorio exeotatur eriatn ex TrombelL 
probat Pontedert, vnde et ex fuo libro deinceps pariter 
ti armenta addit Lii>er eius habebat fcriptum : vnde et iu- 
meiUa et armenta dicuntur et uomen a re traxere, auod na- 
ftrum etc. vnde vlr doflpt corrigit: quae non vt hominwn 
ita armentorum adiutorio excolatur; vnde et iumenta et ar* 
nunta dicuntur, etnomen a re traxere etc. deinceps mecum 
legit: fed nec apud nojlros — res vberior, vt etiatn cet. 
Polteayi bine ipfam geret Tromb. fi bene ipfas geret Polit. 
PoDted. vnde et ex Lipf. fcriptcira.efficit Pontedera: fi bene 
ipjas pafceret greges. 

P. 293. Cap. n. feft. 4. refte ex Edd. pr. (Sangerm.) 
Polit. Tronab, et foo damnat addita ab Aldo verba : et ali- . 
quis ante et; nam fequlcur: et vnus cum ctaaa falignea pro- 
cedins, 

Seft. 7. deduffis — reducito Edd. pr. Polit. Tromb; 
Pontdeinceps totumque eofub palatumPoVitC^ckn, totum- 
qut fub palatum Tromb. totumque cum palato ^Pontederae 
liber, qui hinc et ex Palladio legit: totumqueos et fub pa- 
letnm et mecum verba liquamine tinffas abiicit; in fingulos 
tamen deinceps, noningulams mauult. 

P. 294. feft. g. extrema : cauentur ex Edd. pr. Polit. 
Tromb. et fuo , demcrps/»6affij ex fub probat Ponted. 

Seft. 9. non aderit, Ideo expeditior et tutior Edd. pr. ^ 
Polit. Ponted. at ea expeditior Tromb. vndo Potitedera cor- 
'igit: ateo (nempe boue vetcrano) expeditior et tutior ra- 
tio. Mihi naagis Edd. pr. lcftio placet. 

P. 295. feft. 10. iuuitus ex Ambr. infcrit etiam Pon- 
tedera. inhibitus Tromb. 

Se(t 13. leftionera Edd. pr. Pollt. et fui libri in fimiti 
niecum mntat in fn fimilia •— Sequens vulgo et in Codd. 
oninibus feruatum incorporatione Pontedera cenfet fuiffe in 
corporis aSione. 

P.. 269. Cap. IIL feft. r. Jtramenta peeorifubieffa cum 
\ rCno Codex Pontederae, /?r^m«i/« pecori fubieStis Trorab. 

D 4 P. 297. 



S6 h PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

R '297. fe3:. 3. iujla operum ex LipC Ambr. et fao 
probat Pontedera ; iuxta operam Polit TroinbeiL (ieiDce{>s 
rutamque vino tamen mro ex Trombell. corrigit. futiupt 
vini tam Politian« CaeTenas. 

P. 300* Cap. 5. initio: namea res aut cUium metiavi 
firequen Pol. nam ea res aeit aluum meta etfrequin Tromb. nm 
ea resfacit aluunkmetanitfrequentem liber Pontederae, qoi 
corrigit: nam eares autaluummouetautfebrem. autpotios; 
atuum citabit frequeniem aut febrem CQm^nouebii. deinceps 
ex Polit. (addo Saogern).) hc^ec (oempe galiina) quod iifiM 
pnrefert : De gallinae ftercore cepit etiatn Vegetius IV.Ctp.3, 

rf idpraecipue auod egerit fus aegra'] Hinc recifis AI. 
dinis qmnqne priorlbus vocabali^Tromb. i?Aifi aegra ft^ 
tentiam fuga valet Polit fnes aegra peflUeniia face vM. 
Pontederae liber: fuatfegra: qnare Pontedera companto 
Vegetio malebat: fue autem egefta (ftercora nenipe)^jli- 
tentiam facere valent, Certe de fue aegra tacet Vegetios, 

P. 301. fett. 4. ex leftione Edd. pr. Pblit Ambr. a 
tabi tton pojjit efficit Pontedera: eo iabi nempe.a plaga. 

P. 3041 Cap. VII. feft. 3. teneram laurum cohm fi- 
tram et abrotanum cerati cum pari portione dederitU cam 
Polit Lipf. Ponted. Tromb. Edd. pr. fed coUicuti Editio Be- 
roaldi ; ceraticum — dederunt Trombell. vnde Pontedera 
corrigit: Sunt qui teneram laurum (ad) libram, et abrote' 
numGalaticum pari portione deterant cum aquae calidAe etc. 
VqcBbalmn coloni ex coUicuii vitiatum, hoc vero verboruoi 
taurum teneram glofram fuifie ceiifebat; Galaticum abrota- 
num apud Plinium 2i. cap. 21. effe quod hortenfe vocaucrir 
Vegetius. 

P. 304. fefV. 4. omnia in humores fupra dixi Polit. 
Tromb, omnia in humoresfupra diSis. vnde Pontedera cor- 
rigit: omni alio humore prohibito vtfupra dipei, nempe &• 
pra de viridi aluo idem praecepQrat. 

P. 305. Cap. VIIL feft, I. 1. 3. decidii vulgatam «te 
omittunt Edd. pr. Polit Lipf. Ponted, profluat. proeoeftin 
Trombell. 

P. 306. Cap. XI. feft. I. fafinus Polit Tromb. /aj^ 
Pontederae liber, qui hinc faniefinus corrigebat» 

P. 307.. L i.^ poft partem eft lacuna vnius verfus ia 
Tromb. partemfcuSnt in habitura rane luunt Pontcderae Co- 
dex; \\Akumana i^^L.vetere addendum latere cenfet PoO' 
tedera. 

P. 307. 



AD CqLVMELLAlil 57 

P. 307. Cap. XIL fbft. ij fimr^atiimi cfmTcotnbXo^ 
dlce feribitPbDtedera. 

Seft. 2. niis in aqw^m Tromb. et liber Pontederae. 

P« 308. feft. 4. Spong^fanunH aqi$a imtnOa^et ixpnf- 
fa Utaqm mlti nSi gmUms appHcaiut et fafcUs circumdO' 
/«rmecDnilegitPontederas nifi qaod ille quoquc Aidinum 
abiecit. 

iaqnt m(^] Ponted. corrigityZwiff fi# imiffa ex fupe. 
rioribDs. 

P. 311. Cap. XIV. feft. 7. vitnri tatcritia trito priut 
fuam Polit. Tiomb* vitifi tatiri latia trito liber Pontederae, 
\mvitiri tatin tateri triio maiebat. 

P. 314. Cap. XVIL feft. ^ malagmaiis vicidumtVoliL 
ttcfiflia/ Tromb. Ponted. Sang. vnde Pontedera effictt: im-. 
lagmatisvici adunt: Poftea fcairipluitionis Polit. fcaripka* 
ifm TTomh.fcar^atiom Ponted. Codex^ fcarffaSionis LipC 
vnde Pontedera legit: tritaCfJairvnai horcUaaai itfoH com» 
mxtm^ ixaquam-fcarifatimifnpirpomtutur. 

Seft. 5; quandoqui morfus ,%Ad. pr. Polit. Goef. qnin» 
91» mot/itf Tromb. et liber Pontederae, qoi hinc efficit 
\mim. 

P. 3i8- Cap. XXII. fiam it obuoxiant vitujlati quai 
coniiciebat fcribendom Pbntedera. ' 

Seft. a. artatim (ye\ cejlatim) opicis morum omnium; 
ac tata magis. Polit. in Trombell. verfus vnus ferme deiide^ 
rator; jn libro Pontederae multa ex ingenio confarcinata, 
veluti: marina kibirna et aprica loca defidtrat. Pontedera • 
locam lacunofum ita fere redintegrabat: aifiati in opacism» 
morummontium ac taeta magis.... PoSrema ex Palladio 
corrigjt: Jfa^ifrafstor iumncai. Sed ne iic quidem fibi ipfe 
iatisfecit. Igitur iegit: Eiusmodi armentum maritima it 
aprica hiberua dejiderat loca: aifiati in . . ... deinc^pa ex 
Polit. Caefenat. leftione : quam ac lapidofis efficit : quam 
ofperis ac lapidojis etc. 

P. 325. Cap. XXVII. feft. 8. foUcitaii indi noxam ex 
Tromb, probat Pont. 

P. 326. feft. if. pirmixia addaSa ?o]it. ptrmixta da- 
ta liber Ponted. ptrmxta ac ptr cpmu Tromb. vnde ac datd 
probat Pontedera. 

P. 331. Cap. XXX. feft. 9. vermes qua Goef. Polit 
Caefen. Tromb. quod fuiffe vermes in quam pro interoreta- 
tione pofitom olim in margine cenfet Pontedera. Refte! 

D 5 P- 333- 



5g h ponTederae cvrae postvmae 

P. 393. Cap. XXXH^ft^. t. quo4 m lacutms ex (\io 
Codice refte probat Pontedera ; lacibus Polit. lacus eft vtg 
amplum, vbi thynnus fale niacerat«m 

P. 334. Cap. XXXiV. feO. 1« ixpriffa/auii fcribeo. 
dam cenfet Ponteaera. 

Ibid.Cap.XXXV. Rara^ukUm/idii ioic iftlequarm 
aouuuuquam rabiis ex veftigiis Codd. corrigit Ponteden. 

P. 335. Cap. XXXVL feft.2. formaimimhis Trmh. 
Ponted. qui mecum iegit : Equam couuiuit quadrimam m 
auuos diom etc. / 

Seft. 3. muUi admijfarii /picii teuus mirabitis uon Jimh 
tim /ormam frogiuiraut Codex Pontederae, qni hinc corri- 
git : msM adm* /pidi tiuus inirabiks uou /tmikm /obolm 
forma vit/ixu progiuiraut delncep» /paic/o £dd. pr. GoeC 
Polit. Honted. Jnatat iny^ri^icum tufitione BeroaldL 

P. 336. feft. 3. Nouuuuquam aiiquis giUirq/Uatim" 
ixhibitf/idkebifiiijiui v. rariffimi /oiidtatur ad v. Stm 
/en/um magifirijub admota giXeris iiusdim /imiuauuomaa 
fimilia Jimilioribus afecit uatura. Itaqui. obiiSu ajiu 
cumfuiiiSe eblanditi /uut velut inceu/um et ocacatum cupii" 
ui fubtraSa quam petierat /aJHditi imponuut eque Codex 
Pontederae; qui ex Polit. et Tromb.y^/iVi/a^iir, ex Tromb. 
aliquis et exhibet aifert; deinde hehefi PoliL Lipd huius /nt- 
/um etiam Polit Caefen. Trooib. /ubadmota quoque Tromb. 
vnde vir doftus coniiciebat: nonnuuquam aliquis — «xUfe^ 
/ed hebes itfini vol. rarijjimi /olicitatur ad vemrem^ Hfdu 
/enfum magifiri/ubhcuunt, admota generis iiusdem/oemM 
(quoniam Jimilia fimilibus /amiliariora /ecit natura) ita obii- 
ffa afina marem cum/upfriiSu eblauditi /unt^ velut inanJuM 
itobcaicatumcupidiuif /ubtraSa, quam pitierat ^ faJliiitM 
impouuut equae. Sed veram leftionem loci fubroimilrauit 
Sangerm. 

P. 337. Cap. XX^VIL fea. 4./eminabit vinfimusVo^ 
Vit /eminauit afinus Tromb.vqde et ex Upf. fcriptuVaT^*^ 
verit emendat Pontedera. 

P. 339. fefi:. 9. nifiprius ea marem conciuit ex Goef. 
(Saogerm.) Polit. etTromb. vel potius, coujcimt ex fuoCo- 
dice tanquam clegantius probat Pontedera » animo coDcapi- 
vit interpretatus. Sed prlbrem viri doQi rationem) coniaat 
in venerem illexit interpretati, Cequar. 

Seft. 10. vocant^ duos parietes aduerfo eliuo (Itabtns) 
aedificatoSf qui angufio interualh Jlc inter /i diftant^m foe- 
mina colluSari aut admijfario a/cendenii fe auertert pdjfit. 



AD COLVMEtLAM. LIB. VII. 



59 



Ita locnm hunc legit Pontedera. In vulgata qjui deinde ha^ 
bit omittuDt Edd. pr. Polit. Tromb. Ponted. deinde qui m* 
gujlo — dijlant habent. cUito fuoifit vir doftus aGoefiano. 

ADLIBRVM VIL 

P. 342^ minor Arcadied] Ex addito minora poft minor 
in Polit. et Caefen. roalebat Pontedera miuor minon Arca^ 
diaef in vicexnUnebit malebat reponi praebebit. 

P. 349. Cap. IIL feft, II. fin verof6eta]ln Lipf. Po-- 
lit. Cacfen. fincera, /$ta Trombell. fincera foetatt Pontede. 
neCodex fineerafetu vnde egregia emendatioDe^y^a/or- . 
to reftltoit Pontede>a; partem tamen laudis aotecepit 
Gefneros. 

vtmejpm, vindemiam, fruSum deinde vineaticum foe* 
tmpecoris exdpiat. Ita ex Edd, pr. Sang. Polit. Caefen. 
et fao Pontedera reitituit locum» monens ita, cum vterum 
ferat ouis quinque menfes, congruere tempus a vemo aequi-' 
noftio ad fruftum vineaticum, quo ex mefTe vindemiaet 
fiuftu vioeatico foetora iuuetur. At foetura pecoris e^d- 
pereid ellfequi dicitur frudum vineaticum, non iuuari eo 
com vindemiaet meiTe; igitur foetura pecoris eft pro foetu^' 
qui editur ilatim a vindemia eamque excipir. 

P. 350. feft. 15. nifi quae vatidijfmo anon compreih 
datur hUfhi nouaque progenie Polit. nift quae validiffimo an^ 
^o comprendatur hiemi Trombeil. Caefen. nifi vali£jfimo an^ 
^ comprendatur hiemSf noua progenie repleatur uamerus 
Cod. Pontederae, qui hinc legi volebat: nifiquae vaUda 
PfJlimo anno non comprekendatur hiefue id eft, ita^valida re- 
femandaeftouis, quaeanno quouis peflimo per hiemem 
^gi non poHit. , Quae minus mihi quam hoftra placent. 

P* 351. (e&[. 17. qui primo biduo — ctaucbtur: re&e 
etiam Ponted. corrigebat. In eius Codice erat : inorudio in 
Trombell. in ouili. iidem Codd. cum PoUt. claudat^r. In 
loco Palladii hinc expreffo Noubr. XIII. fe^. i. Polit. liber, 
tefte Pontedera habet fcriptum. Priino biduo natus. 

, P. 352. 1. I. pabuti etiam ante diximus; vt nunc — me* 
ninimus: Ita h. 1. legi volebat Pontedera; nam et eius Co- 
dex, f^folum Trombell. meminimus Edd. pr. Polit. et Co- 
<lex Pontederae. Mihi pofitio haec verborum vt *^,memi' 
w««i valde difplicet, 

P. 353. feft, 35. 1. vltpruinofa his herba pecudibus ex 
Codice fuo praeferebat Pontedera, quem fequar; fed is iu 

Polit. 



6o L PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

Polit. et fiio Codice att deefTe tantam diibus, cam io Edd, 
pr. et Sang. iis diebus omitt^|!ar. 

P. 357* Cap* IV. feft. 8* ^^«^ vH quoiqui — rMtf. 
diapiftribit refte reftitait ex lefttone Edd. pr.ettriutnCodd. 
vbiquif deinde mediaperbibit Polit.JrrombelL Caefeo. mdi 
pergit liber Poi^tederae* 

6 mimtSf caele/lis aqpa/ub dto/aUbus m hune vfum ii- 
rataj £x Cod. PoUt. Goef. Lipf. Tromb. et foo affert Ponte- 
Aev^/ubfidio; deinceps Tromb. y? miuus ift diguftus aquii 
Uber Ponted.^ miuus sa itguftus aqua. Vnde totum locum 
ita ingeniofe concianat Pontedera : fi miuus » ift dulds ^ 
ftus aqua /ubfidio» Salibus iu kuuc vfum durata etc. 

P. 358« !• I* ex Edd. pr. etluQ libro quainmus eif(h 
lit. quinmusr, Caefen. quiremus annotaait et tefte que 
remur coniecit Ponted. 

Seft. 4. iUajfifingulae) Cod. Pol. et Caef. iUaci»fs' 
guku vnde corrigit Ponted. ilta , fiufingulai. 

P. 363. 1. I. homiuum crura^ Pontedera hancelTefll» 
Aldo profeftam leftionem ait; in Edd.pr.etCod.eflea(rffi 
veram leftionem. 

Seft. 19. leftionem iocpemit pro ixpuit interprctitar 
Pontedera ixamit. 

Seft. 30. /eparatis (nempe agnis) mutgiudai /unt ona 
cx Goef. corrigit. In Edd. pr. Lipf. Polit. Tromb./^^flftf* 
fi mulgiudai. 

P. 364. feft. 32. 1. 6. cupre/fu irita efficit ex lcftionc 
Polit Similiter in fuo reperit Pontedera : cum fteffiisni^' 

P. 367» Cap. VII. 1. lo. iMm adhuc paucas] Cod. 
Tromb. quamobrem dum adhuc caudas. vnde noftram let^<>- 
nem conieftando refticuit Pontedera. 

P. 37a Cap. VIII. feft. 7. Cod. Caefen.Mm jaafM»- 
lum celati$s in multrandum eft ne res faSa, Trombell. ^ 
quis paulum colatus iu multrandum eft ne resfaSa re/dn&sf 
Pontederae liber: nam fi quis paulum vinum ponat in «s^ 
tram dum eft tepe/aHa re/cinditur. vnde Pontedera corrige' 
bat: namqui is paulum caelatus in mulSram dum eftf ^ 
resfaSLai re/cinditur. Deniqae in extremo capite ex Co- 
dice fuo Pontedera annotauit: rediamus ad or^iusfajnt^ 
drupedum. 

P. 371. Cap. IX. L 4. verres probandi] Leftioncm 
Edd. pr. reprobandi elfe ortam ex res probandip eamqii^ 
fcripturam Codd. Politian. et Trombell. feruare rdiqtti»* 

vcrtc, 



AD COLVMELLAM. Oi 

vmef re&t admonDit Pontedera, qui deinceps ^tifm ex 
Edd. pr. Polit. Tromb. et fuo Codlce nobiscum probat. 

1. ^. ftd hngi potius quam rotundi corrigebat Pontede- 
ra; etiam contra Palladii et Codd. auftoritatero , illa confi- 
fosratione, quod, vt ait Columella» frequnUiu$ patri Jimi' 
Uor ift progimis y quam matri. Quomodo igitur, inquiti,^ 
nafcentur fcro&e longiifimi ftatus, fi verres probantnr magisT 
qaadrati aut rotundi? At haec eft alia quaeftio, ad huQC 
locum aon pertinens. Satis eft, fcripturam vulgiatam conl 
venire cum difciplina totius antiquitatis. 

P. 379. feft. 9. adhuc laSent'] Codex Caefen. /M^mi^ 
in fuo Ponted. reperit tatent >• vnde la/ciuiunt ingeriiofe eli- 
cuit vir doftus. • 

P. 377. Cap. X. feft. 8- in Polit. eft: nam peeus m 
txitiabiie bis duUedinem pabuii. Trombeli. et Ponted. tne^- 
tiabile fuis dulcedinem. Caefen. nam pecus in exitiabUe fuis 
dnUiiine deinceps in Polit. membranis efle ait aes bate Von- 
tedera» qui locum ita corrigit: nampeeus in exitium labile 
fid Adcedinem pabuli conf/Santur , et fupra modum\fatiatai, 
fplenit incremento laborant. Aeftatem enim non e^e ait in 
cauia morbf, fed autumnum, quO| vt ait poeta^ ftrata iacent 
potna fab arbore quaeque fua. 

P. 391. Cap. III. feft. 4. 1. 4. habitet auiarius, qui 
cx Edd. pr. PoHt. Tromb. et fuo probat Pontedera. 

P. 394. Cap. IV. feft. 5. 1, 4. temi vel cum Polit. et 
Ambrof. Codd. inclodit Ponted. vt contraria cap. V. feft. 2« 

P. 398« Cap. V. feft. 14. pertuderint ex Qoef. Ambr. 
et ex leftione putaminarum rumpere Poiit. probat putami» 
M fumpere. 

P. 4oa feft. 21. fpiccu cen grandiores pro faucibus 
palli oiu^tat in micds cutn Codd. Goef. Polit. Ambrof. Deinde 
pro naufeemi ex Goefiano nau/d exfcuipfit caufam. At de 
Goefiana leftione vide Comment. p. 439. 

P. 410. Cap. Xf. feft. I. meatus pro metus Codi- 
cam auftoritate inepte defendit. 

P. 411. left. 4. ef}$ debent quaf: baec fpuria cenfet 
cnm Edd. pr. Polit. Tromb. et fuo iibro Pontedera. Dein- 
ceps vocabolum exemptibiles ex Polit. et Ambrof. praefert. 

P. 415. Cap. XIII. feft. <2. eum aduentum Galiorum 
tfoc^fratus e/t refte cx Edd. pr* (Sang.) Poiit. et f»o Codice 
praefert Ponted. 

P. 416. feft. 3. 1. 6. quin etiam in rudeSis drca fecre- 
tas finguUs harasfacen omilTo oportit probat ex leftione 

Cod. 



6a L PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

Cod. Polit Comparat etiam de anatibus qaae feqoens docet 
capat: Jub porticibus d^nde quqdratae horoi ixtruMtiiw. 
vbi qaid fimile huic noftro.loco viderit vir doftus, non poT- 
futn dicere. An rudeSa circa comparauit cum porti^imJ 
Kadedta equidem hoc loco npn interih'go, vbi induftria ho- 
loana dicitur fingulis haras praeparare. 

P. 417. Cap. XIV. fed. 4. ad admittiudum tt&s jto- 
bat propter fequentia ex Polit Codice. 

P. 418. fe6t. 7. /trr^ae reftituit exPoIit.An:ibr.Tronib. 
et fuo. 

P. 43C feA. ir* I. I. etiam propter nimiam p(ili$um 
faepe XL diebus optima redditur, Trombell. fed etiampatrh 
minS puUitiis faepe XL diebus optuma redditnr Polit. Codex. 
vnde Ponted. corrigebat : itiamfartui minor psMtiis — opH- 
ma redditur. 

Ibid. Cap. XV. f. 1. cfatris fuperpofitis; gramb maoh 
lA retibus ccntegitur omiflb vel probat Pontedera ex £<U. 
pr. Polit. Tromb. et fuo. Vtramque enim, et datros et rctc, 
efie necelTarium* 

. P. 428. Cap. XVII. feft. 6. verbiuis aigai ex LipC 
Tromb. probat refte; ex Polit. ponit Vilueris ac km fdm' 
tur. «., verbenis. 

Seft. 7« fupplementum Codd.PoIit. Sang. et {uioporUt 
Ji quis m io iuterpretatur Pontedera : oporteri fiqmi » eo. 

P. 430. feft. 13. Cod. Polit et mitis digitus ii^aSiS 
vinido , nee Trorobell. et nuds digitis infraSi .... dom m- 
fittf .... in fuo Codice Pontedeira reperit: f/ mitis fi digitis 
unfraMafity mc minus* vnde mecum fed mitis digitis ja/r> 
Busvneao eflecit; deinceps etiam efifum mecum ex.E^lit 
Trombell. et fuo probauit 

P. 434. Libri IX. Cap. I. feft. 3. amites — firis^] 
In Poiit etiam amites reperit Po^tedera» fed mutari vult ia 
ridicai^ quonomiheait ea venire, quae transuerfa iogan- 
tur. Deinceps ex foo Codice po(itum/iim> defendit, qaafi 
farrum fit lignum, qnod fcalarum modo inferitur, vndey!»'* 
racum dicatur , quod ex raultis farris conficiatur. Easdeo 
feras veXfdrra libri 6. cap. 19. temones vocari. 

P. 436. Cap. 3. quam a Firgilio — - a Cel/o fcribi vnlt 
cum fuo Codice Pontedera. 

P. 437« Cap. III. iorumqui alia quae vafias — apis ka- 
bent: alia minores «- alia magis — nonnulta minimas es 
IjpC Polit et fuo Codice corrigit Pontedera vulgatam. 

P. 44<^ 



AD COLVMJILLAM. , 63 

P. 44a Cap. IV. feft, 4. virgmeo foto ex Codd. refti- 
tai vakf quod interpret&tur neqoe aratro neqoe bipalio ne- 
que alio roftico ioftrumento vic^atum foium. F^raeterea ia 
irrigao folo vdoque acanthum afphodelum narciflamque ger- 
ninare negat. 

P. 443.. Cap. VI.. feft, I. ^irt textorio'] Ouidius Rtf» 
med. Aaior. verfu igS- 186. Quid? cwn/uppofitos/ugUmt ex^ 
amm/kmoSf vt reUuspt demti vimina torta fauu vbi inep- 
^i&ssA tHxxx fuppofitas taxos ^ quod habent liliri aliquot 
Ibidem vttnMa iwrua alii libri praebent minus apte; fed pla- 
nejnieptum Burmannt inuentum qusrua^ quanquam in te- 
:(endo feretro Virgilius Aeueid. XI. 65. jcrates arbuteis vir- 
gis et querna vimine texit. Ceterum fumum ex herba co« 
syza Graeci faciebant» telle Scholiafte Apolionii llhodii ad 
Argonaut. II. 131. . 

P. 444. Cap. VII. feft. f. €oUocari debelmni^ Abhinc 
ilgnnm apponit Codex Pontederae, quo deeife aliquid figni- 
ficetnr; vnde iVn, ficy vel hac ratione inferrt Pontedera;' 
ceteram leAionem a nobis reftitutam eonfirmat au&oritate 
Polit. Tromb. et fui Codicis. 

Seft, 2. a tergo et froutibus cum Sang. Ambrof. et 
Tromb. probanjte Pqptedera. 

P. 445. (eA. 3. imbecillis vt (aut Caefen. Ponted.) 
etriis(et caeris Polit.) quidem fcUicet operibus fuis tauquam 
rmam operibus timent.CoAd. Polit. Trorob. Caefen. Ponte/1. 
cam Edd. pr. vbi verba: fcilicet operibus fyis ex margine 
in-epfiffeccnfet Pontedera, qui correftionem taesim eonter^ 
nat auftoritate Polit. Tromb. et Ambrof. confirmat 

Seft. 4. intimatis etiam ex fuo Codice aifirmat Ponted. 

P. 447. Cap. Vni. feft. 4. numquid vniuerfae'] quid 
Edd. pr.Cod. Tromb. et Pontederae , qui ex Polit. leftione 
wmque verum coniecit. 

P. 452- Cap. IX. feft. 7. in acie dimicantis^x fuoCo* 
dice probat Pontedera. dimicantis etiam Polit. Trombell. 

P. 453. feft. 7. quos fic patieris — reuolent'] Cum 
Edd. pr. Sang. Polit. Caefeu. Tromb. et fuo Pontedera omit- 
ti vult verba quosfic; deinceps patterisqueVoMt.reuolet idem 
Caefen. et TromU probante Pontedera et ad examen re- 
ferente. 

P. 456. Cap. XII. feft. !• fugam ex fuo Codice anno- 
tans confirmat Pontedera. 

P. 457. Cap. XIII. feft. 3. waximusque vel minimus 
etmuus eorum Edd; pr. U Polit Sang. maximusque vel mi" 

nimus 



64 I- PONTEDEKAJB CVRAB f OSTVMAE 

mmUs annicusiarum Trbt&b* maxifmsvetmimmMt am ia- 
mifi CaefeD. maximusqui vslminimus auisearum in fao r«. 
t>erit Pontedera, qai corrigtt: Maximus (qui\vil mimtt 
grauis) earum labor efi, • 

P, 460. feft. 14. ex leftione Edd. pr. et Godd. M 
Caefen. Tromb. et fui, vbleft poffit, Pontedera.fcribk: & 
exiguis faraminibus reUBliSj per quae non pcffit apis egnSf 
atueorum exitus praecludif vt: 

V. 462. Cap. XIV^ feft. 4. quam funt caeterae spts] 

OmiSo foetus confentiant cam Edd. pr. Polit. CaefeD.Tromb. 

Ponted. In Caefenate poft fauorum eft litera p. quae linea 

obliqua fecatar; eo locofuifle puUi fcriptum^ fafpicatar Poq- 

^tedera* 

P. 464. feft. 13. eoqui vfquSyad ArSuri exortmjkfi- 
nentur^ Haec verba .cum Edd. pr. omittit Polit. Tromh. 
Ponted. In Caefenate legitur: Poji Artluri eocortm jtp^ 
nentur examina. quod in margine monitam faifle lic: p^ 
(brumam nempe) ad ArSuri exortum fuftinentur examm 
fufpicatur Pontedera. 

P. 467. Cap. XV. feft. I. pecus immum fine ioSrm 
£dd. pr. Caefen. Ponted.pecus minime fine induftria, Troob. 
vnde Pontedera corrigit: pecus^ etiam rude fauis a§im, 
£xleftionem(f« ortam gen:\inam interprecacionem/ii«i0ffH' 
na^ alteram fine iiiduftria. 

P. 468. feft. ;. fumum faSum galbana. Vide ootun 
fupra ad cap. 6. feft.'i. p. 443. 

P. 472. Libri X. Praef. L 5. fegms ac negleBus. Ita 
etiam Polit Caefen. Tromb. Pontederae. 

Verfa 46. defefa. Ita Ponted. ex Polit. Tromb. Ambr, 

Verfa 64. tuncquefimul ex £dd. pr. Tromb. ec faoCo- 
dice praefert Pontedera. 

Verfu 72. euade in vifcera Codex Pontedme; dcinceps 
verfu 73. etfummo Polit. Tromb. Caefen. Pontedeme. Vd* 
de locum ita legit Pontedera : euade in vifcera marris. Kt 
dubita etfummo frondenti cefpits mixta ponerequae camsetc, 
interpretatus: latis marris erue ab imo vifcera terrae, eaqac 
mixta fummo cefpite frondenti ne dubita obicere aeri. 

Verfu 84. ex Polit. Arobr. et fuo pudeat deindej?/«i' 
c. fubafto, ex Polit. Ambrof. praefert Pontedera. 

Verfu 105. puelUs exPoIit. Caefen. et fuo mecumprafi' 
fert Pontedera. 

Verfu 185. exfuoet Tromb. Codicelegi vult: Tert!- 

fi in titore Gades. 

Veriu 



AD (?Ol,VMELLAM*:v €s 

Verra igg. crur^ Polit. Trombi PonlQdctive/ 

Verf. 193. Tuqm tuU ex Tronib..d«tnceps CQOH Gefiie- 
ro: Paphut /'^^Afim legit PoDt^ra» . ^: . 

Verf. 2oa. canuleo ex Polic. Ambr. praefeit mecuin* 

VeWl 31^5. raftor mecoi» eK Poiit-Qefen. Ambr. et 
fap Poated. 

Verf. 218. tfrf rMH» w/at ex Polit eortjgit.Potit 

Verf. 221. iVx/ri^ex.£dd; pr. Potit Aisbr.et fuo Pon- 
tedenu 

Verf. 239. pmgit.^^ £dd. pr» et fuo librp mtaalt Pon- 
ted. efle enitn, qoae n^n iMmlei^: de ^d^ ftiilim; mmc JU 
mUi$ calatkof deinde ^Mdprr^ feflituit ex Polit. Ambr. 

VerH 288- »ic iam nmbifico ex Polit legtt; vemo eoirp 
tempore noo domioftffi. boreMit Equidem opinionem viri 
doCU diuinare boc in loco neq«ieo. 

Ver£ ^69. protocamas Edd. pr.^t Codd. praefert et ad 
cymamrefert Ponted^Nw At oyma a QiiilibQa dioerfa m- 
tura et tempore eft! 

Verf; 372. ex PoJit horiu probat artu Ponteder^ 

Verf 38 !• ar%onm defendena Pontedera daufaiam 
carminis faoRadhorti culturam, fedad vqiuerijpm. figricplatio- 
nem pertittere patat, ob locam cap. I. iibri XI. numerumt 
quim iam (fuaji con/ummduiratn^ voluniinum excejji^ et hoc 
vndecimum praec^ptum rujikatioms merkoriae tradidu 

P. 498- LibriXT. Cap. L feft.' 9. 6x Codice fao ita 
/edintegrac Pont di^erim^ quueorum magis trudiendusjit ; 
nam iila ianto /unt expeditiora / quanto fninus atnpla Junt. 
RuJlicationis. Quod inngne fupplementutn fati$ indicat Co- 
dicis iitius praeflantiam. 

P. 5oa. feft. 18. fiueaUerum languidlorem vt JH vai 
"Polit. fiue altei* langaidiorem vtut vahc. C;iefen. fiiie aliter 
tangmdiot^eeh vt vaUtudinarium deducat. PonCcderae liber, 
vnde vir doftua fiui aUter ianguidior eft^ vt in valel: 
legi vult. . * 

P. 501. feft. 2X.Jitgaceii ex Polit Caefen. TTomb. et 
fao ponit Ponted. 

P. 502. feft. 25^ ita tmperet fs ex PoUt temperat$ 
corrigit Pomedera, qaia etiam in fao Codite ad temperet 
fignom dkrfeftos aHctiiua appofitam vidit 

P. 503. feft. 28.' iaSftK^am eapitisj Prtitedera eapitis 
in Umporis mutandum cenfet 

P. 506. Cap. II. feft. 8- 9€rue^endf\ Tipomb. Codex 
9ir agendi in fuo Ponfeed. legit: JubigensH. Caefen. agendi. 



«6 I. PONlf EDERALfcCVRAE fOSTVMAE 

Polit aijlaimvifwagmdi. ynde (^onted. corrigebat: afj7«- 
tnm velvifi /Mgmdi. fet fimititer. Hoc enira in loco emen* 
datio ipfa excidit, interpretatio adeft: agri ummti (uJiiU 
vetveri armkli^ '•] 

V, 5C7. feftw r^. debHfir quairaios fiiu ex PoGt 
Aotbrof. Tromb. et fuo corrigit Pontedera , adiefto in fiae 
p. XXA. &.'fl innt^ria loof^afit pedes XX. 

: P. <50g,!fea£^ 15. Camoftiu Po\lteati/l&fiMsCMt(cn 
Califiopkolus. vnde Caltijlopkglax eflicit Pontedera proifiito> 
fkfftaxi deinc^ps ooddtt motari mailebat in proeBi qoii Ooi* 
«dio hoc ailTum III id. Febr. exorittir. 

P. 524. feft. 79. t^fiil quoi in arbuftis , vliim £x Edi 
pr. et Polit. reftHuit Pontedera. .• 

P. 515; feft.^gi. dutiuUam (vtta PoMO /imiutempif^ 
(pojjft Pplit et Pontederae, <fii hlnc pojfis corrigit) id(Ant' 
Vf , it ubidJpiHii piifl e(mB&x(iaitiroi iiber Pootederae) jn- 
ffitf firfbrrfidd. p^. Potit Tromb. et Pontederae, qoi M- 
ros etiam libri fui praefert. 

P. 530; teift;*1C)6. piOti^idtiruo exPol. Ambr.Troob. 
et fao probaoit etiam Pontedera. 

P. 53K Cap. ITT. feft. 4. W«i, quim ex Edd. pr.« 

fuo Codice. reilituit Pontedera ; deinceps pro qwtdra^^ 

.mauult nonc XLVI. vt numerentur dies vfque ad Faaonm 

vei LX* vt procedant poft Idus et circahinmdinisaduenDD 

;XCaI. Mart. 

P. 5J2. feft. 7. quam /uper /e paudaut /eutis ei Poliu 
Lipf. Arobr. Tromb. et fuo corrigit Pontedera. 

Seft. g. tuuc ante maximi refte cum Edd, pr. etOi^- 
damnat Pontedera. 

P. 534. feft. 15. Cipai: tapituta Edd. pr. Polit Pofr 
ted. cripicuta Tromb. vnde Pontedera corrigit: cipati J^' 
rumcapitatumt iuuta. 

P. 535. feft. 16. 1. 3. iuterdum cepae Edd. pr.Ciefo 
Tromb. a/pangus iuterdum , ,it iterum apaa /imiu tt pm 
ex fuo Codice praefert Pontedera. 

P, 543. (eft. 46. f/effisexCodiceTromb. mecQOipt;- 
bat Pontedera. ireSis Polit. iditis Ponted liber. deince?^ 
idem ntaxata ex f|io Codice coofirmat. retaxat eh in h^ 
Deniqu^s radix ^fkfiat addituffi omittitcam Codice TroirJ' 
vtinutile. ^ 

Seft. 47. matorMfi etiam ex Polit. Codice probixr 
PoQtedeni , qui in fuo libro maturius iegit fciiptom. 

P.545' 



. / AD COLVMELLAM^ 67 

P: 545. feft, 55. maurata EiJd. pr. et Codd. quod 
Pontedert matat ia mutuata. Licebitne m^i^ matertira 
coniic^re? . . \ 

P. 947. fe^ 63. Itaqueficut raphmum et napum ex 
PQlit^.TcQmbell. et fiio (vt Sangerm.) reAe prsuefert Pon^i 
tedenu , 

P. 548* feft. 63, leftionero Edd. pn canterii fiufd ^ Vur^ 

faefui et virgisftram. au6to;:itate Polit. Trpmb. et fiji con- 
rmat Pdntedera; dpinceps bis wrHcaefo\\t.L\ft et Tromb. 
Codex ; in fiio Pontedera vimiwe legit. Apud Plinlum 17, 
cap.,a8. ex.Codd. notatur i/rfVai et vru^as. Qaam proban- 
dum cenfeat Arripturain Pontedera hon dixit 

P./556. LibriXII. Cap. IIJ. i^ 5. Igiiuir :haec nobii 
ah aii^iiu ex Codd. Tromb. et fuo oom £dd. pr. probatji 
icripto deinceps ex Trombell. tradita/unt. 

P. 557. feft; & /eruuUs etiam ex Polit. Tronib; et fuq 
probat Ponted. . > 

Seft. 7. extreri:)a: prij/um animum ex Edd. pr. Politi 
Caefen. Trombell. reuocare iubet refte Pontedeca, 

P. 558* L 1« et ornata omitti vult Pontedera cum fuo ' 
Codice. 

1. 9. aeramenta probat cum fuo Codice Pontedl dein- 
ceps Polit. liber: caeterd q, q. quaefi refeSionem. vnde cor* 
rigit: caeteTaque qudequefi ref. 

Seft. ''i\\ '^Uod nuncfcilfcet faciunt ^ cufiodiintes] It^ 
CcAiceliTgmh.quQdmodofaciiuntfcilicet. in fuoreperitPun- 
ted. quem nunc ftilum factunt magiftratus ajftdua iurisdiSio-' 
me t/te tigum cuftodientes. Quare banc fotam periodum ex 
margine irrepfiue cenfebat Pontedera. . 

P. 561. Cap. 6. Cum falem — ex eo\ Eidnfalem — 
et ex eo, probat Pontedera; refte! In Pol. eft: eam vel iani 
feUem^ in Tromb. et Ponted^ Codice eumf deinceps et ex eo 
Edd. pr. cmn Polit. et Tromb. 

eft et ami\ £x Polit. ponit Ponted. Et eft,aliud. 

P- 573t Cap. XVIU. feft.a. peremie'} in Polit. Tromb. 
Saiig. perennie in fuo Ponted. reperit fv^e, vnde cQniicit: 
baueiae fabricandae. i^ . 

P« 576. Cap. 2a feft. I. fritioji medkakmiuen te fru* 
Sua ~ vstkd Cfod. Polit. viciofo medieamentum tanc fr. -— 
vuiat liber Pontederae. vitiojum medicamentum cum^fr, — • 
vitiat. qoam poftreni|im,TrpmbsU« Codicia fcriptaram vnice 
probat Pootedera. 

E a P. 577- 



6% I. PONTEDERAip CVEAE POSTVMAE 

P. 577. feft. 3. 1. 4- 5. quodftffk — terH$i. IbCu^ 
isti.fMirfit4iioSUuiu9fign^cat: in iUo Pontedcra repeht: 
fuperj^ di tota quaefigu. decoStum ad tertiam. vnd»' Ponte^ 
der9 cooiick: ita vtiam kxigumu Jupe^t de ueta fuaifi^ 
ficat deeoSum ad iniiasi tum demumJ Ita egragie defeo- 
daotar verba^qaae cum Gefnero damnata inclofi. 

• P. 587. Cap. XXklf. left; 2. iu mujli dulcis fext. CC] 
tres funt in Lipf. Trombell. et Codice Pontederae, qulex 
Polit. nomeram IIII. praefert, yt fint ad binos (extanos&n* 
gulae librae. 

Cap. XXXIIL amphoras bouas} In viilgata biuas. Poc- 
tedera t;i9i ^inax fupplebat, ne vinum medicatam isedicato 
idiieeretur. ^ * ' . 

P. 51«. Cap.XLL feft. i. «fii^w ex Polit..TroHib. 
AmbroC.rette prt)bdt Pontedera, ytdeincepjB vicefimmd 
alterumdUm ex Edd. pr, Polit.' Ambr. tVomb. et foo. lc 
Brafch. tamen adeft trigefimum , Igitur ab Aldo noo eS 
calfeftio. ' . 

P. 595, Cap. XLin. Ucei aperias etvtarismeomafro' 
bat ex Poiit. * Ambr. Tromb. et fuo. 

P. 600. Cap, XLVL feft. i, extreroa: vti/fut kfri- 
mis omnium geuerum mata. haeo ab Aldo addifa Vrbaei 
PoUt Trortib. et fuo fefte dftmnauit Pontedera. 

P. 601.. fe6t 4. vas tniicere ex Edd. et Cojdd. Ibriptan 
coniiciebat Pocitedera. 

P. 603. -Cap. XLVlLfeft. 3. L 5. grojjh ex Polit. 
Ambrof. Trombell. Caefen. et fuo probat, vt antea^ Pod- 
tedera. . 

Seft. 4. probat leftionem Edd. pr. aot com interrogi- 
tione ex Tromb. fuo et Lipf. Codice fcribit: Juperuaeum 
ejfe uon chcui, adeq quidem , vt etc. 

P. 604. feft. 6. ex leftione Edd, pr. corngtl:: 4^^ 
tis arcutae contegantur. 

Cap. XLVlll. femicrudae fint^ In Polit.'/fl&Aw mytn 
defint vel ffDfftu, in fao Pontedera r^perit : m^ttf^defint.^n' 
de Pontedera corrtgebat.: ita lii takolas mifi^'tutabde 
definas. 

P. 617. feft. 15. PoteJI ^ exl^diiaiifmfuuquam 
pr. PoJit. Lipf. in fuo Ponced. repeHt? Poteft ^ exegMi 
tatip. a. omnes etmtni omittunt. Quare egregie. Poi^edera 
corrigit. P<^Jl^ eum ra ixigait'^t€U) toOi pura aqes> 
NonnuUi etc. 

^ - P-6i8- 



. AD COLVMELLAM. 69 

. - P. 6f 8. feft, 17. 1. 3. In PoKt. efle eummi tUntur vel 
mmmkutur annotat Pontedera, ex fuo: gwni fntmintur. 
^nde et ex Lipf. probabat ^erbum gummiliintur. 

* P. 621. Cap, LIIL left. 3. exacuerit'] Edd. pr. Cae- 
fe\jj'ift(tii Codicis ixhaufmt Ponted. qui ex Polit. exkauci" 
nV Jtlnfidtkt, poftpohit Upfienfi exacuerit. In Polit 
potitum. 

P. 623. Cap. LVfT. vitio/am'] lenfon. PoUt. iuciunofam^ 
Caefen. iiiciffo^wi, in fuo Pontedera lcgit te ciuofam^ vnde 
fiarfi obnoxiam efiiciebat vir doftua. 

P. 634. Cap. LVL fcft. 3. eum inim tabutcUum Edd. 
pr. CaeC et Jiber Ponted. tum iam tabuUm (vt Sangerm:) 
Polit. cum iamin tahulatum^ fed iu altena manu inferto 
Trohibell. vnde h. 1. corrigit Ponted. cum iu (rapa) iu tabu- 
tatum fic aptauiris. 

Jbid. Jindpi it acito omittunt Edd. pr. et liber Ponted. 
itJicin/uuditofiudpiTT6mh.finapi vtra iun Polit. Caefen. 
Sinapim probat Pontedcra; nam, inqmt ffim^is eft condi- 
tio, de qua loquitur capite proximo auftor, cuius titttlu3 
in libro Politiani : Quimadmodum finapim /adas. 

Cap. LVIL fcarifato cum Lipf. Polit. annotonte 

Pontedera. . z 

P. 625, Cap. LVllJ. fea. I. d^atmn PoHt. Tromb.; 

Ambr. vnde Pontedera legit: de/ricatam, m quid terreni 

habiatf inaceto etc. 

P. 626. Cap. LIX. Inirio ex Polit. (vt Sang.) praepo^ 
hit Pontedera. Q^uemadmodum moreium /acias. 

P, 637. extrema: cauis uatura cuuSarum nrum pru^ 
diniiam dedU in fuo Codice legit Ponted. contra dedit deeft 
in Edd. pr. Caefen. Tromb. Lipf. Polit. vbi deinceps eft ua^ 
turam ^prudiutia. Pro cauis Pojit. capit. Vnde Ponte- 
.dera cprrigtt: Nic tamiu cappt uaturam cunSarum rerum 
prudtutia. Egregie! ^ . „ . t .. 

P. 628. Libri XIIL Cap. L fefc 2. Vndi hoc ttaqui 
pragdpimdum ifi.cum Edd. pt. Polit. Caefen. Tromb. Ambr. 
Lipf. et liber Pontederae^ qai tamen vt-et Lipf. ita habet. - 
B. 609. feft. 5. yerba: guod voeaut rjeftertium mti- 
tia ct eximenda cenfet Pontedcra; vt deincepa iila: eiusmo- 
di bipaiio auAoribua Edd. pr. Lipf. Polit. Tromb. et fuo. 

Se(t 6. cUuos fpnirm modum Trombell. vnde Ponted, 
corrigit: coOim autim it cHuos (ad) iuudim modum iugirs, 
fidnamiuus etc. 

E 5 P- 63^ 



70 I. PONTEDERAE CVRAE POSTVMAE 

P. 630. Cap. 1L fe&.x. itfiwm fV mm^^flwm tfi gm- 

rofiiatis Polit, etPonted. ift^miu mam^. tfi geuerofitMtisC»' 

fen. Jigfttim tfi 0uttm manif. giurofitatisTromh. vfidePoo- 

tederalegit: Signum tfi autim maniftfium gtmirofttitii^ 

tiuM nonqnni — proutnin^ ficompturibus — /inmtrist, 

Ex huiusmodi etc. Egregie ! luTi quod gtntrofiiaik in bc 

emendation^ praefero. 

P. 631. Cap.lll. ]. 2./ummsvitt Vitat: ttStqutXu' 

kn.fumma vitt taqut ctltrr. Tromb. fummat vitat ItSiS f 

^Ciltrr, liber Pontederae, qui binc corrigit: ttrtia Jwmu 

vitis vita: kSa atqut ctitrrimt compnhmduntf ftd tt qwn 

itltritirfinefcunt, 

Sea. 2. maturaneam tt valldam Tromb. matvi 

Vtrt mttu alidam Caef. ftrert matura vtrt mttu alidam liber 

Pontederae, quf refte praefert : maturOmK}, e/fab tempore 

mitefcentem , non praecocem) acrem st vatidam. 

putautris tt vindtmiautris ex Trombell. refte pnefert 

Pontedera. 

P. 634. Cap. IV. feft. 4. ponitur: quat minns OMgt^ 

fiif inttr VIL vel VI IL pedts: quat rarijfimt Codex Troni- 

bell. verba laxius vero omittunt Edd. pr. Lipf. Sang. PoRl 

Caefen. et' liber Poured. quare fcriptura Tromb. pro- 

banda eft. 

P. 6^5. feft. 4. 1.3. pro ita Codices rt//flvelatol»- 

/lere annotat Pontedera, qui in ea leftione latere ceofet: 

* ^d tattra ex Cap. XV. libri tertii. 

Seft. 5. infitrcorata etiam ex Polit et fuo Codioe po- 

ftit Pontedera. 

P. 638. feft. 3. onirahii mecHm ex fuo ct TrombeH. 

Codice praefert Pontedera;. deinceps in pofitrum tmsm tf 

Edd. pr. et Codd. reRitui refl^iubet. vtpofbeafMfiior if?- 

tos r— irunci feft. 4. 

P. 639. feft. 5. 1. I. Pro<M#^C6dexPontederte^ 

ntritf Tromb. crttt^ Caefen. vacuam vocabuli fedem btbeti 

materiafcit Polit. Itaque materias eitst Pontedera malebst. 

P. 640. Cap. VII. feft. 5. dsffundatur Codicis TroBh 

bell. confirmare videtur Pontederae diffindatur fuum. 

P. 642. Cap. VIII. feft. 4. quam Gallicanam rt^ 

Codex Caefen. et Trombell. <ra/to>wr<ttii liber Pontedpr»f- 

deinceps ta txficcatEdd. pr. liber t^ontederae, cum inLip- 

Caefen. Polit Cndd. exficeabat fit; refte Trombell. tx/ecft^ 

Deinceps ptrftSa infiHone Polit. Caefen. ptrfe&a etiam lib<f 

Pontederae^ qui locum ita conftituit : ptrfiSa vUhan «»»• 

Hoit 



AD C01.VMELLAIM.T:: /7? 

Hm vUet, qmn n^im^ otniOis verbii h^bito (qnod 
liber Ponted. omitcit) Jmmida ^ tMfirito. (qaae iam aotea 
damoauerat Pontedera) InfiruShuffms viUs foicundas fic /a* 
dto. Haec enim poftrema e margine fuifle translata iq 
locam alienam. 

P. 643. Cap. IX. feft. 3. In Polit efti; vt fere in San^, 
Adgorata. MaUiolum fiudito. 

P. 649. Cap. XVII. feft r. Cakudas Maias nanc et^ 
iam ex Codice TfombelL matatidaa bi^Mmriias confirmat 
PoDtedera. * 

P. 653. Cap. XX. I. I. de^ertafif qodfx Pglit. Cae« 
fen. decerpta fint libec Ponted, deincepa Caefen, iius Juit ^ui 
iiuterisfintiiris arSuS infita. Tromb. quod s cdsiirisfintiis^ 
hofidt in Polit fruit. Uber Pooted. incrimintum citius 
fiit: fi eaiiiris arboribus fuerit iufitat fruSuofior irit quam 
quiinfita nonefl: qus ranUs asU plautis pomtur. Ex hac 
varietate tocam ita conftitoit Pontedera : vt iosdsm dicerpau 
Sidf fi ium radics plantam pofmris , iucnmentum eitius fiet. 
Quaefeuiris, snferes. jfrbor infita. 

ne inter/g contingant'] Hioc ad libri V. Cap*X. transta" 
litAIdina, \bi Polit. et Caefen. conftringat reoiaa Trbmb. 
confizingant babet, quod verbnm etiam h. 1. ex Caefenate 
remtQi volait Pontedera. Seqaens namvt vermibusinCoAA^ 
rol. Pont et Edd. pr. Pont. ex aut ortam» totam vero fen- 
tentiam trancatim cenfbt, qoae Cap. V. 10. ita ponitar : snu^ 
tso contaSu aut computri/cunt, aut vtrmibus inter- 
imuniur. 

Seft. 3. Arbores aut femina radieibus autumno Edd. 
pr /LipC Sang. Pol, Caef. Pont arborum autem fenrina cum 
radidbus vnde antiqaum: autfemtna cum radedbus reftituit 
Pontedera. 

P. 6S3« Cap. XXI. 1. 3. ex fcriptura Tromb. modo fed 
dispro diffenniia agri pari toco firuntur. corrigit Ponted. 
mdo,fiddi/pariproeUfirintiaginiris locofimntur, 

P. 654* Cap. XXin. feft. I. ta/er cgreuaicum'] InEdd. 
)r. laccfr. Lipf. Pol. lacgr. Vont latjfnnaicum. Tromb. Cjf- 
enaicum. Igitur lac reftitai voiait Pont oonfirmans ioco 
.^linii 19. Cap. III. 

P. 655. Cap. XXV. abtaqueatiomm Caefen. et llber 
'ontederae. 

P. 658- Cap. XXVI. &^^vtmidiogimmafit^ refte 

X Edd. pr. Lipf. Ambr.Tromb. et fuo Pont midia reftituiti 

.1 E 4 dcin- 



79 I. PONT.ET»ER. CVRAE POSTVMAE etc. 

dfdncepff Hrhaieali (KHjgmUr oioiffo dMraioq9$ eX Edd* 
pr. Polit. Caefen. Tromb. et fiio refte reaocat 

SeA. 9. aut »i cm mdgis ex Tromb. confimut 
Pontddera. . 

P. 6f^ C^p«: XXVIIL • feft, %. in modum m^ Edd. pr. 
PoHt^ htru Caefen. hortorum. Troaib* ahtei eorrigebat 

Pontedera. . ^ 

P. 661. C^XXIX. C<i. giU^uamUmJietmtxTrcmK^ 
heH et fuo Codice coafirmat Pontedcra. 

P/66!2. dap.' XX}t. feft. f. Fiolamqm fiAwms $ft tt' 
Re Codex Tromb, ^^ voinit ftnbi Morgagni. 



iH»4SM 



lUges. 



I. M. G E S N E R r 

INDEX EDITIONVM 

CATONIS ET KELIQ.VbRVM 

REI RVSTICAE SCRIPTORVM. 

ASTERISCVS PRAEFIXVS R$T, EAS IPSI 

TR^CTAVIMVS: QyiBVS CRVX, DE IliS 

DVBITAMVS. 

L 

CATO^. VARRO, COLVMELLA, 
PALLADIVS. 

^ 1470 foL.Venedifl per Nic. lenfoiuiaiy Gallicaai» recen- 

iente Georgio Merala. 
^ J4p £oL Venetiis^ Nicolfto Throno Daee Vedetiimm 
inclyto , openi et iaiipenfi& Nicoiiit lenfon Gallt. 

£ft in Bibliotheca publica Noribcrgenfif nde vtelkdam 

opera amid fato lam fonfti ^cciqpimiii', quod gratl agno- 

fcimtts. Poftea ycnit ctiam in thefaivoa UiiiftriAmi • v« 

K A V 1 1 9 (inde in £IedoraIem DrefdenlMk) Vlus etiam 

eft Gi Pclifedera. 

*) 1483 foL Regii> opem et impenfis Bardioiottiiei Bni^ 

fchii, aliter Bdttoni Regienfis. * * 

Exftat, Fafariciotefte» Hieronymi Commeliai manu paf- 

fim annotata in Bibliotheca pubiica Academiae Franeque- 

nnae. Yfus eka leaionibut Roma fibi mlA CI. Podtel 

dera: qaas non nunquam diuariaf eiTe ab^^aliii emnibus» 

apparct Ga, 5» i« (SttbmiiTam ab immottali Heynio adhi- 

•Inii vaxktaoam^ iade excerpcam Ge&erfUUa addidi. 

£ 5 lenfo- 



74 • I N D E X 

* lenfonitnam expreflit» habet camen pecnliares etlaml^ 
^iones» ex eraendatione an vitlo operaram ortas.) 

• 1494 fiae MCCCCLXXXXIV fbl. Bononiae» impenfisB^ 
nedifti Heftoris Booonieniis » loanne Bentino. II teip. 
bono habenas feliciter moderante. 

Exftat Lipfiae in Bibiiotheca Pauilina. C6Qfeodtcai& 
lenffiniana. 

t 1496 foi. Booo. pK Beoediftcfpi Heftorenu 

In Catalogo Huifiano To. L p. log. n. i848« 

t 1496 fol. Venet 

Hab^bat Fabricius. 

» 1496 fioe MtXXCLXXXXVt :faL Regii, impeniSs Diony- 
£i Bertochi Regien. imperante DiuQ Hercoie fifieiu 
Eft tipfiae inJBibliQthccafaaliina.. Fujt in Kbliodiea 
Boiliana n. agl?. * * 

t 1496 fol. Regienf» apnd Fntnc», Mazalom. 

Fabricius in iiteris. Quatubr igitur» fi iilae omnes vtne 
funt, quod vehementer mirer» editionei eodemanDok 
"^aiia fa^hiQ. Crucem tribus appofai*, fine tnhiria» i^ 
xof commemorantium. Fotcft £erit vt fucom feccdtf 
Bibliopoiae. 

1498 foL Regii, apnd Dion^^am Bertochiom. . 
.Fabticius in literis. 

9;fol.-Regiii tmpenfis Franciibi Ma»&, itoperaiite 
)iao Hercuie Eften. 

. Eft in Bibiiotheca Drefdenfi» et Academiae lenenfis. JJHf 
hi viiiebaiDir, ioihii da&rre nifi in iphaknatis a Btam 
1494- adeoque et alcnfoniana. 

1504 fol. Bonon. ap« Maittaire T^ IL p. i6g. Ea.vfii&cftLi. 
Marfulas • et RottboeU. 

1513 foL Paris. 

Schoettgenh» negat k in ea.qttidqoam dinerfi ab asceeii* 
tis obferuafle. (nuins anni Parifienfem.apud Afceofiiiffl, 
repetitam 15^0« et tertiam.apud Parifium I5)l ^k^idcm 
eadem forma editam repetere AUinum texrum iadictfFa* 
bricius Bibl. Latin. T. L p. 9 )• reformatae ab ExaeSi) 

t 1513 8vo. apud Atdom., 

, InCataiogoHuUianon. 4079. Sed non diaetfi^videW 
ab fequente. 

I^ 1514 &VO. mai^ Venet apad Aldom. 

Huiua afmi esiempla non raro in bihliothecis teperhmtv» 
(Hanc a priote noa diuerfam efle ex priuiiegio Ltaiai X* 
Noix^mhti ^Zk anni 1 J i )* datxi.conficcce conanir A^ 



1499- < 
Dio 



E DIT It)N V M. 7$ 

bulll c, p. d^. vel p.$. Mf hac Aldina et iDcuadl Ve» 
ronenils corre£^ioae octa eft noua EdidonUiA faiAiiJa.) 

* 1 5 1 5 8vo. nid. Florctotiae openi •et inapreffa (ficfcrifftunf^ - 

PhiHppi laDtne, ex recognitione et cum Indice Nic» 
Angelii. ..- 

ts3i %ft. B9Sl.vid.fu6Ciaffipro9rimM* 

* 1531 gvo. aai. apud lunta^^ 

Habttit Cl. Pontederti : Nihir dluerfbm habet a luperiore 
Itratina: nifi quod adjimfta habet Codjri fchoiia ad Paila- 
dimn de infttione.- ' 

* 1538 8^0.! ad Aldinum exeniplar, qnod m fine^dicitur» 

exprefifa (et cum tHia exenfplariboa eollata) biffcio vbi. 
Nihtl ab Aldinii ditterfuin luibet» nifi quod €6dfi ad Pal« 
iadium de iniirione fchoiia adiete funt e pmicfedente lun- 
tina. (Quae verba ex Aio -Irxemplo laudat RottbaeU p. |. 
Excufmfunt op^ Tigurt apud laeobum Mazochium 
jtinfaiutis MDXXVIIL iion exihmt inl ofieo excmpio, 
fed annua feoribm annotatiit eiV.) 
"^ 1339 foL Parifiis. venundantisr l6doco Badio Afceniio. 
Pmmittunrttr in titui» pa^ina «uerfa etiam iicholia Godri 
in PalUdium de iniltione» quae ia libt^ ipfo non dantur. 
Sequitur aiioqnin fere fednni Aldi. Argumenta et quae^ 
dam<varietates notafltUr in marginei paucae adnbtationes 
pi^ina pro)uma a Gatonis iniriis: praefationem habet iu* 
cundi Vcrone^iis» et eams quam libradeAiboribus prae* 
fixitAldu». ' ■' 

^ 1533 foL Parifiia apnd Galeotum a Prato » in aula maiore 
Regii Palatiif ad primam columnamt {>reIo Antonii 
Aiigereiliy knpenua ai^em Ioanni8[ Pdrai et Galdoti 
aPrato. " • . .' ^y' ■ 

Fuit in Bibliothcca Boiiiana n. i87S.'-C(( et Lipiiae in 
Kaeitana , adfcripta Goeitani codicis varietate manu. lant 
Brottichufij. Videtur «utem ex aflfe referre Aiceniianam 
1 5 29, defcript^ etiam vana iila fcholioAim Codri promif« 
iionew Sed maifines hic vacui funt. ' 

* 1533 8vo. mai. Aldi editio repetita. 

Nulla, quam obferuarim, difFerentia a priore. (tiuam do- 
cet Rottboilt 1. c. p. 333. feu DiiT. p. 4. qui foiam Aldi- 
' nam a Gefnero coiifultam Aiiife f itatuir.) 
t IS34 8vo. Aldi. * 

Sic Cata|. Hulfia. n..4079- Sed non dubito, quin fit esl- 
' * dcmj. quam modo laudauimus; 
V . . . ♦ ,535 



y 



76 . I W »1 t X ^ 

* 1535 8^o»nud« BafileM apQd HenitgiiiOk 

Ad Aidfnni ct' ip£i ^xprcrffii eft. 

* 1535 8 vo. Lugdaai»padSeb«fttt,fjrypluimu 

E& cem.apiid me volnmiit Csci>i\o«> Vvnment Falh* 
dium compiexum: nec de alcero como^ qui Cotomeiiaa 
cum Ge. Ale^odciJU f t Betoaldi expiictcioiubus ct coar- 
r^cionibusy habere folcc m .Ciypbianis tc.ScephasJaiiij^ 
dubico. (Alceruin Votan^nColUmdlam» cmiamGcor- 
gii ^e^andrini Enar rgfiMKI» *Pb* BerotldA Annotat. ia 
Columeilam , ec Aidi iibelium. de dienim genoibas, de 
vi9>l99riflrret.bo»is api)d'PMt4iumconci^c. S.) Nondmniuc 
£t n^ii^io Viaorii: n«qMia:qrti4qutm praefacioiiic iiic tk 
velttdnocacionii. . Ltftip etiam apezc^ td toBam ante Yf 
aQrJ94^m,pfy(cin^^ . . ;,.. 

* 1536 8v^ Coloniae tpndlpv Gymokwm. camGt.AIex- 
^ tndriei «| B^tldi expipcttiop&fit et entmQbmbas. 

T 1541.8^6» IfUgduni tpud QrypbiBni. VoiL 9. •; . 

In primu funt Cat|» ec. Vtrro^» tpd in cicitio dkmtur mt 

.i^egritaU nJiitutL lu tlcero Coittmeiia ec Palladias. 
£ft in Bibi, Prefd- Px^^« p^aiffacio. ViAorii» t|oam d^. 
. mus n. X. ec in pecuHari p^m .Lm BliqmU Cikmillu 
ad . vitufiarum fxmffAarinm coUaikmm mndtd, 
RefpondcQt. paginae ei; verfiu qu* liic iaudanCDr Coloinel- 
. lae eci%m edicioni Gryphiante >i $^4 8* Haac prkna rid^ 
tur Vidorii editio. indicac dies epiftolae yi&xii adfcri- 
, • pcus: ^f\ if^em cempoftf io Ica(ia edidic» toius tamea 
^r^i nuaquftm veftigium obferotni. * • 

f 1543 BvQ« MPgduni tpod Gryphiiim Pe..Viftorii'ExpB- 
cttio fuarum in Cttonemy Vtrronem, CcUumelltmca* 
ftigationpfn •feptratim editt* 

^ 1543 8vo.nParifii8 tpudRobertum Stephtnpm. 

Nihil difieit a Gryphiti^ mod» COfflmemoraca : <|sod q&i- 
dem memorabiie fit in conreyco ec praefacionibus. N«a 
in Vifiorian^ explicacioQe ^^a^am auftiora- inaeniuomr 
ea quam ex editione Gryphiana defcripca, eranC iufla Cl 
Schoetcgenii ; eaque in ||ac editione expleci^ fuoc. 

'^ '548 ^^ >549 8vo. Lugduhi apud GryphiuaiA 

Nimirum Coiumeila •dfcripcum habec annum 1 548- N- 
ladius aiicem 1549. Vi^^oriana expiicacio J^uic jcditioai 
adieQt non eft^ 

* 1595 8vo. exHie'ro.ComtneIitut^pogr|pluo. Cito,Var- 

ro, Coittffleilt e vetuftiiTimis edltionibosj PaUtdime 

feteri- 



E DITID II VM. 2t 

veterlbtu membnois alHifilm raoltis in locii emenda* 
tiore*. (Anni if^ e4it|pnfnt mefK^ftii^.-Fabricias 

P.'34.) 
t 1639 fol. Ptris. ' • • ^' ^ 

. la Q^- BihL .Menufiu fUi ip* Sti jmek^a^VMnuaM 
nionet legendum 1529* 
t 1635 4to. Bafil. 

In Cltttl Httl£n0i»A'eMi(L vSei eft^Jttnd dni^e Mem^ 
giMia 1515. ; . I- '. . 

. • ]*•: ■ ." ' • ''■ •: • ..'■• j;-." . .f. • 

• II. • • " . 

CATO iT V ARRO. 

- •* » - - . . ? « 

^1531 8^0. Bafilei^ apnd Admnum Petri M. Terentil Var. 
ronis in omni literamm genere principis III. de agri- 
cnltora libri. ' M.^Caffenis '1^'tiRarilm literaram (tefte 
Plin.)jNiqenti8 libjj., .de rfbo? niftisis. ;,Hajpjftfj prae» 
tetea' Graecarum ' et pnfcarum di&ioniiip. enarra* 
tionenu . . \ r -i. . ; 

In fine prae&tionis» cui fubfcripfic v L. h v 6. nihil re- 

!teGrii !d%Qum eft« :priKtTr'|fta: f.Hb^u^Ui Adaihus. 

,,nofter peric!tt|urv\>£»9japit.e(b, quain non defucuri (icis, 

.yy^^^loresXinduftriae eius, et vbi vi<)eric, fe oper^m et 

' y,'oleum^non per^ere', ^ex Graecis ec Lacinls alibs rei ni* 

9,fticae fcripcor^s paci e^arabic diligcntia. ' Nec blum 

„poft Aldum hos aufiores imprimere. conacur, vt omnes 

„et minoris emere pa(Iinc,'fed vc emendaclores qUoque 

9,pofthac habeantur. ;^ Valete in Chrifto, c/c, viuat i^ his 

^ftjudiis, qui duiciflimos foks volueric experirt.'^ Mum 

quid igicur fpes iam '^cum .erac edendoruni y^Q)TOvixS» 

Craccorum? Num Kic'^tfamfi5 Pitri cognatidne aliqua 

concingic Henricum Pecw ? Caecerum hic eft iile ipfi^ U. 

ber Meurfianus quem tanto feraper opere coiiimendat: 

Sed quem nos abAldino rarifnme abire deprehendimxis. 

5? 5- 154«- ^543 yid. Ord. praeced. 

1576 S^o. Balileae: adiurifft methodo faftlcAeCatbnii 

atque Varronis praecepthf aphorifticis per locos com- 

tnunes digeftis f Tfaeo^. Z^i^gera tvnice delineatae et 

illuftratae. ' ' ' - ^ ♦ .> > 

CacoQcm dedk 4x.' retei&te ViaartMa» et S^aUlerana 



IIL 



T8 'I It *D^ XfK 

CATO SOLVS CVM FRAGMENTIS 

ALIORVM LIBRORVM. 

^ 4596^8vo,-Ltg!L Bat- m offeii» PJaatiiu c n. Anfbnii 

Pbpmae. .. ; . i . 

In Bibliotheca Vinar. 
*- 1598 ^* ibMem fAiifo AHtfMi:JiMNtfa^o> «diefiis nods 

lo. MeorTiL vftf. ^vroi^. - '* 

* 1620 8vo. Franeqoerae fumtiboa L Commelini vidax. 

A. Popma iterom recenfiilt et notas addidit. Acclo. 
Meurfii 9^e , .^t Po^ae liber 4^ iiiftfOfl^to fiiodl 
In BiBiiocheca Vinarien(i. 

* ' " ' ' '...ly. '.. : •' ; ' " 

V AR R 6 S<)L VS.; 

1545 4tb. Paris.'per P. Viftdritta adveternmeiempUriinB 
£derti fuae intfegritati rdlftutds ap. Lbdolt. TOeUnuBi. 
. Ibidem eodem modo editqa Paltadio^ v. infra. 

VARRO SOLVS, CVM RELIQVIS LIIIRIS 
ET FHrAGME^NTIS. 

1569 8vb. apud H. Stephanum^ c, n. Viftorii etSealigeri. 

Fabric. yid. pr. $. 5. " 

^ '573 8vo. apud eundeni cum iisdenu 
^1581 8vo. apud eund. c. iisd. 

Eft in Bibliotheca Vinilrienfl. 
1585 8vo. Parifiis. ap. Fabricium. 

* 1601 8vb. min. Lugd. Bat. apud Chrifh>. Raphefengiam 

edente et recenfente A. Popma com fuis nods. 
Viiis efV GL Pontedera. 

* 16 19 8vo. Durdrechti ex ofSc. lo* Berewoot. 

Conuenic cum Stephanianist niii quod pailim habct vi- 
rlas fe^liones in margine. 
1633 8vOf Amftelod. apud lo. lanfonioqu 

V. • • 

COLVMELLA SOLVS. 

Separatim qoideiA imprefTus «ft in lenfoniana, BrsfdusiUi 
Gryphianis ac Ro. Stephaai: fed cameA vt coiteftkuiii n* 
tius part effct» Sed 

•i- 4to. 



EDITIO K VM. • 79 

— 4to/GoIaineUie de' coltora hortoram Ctfmieiiiine loco 
etenoo. fobfcripttoc Etfic eftfiidf» per ine lacobrm 
de BrecUu Vnde pate^ effe Danentriae edkiuQ. Lite. 
rae fmit Gothicae. Habet Freytagias V. C Confal 
Nombargenfis. Confeatit plane cttm ed. lenibni 1472. 
Bononienfi 1494 et Rhegienfibos i^^del 1499^ 

1543 4to. Paris. Colamellae liber x C Uprti^B cum anno« 
tatioxfibas^ Pomponii/ Pir, Beroaldi et afiorokn. 
ap. Fabricittm. / * ' T ' ■ 

^ 8vo« fineiaeotiooe anni Apg^orAti com CSaeo» Baptv» 
ftae Flerae de herbaram virtQtibos» 
Lipfiae in BJUiotheca PauUina, 

1543 4tOb cum Nicolai Bartholomaei cfirmitt^^de^cultahor* 
tonim, et Georgii Vercellani ». Annib#Ii$ Crucei Mopfo 
et Carpo Hieron^ Fracaftoriir' 

i$49 4to. Paris. ap. Morellium. — Maittaire. 

• 1655 8vo. As veterum honnullorilm, vt et mediae ver- 
^entis^e aetatis fcripjboram ^e metriCorinv et medt» 
corum* de re herbaria videiicee. I. I^ lan. Moderati 
Colpmellae cultus hofct. U. Palladu£qtiMi Taqri Aerai- 
liani de infitione: cum alioram villaticis ctLtm III* 
Walafridi Strabi Germani Hortulus: com.Auli Septi- 
miiSereni Mbreto. ' IV. Macri de viribos herb^rum 
cam appendice. V.Iocerti fcriptoris Graeci de facal- 
tatibus plantanim quarnndam Epos cum profa. VI. 
Theflali myfteriom ad Hermen, de XII herbis per XII 
fignazodiaci et de.VU aliis fecundum VII pianetas. 
VII. Alexandri Imp. de VII herbaruro virtutibus quas 
perclpiantab iDfluentia planetarnm. VIII. lo. Medio- 
lanenfis fcbola ^alernit. 'IX. iThefaarus pauperum me- 
tfiodiclBarb. X. Apuleiide nominibus etm^icamt* 
nibus berbar. XI. Antonii Mnfae de Betonica. XIT. 
Veftii Valentis Antioohei de Planetar. natarls, et qui- 
bas praefint in regno minerali» vegetahill et animali. 
Quiianftim nunc Ita compa£ti, vt inuicem conferriy 
emacalari, illuftrari et enarrari valeant, praemifla fi- 
mul de auftoribns ipfis prae&tiqne et fubiunAo indice 
herbirum mafti ab An. Riuino» Pbil. et Med. D. ac P. 
P.Lipfiae^vbiproftant in Bibliopolio Ellingeriano. Aera 
Chrifti 00 lo clv. 8vo, 1 Alph. pl. 3. 

In fine monet auftor: „Cum aii^res praemifii.oinnes ec 
itfinguli ex antta edxcu recttfi finr» itaque prouc ibi la- 
ccbanti fincfustaitf rclifUy nc^uenaeui ipfii qui pleris- 

que 



80' .' I H D' ^IX 

,iqti0 tdHaerebanCy vbique fubliti, n«c ififii ilAcoiphil' 

9,matt fypographict» quoram correftioaein B. Le^i 

,»eommeiidatnus, reltqua animadueHionibos noftriirefcr- 

* j»i-antes.^ Has vtro animadueriiones aunquam produiTe 

. ci^edibiie eft. Certe aec voImq aec vefygtnm earaa ?f* 

' piamreperL 

. . . COLVMELLAE VERSIONES. 

I T A L I C A. 

>5f4' el^f 564 8vo. Venetiit Petrt> piuro Madnenfi inter* 
prete. Fabriciai. 

Recentiflimam verfionem Catonis ef Columellae Venedii 
y^fS^a ee^ 1791 prod[iram fbrma o^ua apad beredesPen- 
nae ipfe non vidi « fed ex rclarione lenettfi de libris 
nouis anni 1795. Nb. 137. cognoui* . * 

, G A L L I C A* 

1551 4to. Parls. Lei douae linves de Laetas lonias Mcxit- 
ratus ColimieUa des chofes ruftiquestradaits par GaQ- 
de Cotei^ew Chanoine die Paris , llDprini^ par Goili 
Mbrel. . ^ «^ 

Hake in Bibl. publica. 
1556 — rietoetts et corrigierz par lean Thierry de BeaoiiBis, 
et imprime^ i Paris che^ Keraer. 
'Haec la Croix du Maine p.' 55* vt notauit m libm &o AI- 
meloueenius. Cl. Fabricius habet anhum 1554* 
Reccntiflimam in Ptaefiacioae ad Caeoncaa cc V«rootB 
annotaui. 

G E R M A N I C A E. 
1598 f- StPasburg L. Colaniellae umi PaUadii Afknftri 
vtrUutfckt iurek Mkk Hemn^ 
Fuit in Biblioth. Riuin. n. If5^* 
> 161 9 fol. AhgtUburgj Agricnltur aiir AikrhmCo\^^ 
tnellae und Pailadii etc. durA Tbeodoram Maima. 

In praeBieione reprehendit fuperlorem vt oblivlctaiAet ob» 
• fcuram. Fuitin BibL Riuin. n. ia57- 
l6i3*£ qoam Fabricius laiidat.ec.Catal. ^efianus, credo» 
effdem eft, itemqa^ ea out typoruoi ^-vt fafpicori cot 
pa adfcriptas eft apud Fabrimm 1621. 

i7^&9,* Hamburgi et Bten^ae ▼erfionem itbroram XII Co> 
iumeilae prodidit M. q. Cmxius, PKeSsfliar MarpurgeaTis» 
fexcum Ge&etiapnn;! itcutatf cua 1 



, E 5! I T Icp N V;M. ii 

s 

I79I- Oresdae addidk veHtonem librl de 'Arborlbus L 
Rieai* addicif aiuipcacionibus quibufdaniy vnde conllare 
iefloribus pdfirri^ , toAorem veHtbnili parum caUuiffe rem 
• ruilicam romanam, multo miaua iottUexiire vteba Colu^ 
meilae. Eleganciam Columellae neucer vel feniiflfe vel 
• -«ctigiire videcun.amione vermcuia. Fofteriot interpret 
plures in reliquoa Columeiiae libtea annirrtariiirf mina* 
cos tdt* 

, ' 'i y ' ... i'i *j 

PALIADIVS SOLVS. 

* '53$ 4^o- Parif. apud lo. Lodoicam^Teletiibum, e re^o* 

ne^Uegii Renienfls. In fibe fcripCud annus MDXXXIX. 

vter verior? 

I9iliii obferualil diuerfum ab Aldina.^ Praefacionem noo 

habet » nt Aidi quidem de lioris Palladii epilloiam : vnde 

fufpicabar»e/re pa^em totius corporis, quod edidilTet idem 

typographus. Cer^e paginae et quam J^naiurom vocstQC 

. ^pograplvi» pftendunc» fuum fibi opus ince|;rum lioc vo^- 

InFire typograpKdf. 

PALLADII VERSIONES. 
I r A c rc A B. 
1528 4to» V«et Petri Marlni. 

1560 4to. Venet SanfooiBi; " 

lcaiica Paliadii v^lio commemoracttr a lulio Nigro p. 599* 
Hiftoriae fcriptonimFiorentinorum. AM, €1. Morgag. 
EpiiV. 1. la et 13- (Pontedera iadiiibuit veriionem haii- 
caii\ ye^ietii^ ^$|6.,,C)rpi$ Bernardjm de.Viaiuvproditam, 
alieram' Fiorentiae *r^o$ 1 Cofiha hihta' 'curahte; Tertiam 
^ ^.'^;inyimfcript^m |nCqdife,Saiumii Fiorentini in conCiiU]^ 
«, , c^ocauit; quam.iten^ Morgi^nius fecum.communicaCam 
adhibuit in cbfrigendb Pailadio.) 

, ^A t t I C A. 
553 ^^^* Psrif. aaftore lo. Darcio F»bric. memorat ^ 
Cruciihanio etcl $ejd.Maittaire adiignat 3.^,1554 8 -*^ 
et officinae Vafcofani tribuic. |}arclma dicit Aumo- 
nier. 4tt Caid. de Toaro^ii. 

G E R M'A N I C A'B._. ;' 

In Cblatnella eoflbnl<(moratae«^ ' *^'' 

T.IF. P.HL F VII. 



8^ 



I N D'^ £J# 1 



VII. ' - • 

'' .^. ^v EGE t;i ys. '; 

M 1528 4to. Bafileae excadic lo. Faber Emmeos loiucenfii. 

editio prima. "^ '«i -i • . '• 

9i^ 1574 4to. Bifiieae per Pe. ^Pemanu^ opera fo;i£anil>Qd 

PaoiKHiii. . . u .. -;- < i 

V E R S I O N E S. ' "' 
I T A'1/l C A- I 

IS43 %sQ^ 'V^et3is;cum\ fSpliaBriois JlSrakcfefTet Roiio. 

Fabricius.^ (V^egezio Repato della Medictna de* cinlii 
e altri giumenti',^ o fia dell^ afte de' Marircalcbi nclii 
lingua volgare ftampato in Venei:ia per Mich. Tram«- 
zino. 1 544* %vo laudante Brugnone (]e Cora eqoorum 
etmuloriira p^a^S. ver£ germanicae,) '\ 

>"-G-A'l-LI c'-A E." 

*- •— Carolus Sfcpharius,tefteCraciilianioapndFabridiuD. 
1563 4to. ParinisBerharila^Poditis (duPoy nioa'cIar)Lo- 
cenfis in Beamio. ,' * 

Fabricius. px,V^r4erjo. . . .^ 

G 9^R M A N 1 C A E.. 
« 1565 4to. Francof. Vegetii ThUr-Arxmifimift. . 

Lipfiae in Bibliotheca Kaefiaoa. •«: - 

X66$ Yt%t^ot Airzmifhuch dtr Thiiri. 

In Cat^hgp eiuiKicm BiUiothecae. 

NOTARVM S, SIGtARVMi,! 
QVIBVS TVM IN VARIETATE LECTIONIS 

' TVM IN iTdfis NON fJVN^CiVAM VTIMVR, 
EXPLICATIO. ' 

Primo illud yix tnonere opus eft, Ca..Catonem not»^ 
C. Columellam, V. Varronem ^t Pi')hiihidium/ Refiqu 
fifementari ordine perfequemar. Notatr IgitJv 

A. edWonein Aldi. 

Alb. Alberti de VegetabiBbusnibrbd. Lngd. 1651. 

B. Bononienff^/ 

Barth. in Palladio Bartbianiiin C collatam a.Btfthi» 
codicem. 

» Bi. 



E D I T I O N V M. 8} 

Bir^vel^BaC edlduumi' ^^iuiils ct^-VkrraSI^ Bsfileen- 
fem 1521. 

Ber..Beroaldi enarratioties.r '' • c * 

Bt. Brufchii Edittonem i^gx. ' -i vy , . . 

Brb. BcouM>t)fi«u(s /^anj^^aiSi, ; o > , 

.CantCAnCabrigfeofdmfallidliCocncert/^ ^' / 

Cr. Crefcendtto^ ';:Cr.J^\!ki\tfiiliqjiem Lonanienfem; 
Baf. edltionem Bafileenfero ; antiq. editionem meam 
ahtiqiiami pn. edidiooem •priDcip^m- feit i^ilmam 
omniom» . . ,, . ^ . , . ,,. ,,. ., 

Durd. editibnem VjirropU. Pjjyar^cbt^^* '"' '• '^ 

E. Erf. Codlcem Erfurtinum Paliadii. ' 

G.:edltionem Io.Gyviluci»,fi(&pias.<SefnerQHhfigntfici(t; 

et a. G. ante Gernerum;' ** ^' 

GoeCio Col,umeIIa Gbefianl' co4iciS le^ouenu 
Gr. edidonem Grypjiii. 
ti*. Hemagiamim fig^ificare puto« Notam a)im haHc 

omifit annotape Gefner. 
I. lenflbtiii edidonem;' .1 -' •» '^ 

H.. luntarom. , . ;.«. . i . • . - ! 

in£ inferit 

L. Codieem Lipfienfem Columeilae. 

Lugd» Lngdtinen(em'' it i^ejd^nfem PaUadii. liiterdum 

l^ldeniem a Lugdunenn difimiftum fe^eriea. 
Mbr. Moi^agnum in epiftoli^; .;. .' 
Moiq^ Codicem Colnfliellae Mosquenfem.- - 
P. vel Pot. Collationem Angeli Polidanl. ihterdam 3 

adijcitur ad fecuodae notae codicenij . quem vocat> 

indipandum. «i ,1 ./ > • - 

Po. r» Po. a. Popmaeprioretn^Catonis^vei/pdfte^-iorem. 
Potn^. ToUi, Pomponit for^pa,^ Comx?i:!Jin ,^/'Coln. 

roeliae..: ."* ' * * .>. ; .' 

Pont. Pontederanu ; .; .V . . i v .• , . . i . . 

R. AeKiMfem. ^* 

Ky. Ryckiirtum codicemATattonis* 

S. Codicem Sangerroannenlbifa C<51umellae genilnutn. 

St, Roberti Stephani edidovem» 

Vift. Viftoriomt a V. ante Viftorium. 

Viac. Vincentii Specolom' tfatorale et doftrinale, ex 

edirione Norimbergenfi er Duacenfi» 
W. Codicem Wratislapieofem** 



F a INDEX 






^ff^ 



■ I ■ o^ f ^ 



INDEX AV.CTORVM 

IN HIS Rl^STlCMJjLtX;^ 

" >L ii V D aItwr V il 



/.ti' ^, 



Addids tlittodc. namiaibuf :SGriptOtoom ni rufticae., fi Geopoob' 

nim vulgo exftanciiim au^res exceperis. 
Quorum n^n^na.Uceria n^iurG^lji&.^xc^dendt ourfiiuimas» cos(k> 

dita opeta' tfrgumencuiii rufticum'frfli^(Ie indicare v<rfuiDus. 



A9 iTft.T.Y:r: veceotnanui^ Vite. 
pr. 4. not. 3, xo, 5. .eius puT- 
vis quadrigarius 6| ij,;^. ant- 
coUima' 6, ^2» k. collynutti 6, 

07, X ct 2. 
AceiurpoStA'<:. tpr. 30. "4 ••I '" 
L. Aelius t T I L o V. 3, 13, ^. . 
A I s c H n I o N V» X» x> 9» Col. 

L I, 10. 
AsacHYLiPBS Ceus, rei ru- 
llicae fcriptor ap. Acbenaeum 
14. p. 650. et AeliaiMiai |li|4»» 

AOATROCLBI ChlUS V: t, t, 

g. Ci. 1,9.- •• •-••■•-J--> • 
L. Albucius V. 3, fl, 17. 3, ^i^. 
M. Ambiuius C 4a, 4« ^.. . . : r . . ^; ; 
i^M r Hi L ctc H V a. AtheniiwQs V. 

I, I, «: C. 1, 1; 8. ^ ' 

A^xagoras V. x, 40, 1» '^ '• '^ '^ 
Anaxipolxs Thafius V. x, X, 

8. C X, X, 9-.vbi:Edd.'>rrrfiiKN: 
befit Tarfiuf et Tharfius^ m ♦ . 

And BO T lON V. X, I, 9: liai. ' 

C X, X, 10. 
Amtioomvs Cymaeus V. x, 

X, 8* C X, X, 9. 
Ant^pbom h rf wf^^ti^j. 

yntdv ap. Achenaeiim 14^ ' p- 

6io, : ' 

Apollodobvs LemniiHnVvi' 

' X, »» «. :-. ■> ; 

Ai^^.LLO^.i^s Pergamttiu$,y. 
x»x, 8. C X, x,9. , ■' ': 

Apvlbivs P. X, 3;, 9. 

A B C H B L A V 8 V. a. 3, 5. vii. 
m. V. 3, II, 4- «* h *^> 4- in 
epigramroace V. 3, KS* 4. Bu- 
goniae audor V. i> $% 5. 



iA/acaiAS in £dd. pr. vbiR* 
t Uquae Archytam neniiniflL 
A ^c H Y T A s Taremintis V. i, 
1, 8.,C. T, x,7. Piog.Uer. 
•' - i, 8i' ditterf^m a philofoplio et 
. imium factt^ ror^cf) r<^« 

A^ I s T A B V s. TheOalus agricN 
la C. 9, a, 4. eius pnid«nm a 
molicione'(bli <^. x. pr.33. 

ABisTANDJtot' AcheB: V. i> 

: ,. i.g-.c x,fX»«. 

i ^B^i.sTQHACHvs tp^dHygi- 
Dum C 9, 13, 8. • 

Am I 8 T O M E M B 8 V. I, I, 9- C. 

'•• i, I, 'la 

l<ji^Bl«TOPHAaiB8 Mall«»V. 
. . Xi I. 8. 

"*A BISTOTBLB8 PeripttaiaB 

" 'Vi X, I, 8. C. r, I, 7. Sttgefi- 

tes V. a, I, 3. V5»I3* wal- 

'7 4idi(rnnU8 ipeimt pacurie C 7* 

• I, la. P. lul. i^ 4. PeripaKo- 

cae feflae condictir in tis li^ 

quos de aniiadmii cooIcnF^ 

Athbn40«|14i||. V« J> l,^ 



AtTALva Fhilomccor V 1. 1 
; " 8. C. i; i; 8. f«w 4»'*^ 

" • CMfM <t jpAtKfOTHMl CfgBitim 

. ,ftHdi9/amfitifii$eetJ»fihuuf^* 
, , 4. </r Ka/r^ju' ct IP/d&f i' 
D/W. ^cmI. T. it. 8. toi. 
Atricus , lulius vH vii. 



X, 1. 1- 



B 



A c R I V s Milefias V 
C. X, I, g. 
B I A 8 jle leptem vous C i. ii9- 



INDEX 4VrC>T0RVM. 



85 



Bt0 9 Soleiis.Vi ii I. S. ' . i 

BoLvs Mcndofitts AcgypfUe 
gentis C(rfttipelUe nftiimu$0k ji 

f . 17 « n* j, sji tf D$i$. «[, 90. 

W^iliiis jt^ntitts» coi^icus^ pye- 
t|) Hypobolinuea ,C,. ,3» 

' iK II. '<»• j. •_ ; 

Cseliiis orator.C;. i. pr. 30- . j 
Csefar yopifcus V. ij 7» «10, 
Cseibnianutn prftec^pcttm C. 1, 4,;i4 
Caluus orator Col. l« praef. J^ 

CaSSIVS •OlOHTf sivs Vti- 
cenfis Magopis libros de re.ni- 
ftica e Funico ia Graj^cum fer^ 
monem conu^rtit V. i, i» ^o. 
C. I, f» la laudatur V. i» 17» 
3. j, |>, ict». a.i,^7.3f«» 
13. C<,J7,3. 
M« C A T o Cenloritts^de agtlcvU 
cura Latine fcripfit primus' p 
l, I, 13. laudatur V. 1, 7» i* 
l, IS, i. t. U9 3- I* ^3> 7* I* 
^ 3. ^5S- I. ^ a,4,ii. 
' C I, a, 9. i, 3, I. ft. 5 ct 7. 
1,4, I <t s. i>S«7' 9, U, .6. 
a^t7, ». », aa, 5. 3» ^ *• 3» 

«*3'-. 3»9»i- ♦'"• »• "• 
50, is et 90. examinatur fen- 
tentia CatoniftV. i,.iS, jce 19»' 
I. add. ^, a, 38. in originum 
libro, V. i, 3, 7. a» 3» 3« Caco- 
nis diftum et oraculum p. ii^ 
I, 4 if 3<. refponfum C. 6 pr. 
4« Cato prifci moris exeiAplum 
C. II, 1,4* C. 6pr. 5. 

Canilus oracor C. i pr. 30. amea 
in Edd, 

CelCus ConMlius cf lulius vii, bii 

CuAE&EAt Athenienfit V. 1» 

I, S. C •• 1% S. • , . 
Ch A iR 1 s j B V t Athenic&fisV^ 

I» I, Ir ««• ^, . 

Chiron C. t pr. 33. lo, 34S. Cbi- 
ron hippi^tnis. Vejjet Praef. 
3. cum Abfyrto nomtnst : Chi- 
ronis compoficiones plures po« 
nit I, 17, it. Viit vtf^kiiut «h 

Mt«tfSI*eMI. 

Chreltus vii. Chaerefteus. 
Chryfippus aliquis incertae aeta- 
lis ec patriae apud Dioscnem 



Laertium libro Vn. m vica 
'^CIA^rippi (OiilbApm extrema. ' 
C1.CIR0 >Cenophomis Oecono- 

;V$ifcurti Ladnae confMetudinl 

tradidit C li, r,>^. iapr.j. 
'^13^, 3, 6. ttmimuT C. I pr. 39. 
««|, g, ia. I3-^rM. • ^' • 
Cleoivl V s C. 'f,'l. if. viie^ 
'» W iSim ifW'V. X i; ^^.'B v*o- 
't-L vs, in Eid. prl OreOboItts^S- 

-t<it*f. *• 

Glid^fAus , ltXf(^/«o# de plaiftit 
^'faepe laudatdr & THebphrafto 

in Libns dc Plancttnim htftorit 

et ctufisb •'•^ - 
W CblumelU, Mtnrfiir ft^^ 

lauiatn^ C i, 1%, f 'T« 5, <^ 

7, a,4. ta;a%*4.^ ta. ^%r 

•!f3;4j,5.^ .0 . • * 

%K IV^CIVS M0i>ERATVt 

•' Colvmbila; lis/ftr, Gadi- 

tanus fbit C.' S, a, 4. m, it^. 

"de ihrcQlbrum geheribKi» C 4» 

II, I. aduirfi^ afttt)logos fcri- 

'Jpflt C 11; I, Jf. -de luftratio-- ' 

^nibus et facrifidit fcf ibere in 

«nimo }nihmi C a« as, 6. ha- 

iMlit ^raediam'Ceretilifiim C 3r 

3, 3. Syriae ac Cill^hie trcgionet 

• ^biit C a> 10, tS- abundaui^ 

• illi dicendi Aieulhi.s^«k. pr. 3. 
ta ftj^iari pntmni ttigm 9i U 
I, I. laudarur P« i, 19* 3« i» 

• afg, S' len- l^i Fcb. 9, 14. K>» 
•4,'tf, I. t6y<t cfo. 17, 7. irs, 

0. 19, 3. a4, 7 €t II. 26, 5. 
Mart. S, I. % 9« ^«^- 4« < ^ >• 
S. I, 3. O. 3 tt. 5> 3. 8, 3 H/. 
N. tr a cs 3. yii* Pra^. ad 
emment. ai OUbmlim. tt it^n 
«9 Modeittttts. . 

CoENBiiys Cblsvs C I, 

1, 14. (^miitttif C I, 8t 4- a»; 
B. 15 it 34. a, 9» II- d« i^» ^- 
3f I» S. 3» «» ^4 »f- ^S « 3»- 
3, 17,4. 4, f, I. 4*S, I. 4» 
lOi t. 4, as, a.: $• 6, 33. 6» 
55. i, 13, 5. ^ »4. ^r 7.a,3. 

. 7. h «X. 7? 4» «• J> 5. 15. t. 
13, a. 9, a, I. 9, 6, 3 rt 4. 9» 
7, 3. 9, II, 5- 9* «4, ct iS* 
V. (^intiliani iudicium 10, i, 
134. la, 11% a^. 

CBAtBtV.it 1,9' C 1,1, 10. 

F I DADIt 



86 



I iNf D te X 



Da DU V. X| 1» 9, C. l, I, 10. 

Edd pr, O^des .^^ 

P»MOCiLiTvs Abderites,lf)iy- 

jficus V. I, !• 8^ C. I. 1,7^ ciV 

mnr C. 3. xf , S' «t »«• S.i8» 

7. in Hhro gucm Geoi^gkon ap<) 
. c^Uauic C XI, 3, a. ia iiij^o 
. fff;) aiT«ir99:«^v C. |i, 3, ^4. 

vi. M. Democrid ftgacitas C« 
I pr. 33.. Sub Uemocrtti no^ 
Biine falfo prodiu Doti Mem)^ 
fii X«f99»kn^ ft 7» 5» 17. 
Demolthene» C i pr. -|o, 
Picfli«M-cbu« 4« vitt"Grflectae V.. 
I, a. 16. #. V. a, X, 3^ 

PlON C.OLO?,iiOMI V8 V.-I, 

1, 8- C. 1,1, 9. ipc fttrptffm 
^^FUntQXp^^ veMtur.Dmonji 

ClitArchi |iater.* na^ in Indic^ 
. 4^€rtf, vfcatur Dipn Colopho* 

nius. vid. Rfintf: ^. L, ai 6 f. 

X6l fq. SCHOXTTG. 

DiODORvs Prienaeuf ^, i^i, 

?. C I, I. 9. , 
Dionyfius V^ic^fis vid. Cftflius. 
D.iOMyf.ivs alius V. i, 1,9. 

C, i,'i» la - 
Du) PHAMss ^^jcfeenfis V^ j, 

X, 8. Ci, I,. ipf in fiirhynifl 
. Mazonis libros jkx a Dionyfio 

verfos fld fex rredegit V. x, x, 

la fex cpitonifls vcat Colu« 

mellfl 1.' c. Oiophflnesfiithynius 
_V. 1.9.7. 
Dolus Mend^fivif ^^fHtr pt» Mo* 

lo vlfi vid. ■ * 

Dorion in Tm^nu^ flp, Atke* 

naeum p» 78. 

finnius V.x,^, X. 3, x, «. inE^. 
hemeri libris veffu V. x, 48, f . 

£ p I c H A ft M V f C. x# X, 8. Sy- 
raeufanus pecudum medictnas 
diligentiflime conftripfit C 7» 
3» ^ 

Efigemss Rhodtus V. x,'x, 

8. c; I, i, 9. 
Eraroflhenes orbem temevt diui* 

ferit V. i, a^J. 
Eriphyron EA«. /r. f*. Var. i, i, 

9. vhirtUqnait Euphiton. 

E V A G N Thflflw V. I, 1, 8» C. 
t, I. 9. 



Eubolus <m Blubtlns «1 lolas 

' JMilfM? «ti. Cleobuius. 

Ettdihin» C 9» 14, la: eiuifn- 
vidtntifl C I pr. Ja. • 

Euemerus vil Euhemenis C 9, 1% 
9 er^ ^ius Ubri flb ^aaio Ter- 
fi V. I, 48, %, cf. Weffelifi|id 
Diodori V. 4^ p. 364. 

EVPUXTOM fln^EvPHTTOV 

V. X, I, 9. C. I, I, la vi w. 
E V p R fti aM V. I» I» 9. C I, 

It 10. 
EvfHKAKii duo , Atheiua& 

* et Amphipolites. ' V. x, ii l. 
vhi dtdtntnt EupKroniL 

EVpiiftOM Ath^ienfis,etOiR- 

ftus Euphronis, non vrisulti 

- putant, Amphipolifts; qm ^ 

• ipfe laudabilis nfbenir e^ 
la, fed indigena Ali AtodC 
I, x> 8. not« 

Euthrdnius de flpibns fibidtfl 
■'narrauir C. 9, a, 4. Eupkn- 
nium c»fiffciit«r iktniictl^ 
ciana : cntt Ruthrooittm tm ^- 
k*t ni^as ithtd 'AfJtMmu.^ 
JJH9 fnnt 0Mfntf.Gemer Euphn)- 
nius videtur re^ns did< S^ 
not. et fnfrn EuphraoiL 

V7AftGiLivf Mflvtidis ^* 
tirr P. Marr. % 9. Mf^^ 
vid m Martialis. 

G ft A ft c I eitantnr V, % i< s^ 
P X, 6, 5 ct 9 '^ if t» ^9» h 

' t, 30, 4. I, 35» 10 It 13. i». 

xf, 13. Feb. 34, X. sr i«3 

^ 30- 3«» »• 33 W««- 4. "• * 
Apr. fl, 1. lul. $. oa.9*^ 
1 «f ». N. X, 3. 7, 1 10. U 
X it fl. 17, I. 18. «0, 3. ««• 

Graeginus vaI. lulius, 

Hamtlcflr C. Xfl, 4, fl. 
Hegemon in r<«fyn(f sp. AAf- 

naeuni 3. p, 75 et 8«* 
K s G K s I A s Mflrottitcs V. h <' 

8. C. I, r, 0. 
Iforflclitus Ephelias Cl, 4*4- 
Hft s 1 o D V s • Afcfieus V i» ^^ 

9. Boeotius C l, ij. f «^ 
C. W, I, 29. «rfr/«/ Hiint t^ 
(9 -Yrflwrfie Undatnr C. i, 3> "* 

Hicefittf. Vflr.x, x»|.oor. 

Hii»» 



A V ,<; T R V M. 



«7, 



HlBKO SiculttsV. Zt;ir tv <&: 

h h I* l 

^ipms^ps fm firilmmMkrariii 

fid vU, Hyginus. 
ipjpttochus C 1« 1, 4^ ^, X4« <^. 

W/. II, #,^4.s 
yippocrtm oppidi iD pefte ftr- 

vtuii V. X, 4» S- 
[ft»iir»fi ^4«Mr Maeomot illio: 

Deiu C I pr* 30. Homericus 

Melvuhius V. 4« 3« l. 
klvGiNvs, IvLivS CHis^* 

num fi Higiiituill fii» fiv^Mnt 

Hhnmj C X» x» l|. lAttdaiHr 

C. Mi,i«. 9. «f »• 9i ",5. 

% tKj «r^ ?• 14. 1 «t w. 

Ui S| t3* in libro^ quem de 
tpibus fcripai C 9» i|, i- 

lichoniachus Acheaicniis ppf$na 
SKrttif ^«/ /. X/mopifonpSt 
iMmfinpW) C H, I» 5 «t 1$. 

IvLivs Atticvs C X,.i» 
if ckatMr C }, 3, ii. 3» n, 
9 tt 10. j, 16, 3. 3, 17. 4- 3. 
i8> let2. 4, 1, 1 <r 6. 4, a« 
^* 4* &> i^ 4> xo, 1« 4» <3» ^* 
4i «8« 1. 4, 39, x ct 4. 4, )Ob 

,»«3.4- 33» 4. 

^hh n. 3. 3. 4 «• 7 « -y • 

3i u, 1. 4« 3, l. 4> ^S* 3* ^^ 
vmcrs C I, I, 14. 4> 3» ^- ^- 

dc eo IJift. liter. de U France 
T. l. p. 163 f. Gcfner. Seneca 
d^ Beiief.n. a^ Epift. d^. Lipf. 
ad Tacin AgricoUm. 
lulius Hygiaus ««i. k V. 

Lacaiuswi. Snrabo. 

vaegeoeribn^, pUntis commodis 
iudicat apud Theophr, C PK 
^i 6. eundem Democciu fe^am 
fec^nim o{re«apparet ex Arifto- 
tele 4e Gen. Anim 4« i> vnde 
fua duxii Pluiarchus PUc Phi- 
lof. 5, 7 p, 109. vbi maU Clco-» 
phanem .fubltituebat nuperus 
£dicor, 
LiciNivs Maenas «tt Menas 
C. 13, 4, X idemnt V. 9, 3, Xi ? 



_3> ir» xa-Tf^i Tifiinius al. He- 
nas an Menates Maenhs, Mae- 
nates , ttiam 4/^ Vj 4« Xt X <t .^» 
.8, I. Gefn. 

ticinius ,Stolo vid^ b. v». 

Lucilius« Lucil^np charaCtere 41- 
belli V. 3, 2, 17. 

(t